In sommige dorpen in het noordoosten van Thailand gaat een man ’s avonds naar bed met lippenstift op en rode lak aan zijn teennagels. Niet uit koketterie, maar uit angst. Hij hoopt de weduwegeest te misleiden, die volgens het volksgeloof gezonde mannen in hun slaap komt halen. Artsen hebben voor diezelfde doden een andere naam.
Vraag in Isaan wie er Thais is en iedereen steekt zijn hand op. Vraag daarna welke taal er thuis wordt gesproken en het antwoord is vaak Lao. Die twee dingen bijten elkaar niet, maar ze vertellen wel iets. De Thaise identiteit is jonger dan je denkt, en grotendeels gemaakt.
Isaan is een regio in het noordoosten van Thailand, die bekend staat om zijn rijke cultuur, geschiedenis en prachtige landschappen. Het gebied omvat 20 provincies en heeft een bevolking van meer dan 22 miljoen mensen.
Voor de pandjeshuizen van Phitsanulok stonden in mei elke dag honderden mensen in de rij. Ze brachten goud, wasmachines, gereedschap en zelfs stenen vijzels, om schoolgeld en uniformen te kunnen betalen. De Thaise pandjeshuissector groeit harder dan ooit in twintig jaar. Wat daar over de toonbank gaat, vertelt precies hoe het met de onderkant van de economie gaat.
Wie in Bangkok omhoogkijkt naar een bouwsteiger, ziet vaak een vrouw staan. Bijna 40 procent van de migrantenarbeiders in de Thaise bouw is vrouw, ruim 200.000 in totaal. Ze metselen, sjouwen cement en wonen met hun gezin in containerkampen naast de bouwplaats. Voor minder loon dan de mannen naast hen.
Je hebt ze vast gezien op een markt in Chiang Mai of in de badkamer van je Thaise schoonfamilie: een roos, uit een stuk zeep gesneden, zo fijn dat je hem bijna niet durft te gebruiken. Achter dat souvenir zit een traditie die ooit begon aan het hof.
Je zit in maart in Isaan, 36 graden, en de aircorekening van vorige maand ligt nog op tafel: bijna vierduizend baht. Boven je hoofd draait de ventilator voor een paar tientjes. Kan die het niet gewoon overnemen? Soms wel, vaak net niet.
Je regelt je huis in Thailand het liefst ter plekke, met een Thaise advocaat en een testament in het Thais. Logisch. Alleen bepaalt niet Thailand wat je nabestaanden straks betalen, maar Nederland. En dan is er nog dat ene punt waar bijna niemand op rekent: grond erven mag, grond houden niet.
En de naga kroop van de tempeltrap af…
Bij bijna elke Thaise tempel leg je je hand op een slang zonder erbij na te denken. De naga bewaakt al eeuwen de trap naar boven. Maar de laatste jaren kruipt hij de tempel uit, naar de Mekong-oever, een modern woonhuis en zelfs het grootste parlementsgebouw ter wereld.
Een strandbar op Koh Phangan, een klein guesthouse in Chiang Mai, een restaurant in Hua Hin. Veel Nederlanders en Belgen dromen ervan. Maar sinds Thailand jacht maakt op schijnconstructies met Thaise stromannen, is die droom een juridisch mijnenveld geworden. Politie viel dit jaar al tientallen zaken binnen. Dit is wat er echt bij komt kijken.
Je hebt ze vast gezien. Nieuwe condotorens langs de skytrain, tientallen verdiepingen hoog, en ’s avonds brandt er maar hier en daar een lamp. Thailand blijft bouwen terwijl bijna een kwart van de appartementen in Groot-Bangkok leegstaat. Zit daar crimineel geld achter, of is er iets anders aan de hand?
Nederland en België behoren tot de Europese landen met de hoogste gemiddelde pensioenen. In een vergelijking van 35 landen staat Nederland op de zevende plaats. België volgt direct daarna op plek acht.
Een verkeerd pakketje, een vape in je koffer, een joint op de verkeerde plek. In Thailand kan zoiets kleins je jaren in een overvolle cel kosten. En zit je er eenmaal, dan is de weg terug naar een Nederlandse gevangenis lang en onzeker. Dit is wat je te wachten staat.
Al tientallen jaren vliegen westerse homomannen naar Thailand om te zijn wie ze zijn, zonder dat iemand er iets van vindt. Maar het toerisme daalt, buurland Taiwan haalt op papier hogere cijfers, en de scene verandert. Is Thailand nog steeds de topbestemming, of raakt de glans er af?
Sekstoerisme in Zuidoost-Azië: waarom Thailand het imago houdt en er bij de buren iets heel anders speelt
Je loopt met je Thaise partner over straat, en iemand denkt meteen het ergste. Dat beeld zit vast aan Thailand, en aan de Filipijnen en Cambodja. Toch klopt de ranglijst in je hoofd waarschijnlijk niet. Want de reputatie van deze drie landen gaat allang niet meer over hetzelfde.
Zeventig jaar bloedvete: waarom de technische scholen van Bangkok elkaar blijven bevechten
Op de loopbrug bij MBK, rond het Nationaal Stadion, bij Siam en Victory Monument vechten studenten van rivaliserende technische scholen elkaar de tent uit. Soms met vuistslagen, soms met messen, soms met pistolen. Het gebeurt op precies die plekken waar jij als toerist of bewoner elke week loopt. En het kost al zeventig jaar levens.
Laten we eens een korte schets geven van het sociaaleconomisch bestaan van de boeren in Thailand. Hoewel ik dat meestal niet doe, zal ik hier en daar een vergelijking maken met Nederlandse boeren. De ‘saaie’ statistieken staan aan het eind van dit verhaal, maar is wel belangrijk om ze even door te nemen.
Je koopt je groente op de markt of in de supermarkt en gaat ervan uit dat het goed zit. In Thailand is dat niet vanzelfsprekend. Twee van de giftigste landbouwchemicaliën zijn hier sinds 2020 verboden, toch duiken ze nog op in lokaal fruit. Wat betekent dat voor wat jij dagelijks eet?
Loop op het eind van de middag een Thais park in en je ziet het misschien al: drie mannen die een gevlochten bal met hun voeten over een hoog net jagen, zonder hun handen te gebruiken. Dat is takraw. Een sport die Thailand jarenlang beheerste, tot het thuis ineens misging.
Permanent verblijfsvisum in Thailand: eindstreep of luchtkasteel voor de gepensioneerde?
Elk jaar dezelfde route: 800.000 baht op de bank parkeren, de rij bij immigratie, je paspoort met een verse stempel weer terug. Veel Nederlanders en Belgen in Thailand dromen daarom van permanent verblijf, van nooit meer verlengen. Maar is die permanente verblijfsvergunning haalbaar, en beter dan je pensioenvisum?
Je loopt door Iconsiam of Central Embassy, ziet marmer, fonteinen en verkopers die zich staan te vervelen, en je vraagt je af wie dit in godsnaam betaalt. Klanten zie je nauwelijks. Toch komen er steeds meer van die winkelpaleizen bij. Het antwoord zit niet in de winkels, maar in de grond eronder.
In Thailand bestaat de huisarts niet. Geen dokter die je jaren volgt, geen praktijk waar ze je naam en je kwaaltjes kennen. Je loopt zelf een ziekenhuis binnen en kiest daar vaak zelf een specialist. Fijn en snel, tot je een keer op de spoedeisende ligt en niemand weet wat je slikt.