De Shan opstand in Noord-Thailand, 1902-1904
Wat de Thaise kinderen en de westerlingen steeds trots wordt voorgehouden is het feit dat de Siamese staat nooit is gekoloniseerd. Dat zou voornamelijk te danken zijn aan de intelligente en hard werkende koning Chulalongkorn die de Fransen en de Britten ambities wist te beteugelen. Dat is zeker waar maar het gaat voorbij aan een andere waarheid en wel dat koning Chulalongkorn zelf een kolonisator was.
Ayutthaya, de verloren hoofdstad die Thailand groot maakte
Ayutthaya, de voormalige hoofdstad van het Siamese rijk, was eeuwenlang een van de grootste en rijkste steden ter wereld. Gesticht in 1350 en verwoest in 1767 door de Birmezen, bleef de stad achter als een indrukwekkend ruïnelandschap. Tegenwoordig vormt het UNESCO-werelderfgoed een van de belangrijkste historische trekpleisters van Thailand, gemakkelijk bereikbaar vanuit Bangkok en een must voor reizigers die de Gouden Eeuw willen herbeleven.
6 oktober 1976: De massamoord op de Thammasaat Universiteit
Een Sukhothai-boeddha loopt, een Ayutthaya-boeddha draagt een kroon
Aan de kruin van een Thais boeddhabeeld zie je vaak uit welke eeuw het komt. De handen vertellen welk moment uit zijn leven het beeld toont. Een vlam, een kroon, een hand die naar de grond wijst: wie dat leert zien, loopt anders door een tempel. En wie zo’n beeld mee naar huis wil nemen, krijgt te maken met regels die weinig bezoekers kennen.
Het fort Phi Sua Samut, een stukje vervallen historie
Phi Sua Samut fort ligt op een eilandje niet ver van Wat Phra Samut Chedi en in 2009 was er een toeristisch plan om het fort te renoveren, o.a. door het bouwen van een voetgangersbrug, al met al een goede reden om eens langs te gaan.
Schiphol begon 110 jaar geleden als drassig militair vliegveld
Op 19 september 1916 landde het eerste militaire vliegtuig op een weiland in de Haarlemmermeer. Daaruit groeide Schiphol, nu voor veel Nederlanders en Vlamingen ook het vertrekpunt voor een reis naar Thailand. De rechtstreekse verbinding tussen Amsterdam en Bangkok is in september 2026 nog altijd boekbaar. Een vreemd contrast met die eerste vier houten loodsen.
Hoe Siam/Thailand reageerde op de aantrekkingskracht van het Westen
Hoe reageerde Thailand op de contacten met het Westen? Hoe keken ze tegen het Westen aan? Welke zaken bewonderden ze en welke wekten hun afkeer? Wat namen ze over, op welke manier en om welke redenen, en wat verwierpen ze? Een korte culturele gids.
Mensen op Sulawesi gebruikten 25.000 jaar geleden al betelnoot
Mensen gebruikten mogelijk al 25.000 jaar geleden planten met een psychoactieve werking. Onderzoekers vonden op het Indonesische eiland Sulawesi sporen van betelnoot in de tanden van twee prehistorische jagers-verzamelaars. Dat is opvallend voor heel Zuidoost-Azië, waar het kauwen op betel later diep verweven raakte met het dagelijks leven. Ook in Thailand bleef die gewoonte eeuwenlang zichtbaar, vooral onder oudere generaties.
Anna Leonowens over het koninklijk huwelijk
Het volgende verhaal is een beschrijving door Anna Leonowens, die tussen 1862 en 1867 lerares Engels was aan het hof van koning Mongkut, van het koninkrijk Siam in die tijd (hoofdstuk XXVIII getiteld: ‘The Kingdom of Siam’ uit onderstaand genoemd boek). Anna beschrijft in hoofdstuk XVIII hoe een koningin wordt uitgekozen en gekroond.
Si Satchanalai & Chaliang Historical park: de omweg meer dan waard
Het 45 km² grote Si Satchanalai Historical Park een aantrekkelijk en vooral volwaardig initiatief voor het Sukhothai Historical Park. Deze Unesco World Heritage Site ligt op ongeveer 70 km ten noorden van Sukhothai. Het grote verschil met het Sukhothai Historical Park is dat het hier héél wat minder druk is en dat de meeste ruïnes in een veel bosrijker en dus schaduwrijker gebied liggen, wat een bezoek in de hete hondsdagen een stuk aangenamer maakt.
Het rustige Thailand uit je herinnering was toen al verdwenen
Voor het Thailand van tien jaar terug hoef je niet ver te reizen, alleen ver terug in je eigen hoofd. Daar ligt het strand nog leeg, is het bier nog goedkoop en lacht iedereen vriendelijker. Alleen: zo was het niet. Je geheugen heeft de drukte, de hitte en de tegenvallers weggepoetst en de rest mooier gemaakt. En daar begint het misverstand.
Veelwijverij was in Thailand gewoon bij hof en bourgeoisie
Tino Kuis gaf een zeer lovende boekbespreking van ‘Woman, Man, Bangkok. Love, Sex and Popular Culture in Thailand van Scot Barmé Hij las dit boek als ware het een politieke thriller in één adem uit en beloofde méér. Hier wederom een bijdrage op basis van Barmé’s boek. Over veelwijverij oftewel polygamie.
Toen de Amerikaanse soldaten in 1976 het land uit moesten, bleven de bars staan. De massagesalons, de go-go’s, de meisjes die op klanten wachtten. Thailand verkocht die hele infrastructuur door aan buitenlandse toeristen. De reisgids die het land als mannenbestemming zou neerzetten, kwam pas daarna, en zag er anders uit dan je denkt.
De Hippie Trail eindigde in India, Bangkok lag erachter
De grote overlandreis van de jaren zestig en zeventig liep van Londen naar India en Nepal, en daar hield de weg op. Wie verder wilde naar Thailand, kwam er niet met de bus. Birma zat dicht, dus ging het laatste stuk door de lucht of over zee.
Waarom verzamelaars jagen op oude postzegels uit Siam
Ergens in een la of op zolder ligt bij veel mensen nog een oud postzegelalbum van hun vader. Tussen de Nederlandse zegels zit soms een vreemd plaatje: een mannenprofiel, Thais schrift, geen landsnaam. Dat is Siam. En voor verzamelaars over de hele wereld begint daar de jacht.
De rekensom waarmee Rama V de slavernij liet verdampen
In bijna elk Thais winkeltje hangt zijn portret: koning Chulalongkorn, Rama V, de vorst die de slaven bevrijdde. Dat verhaal klopt maar half. Er kwam geen bevrijdingsdag en geen opstand. Er kwam een wet die kinderen van slaven elk jaar een beetje minder waard maakte, tot ze niets meer kostten.
Hoe Isaan het slagveld werd van Thailands communistische opstand
Wie vandaag door de dorpen rond Nakhon Phanom en Sakon Nakhon rijdt, ziet rijstvelden, tempels en stille wegen. Zestig jaar geleden lagen in dezelfde streek gewapende eenheden van de Communistische Partij van Thailand in bossen en heuvels. In Ban Na Bua viel in augustus 1965 het eerste dodelijke schot van de opstand. Daarna zou de Thaise guerrillaoorlog bijna twee decennia voortduren.
Toen Chiang Mai nog de hoofdstad van een ander koninkrijk was
Wie door de Tha Phae Gate de oude stad van Chiang Mai binnenloopt, steekt officieel geen grens over. Toch kom je terecht in een stad die eeuwenlang naar een ander machtscentrum keek dan Bangkok. Chiang Mai was de hoofdstad van Lan Na, een noordelijk koninkrijk met een eigen vorstenhuis, taal, schrift en cultuur. Die geschiedenis eindigde veel later dan veel bezoekers denken.
Wie de glossy foto’s van Thailand bekijkt zal hem vast tegengekomen zijn. Het beeld is inmiddels wereldberoemd en je kan kan hem in het echt bekijken in Ayutthaya bij de Wat Phra Mahathat.
Waarom Thailand op foto’s uit de jaren 80 zo leeg lijkt
De stranden op die oude foto’s zijn niet leeg omdat de fotograaf geluk had. In 1987 kwamen er 3,48 miljoen buitenlandse bezoekers naar Thailand. Vorig jaar waren dat er 32,9 miljoen. Wat je op die beelden niet ziet, is de andere kant van die rust: je was er nauwelijks bereikbaar. Bellen naar huis kostte een tocht naar een loket en veel geduld.
Je schoonfamilie in Udon spreekt thuis geen Thais. Op het gemeentehuis wel. Dat verschil is geen toeval: de Isaan werd tussen 1893 en 1942 stap voor stap Thais gemaakt, met wetten, schoolboeken en soldaten. Wie de regio vandaag wil begrijpen, van de verkiezingsuitslag tot het eten op tafel, komt bij die eeuw uit.
In het Rijksmuseum hangt het enige geschilderde portret van Ayutthaya van voor de verwoesting: een ommuurde stad vol tempels en grachten, gezien vanuit de lucht. Wie wil weten hoe de oude hoofdstad van Siam eruitzag, komt bij dit doek uit. Alleen klopt er minder van dan je zou hopen.