Oud krantenartikel crematie Koning van Siam in 1886
Onlangs kwam ik op de delpher.nl een verslag tegen van de feestelijkheden rondom de crematie van de (laatste) onderkoning van Siam, Wichaichan, die op 28 augustus 1885 was overleden. Het leek mij wel aardig om dit historische beeld met de lezers te delen, dus ik ben zo vrij geweest het geheel een beetje leesbaarder te maken door de spelling aan te passen aan de huidige, zonder de oorspronkelijke tekst verder geweld aan te doen.
Lampang is meer dan Wat Phra That Lampang Luang alleen
Lampang was eeuwenlang een belangrijke stad in het noordelijke vorstendom Lanna. Genesteld op de oevers van de Wangrivier, tussen de Khun Tanheuvels in het westen en de Phi Pan Namheuvels in het oosten lag Lampang op het strategisch belangrijke kruispunt van de wegen die Kamphaeng Phet en Phitsanulok verbonden met Chiang Mai en Chiang Rai.
In de periode tussen 1925 en 1957 vonden belangrijke veranderingen plaats in de Thaise gewoonten en opvattingen die heden ten dage nog voor een groot deel gelden. Voortbouwend op de modernisering van de staat en het onderwijs onder koning Chulalongkorn werd een nieuwe Thaise identiteit geschapen die de vele diverse plaatselijke gebruiken en gewoonten moest gaan vervangen om zo één natie en één volk te smeden. Luang Wichit Wathakan was de grote vormgever.
De toonaangevende schrijfster Sri Daoruang schreef zes korte vertellingen onder de titel ‘Verhalen van het Demonenvolk”. In haar verhalenbundel over liefde en huwelijk plaatst ze de karakters en namen uit de klassieke Ramakien epos in het Bangkok van vandaag. Hier een vertaling van het eerste verhaal uit deze korte serie.
Koning Taksin, een fascinerende figuur
Koning Taksin de Grote was een bijzondere man. Van zeer eenvoudige komaf werd hij een briljante generaal die Thailand van de Birmezen bevrijdde en het land weer tot een eenheid maakte. Hij kroonde zichzelf tot koning, herstelde de economie, bevorderde kunst en literatuur en hielp de armen.
Man-vrouwverhoudingen in Zuidoost-Azië in voorbije tijden
Wat was het doel van die gouden rinkelende belletjes? Hoe gemakkelijk was een echtscheiding? Waarom was maagdelijkheid een obstakel voor een huwelijk? Waarom moest een Maleisische edelman zijn getrouwde dochter wurgen? Tino Kuis verdiept zich in de seksuele relaties en het huwelijk in de 16e en 17e eeuw in Azië.
Een Nederlander steelt een groen Boeddhabeeld uit een grot in Noord-Siam en keert later terug
In het noorden van Siam raakt een Nederlander, Klaasen, betoverd door een klein Boeddhabeeld van groene jade. Hij weet dat meenemen verboden is, maar steelt het toch uit een afgelegen grot. Jaren later keert hij terug, gedreven door schuld en verlangen naar verlossing, en treft in het heiligdom iemand die al op hem lijkt te wachten.
Een Nederlander reist naar ‘Boeddha’s Voetafdruk’
In 1737 vergezelde het opperhoofd van de VOC factorij in Ayutthaya de vrome koning Borommakot naar de ‘Voetafdruk van Boeddha’. Van die tocht is een journaal overgeleverd, het Dagregister.
Vrijgevigheid: oude crematie-rituelen in Wat Saket
Vrijgevigheid is één van de belangrijkste boeddhistische deugden. Het Jataka verhaal over de vóórlaatste geboorte van de Boeddha, de Mahachat, beschrijft dat op dramatische wijze. Een ander voorbeeld is het oude gebruik om een lichaam na overlijden als voedsel te offeren aan dieren: gieren, kraaien en honden. Voor boeddhisten was dat geheel normaal, het waren buitenlanders die er met afschuw, afkeer en met een zekere prettige griezel-ervaring over schreven.
Nidhi Eoseewong en de nieuwe kijk op de Thaise geschiedenis
Op 7 augustus 2023 overleed Nidhi Eoseewong op 83-jarige leeftijd aan longkanker. Hij staat bekend als één van Thailands grootste historici en was daarnaast ook een belangrijke en gewaardeerde politieke commentator.
Tot eind zestiger jaren van de vorige eeuw domineerden de verhalen over de dappere en goede daden van koningen en andere edelen de gehele geschiedschrijving in Thailand.
Thailand heet nog geen eeuw officieel Thailand. Tot 1939 stond het land bekend als Siam. Die naamsverandering was geen detail, maar een bewuste politieke keuze. Achter het woord Thai schuilt een verhaal over migratie, macht en nationale identiteit. Een geschiedenis die zelden openlijk wordt besproken, maar veel zegt over hoe Thailand zichzelf ziet en wil presenteren.
Onderbroken revolutie, de boerenopstand in Chiang Mai 1974-1976
Hoe meer Tino Kuis in de Thaise geschiedenis duikt hoe meer lijken, gevangenen en bannelingen hij tegenkomt. De bijna vergeten boerenopstand in Chiang Mai in de zeventiger jaren van de vorige eeuw is daar een voorbeeld van.
Siam en de hoge sociale status van vrouwen, 1850-1950
Tino Kuis belicht de zelfstandigheid en de hoge status van de vroegere Siamese vrouw aan de hand van het boek van Kamala Tyavanich, The Buddha in the Jungle. Hoofdstuk 43 is getiteld ‘Backward or Enlightened?’ en gaat voor het grootste deel over de rol van de vrouw in het Siam (en het verwante Birma) van die tijd zoals door buitenlandse reizigers waargenomen.
Dertig Jaar van Hoop, Crisis en Herhaling – Een drieluik over Thailand’s moderne politieke geschiedenis (1997-2026) – lezersinzending
In de vorige 2 delen zagen we de opkomst en ondergang van Thaksin Shinawatra en de jarenlange militaire dominantie onder generaal Prayuth. Deel 3 over hoe de huidige explosieve situatie is ontstaan: vanaf de aftocht van de MFP, via de val van de laatste Shinawatra, naar de cruciale verkiezingen van 8 februari aanstaande.
De lange strijd van de Isaan
De Isaan, het Noordoosten van Thailand, is een apart gebied met een eigen taal, gewoonten en gebruiken. Bangkok heeft altijd wat angstig néérgekeken op de bewoners. Zijn het wel ‘echte’ Thais? Een korte geschiedenis van een strijd om gelijkwaardigheid, verteld door Tino Kuis.
In de jaren 1940 tot 1944 werd de katholieke gemeenschap in Thailand vervolgd omdat ze gezien werden als een ‘vijfde colonne’ in het conflict met Frans Indochina.
Dertig Jaar van Hoop, Crisis en Herhaling – Een drieluik over Thailand’s moderne politieke geschiedenis (1997-2026) – lezersinzending
Nu Thaksin Shinawatra weer terug is op Thaise bodem en de politieke kaarten opnieuw geschud worden, vragen veel mensen zich af: hoe zijn we hier ook alweer beland? In deze deel 2 van het drieluik duiken we in de meest turbulente periode van de moderne Thaise geschiedenis. Van de spectaculaire opkomst en dramatische vlucht van Yingluck, tot de negen jaar durende ‘ijzeren greep’ van generaal Prayuth. Waarom mislukte het miljardenproject met de rijst? Hoe hield een generaal het bijna een decennium vol? Een essentieel hoofdstuk om het Thailand van vandaag te begrijpen.
Dertig Jaar van Hoop, Crisis en Herhaling – Een drieluik over Thailand’s moderne politieke geschiedenis (1997-2026) – lezersinzending
Wie Thailand volgt, ziet geen chaos maar een patroon. Sinds de Aziëcrisis van 1997 draait het land in rondes van hoop, hervorming en teleurstelling. Nu stapelen de problemen zich op. Economische stilstand, schulden, grensspanningen en afnemend toerisme dwingen tot keuzes. Met verkiezingen op komst staat Thailand opnieuw op een kantelpunt.
De kijk van Anna Leonowenes op het koninkrijk Siam 1870
Het volgende verhaal is een beschrijving door Anna Leonowens, die tussen 1862 en 1867 lerares Engels was aan het hof van koning Mongkut, van het koninkrijk Siam in die tijd (hoofdstuk XXVIII getiteld: ‘The Kingdom of Siam’ uit onderstaand genoemd boek). Ik laat behoorlijke stukken tekst weg aangegeven door (…..). Een korte biografie van Anna stond in het vorige verhaal.
Waar komen de Thais vandaan?
Wie zijn dat eigenlijk, de Thais? Of de Tai? Waar komen ze vandaan, en waar gingen ze naar toe? Wanneer en waarom? Moeilijke vragen die maar gedeeltelijk beantwoord kunnen worden. Ik doe daartoe een poging.
Dara Rasami, een invloedrijke vrouw tussen twee koninkrijken
Dara Rasami (1873-1933) was een prinses uit de Chet Ton dynastie van het koninkrijk Lan Na (Chiang Mai). In 1886 vroeg koning Chulalongkorn van het koninkrijk Siam (Bangkok en omgeving) om haar hand. Zij werd een vrij hoogstaande gemalin tussen de andere 152 vrouwen van koning Chulalongkorn en speelde een belangrijke rol bij de latere samenvoeging van Siam en Lan Na tot het huidige Thailand. Zij zette zich actief in bij de culturele, economische en landbouwkundige hervormingen na haar terugkeer in Chiang Mai in 1914.