Thaise schoolplaat uit jaren dertig

Ik moet iets bekennen: Ik spreek een aardig mondje Thais en heb, als inwoner van Isaan, intussen ook wel – noodzakelijkerwijze – noties van Lao en Khmer. Ik heb echter nooit de puf gehad om Thais te leren lezen en schrijven. Misschien ben ik wel te lui en wie weet komt het er ooit – als ik érg veel vrije tijd heb – wel van, maar tot nu toe heb deze klus altijd ver voor mij uitgeschoven… Het lijkt mij ook zo verdomd moeilijk met al die rare kronkels en staartjes… Zeg nu zelf: 44 lettertekens voor medeklinkers of phayanchana, 15 klinkers of sara die in minstens 28 klinkercombinaties kunnen worden gebruikt en 4 diacritische karakters wannayuk of wannayut die meestal lettergrepen accentueren.

Het Thaise schrift, dat que letterbeeld in de ogen van een Farang duidelijk afwijkt van veel geschreven talen in landen uit de wijde regio, intrigeert mij al langer. En daarom wil ik vandaag graag even stilstaan bij het geschreven en dus niet het gesproken Thaise woord. Volgens de meeste filologen stamt het moderne Thais als spreektaal uit het gebied dat nu de grens vormt tussen de Volksrepubliek China en Vietnam. De roots van het geschreven Thai moeten echter aan de andere kant, in het westen worden gezocht en wel bij de Feniciërs. Het Fenicische alfabet wordt binnen de hedendaagse taalkunde als de ‘moeder’ van vrijwel alle Indo-Europese schrijfsystemen, inclusief Grieks, Hebreeuws en Arabisch beschouwd. De Feniciërs waren bijzonder behendige zeevaarders en snuggere handelaren wiens invloed tot ver achter de Indus reikte en die zelfs in verbinding stonden met de oude Aziatische karavaanroutes.

Ramkhamhaeng-steen

De oudste nog bewaard gebleven schrifttekens, zeg maar de ‘oertekst’ in wat nu de Thaise taal is, zijn terug te vinden op de stèle van koning Ramkhaemhaeng (verm.1239-1298), de derde koning uit de Phra Ruang-dynastie, die Sukhothai uit de greep van de Khmer losweekte. Het is een hardstenen 114.5 cm hoge en 35.5 cm brede pilaar die op elk van zijn vier zijden de lof van deze koning en het koninkrijk Sukhothai zingt.  Deze pilaar werd in 1833 tijdens een pelgrimage van prins Mongkut (de latere koning Rama IV) ontdekt op de plek die bekend staat als Noen Prasat en waarvan men uitgaat dat daar het paleis van Sukhothai stond. Er is echter één klein probleempje en dat is het gegeven dat heel wat filologen en historici de grootste vragen hebben bij de authenticiteit van deze steen en suggereren dat het om een goede want geloofwaardige vervalsing uit de tijd van Mongkut gaat… Een kritiek die, indien gegrond, de Thaise geschiedschrijving op z’n kop dreigt te zetten en daarom niet overal op applaus werd onthaald. Het scheelde zelfs geen haar of twee van de historici-critici, Piriya Krairiksh en Michael Wright waren wegens majesteitsschennis vervolgd geweest…  Deze historikerstreit is intussen al sinds 1987 aan de gang en tot op heden hebben noch de tegenstanders nog de voorstanders voldoende en vooral sluitende bewijzen kunnen aanbrengen die hun theorie bevestigen.

Maar goed, terug naar het Thaise schrift nu. Dit is integraal gebaseerd op het schrift dat in de Sukhothai-periode werd ontwikkeld uit het Khmer, de taal van het koninkrijk waaraan Sukhothai schatplichtig was. Het oude Khmerschrift was omstreeks de 6e eeuw van onze jaartelling ontstaan uit het Zuid-Indiase Pallawa, een schrift dat was afgeleid van het Noord-Indiase Gupta-schrift, dat op zijn beurt een afgeleide was van het Brahmi dat gebezigd werd in het rijk van de machtige Boeddhistische vorst Ashoka de Grote die van 268 tot 232 voor onze jaartelling over het Mauryaanse rijk regeerde. Hedendaagse filologen zijn het er over eens dat het Bramhi, als basis van de Indo-Arische schrijftalen, ontstond uit het Fenicische alfabet en sterk beïnvloed werd door de spreektaal Sanskriet. Uit dit alfabetische systeem ontstonden in de loop van de eeuwen tal van schrijftalen waaronder het Devanagari, Ranjana, Tibetaans, Bengaals, Punjabi, Gujerati, Telugu, Tamil, Maleisisch, Sinhala, Oud-Javaans, Balinees, Mon, Birmees, Khmer, Lao, Tham, Shan, Dai en Oud-Cham… Met uitzondering van het Oud-Javaans en Balinees volgen ze – wonderlijk genoeg – allemaal de oude alfabetische sanskriet-ordening.

Gupta-schrift,

Toch wijkt het Thais als schrijftaal enigszins af omwille van het simpele feit dat het de eerste taal ter wereld was die in aparte, tonale karakters voorzag voor de toonhoogte waarop een woord dient te worden uitgesproken. Deze tonale schrifttekens ontbraken volkomen in de Austroaziatische talen (Mon & Khmer) en Indo-Arische talen waar de Thaise schrijftaal uit is ontsproten.

Het omzetten of de transcriptie van de Thaise schrijftaal naar bijvoorbeeld Engels of Nederlands blijft een heikel punt. Ondanks loffelijke pogingen om tot een éénvormige standaard schrijfwijze te komen, bijvoorbeeld door het royal Thai General System of Transcription van het royal Thai Institute of het bijna identieke ISO 11940-2 van de International Organization for Standardization is het schijnbaar onmogelijk om tot een geünificeerde en universeel aanvaarde transcriptiemethode te komen. Het gevolg is dat iedereen naar eigen godsvrucht en vermogen aan het interpreteren slaat met als gevolg dat er vandaag alom verwarring heerst en men soms de meest uiteenlopende transcripties van Thai kan aantreffen…


» Laat een reactie achter


Rating: 4.86/5. From 7 votes.
Please wait...

29 reacties op “Rare kronkels en staartjes: de oorsprong van het Thaise schrift”

  1. Alex Ouddiep zegt op

    “Met uitzondering van het Oud-Javaans en Balinees volgen ze – wonderlijk genoeg – allemaal de oude alfabetische sanskriet-ordening.”
    Mischien wonderlijk, maar vooral fraai.
    Het fraaie van die overeenstemming ligt in het feit dat aan deze Sanskriet-volgorde rationele fonetische beginselsten grondslag liggen, nl. de plaats in de mond-keelholte waar de medeklinker gevormd wordt, niet of wel geaspireerd e.a.
    Ons westerse Grieks-Latijnse alfabet is in vergelijking hierbij een ratjetoe.

  2. Tino Kuis zegt op

    Inderdaad, de volgorde van de medeklinkers in het Thais gaat van keelklanken tot lipklanken, Van -k- tot -w– met een paar uitzonderingen, gelijk aan de volgorde in de Sanskriet alfabetten. Nooit geweten, weer wat geleerd.

    Kom, kom, Lung Jan, zo moeilijk is dat Thaise schrift niet, hoor. Bovendien sluit het schrift redelijk goed aan bij de uitspraak, dat scheelt al weer. Ik schat dat je er twee keer zo lang over doet als het leren van het Latijnse schrift. OK, daarna zijn er nog een aantal uitzonderingen en bijzondere combinaties.

    Een redelijk niveau bereiken in een taal verwant aan het Nederlands kost 600 uur studie, voor het Thais zal dat 900 uur zijn, mogelijk minder als je in een Thaise omgeving leeft.

    • De Kind Marcel zegt op

      Thai schrijven niet zo moeilijk ? Moet jij mij eens uitleggen wie het normaal vindt dat alle woorden aaneen geschreven worden in een zin ! Dat de klinkers voor de medeklinker verhuizen ! En dat je in een Thaise omgeving leeft verandert niets aan het leerproces om te leren schrijven. Wel om te leren spreken…

  3. Mark zegt op

    Gek genoeg ik kan het lezen maar het uitspreken dat is nog veel moeilijker hahaha

  4. Rudolf zegt op

    Al vele jaren kom ik in Thailand voor vakantie, en in het begin getracht de taal te leren en te begrijpen. In een leer boek stond de vertaling voor : hoeveel vraagt u..(.ik schijf het zo als je het uit spreekt)….’Koen tong kaan touw laai’. Ik bij een stalletje aan de road Sukhumvit soi, waar toen nog VHS films werden verkocht , voor weinig, dit uitgesproken ! Nee zei de vrouw, dat zijn mijn woorden die je nu spreekt, je moet zeggen ‘Touw laai kap ‘ . Daarna het woord MOOI, en daar liep ik volkomen op stuk. Soewee. ‘U bent mooi mevrouw’ ….(lol) omdat het een klank taal is, en het voor mij prima klonk ha ha.. bleek dat het slecht betekende. Mijn Thaise vriendin zei toen zeg maar Na Lak dat is het zelfde……En toen heb ik er de brui aan gegeven.

  5. Leo Th. zegt op

    Beste Lung Jan, het is zoals jij het zegt: zo verdomd moeilijk! Ook al heb ik inmiddels van o.a. Rob V. begrepen dat niet alle (mede)klinkers nog gebruikt worden,het blijven het er voor mij toch te veel om onder de knie te krijgen en voor al die kronkeltjes en staartjes heb ik een bepaalde vorm van dyslectie. Eigenlijk viel jouw ‘biecht’ bij mij in goede aarde. Ik schat jou qua kennis bijzonder hoog in en als jij het lezen en schrijven van de Thaise taal al moeilijk vindt dan hoef ik mij daarvoor zeker niet te genereren. In feite toch een opluchting voor mij waarvoor bedankt.

    • henk zegt op

      ik sluit mij bij jou aan, ook ik ben dyslectisch ook ik vind het Thais heel moeilijk
      ik ben eerder met een Hindoestaan getrouwd geweest (zij lag ook wel hoor)
      en daar ben ik een keer goed fout gegaan
      ik weet niet meer welk woord fout is maar een van de 2 is “laat maar” het ander woord is “geslachtsgemeenschap ”
      ik typ het zoals ik het zou uitspreken tjoordhe of ttjordhe er zit een klem toon verschil in
      wel ik gebruikte het verkeerde woord naar mijn vrouw haar moeder om te zegen dat ik geen koffie hoefde daar kwam mij toch wat achterweg ook omdat ik vertelde dat mn vrouw het mij geleerd had
      ik ben 25 jaar met haar getrouwd geweest en wij zijn nu goede vrienden en druk druk om mn thaise naar nl te krijgen

  6. Hans Struijlaart zegt op

    Leuk deze achtergrondinformatie. P.S. Lung Jan. Je bent niet de enige farang die de moeite niet neemt om te leren lezen en schrijven en de meeste daarvan kunnen een aardig woordje Thais spreken. Ik denk niet dat het luiheid is, ze zie zien er gewoon tegenop om daar energie in te steken of denken dat het te moeilijk is. En ja het is ook moeilijk. Maar achteraf gezien viel het eigenlijk wel mee. Wel via een Thaise lerares gedaan, op eigen houtje leren is niet aan te raden. Ik heb leren lezen en schrijven in 6 maanden en heeft mij ook geholpen om mijn uitspraak te verbeteren door dat te doen. Ik kan nu lezen, maar meer dan de helft van wat ik lees begrijp ik niet omdat ik de betekenis van de woorden niet ken. Het schrijven is lastiger omdat je vaak niet weet welke t, welke k, welke p, je moet gebruiken. Hetzelfde als korte ei lange ij in het Nederlands bv. Kunnen lezen is handig, al is het alleen maar de menukaart en borden langs de kant van de weg. Is er een lerares bij jou in de buurt? Gewoon beginnen Jan. Uurtje per week en 2 uren per week huiswerk.

    • Peter Bol zegt op

      Daar kan ik mijn helemaal in vinden want ik ken ook al een tijd het gehele alfabet (44 medeklinkers + 32 klinkertekens) dus ik kan ook wel een beetje lezen en uitspreken wat er staat als het een korte zin is.
      Maar ook ik weet dan vaak niet wat het betekent.
      Maar daar ben in nu mee aan de slag. Waar ik al een tijdje moeite mee heb is dat alles achterelkaar geschreven wordt zonder spaties punten komma dus ik weet vaak niet wanneer in een zin een woord eindigt en dan dus de nieuwe begint.
      Ze gebruiken ook geen hoofdletters, maar dat vind ik niet zo erg anders heb je 88 van die rare tekentjes
      en ik vind 44 wel genoeg.
      Maar we gaan gewoon door de aanhouder wint

      Peter Bol

  7. Rob V. zegt op

    Het leren van een heel andere taal en schrift is niet niks, daar gaan veel uurtjes in zitten. Maar als je dagelijks een uurtje er voor uit trekt moet je binnen een paar jaar toch wel standaard gesprekken kunnen voeren (spraak en schrift). Heeft toch de nodige voordelen als je de taal kunt lezen.

  8. Alex Ouddiep zegt op

    ล vgl grieks λ ….. l
    ร vgl latijn r, grieks ρ ….. r
    ภ vgl grieks π ….. p
    ธ vgl grieks θ ….. t
    น vgl grieks ν ….. n
    ม vgl grieks μ ….. m
    ง vgl grieks γ …… g, ng

    Deze voorbeelden geven de vormverwantschap van enkele Thaise karakters met westerse aan.
    In een enkel geval gaat het mogelijk om een toevallige overeenkomst. Dan is het voor de leerling een ezelsbruggetje.

    • Leo Th. zegt op

      Alex, kan geen woord Grieks of Latijn lezen dus dat ezelsbruggetje gaat voor mij niet op. Ik geef toe dat het lezen van de Thaise taal zeker zijn voordelen heeft maar ook zonder die kennis heb ik mij de afgelopen 20 jaar vrij aardig kunnen redden in Thailand, mede uiteraard dankzij de hulp van mijn Thaise partner. De resterende jaren zullen ook wel lukken.

    • Alex Ouddiep zegt op

      Aanvulling:
      Thais ห, Grieks η ….. h/è

    • Alex Ouddiep zegt op

      (aanvulling)
      Thais ห Grieks η …… h, è

  9. henk zegt op

    geweldig om te lezen….en gelukkig ook nog in het Nederlands…..

  10. Taruud zegt op

    Ik woon in de Isaan en daar spreken ze Isaans. Het is dan echt moeilijk om Thais te leren. Net zoals het voor een Thaise in Nederland moeilijk is om Nederlands te leren als iedereen om je heen Limburgs spreekt (of Fries, of Gronings). Ik zei tegen mijn schoonvader: Koen Taa, nang nee. (Opa, kom maar hier zitten). Maar hij verstond het niet. “Nang nee, koen taa”! Geen reactie, verbaasde blik. Tot mijn vrouw het zei: (naar mijn mening net zo) Nang nee. Ja, toen begreep hij het wel. Dat ging ook zo met andere zinnetjes. Dus ik heb het (voorlopig) opgegeven. Eerst maar weer eens moed verzamelen… 🙂

    • Erwin Fleur zegt op

      Beste Taruud,

      Ik leer ook het beste Isaan.
      Het word om mij heen gesproken en weing thai.
      Persoonlijk is het voor mij makkelijker dan Thai waar de klanken ook een stuk harder zijn.

      Het leukste hier van is dat in de hooftsteden de mensen dat gelijk herkennen en een gesprek
      met je aan gaan.

      Ieder zijn ding.

      Met vriendelijke groet,

      Erwin

      • Danzig zegt op

        Ik woon in het moslimzuiden waar de meeste mensen van huis uit een dialect van het Maleis spreken, dat een compleet andere taal is en ook geen toontaal.
        Het Thais dat men spreekt wordt op een wat hakkelige manier uitgeproken met een duidelijk Maleis accent. Niet de beste plek om Thais te leren dus, maar je kunt jezelf helpen middels de media waar perfect Bangkok-Thais te horen is.
        En trouwens, het belangrijkste is om de taal te spreken van de mensen om je heen, of dat nu Bangkok-Thais is, Isaans, Maleis of welke taal dan ook.

  11. mee farang zegt op

    Een fijn artikel over een onderwerp dat me altijd boeit.

  12. Eric zegt op

    Voor diegene die wat meer over de van origine Sanskriet volgorde van het Thaise alfabet willen weten:

    http://www.thai-language.com/ref/phonetic-organization-consonants

    Belangrijkste voordeel van het in deze volgorde leren is dat je heel makkelijk kan zien welke medeklinker tot welke groep behoort:
    De middengroep is links, hoog in het midden en laag is rechts
    De paar medeklinkers die onderaan overblijven zijn dan niet zo moeilijk te onthouden.

    Je kan er nog wel een aantal dingen uithalen, maar dat gaat misschien wat te ver hier.

  13. Taruud zegt op

    Peter Bol. Het aan elkaar schrijven is inderdaad best wel een extra hindernis:
    พูดภาษาไทยยากและอ่านยากกว่า
    พูด ภาษา ไทย ยาก และ อ่าน ยาก กว่า
    Vergelijk deze twee zinnen maar. De tweede is met spaties. Als het goed is, staat er:
    Het is moeilijk om Thais te spreken en het is nog moeilijker om het te lezen. Poet phasa thai (spreken Thaise taal) yaak (moeilijk) lae (en) aan (lezen) yaak (moeilijk) qua (nog meer).
    Aldus Google translate. Best handig trouwens die functie om de tekst ook te laten horen via het luidsprekertje.Probeer het maar eens en luister vooral eens naar dat “yaak”. Zonder “k” dus “yaa” Geen wonder dat mijn schoonvader me nooit verstaat…

  14. Tino Kuis zegt op

    Citaat:

    ‘Probeer het maar eens en luister vooral eens naar dat “yaak”. Zonder “k” dus “yaa” Geen wonder dat mijn schoonvader me nooit verstaat…’

    Vervelend dat je hier mensen op een dwaalspoor brengt. Het is wel degelijk ‘yaak’ (moeilijk) met een dalende toon en een zachte -k- aan het eind, als de -k– in het Engelse woord ‘big’ . Yaa alleen is een totaal ander woord, afhankelijk van de toon betekent het ‘gras, oma, medicijn, niet (doen)….’ .Ik begrijp dat je schoonvader je niet begrijpt als je ‘yaa’ zegt i.p.v. ‘yaak’………..

    • Taruud zegt op

      Bedankt Tino. Goede correctie! Interessant om te weten en te gebruiken bij volgende gelegenheden.

      • John Chiang rai zegt op

        Bovendien moet je bij de dalende toon van het woord( yaak) erg oppassen dat je ook werkelijk de goede toon treft.
        Als je bijvoorbeeld op Thai vraagt,,Khun (yaak) pai talaad mai,wat vrij vertaald zou betekenen,ga je graag na de markt,dan krijgt het woord met een andere toon opnieuw een totaal andere betekenis.

        • Tino Kuis zegt op

          Ja John. En nog meer yaa(k). Eerst:

          อย่ากดื่มเบียร์ yaak (lage toon) duum beer Ik wil bier drinken.

          อย่าดื่มเบียร์ yaa (lage toon) duum beer Drink geen bier!

          ย่าดื่มเบียร์ yaa (dalende toon) duum beer. Oma (van vaders kant) drinkt bier.

          Persoonlijke voornaamwoorden worden vaak weggelaten in het Thais.

          Ik vind dit juist grappig. Ook de Thais maken veel grappen met de ‘verkeerde’ toon, grappen die ook niet altijd begrijp. Heel subtiel.

  15. l.lagemaat zegt op

    Leuk die oude Thaise schoolplaat.

    Lijkt wel het oude leesplankje: aap, noot, mies

    Om het “gemakkelijker” te maken staat de Thaise taal soms in de andere volgorde.

    B.v. huur motorbike 150 baht per dag wordt:

    dag per 150 baht

    • Erwin Fleur zegt op

      Beste l.lagemaat,

      Zeker leuk.
      In de tijd dat mijn dochter nog jong was hadden wij een tafeltje gekocht met het Thase alfabet.
      Leuk om als ouder mee te leren.

      Het was in Thai met engels onderschrift.

      Met vriendelijke groet,

      Erwin

      • l.lagemaat zegt op

        Inderdaad een heel leuk idee!

        Grappig om te zien dat op sommige tafeltjes de volgorde
        van het Thaise alfabet niet klopt.
        Er bestaan cd’s met daarop leuke kinderliedjes / filmpjes, die zo het alfabet aanleren.

        Met vriendelijke groet,
        Lodewijk L.

  16. theoS zegt op

    Toen mijn zoon al in de 4e klas zat van zijn (Thaise) lagere school ging ik daar naar toe om te vragen waarom hij nog geen vloeiend Thais kon lezen en schrijven, het antwoord van de lerales was dat Thais een zeer moeilijke taal is. Mijn zoon zei dat Engels een stuk makkelijker was dan Thai. Hij kon op 3 jarige leeftijd het hele abc alfabet opdreunen, niet zo met Thai. Idem ditto met mijn dochter.


Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website