Elf jaar woonde hij in dezelfde soi. Hij repareerde fietsen, ventilatoren, één keer een naaimachine, vroeg er nooit geld voor. Thais sprak hij vijftig woorden, misschien zestig. Toen hij dood naast zijn bed werd gevonden, kwam de hele straat drie avonden naar de tempel. Zijn zoon in Nederland kwam niet. Bij de crematie moest iemand vooraan gaan staan, op de plek waar de familie hoort te staan. Een verhaal uit een zijstraat in Udon Thani.
In Isaan blijft je glas vol, ook als je nee zegt
Op 29 en 30 juli ligt de verkoop van alcohol in heel Thailand twee dagen stil. Daarna begint de boeddhistische vastentijd, drie maanden waarin miljoenen Thai minderen of stoppen. In Isaan, de regio waar het meest wordt gedronken, betekent dat iets voor elk feest, elke begrafenis en elke bruiloft waar jij bij zit.
Je schoonfamilie in Udon spreekt thuis geen Thais. Op het gemeentehuis wel. Dat verschil is geen toeval: de Isaan werd tussen 1893 en 1942 stap voor stap Thais gemaakt, met wetten, schoolboeken en soldaten. Wie de regio vandaag wil begrijpen, van de verkiezingsuitslag tot het eten op tafel, komt bij die eeuw uit.
Overdag is ze gewoon Fon, de vrouw van de achtste verdieping die de buurt groet en elke week geld naar huis stuurt. ’s Nachts danst ze onder het neon van Nana. Haar dochtertje in Udon denkt dat haar moeder in een restaurant werkt. Morgen stapt haar jongere zus voor het eerst in Bangkok uit de bus, en die wil dat restaurant met eigen ogen zien.
Elke avond wast Wilai eerst haar handen. Pas dan pakt ze de telefoon, drukt op de knop die ze blind vindt en wacht tot haar zoon binnenkomt. Zeven seconden, ingesproken op een avond die de laatste bleek. Nu hapert het oude toestel. Het scherm gaat uit, wordt heet in haar hand. En met die telefoon dreigt Wilai ook zijn stem te verliezen.
In sommige dorpen in het noordoosten van Thailand gaat een man ’s avonds naar bed met lippenstift op en rode lak aan zijn teennagels. Niet uit koketterie, maar uit angst. Hij hoopt de weduwegeest te misleiden, die volgens het volksgeloof gezonde mannen in hun slaap komt halen. Artsen hebben voor diezelfde doden een andere naam.
In de dorpen van Isaan zong de molam vroeger de hele nacht door. Tussen 1950 en 1980 probeerde de Amerikaanse voorlichtingsdienst die stem te huren voor anticommunistische boodschappen. Het werkte niet. De teksten van de communisten sloegen beter aan bij de boeren die ernaar luisterden. Dit is hoe de Koude Oorlog klonk aan de Mekong.
Isaan is een regio in het noordoosten van Thailand, die bekend staat om zijn rijke cultuur, geschiedenis en prachtige landschappen. Het gebied omvat 20 provincies en heeft een bevolking van meer dan 22 miljoen mensen.
Rond de Amerikaanse bases in Isaan ontstonden tijdens de Vietnamoorlog duizenden relaties tussen soldaten en Thaise vrouwen. Wie de liefdesbrieven van toen zoekt, vindt ze bijna nergens terug. Wat bleef is een lied over een vrouw die schrijft naar een man die niet meer antwoordt, en een generatie kinderen die hun vader kwijt is.
In twintig jaar is de gekoelde gemakswinkel doorgedrongen tot de kleinste dorpen in Isaan. Waar je schoonfamilie vroeger bij de markt kocht of zelf viste, staat nu een 7-Eleven om de hoek. Dat verandert wat er op tafel komt, en niet altijd ten goede.
Uit het Thaise leven gegrepen: het pakketje
Een Nederlander van 58 uit Hoogeveen nam een pakketje mee voor een Thaise kennis die hem maandenlang had geholpen. In het bruine papier zat geen zeep maar drugs. Hij bekende dat hij het pakket droeg, kreeg negen en een half jaar cel en telt sindsdien in een Bangkokse gevangenis de maanden af, met één vraag die niemand voor hem beantwoordt.
Wim ruilde zestien jaar geleden Deventer in voor een huis aan de Mekong. Toen zijn hart het opeens begaf, kwam zijn broer Peter voor het eerst naar Thailand, met een koffer vol schuldgevoel en een spraakbericht dat nooit werd beantwoord. Een verhaal over afscheid, een rivier als laatste rustplaats, en een familie die pas achteraf begreep waar Wim thuis was.
In een Thais dorp weet iedereen wie je bent, wat je verdient en wie er bij je over de vloer komt. Geen camera’s, geen overheid, en toch permanent toezicht. Hoe werkt die sociale controle precies, en waarom voelt ze zo anders dan de buurt die je in Nederland of België achterliet?
Uit het Thaise leven gegrepen: de honderd dagen
Wat doe je als de vrouw die je naar Thailand bracht er van de ene op de andere dag niet meer is? Het huis staat er nog, het dorp gaat door, maar alles voelt leeg. Frans verliest zijn Thaise partner en moet kiezen: blijven in het land dat van haar was, of terug naar Nederland. Een verhaal over rouw, twijfel en wat liefde achterlaat.
Ontdek de verborgen schatten van Udon Thani (video)
De provincie Udon Thani ligt in het noordoosten van Thailand en biedt een keur aan ongerepte culturele schatten en natuurlijke schoonheid.
Uit het Thaise leven gegrepen: de handen van Daeng
Het eerste wat Daeng elke ochtend doet, nog voor het licht goed door de luxaflex valt, is haar duimen insmeren met yaa mong. De groene zalf ruikt naar kamfer en menthol, een geur die in haar kussen is getrokken, in haar kleren, in de huid onder haar nagels. Ze drukt de muis van haar hand tegen het gewricht aan de basis van haar duim en wacht tot de scherpe pijn wegzakt naar iets doffers, iets waar je een dag mee doorkomt.
De ruim 22 miljoen inwoners van het Thaise noordoosten spreken thuis Lao, eten kleefrijst en delen een geschiedenis die dichter bij Laos ligt dan bij Bangkok. Toch gelden ze officieel gewoon als Thai. En het oude beeld dat Isaan trouw rood stemt, sneuvelde bij de verkiezingen van februari 2026.
In Isaan, de arme regio waar veel Nederlandse en Belgische partners vandaan komen, draait de plattelandseconomie grotendeels op geleend geld. Een gemiddeld boerenhuishouden draagt zo’n 450.000 baht schuld, een stijging van 75 procent in acht jaar. Bijna de helft van de boeren lost die schuld nooit af voor hun zeventigste.
In het afgelegen bergdorp Ban Huai Mai krijgt onderwijzeres Fon een staatloos Karen-meisje officieel geregistreerd, nadat ze maandenlang heen en weer reisde naar het districtskantoor. Het kind, het slimste van de klas, bestond tot dan toe op geen enkel papier. Of de schooldeur naar de stad nu echt opengaat, blijft de vraag.
Negen jaar lang reed Niran dag en nacht door Bangkok, ver van zijn dochter in Roi Et die hij nauwelijks nog kende. Eén telefoontje van zijn moeder, over een schooldag en een ongevraagde bloem, brengt alles aan het wankelen. Wat hij daarna besluit, raakt iedereen die ooit iemand achterliet.
De ziekenhuizen in het noordoosten van Thailand staan er fysiek prima voor. Toch verkeren ze in 2025 en 2026 in een diepe crisis. Te weinig artsen, oplopende schulden en een vergoeding die de werkelijke kosten niet dekt zetten de zorg onder druk. Vooral de armste provincies van Isaan voelen dat. Wat betekent dat voor wie er woont?
Uit het Thaise leven gegrepen: het lege krukje
In een schemerige bar aan de Loi Kroh in Chiang Mai houdt de Zaandamse weduwnaar Henk al vijftien jaar zijn vaste plek bezet, maar het krukje naast hem blijft sinds vannacht voorgoed leeg. Van zijn oorspronkelijke groep Nederlandse en Belgische vrienden zijn er nog drie over. Volgende maand vertrekt opnieuw iemand, niet vrijwillig, maar omdat de baht zijn AOW heeft opgevreten.