Misschien ken je het beeld. Je zit bij de familie van je vrouw ergens in Nakhon Ratchasima of Udon Thani, en de kleinkinderen komen binnen met een blikje frisdrank en een zak chips uit de 7-Eleven. De kleefrijst staat er nog, de som tam ook, maar er ligt steeds meer naast.
Dat is geen toeval en geen los verhaal. Onderzoekers volgen dit al ruim tien jaar. De moderne winkel rukte op, en met die winkel veranderde wat mensen kopen en eten. Voor jou is dat niet abstract, want het gebeurt gewoon aan de eettafel waar je zelf ook geregeld aanschuift.
De winkel kwam naar het dorp
Begin er niet aan om de 7-Eleven nog een stadsverschijnsel te noemen. Op 13 mei 2025 telde CP All, de enige operator van 7-Eleven in Thailand, 15.430 winkels door het hele land. Iets meer dan de helft is van het bedrijf zelf, de rest draait op franchise. Het bedrijf kondigde eerder aan er zo’n 700 per jaar bij te openen, en die groei zit allang niet meer alleen in Bangkok.
Daar komt het grotere winkelwerk bovenop. Lotus’s, vroeger Tesco Lotus en nu van CP Axtra, had in 2023 rond de 2454 vestigingen in 75 provincies: 226 hypermarkten, 178 supermarkten en liefst 2050 minisupermarkten onder de naam Go Fresh. Juist dat kleine formaat groeit het hardst, want het past in een dorp waar geen hypermarkt rendeert. In 2025 opende CP Axtra nog nieuwe Makro- en Lotus’s-winkels, onder meer in Khon Kaen, midden in Isaan.
Wat de cijfers laten zien over je bord
De harde aanwijzing komt uit de Thai Cohort Study, een onderzoek dat 87.151 Thaise volwassenen volgt. Een kleinere groep van 1516 mensen kreeg extra vragen over waar ze kopen en wat ze eten. De toegang tot een supermarkt was gestegen naar 85 procent, tegen 47 procent tien jaar eerder. Ongeveer de helft ging regelmatig naar de supermarkt of gemakswinkel, vooral mensen in de stad met een hoger inkomen.
En dan het punt dat blijft hangen. Wie vaak bij de supermarkt en de 7-Eleven kocht, at meer dan zes soorten voeding die de onderzoekers als probleem markeerden:
- frisdrank
- snacks en chips
- bewerkt vlees
- westers gebak
- instantmaaltijden
- gefrituurd eten
Wie juist vaak op de verse markt kwam, at meer groente. Het winkelkanaal kleurt dus het bord. De verse markt komt er in dit onderzoek niet slecht af, integendeel.
En de gezondheid?
De rekening laat zich raden, al moet je voorzichtig blijven met het woord oorzaak. Niet-overdraagbare ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes waren in 2016 goed voor 74 procent van alle sterfte in Thailand. Hart- en vaatziekten stonden voor 23 procent, kanker voor 18, chronische luchtwegziekten voor 6 en diabetes voor 4. Een dieet met meer suiker, zout en vet speelt daarin mee.
Toch is het beeld niet zwart-wit. Onderzoek in Noordoost-Thailand vond twee eetpatronen: een traditioneel patroon met veel kleefrijst en dierlijke eiwitten, en een gemengd patroon met witte rijst en meer soorten voedsel. De verbanden met overgewicht en bloedwaarden liepen door elkaar. Traditioneel eten is dus niet automatisch gezond eten, en dat is een ongemakkelijke boodschap.
Maar de markt was ook niet het paradijs
Hier hoort een eerlijke kanttekening, want het is verleidelijk om het oude Isaan-dieet te romantiseren. Kleefrijst in grote hoeveelheden is ook maar snelle suiker. Pla ra, de gefermenteerde vis die in bijna elke som tam gaat, zit vol zout. En de rauwe zoetwatervis uit de traditionele keuken hangt samen met de hoge cijfers galwegkanker die deze regio al decennia kent. Dat verdwijnt niet uit het verhaal zodra je 7-Eleven de schuld geeft.
Belangrijker nog: het onderzoek meet samenhang, geen oorzaak. Mensen die vaak in de supermarkt komen, hebben ook vaker een hoger inkomen en een stadsleven, en dat verandert al hoe ze eten. De cijfers zijn bovendien een momentopname van ruim tien jaar geleden. De richting klopt vermoedelijk nog; de precieze percentages van vandaag kent niemand.
Slot
De winkel is naar het dorp gekomen en blijft. Wat je schoonfamilie eet, verschuift mee, langzaam en zichtbaar. Geef de 7-Eleven niet de volle schuld, maar kijk de volgende keer eens wat er naast de kleefrijst op tafel staat. Daar zie je de verandering, niet in een rapport.
Bronnen: British Food Journal (Thai Cohort Study), CP All, CP Axtra / Lotus’s, Bangkok Post, PMC
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Vliegtickets16 juli 2026Waarom Premium Economy de favoriete klasse werd van de meeste Thailandgangers
Opinie16 juli 2026TB-opiniestuk: Een ambtenarenbaan kost in Thailand tot 800.000 baht, contant vooraf!
Nostalgie16 juli 2026Nostalgie: Don Mueang, waar Thailand begon zodra je uit het vliegtuig stapte
Geschiedenis16 juli 2026Amerikaanse soldaten lieten in Isaan duizenden kinderen zonder vader achter