Mia Noi, een minnares

Door Khun Peter

Veel Thaise mannen hebben een minnares oftewel een ‘tweede’ vrouw. In het Thais: een Mia Noi. Dit fenomeen maakt deel uit van de eeuwenoude Thaise cultuur.

Polygamie een geaccepteerd onderdeel van de Thaise samenleving

Wanneer je kijkt naar de Thaise geschiedenis, dan blijkt dat een Mia Noi al honderden jaren bestaat. Polygamie is altijd al een geaccepteerd onderdeel van de Thaise samenleving geweest. Vooral de rijke mannen hadden twee of meer vrouwen. In feite was het zo, hoe rijker je was, hoe meer vrouwen je had.

In het hedendaagse Thailand is daar niet veel aan veranderd. Het is iets waar de Thai over zwijgen en wellicht ontkennen, maar iedereen weet dat het bestaat. Het is één van de bizarre feiten die Thailand zo typeren. En als je er over zwijgt, bestaat het niet.

Een minnares voor arm en rijk

Een minnares is niet alleen voorbehouden aan de rijke Thai. Een groot aantal mannen, zowel arm als rijk, hebben een ‘mia noi’. Het heeft een duidelijke en praktische functie. De Mia Yai (eerste vrouw) zorgt voor het gezin en de kinderen, de Mia Noi zorgt voor de man. In sommige gevallen krijgt ze ook kinderen met hem.
Dit is nog steeds de dagelijkse praktijk in Thailand. Er zijn zelfs gevallen bekend waarbij de Mia Yai en de Mia Noi onder één dak wonen. Maar het tegenovergestelde komt ook voor. De man houdt zijn Mia Noi verborgen voor zijn echtgenote en de buitenwereld.

Een minnares is acceptabel

Wanneer de eerste vrouw er achter komt dat haar manlief er een minnares op na houdt betekent dat niet per definitie het einde van het huwelijk. De meeste Thaise vrouwen maken er geen probleem van. Zolang zij en de kinderen worden onderhouden is het voor haar acceptabel. Ze wil niet het risico lopen dat hij zal kiezen voor zijn minnares en zij alleen met de kinderen achterblijft.
Dit is ook weer zo’n ongeschreven wet in Thailand. Zolang het mannetje maar aan zijn financiële verplichtingen aan het gezin voldoet, knijpt Ma een oogje toe.

Hoewel wij met onze westerse bril op dit verwerpelijk vinden, is het in het perspectief van de Thaise cultuur toch wel enigszins te begrijpen.

Mia Noi meer dan alleen een sekspartner

Thaise mannen hebben een andere relatie met hun echtgenotes dan wij in het Westen. Er wordt niet openlijk gesproken over problemen en veel onderwerpen worden vermeden.
Een Thaise man zal bijvoorbeeld niet snel de problemen op het werk met haar bespreken. De Mia Noi heeft daarin een belangrijke rol, met haar kan hij onderwerpen aansnijden die hij nooit met zijn eigen vrouw zal bespreken. In veel gevallen fungeert de Mia Noi als een uitlaatklep. Hij kan zijn hart bij haar uitstorten. Hierdoor voelt de man zich beter en meestal leidt dit ook tot een gelukkiger huwelijksleven.

Het is dan ook niet aan ons om dit onderdeel van de Thaise cultuur te veroordelen. Zeker niet als alle partijen er mee instemmen en het bijdraagt tot een soort van harmonie.

De Mia Noi en een win-win situatie

De Thaise man is gelukkig, omdat hij een vrouw heeft met wie hij echt kan praten. De Mia Yai is vaak blij dat er minder druk op haar wordt gelegd als het gaat om seks. Ze weet dat de kans dat ze zullen gaan scheiden een stuk kleiner is wanneer haar man een Mia Noi heeft. Zolang zij en de kinderen er niet financieel onder hoeft te lijden, gaat ze ermee akkoord.

Ook de Mia Noi is tevreden met haar rol in het geheel. Het zijn vaak onafhankelijke vrouwen die er geen behoefte hebben om 24 uur per dag, zeven dagen per week een man om zich heen te hebben. Ze vinden dat ze wel de voordelen hebben van een relatie met een man, maar niet de nadelen. Zoals zijn vuile was, een kerel die zich overal mee bemoeit of uitgezakt voor de TV hangt.

Kortom een Mia Noi is een praktische keuze die zelfs een win-win situatie kan opleveren.

Op de landkaart doet Thailand denken aan de kop van een olifant. In het Noorden wordt het land begrensd door Laos en Birma, waarbij een smalle strook van laatstgenoemd land zich verder in westelijke richting uitstrekt. Oostelijk ligt Cambodja en in het uiterste zuiden Maleisië. De afstand van noord naar zuid bedraagt ruim 1600 kilometer. Dichte wouden en bergen vormen het decor van het Noorden, naar het westen overvloeiend in schraal boerenland.

Toch heeft dit noordelijk deel veel te bieden. Een jungletocht te voet, onder begeleiding van een goede gids, is een

Thailand-landkaart

ervaring die je niet licht zult vergeten. En wat te denken van de vele bergstammen zoals Meo, Akha, Yao, Lisu in hun fleurige kledij. Chiang Mai en Chiang Rai zijn prettige plaatsen van waaruit je verder op ontdekkingsreis kunt gaan.

Ook voor de liefhebber van zee en strand is er nauwelijks een mooier land denkbaar, want de kustlijn die langs de Golf van Thailand en de Indische Oceaan loopt is ruim 2600 kilometer lang. Fraaie witte stranden, schitterende baaien en onder de zeespiegel oogstrelende koraalriffen met de meest kleurrijke vissen. Al snorkelend kun je van deze paradijselijke onder water schoonheid intens genieten.
Het land heeft goede verbindingen en het reizen per vliegtuig, bus of trein vormt geen enkele belemmering.
De mensen zijn vriendelijk, het land schoon en het eten verrukkelijk.

Noord- of Zuid Thailand?
Toch blijft de keuze tussen noord of zuid moeilijk. Mijn persoonlijke voorkeur ligt toch meer in het noorden. Heb altijd het gevoel dat deze streek minder toeristisch, minder jachtig en opdringerig en nog echt puur is. Sinds een aantal jaren is de kleine plaats Chiang Dao een van mijn meest geliefde plekjes in het noorden. Met de bus uit Chiang Mai, richting Fang, kom je er in ongeveer anderhalf uur.

Vlak bij de bushalte ligt het hotel Chiang Dao Inn, een goed onderkomen en als je het iets avontuurlijker wilt doen ga je vijf kilometer verder naar Malee Bungalow te Ban Tam.
De korte rit erheen is een aparte belevenis. Niet per openbaar vervoer, maar achter op een bromfiets.

Op de hoek bij genoemd hotel in Chiang Dao staan altijd een paar mannen -gehuld in een blauwe kiel- die je voor de som van één halve Euro er heen brengen. In Ban Tam ,behorend tot Chiang Dao, wonen 400 gezinnen en in totaal 1400 mensen. Leg je oor eens te luisteren bij de plaatselijke lagere school als de kinderen daar gezamenlijk hardop lezen en laat je ogen in de pauze rond dwarrelen over de speelplaats.

Chiang-Dao

‘s Ochtends vroeg, rond de klok van zeven, wordt je gewekt door de luidsprekers die de bewoners van Ban Tam voorzien van het laatste nieuws. Het zijn geen schokwekkende gebeurtenissen, beursberichten of ander wereldnieuws. Voor de mensen die hier wonen zijn het de simpele dingen van alledag die voor hen belangrijk zijn. Het inenten van de kinderen, een oogonderzoek voor volwassenen, persoonsregistratie, of de bekendmaking van het overlijden van een dorpsgenoot.

Mijn goede vriend Shan woont in deze kleine gemeenschap reeds een aantal jaren en inmiddels heb ik een aantal malen het genoegen mogen beleven hier in alle rust te mogen toeven.
Naar onze westerse maatstaven leven de mensen hier armoedig in zeer eenvoudige huisjes op palen, hebben geen stoelen noch tafels en zitten gewoon op de grond. De ruimte is ingericht als eet-, woon- en slaapkamer. Multifunctioneel noemen wij dat.

Toch heb ik de indruk dat de mensen die hier wonen niet minder gelukkig zijn dan wij in onze zogenaamde beschaafde Westelijke Wereld. Overigens wat betekent gelukkig zijn eigenlijk?
Eenmaal per jaar kom ik in dit dorp en het is plezierig dat sommigen mij weer herkennen en groeten.
Een enkeling kent mij bij naam en noemt mij eerbiedig “Loeng”. Dit woord is vertaalbaar als “Oom”, doch heeft in het Thais toch een meer eerbiedwaardige en respectvolle betekenis.

Het ontwaken
Bijna iedere ochtend fungeert de dorpsomroep voor mij als wekker, maar het plaatselijke nieuws ontgaat mij geheel. Shan’s gezichtsuitdrukking vertoont op deze vroege morgen trekjes die ik van hem niet gewend ben. Hij kijkt somber en naar later zal blijken is een jonge 26-jarige vrouw overleden, zo heeft de omroeper verkondigd.
Haar nog zeer jonge 21-jarige man blijft met een kind achter en die heeft nu hulp nodig, dat beseft deze relatief kleine gemeenschap maar al te goed.

Als iemand oud of jong in Ban Tam sterft komt er geen begrafenisondernemer aan te pas. Zoiets regel je onderling.
Deze ochtend ga ik met mijn gastheer mee om een laatste groet te brengen aan de overledene. Bij het betreffende huis valt het mij op dat er geen al te droevige stemming heerst.
Buiten staan twee grote overkappingen van tentdoek ter bescherming tegen de zonnestralen en de overledene ligt onder een afdakje opgebaard. Shan overhandigd, volgens het hier geldende gebruik, een enveloppe waarin een financiële bijdrage ter bekostiging van de crematie. Daarna brengen wij een laatste groet bij de overledene.
De handelingen van Shan volgend steek ik enige wierookstokjes aan, vouw mijn handen en maak een buiging bij de baar.

Omwonenden zitten buiten onder een tentzeil, praten met elkaar en sommigen spelen kaart. Tot aan de crematie blijft

Monniken

men hier 24 uur per etmaal bij elkaar om de naaste familie tot steun te zijn.

Tussen het overlijden en de crematie kan ruim een week verlopen zo verneem ik, want de familie moet gewaarschuwd worden en de gelegenheid krijgen om tijdig bij de crematieplechtigheid aanwezig te kunnen zijn. Het is immers nog niet zo lang geleden dat de wegen in het noorden vrij moeilijk begaanbaar waren en de Hiltribes -bergbewoners- van alle moderne communicatiemiddelen verstoken.

Een lang lint
Als uiteindelijk de dag van de crematie aanbreekt wandelen wij naar het huis van de overledene. Shan behoort tot de notabelen van dit kleine dorp en dat is duidelijk waarneembaar. Twee jonge mannen op bromfietsen stoppen onmiddellijk als ze ons zien lopen. Wij moeten achterop de brommer plaatsnemen en worden vliegensvlug naar het huis van de overledene gebracht.

Voor het huis ligt de overledene opgebaard. Een platte kar met daarop een verhoging waarop de lijkkist, versiert met vele kleurrijke guirlandes. Aan de voorkant van de wagen hangt een grote foto van de overleden jonge vrouw.
Hoewel ik haar niet ken gaat toch een lichte beving door mij heen bij het zien van een dergelijk jong iemand wier leven al zo snel is beëindigd. Op de binnenplaats aan de achterzijde van het huis zitten mensen aan lange tafels onder een tentzeil, dat bescherming moet bieden tegen de zonnestralen, te wachten. Het is aan alles duidelijk merkbaar dat onze komst zeer wordt gewaardeerd.

Crematie

Ter verkoeling krijgen we ijswater en zelfs iets te eten aangeboden. Als de monniken in hun oranje gewaden arriveren neemt de plechtigheid een aanvang. Bij de baar wordt gebeden en twee lange dikke touwen die aan de kar zijn bevestigd worden uitgerold. Ik schat dat de touwen wel honderd meter lang zijn.

Volgzaam loop ik achter Shan aan en pak, zoals allen dat doen, het touw in een van mijn handen. De stoet zet zich daarna langzaam in beweging richting crematieplaats. Wel twee honderd mensen trekken de platte wagen middels de dikke touwen voort.

Hoewel ik de overledene niet heb gekend is het voor mijn gevoel toch erg indrukwekkend en zelf zou ik op een dergelijke wijze, sober en stijlvol, naar mijn laatste rustplaats gebracht willen worden. Zo nu en dan vormt de hoogte van de wagen een probleem voor de stroomdraden die over de weg zijn gespannen. Op dergelijke momenten schiet een begeleider, gewapend met een lange stok, te hulp en tilt de draden omhoog.

Naast het ‘mensenlint’ rijdt een auto mee met op het dak een grote luidspreker. Van de verhalen die worden verteld versta ik niets, wel schrik ik van de harde knallen die plotseling ter hoogte van de crematieplaats de rust verstoren.
Later kom ik er achter dat deze knallen de boze geesten moeten verjagen, want in dit land spelen geesten een grote rol in het leven van alle dag. De crematieplaats is een vlakte omzoomt met bomen met in het midden twee muurtjes waartussen de lijkverbranding gaat plaatsvinden.

Waterlanders
Bij de ingang staat een klein rond open gebouwtje dat dienst doet als uitserveerplaats voor koele drankjes voor de aanwezigen. Aan de linkerzijde staan banken met een overkapping ter bescherming tegen de zon, doch aan de rechterzijde moeten de bezoekers die overkapping ontberen. De baar wordt in de nabijheid van deze muurtjes geplaatst en enige lieden stapelen het aanwezige brandhout tussen de muurtjes tot aan de bovenzijde hiervan op. De chauffeur van de auto met luidspreker blijkt een soort ceremoniemeester te zijn en roept de naaste familieleden en plaatselijke notabelen op om hun offergaven op een daarvoor ingerichte tafel te deponeren.

Enige monniken, gehuld in hun traditionele oranje gewaad, gaan voor in gebed en de offergaven belanden daarna in hun pick-up, een heel toepasselijke naam voor een dergelijke auto.
Dan breekt het moment van het laatste afscheid aan. Het deksel wordt van de kist genomen en iedereen loopt langs de kist om een laatste groet te brengen. Het valt mij op dat van verdriet ogenschijnlijk ternauwernood sprake is. Slechts twee mensen kunnen hun tranen niet bedwingen.

De jonge echtgenoot van de overleden vrouw spelen de waterlanders danig parten en ook ik als betrekkelijke buitenstaander kan mijn tranen niet de baas. Na het afscheid wordt de kist door enige mannen tussen de muurtjes op

Crematie-Thailand

de brandstapel geplaatst en boven op de kist staat weer het kleurrijke staketsel. Vanaf deze opbouw wordt een metalen draad naar de omringende bomen gespannen en later zal het nut hiervan mij duidelijk worden. Een man met een bijl in zijn hand klimt naar boven, opent de kist en er volgt een forse bijlslag.

Gelukkig heeft Shan mij van te voren ingelicht; naast het hoofd van de overledene ligt een kokosnoot en die wordt gekliefd. Symbolisch bezien moet de daarbij vrijkomende kokosmelk het gelaat van de overledene reinigen.

Dan gaat de feitelijke crematie een aanvang nemen en dat geschiedt op werkelijk spectaculaire wijze. Aan de metalen draad die vanaf de lijkkist naar vier omringende bomen loopt zijn een vijftal ‘raketten’ bevestigd. Als een van deze projectielen wordt ontstoken beweegt deze zich brandend en loeiend over de metalen draad, ontsteekt de volgende projectielen en uiteindelijk het laatste en vijfde projectiel dat tenslotte de papieren versiersels van het staketsel ontsteekt. Het geheel vat vlam en zakt langzaam in elkaar om daarna het brandhout te ontsteken. Dan is ook het moment aangebroken dat de aanwezigen vertrekken. Als ik bij dit vertrek nog een keer achterom kijk zie ik dat het vuur behoorlijk is aangewakkerd en dat de omringende bomen van hun verdriet getuigen en alle een aantal bladeren naar beneden laten dwarrelen.

Is het de opstijgende warmte of is er toch meer tussen hemel en aarde zo vraag ik mij op dit moment af.

.

Thaise glimlach

Door Khun Peter

De beroemde ‘Thaise Glimlach’ (Yim) is één van de vele mysteries van Thailand. Hoewel wij een glimlach altijd als een uiting van vriendelijkheid ervaren, heeft een glimlach voor een Thai een andere betekenis en functie.

Voor een Thai is een glimlach een belangrijke non-verbale manier van communiceren. Er zijn wel meer dan 10 verschillende vormen van glimlachen die ook een eigen betekenis hebben. De Thai gebruikt de glimlach als een soort zelfbescherming. Een lach moet problemen voorkomen en oplossen. Ook zijn Thai van mening dat je er veel mooier uitziet wanneer je lacht.

Een land zonder regels

Thailand is een bijzonder land, niet zelden omdat de Thai ongeschreven wetten hebben die wij niet begrijpen. Regels die orde moeten scheppen in de chaos. Daar waar Nederland overgeorganiseerd is en er zoveel regels zijn dat niemand ze meer kan onthouden, geldt voor Thailand het tegenovergestelde. Er zijn maar weinig regels. En de Thai interpreteren die ook nog eens zoals het uitkomt. Voor een farang is er geen touw aan vast te knopen en vaak leidt dit tot een gevoel van onbegrip, ergernis en zelfs wanhoop.

Iemand dood? Blijven lachen

Eén van die ongeschreven wetten is het gebruik van de glimlach. Een huis in brand? Een verkeersongeval met doden? Je zult Thai na een paar minuten zien glimlachen. Niet omdat ze het grappig vinden wat er gebeurd is, maar omdat de tragedies van het leven zo onvoorspelbaar en ingrijpend kunnen zijn, dat alleen lachen je op de been houdt.

Onverschilligheid als zelfbescherming

Farang vinden Thai onverschillig omdat ze altijd maar lachen ook bij ernstige problemen. Wij worden alleen maar kwader als iemand lacht om onze problemen. Hoewel onverschilligheid ook wel onlosmakelijk verbonden is met de Thaise cultuur, is dat ook een soort van zelfbescherming. Weet je het even niet meer? Lachen biedt uitkomst.

Gezichtsverlies, trots en eigenwaarde

Zoals gezegd zijn er vanuit de Thaise cultuur een aantal omgangsvormen, regels die Thai erg belangrijk vinden. De allerbelangrijkste is ‘losing face’ oftewel gezichtsverlies. De meeste Thai zijn arm. Het enige van ‘waarde’ wat ze bezitten, is ‘eigenwaarde’. Wanneer je dat verliest, heb je in de ogen van de Thai echt helemaal niets meer. Trots en eigenwaarde moeten de Thai respect en zelfvertrouwen opleveren. Omdat iedere Thai dat erg belangrijk vindt, doen ze er alles aan om voor zichzelf en anderen te voorkomen dat er gezichtsverlies geleden wordt.

Omgangsregels om gezichtverlies te voorkomen

Gezichtsverlies is het ergste wat een Thai kan overkomen. Dit moet te allen tijde worden voorkomen. De hele Thaise maatschappij is daarop ingericht. Hoe doen ze dit? Door onder andere:

• Nooit in het openbaar je geduld te verliezen of boos te worden.
• Conflicten te vermijden.
• Geen stemverheffingen te gebruiken of te schreeuwen.
• Anderen niet te bekritiseren en tolerant te zijn.
• Geen overdreven emoties tonen.
• Een ander niet belasten met jouw problemen.

Deze spelregels zijn voor de Thai erg belangrijk omdat zij denken dat dit de enige manier is om zonder problemen met elkaar een samenleving te vormen.

Glimlach als masker

Een glimlach is een praktisch antwoord op iedere situatie waar een Thai geen raad me weet. De Thai gebruikt het onder andere voor:

• Blijdschap
• Schaamte
• Angst
• Spanning
• Onzekerheid
• Zich te verontschuldigen
• Anderen op het gemak te stellen

De beroemde Thaise glimlach kent vele soorten die allemaal hun eigen betekenis hebben. Voor ons buitenstaanders zien ze er allemaal hetzelfde uit, Thai echter begrijpen heel goed wat de specifieke glimlach betekent. Een aantal vormen die de Thai gebruiken:

• YIM tak tai: De beleefde glimlach, wordt gebruikt bij ontmoetingen met bijvoorbeeld een farang.
• feun YIM: De geforceerde glimlach. Ik lach wel maar eigenlijk wil ik het niet.
• YIM cheuat cheuan: De glimlach van iemand die net gewonnen heeft van zijn rivaal.
• YIM tang nam dtah: De echt gelukkig glimlach.
• YIM tak tan: De “sorry, maar je hebt geen gelijk” glimlach.
• YIM sao: De glimlach die droefheid of verdriet moet maskeren.
• YIM mee lay-nai: De boosaardige glimlach.
• YIM cheun chom: De bewonderende glimlach.
• YIM yor: De arrogante glimlach.
• YIM yair yair: De glimlach om zich te verontschuldigen en zich te redden uit een ongemakkelijke of pijnlijke situatie.
• YIM hairng: De nerveuze, verontschuldigende glimlach.
• YIM soo: De “het kan bijna niet slechter dus ik kan maar beter gaan lachen” glimlach.

Misverstanden over Thai

De beleefdheid en het lachen, worden door toeristen vaak geïnterpreteerd dat Thai verlegen en onderdanig zijn. Niets is minder waar. Ga maar eens met een expat praten die een aantal jaren in Thailand woont. Zoals al vaker gezegd en geschreven, onthoud één ding over Thailand: niets is wat het lijkt.

Thaise cultuur: woorden hebben minder betekenis

De Thaise cultuur is geen cultuur van spreken en woorden zoals in het Westen, waar bekende filosofen vandaan komen. In het Westen is alles gemakkelijk te begrijpen zijn de regels duidelijk. Wij gebruiken de taal om te communiceren: “ja” is ja en “nee” is nee. Ik geloof je of ik geloof je niet. Wij hebben die woorden nodig om te begrijpen wat een ander bedoeld. Wij willen duidelijkheid.

“Ja” kan “nee” betekenen

Thai daarentegen niet. Een Thai kan “ja” zeggen en erbij glimlachen. Die glimlach betekent dan meer dan het woord. De glimlach kan betekenen “nee” of  “misschien”. Een Thai kan dus gemakkelijk “ja” zeggen en “nee” bedoelen.
Dit zorgt er ook voor dat de Thaise taal een mijnenveld is voor buitenstaanders. De connectie van de Thaise taal met de lichaamstaal is zo groot dat het voor ons vaak onbegrijpelijk is.

Glimlach zegt niets over de stemming

De glimlach en beleefdheid zeggen dus niets over wat een Thai voelt of denkt. Het is slechts een uiting van iets wat aan verandering onderhevig is. Immers wanneer je lacht, zowel bij verdriet als vreugde, is het voor ons lastig om je werkelijke gevoelens te begrijpen.
Thai kunnen dus leven in een stemming die de werkelijkheid verbergt en waar ze zelf voor kiezen. Wij kunnen alleen maar lachen als we blij zijn een Thai kan lachen als hij of zij intens verdrietig is.

De glimlach is een geweldig hulpmiddel om onvolkomenheden en fouten te verbergen. Sommigen noemen het onverschilligheid of tolerantie. In werkelijkheid is de glimlach een poging om te overleven in een harde wereld van armoede en een onzeker bestaan. De glimlach zorg voor een vorm van onafhankelijkheid. Het is soort schild dat je kan beschermen en het helpt je in moeilijke tijden.

Thailand het meest tolerante land ter wereld

Het bovenstaande verklaart ook de enorme tolerantie ten opzichte van anderen (bijvoorbeeld homoseksuelen en transseksuelen) in het Thaise Koninkrijk. Je bemoeit je niet met anderen en je bekritiseert een ander niet. Tolerantie betekent ook dat jij je niet druk hoeft te maken over de problemen van anderen. Daarnaast is tolerantie mede bedoeld om gezichtverlies te voorkomen. Door geen kritiek op anderen te hebben behoud je ook je eigen zelfrespect.
Ironie en sarcasme zijn dan ook volledig onbekende begrippen in Thailand. Je gaat immers niet met woorden de confrontatie aan met een ander. Je praat alleen over onderwerpen die relevant en nuttig zijn voor de ander zonder hem of haar te veroordelen of kritisch te zijn.

Tolerantie heeft ook nadelen

Hoewel wij de tolerantie in Thailand prachtig vinden heeft het ook een schaduwzijde. Op school bijvoorbeeld zal  een student nooit mislukken. Een docent moet namelijk een goed cijfer geven. Immers het falen van het kind zou het falen van de hele familie betekenen.

De tolerantie betekent in de praktijk een niet kritische houding tegenover elkaar. Dit komt de kwaliteit van het werk niet altijd ten goede. De jongere generatie verandert al enigszins, Thailand wordt langzaam een meer competitieve samenleving. Maar ook de leiders van morgen blijven sterk verbonden met de cultuur van de ouders die de tradities koesteren.
Beleefdheid en je niet bemoeien met anderen blijven de belangrijkste omgangsregels in Thailand. Een ander niet tegenspreken of kwetsen. Beleefd blijven luisteren, ook al is het dodelijk saai.

Regels voor een farang

Wanneer je het toch nodig vindt om een Thai tegen te spreken of terecht te wijzen, doe dat dan met tact en volgens de Thaise spelregels. Spreekt zacht en beheerst zonder stemverheffing. En vooral glimlachen! Daarmee toon je respect voor de ander en geeft je diegene de kans om zich met een glimlach te verdedigen en zich uit de hachelijke situatie te redden.
Schreeuwen tegen een Thai in het openbaar is een ernstige belediging, het kan leiden tot gezichtverlies en zal zeker niet tot een oplossing leiden. Als je in Thailand woont of vakantie viert,  zul je het ook op de Thaise manier moeten oplossen, hoe onlogisch dat voor ons ook is.

Niet nadenken, gewoon lachen!

Vandaag een artikel over de ‘witte tempel’ gelegen in het Don Chai Sub District – Amphur Muang te Chiang Rai.

Eigenaar en bouwheer van deze tempel is Chalermchai Kositpipat, geboren op 15 februari 1955. Na zijn lager onderwijs is hij gaan studeren aan de Poh Chang School. Daarna aan de faculteit ‘Painting & Sculpture Art – Silpakorn University’. Inmiddels is hij in Thailand één van de meest succesvolle kunstenaars met werken over het Boeddhisme.

Nadat hij zijn studie had afgerond, bezocht hij vele landen in Azië, de Verenigde Staten en Europa om projecten op te zetten. Het doel hiervan was de Thaise kunst te promoten.

In 1984 heeft hij de muurschilderingen aangebracht in de door de Thaise regering gesponsorde Wat Buddhapadipa te Londen. Op 42 jarige leeftijd had hij zijn doelstellingen bereikt en is hij begonnen met de constructie van de Wat Rong Khum Tempel te Chiang Rai.

Met een kapitaal van 18 miljoen Thaise Baht en vijf volgelingen is hij gestart. De fondsen zijn opgelopen tot meer dan 300 miljoen Thaise Baht en hij heeft nu ongeveer 60 medewerkers in dienst.

Om niet afhankelijk te worden van de overheid is de maximum sponsoring gelimiteerd tot 10.000 THB per persoon. Eind 2009 zijn er reeds meer  dan 5 miljoen bezoekers geweest, waaronder ongeveer 200.000 buitenlanders. De toegang is nog steeds gratis en er wordt geen “double pricing” systeem gehanteerd.
De tempel ligt in een uniek complex en zoals gezegd is de hoofdkleur wit. Zelfs de meeste vissen (Koi’s) in de vijvers zijn wit!

Het complex is gemakkelijk te bereiken vanuit Chiang Mai. Je volgt de Highway naar Chiang Rai en dan het eerste kruispunt links. De weg blijven volgen. Parkeergelegenheid is er voldoende en er zijn ook enkele souvenirs shops voor bezoekers.

De apen worden door de Thai als ‘heilige dieren’ beschouwd omdat ze in de tempels van de stad leven.

De ‘locals’ denken dat geven van voedsel aan de apen, de bekendste bewoners van Lopburi, geluk en voorspoed brengt. Het feest is ook een soort van “dankbetuiging” aan de apen. De dieren trekken met hun gekke capriolen elk jaar duizenden toeristen naar de stad. Waar de bevolking ook de vruchten van plukt.

De Karen in Thailand, wonen zowel in de laagvlaktes als in de bergen van de provincies Chiang Mai, Mae Hong Son en Chiang Rai. Vooral de Padaung zijn bekend vanwege het dragen van koperen ringen rond de nek, waardoor de nek veel langer lijkt. In werkelijkheid drukken de ringen de schouder naar beneden. Het oprekken van de nek is fysiek niet mogelijk.

Tegenwoordig dwingen ouders hun kinderen weer deze ringen te dragen. Dat is niet alleen om de traditie in ere te houden maar vooral om de inkomsten uit het toerisme veilig te stellen.

• Thai geloven dat het hoofd het meest heilige deel vormt van het lichaam. Raak dat dus bij Thai nooit aan.
• De voeten beschouwen Thai als het meest onreine lichaamsdeel. Leg dus nooit voeten (al dan niet met schoenen) op tafel en gebruik voeten ook nooit om mee te wijzen.
• Trek schoenen altijd uit bij het betreden van tempels en Thaise huizen, draag gepaste kleding bij tempelbezoek, dus geen teenslippers, korte broeken of blote schouders. Op het Thaise platteland gelden soms lossere kledingvoorschriften. Bij de Grand Palace in Bangkok krijgen bezoekers met  ongepaste kleding een ‘leenbroek’ of ‘leenjurk’ uitgereikt.
• Thai geven bij begroeting geen hand, maar maken een ‘wai’. Dat wil zeggen, een buiging met de handpalmen tegen elkaar, onder de kin. De hoger geplaatste buigt minder diep dan de lagere.
• De Koninklijke familie heeft in Thailand een bijzondere status. Leden zijn zeer geliefd en kwaadspreken of grappen over het koningshuis kan zelfs gevangenisstraf uitlokken.
• Uitingen van wederzijdse affectie worden in Thailand niet gewaardeerd. Kussen in het openbaar is ‘not done’; hand vasthouden kan nét.
• Topless zonnebaden wordt door Thai niet op prijs gesteld.
• Thai zijn vrij direct in hun vraagstelling. Ze willen alles weten van de ‘farang’, de blanke buitenlander, inclusief salaris en burgerlijke staat.
• De woorden ‘mai pen rai’ zijn in het Thai erg belangrijk. De betekenis luidt: ‘het geeft niet’.

Thailand cultuur

Geestenhuisjes

Door Joseph Jongen

In het leven van alledag spelen geesten bij de Thaise bevolking een belangrijke rol. Bij vele huizen zie je daarom vaak een zogenaamd ‘Geestenhuisje’ staan.

Als een nieuw huis wordt gebouwd worden de geesten die op het betreffende stuk land huizen in feite verjaagd. Je weet daarom maar nooit op welke wijze ze voor dat feit ooit wraak zullen nemen. Om de geesten gunstig te stemmen zet je daarom bij je eigen huis maar een, en meestal twee geestenhuisjes, als nieuw onderkomen voor de verjaagde geesten. Om hen extra mild te stemmen versier je het geheel met allerhande beeldjes zoals kleine olifantjes, danseressen, paardjes en door onze westerse ogen bezien nog veel meer tierelantijnen.

Daarmee ben je er op lange na nog niet, want twee tafeltjes die voor de huisjes komen te staan dienen voor regelmatige offergaven en daarop leg je rijst en fruit, want hongerige geesten veranderen anders in boze geesten. Aan het einde van de dag wordt de rijst weggegooid en het fruit opgegeten, aannemend dat de geesten zo goed zijn geweest er niet van te hebben gesnoept.

Vergeet ook niet op het plateau waarop het huisje staat bloemen in een vaasje te plaatsen, want ook geesten houden van sfeer. Het vervaardigen van de huisjes en de bijbehorende beeldjes is uitgegroeid tot wat je kunt stellen een kleine bedrijfstak. Langs de weg tref je deze kleine ondernemingen dikwijls aan. Ze zijn gemakkelijk herkenbaar aan de vele huisjes die buiten voor het oog goed zichtbaar staan opgesteld. Zo stimuleren de geesten toch ook een klein beetje de economie van het land.

De inwijding

Het benodigde geld varieert van een paar honderd baht voor een zeer eenvoudig geestenhuisje tot vele duizenden voor een meer luxueuze versie. Het geestenhuisje wordt op een in het oog springende plaats voor het betreffende menselijke onderkomen geïnstalleerd. Aan een achtenswaardig, meestal oudere man uit de leefgemeenschap wordt gevraagd het huisje te komen inwijden. Over de dag waarop deze plechtigheid zal plaatsvinden heeft hij een hele studie gemaakt en zal mede te maken hebben met de stand van de maan en sterren. Ook het plaatsen van de gememoreerde olifantjes, danseresjes en de overige beeldjes is een van zijn taken. Hij zal er op letten dat in de huisjes verschillende afbeeldingen komen te staan.

Wellicht heeft dat met jalousie te maken tussen de geesten onderling, want ooit waren ook zij menselijke wezens. Uiteraard gaat dat allemaal gepaard met gebed. De goede man is een wijze oudere man, want voor zijn diensten vraagt hij geen geld, maar laat het over aan de goedgeefsheid van de betreffende opdrachtgever. Uiteraard wil die wel goed voor de dag komen, want als je te weinig geeft kan dat wellicht de geesten minder mild stemmen, om maar te zwijgen over het feit dat ze boos kunnen worden.

Geen grapjes 

Maak niet de fout die ik ooit maakte om er grapjes over te maken. Bij het plaatsen van een nieuw imposant geestenhuisje maakte ik de opmerking dat alle geesten uit de omgeving, die een minder mooi huis bezitten, nu wel naar dit mooie onderkomen zouden gaan verhuizen. Het werd, aan de gezichten van de omstanders te oordelen, niet bepaald gewaardeerd. Over dit soort in de ogen van de Thai serieuze zaken dien je geen grapjes te maken. Westerlingen zijn wat dat betreft in hun denkwijze veel te nuchter. Het is niet altijd gemakkelijk om je in de gedachten van de Aziaat te verplaatsen. En denk maar niet dat iemand in zijn of haar eentje in het donker, en dat is al rond zes uur in de avond, langs de crematie- plaats durft te lopen of te rijden. Je weet maar nooit wat al die geesten, die vooral op deze plaats rondzwerven, in de zin hebben.

Als ik ooit in Thailand zou gaan wonen, wat zeer onwaarschijnlijk is, zou ook ik beslist een dergelijk huisje voor ‘Good Luck’ voor mijn huis plaatsen. Bepaalde gebruiken moet je in ere houden.

.

Op-straat-dansen-is-Sanuk

Toeristen die Thailand bezoeken zijn meestal erg positief over de Thaise bevolking. Ze zijn beleefd, aardig en vrolijk, krijg je vaak te horen. Voor een deel is dit terug te voeren op de cultuur.

Thai vinden het belangrijk om de sociale harmonie te bewaren en daardoor gaan zij conflicten uit de weg. Kwaad worden of schreeuwen beschouwen Thai als gezichtsverlies. Dat betekent dat ze ook altijd zelfbeheersing moeten tonen. Om voor al die opgekropte emoties een uitlaatklep te vinden, staat alles in het teken van plezier hebben en je vermaken, oftewel ‘Sanuk’ (Thais: ◦สนุก).

Sanuk is plezier maken op z’n Thais
Het woord “Sanuk” betekent een leuke tijd hebben, ergens van te genieten. Maar ook plezier en vreugde te ontlenen aan iets waar je mee bezig bent. Thai maken graag plezier. Feestjes, roddelen, naar de bioscoop, uit eten, picknicken en muziek maken staan synoniem voor ‘Sanuk’.  
Het is bijna een levenswijze voor Thaise mensen en het gaat verder dan uitsluitend een goed humeur en een vriendelijke lach.

Thais plezier

Plezier maken doe je met anderen
Thaise mensen vinden dat je altijd plezier moet hebben met anderen. Plezier maken doe je met een groep, bijvoorbeeld met vrienden, collega’s, buren, dorpsgenoten en familie. Samen eten, samen uitgaan en samen “Sanuk” hebben. Dat plezier maken kan vrij simpel zijn. Harde muziek, limonade, bier en ijsblokjes zijn al genoeg voor veel Sanuk.

Werk moet ook Sanuk zijn
De arbeidsethos van een Thai wijkt nogal af van wat wij in het westen gewend zijn. Een carrière najagen en je sociale leven verwaarlozen, kan er bij een Thai niet in. Je sociale leven is belangrijker dan je werk en mag je niet links laten liggen. Thai proberen zich ook op het werk niet druk te maken, stress is geen gemeengoed in het arbeidsleven van een Thai.

Desondanks zijn de meeste Thai niet lui en doen ze hun werk goed en efficiënt. Ook zijn Thaise producten van goede kwaliteit. Het werk dient leuk te zijn ook voldoende sociale aspecten te hebben. Er moet dus altijd ruimte en tijd zijn om plezier te maken. Wanneer een Thai thuiskomt van zijn werk vraagt zijn omgeving meestal, “was het leuk?” (สนุกไหม) in plaats van “heb je goed gewerkt?”.
.
.

Tienerzwangerschappen en dus ook tienerseks komen veel voor in Thailand zeker op het platteland. Hier werd eigenlijk nooit openlijk over gesproken. Ook het in het openbaar tonen van affectie was onfatsoenlijk. Deze taboes worden inmiddels doorbroken door de jongere generatie. Jonge Thaise mensen lopen soms hand in hand op straat en liefkozen elkaar.

Deze veranderingen hebben ook te maken met westerse invloeden. In onze cultuur is het geaccepteerd om openlijk te praten over de risico’s van tienerseks zoals ongewenste zwangerschappen en SOA’s. Dit zijn nog steeds onderwerpen die in Thailand lastig te bespreken zijn.

De Thaise cultuur is langzaam aan het veranderen evenals de mening van jonge Thai over het dit ‘gevoelige’ onderwerp, zoals blijkt uit deze video.

.