Thai aan het werk

door Colin de Jong – Pattaya

Ik kan nergens komen of ik hoor wel een jankende farang klagen over de Thais. Soms zeker terecht want heb ook de nodige slechte ervaringen, maar in Spanje en Nederland was dit al niet veel anders.

Kortom we moeten er helaas mee leren leven want de Thai leven als vrije vogels, hebben een andere werkmentaliteit en maling aan ons.

Zorgeloos leven

Ze kennen geen honger want er is altijd eten in overvloed. Ze denken en leven nu eenmaal heel anders in dit fantastische land, waar een T-shirt en een paar slippers voldoende zijn voor hun dagelijkse levensstijl. Geweldig om zo zorgeloos te kunnen leven. Geen belasting, verzekeringen of elektra rekeningen en geen kostbare inrichting want men slaapt liever op de grond dan in een mooi bed.

Minder vriendelijk

De normen en waarden en vooral vriendelijkheid richting farang heeft in de loop der jaren wel een flinke deuk opgelopen. Dat was 20 jaar en ook 10 jaar geleden nog heel anders waar de Thais erg vriendelijk en behulpzaam waren, maar dat is helaas erg veranderd. Ik word ook af en toe dol van de achterstevoren werk- en denkwijze van de Thais.

Andere levensstijl

Drie jaar geleden ontmoette ik een farang die het wiel had uitgevonden en mij trots vertelde dat hij met een compagnon een internationaal uitzendbureau had opgezet en veel geld verdiende met vooral Filippijnse werkers. Hij had nu een grote groep Thais geselecteerd die hij naar Arabische landen stuurde voornamelijk naar bouwprojecten. Maar tot zijn grote teleurstelling waren ze allemaal binnen een maand weer terug en vroeg mij hoe dat mogelijk was.

Mijn antwoord was kort en simpel. De Thais leven een vrije levensstijl, eten vaak en slapen wanneer ze willen. Het werktempo is niet van dien aard dat men daar grote salarissen voor wil betalen. Daarbij spreken ze nagenoeg geen Engels en kunnen moeilijk gezag en kritiek verdragen. Ze gooien al snel de handdoek in de ring wanneer het hun niet aanstaat. Het woord verantwoordelijkheid staat blijkbaar niet in hun woordenboek want als er een kindje op komst is trekt men de sprintschoenen aan.

Uitzonderingen daargelaten maar heb inmiddels zoveel teleurstellingen vernomen dat ik me kan voorstellen dat de Thaise dames in de rij staan voor een farang die een heel ander moraal erop na houden. Maar vooral de cultuurverschillen zijn enorm en vaak gedoemd te mislukken.

Filippijnse partners

Dat is een heel ander verhaal met Filippijnse partners, die zijn opgevoed met westerse normen en waarden. Ik noem ze vaak westerse Aziaten want ze hebben 400 jaar de Spanjaarden over de vloer gehad, daarna bijna 50 jaar de Amerikanen en zijn opgevoed met de 10 geboden. Niet dat dit een garantie is maar ik ken zeker 15 bekenden die allen nog gelukkig zijn met hun Filippijnse partners. Ik was ook erg gecharmeerd van de Filippijnen. Maar het gaat om de plussen en minnen, en dan is Thailand inclusief Bangkok, Phuket en vooral Pattaya met geen ander oord te vergelijken. Ik verstuur vaak mijn e-mails met: “De groetjes uit het laatste paradijs op aarde!” en sta daar nog steeds 100% achter ondanks een aantal minnetjes.

Betrouwbaarheid van een Thai

Vooral de betrouwbaarheid van de Thais is een grote min en werd deze week opnieuw weer geconfronteerd met een aantal vervelende gevallen. Een kennis die zo over zijn vrouw roemde kwam er na 10 jaar achter dat ze zijn pand met twee miljoen baht had beleend van een loanshark. Hetzelfde onlangs met twee goede bekenden die na 19 en 20 jaar van een koude kermis thuis kwamen, ondanks een leuk gezin met twee kinderen. Ik zeg altijd maak je geen illusie dat ze van je houden want je bent maar een ATM machine in hun ogen. Van velen vrienden hoor ik altijd “Maar die van mij is anders”,waarop mijn antwoordt altijd luidt; Totdat je aan de beurt bent.
Mijn advies; blijf alert en houdt het huis bij het schuurtje, wordt nooit verliefd en zet geen huizen of condo’s op een Thaise naam want dat is de Goden verzoeken.

Partytime Jomtien

Het was deze week weer een bewogen weekje met veel problemen. Kreeg een telefoontje van een onbekende Noor die een ongeluk had gehad met zijn bromfiets en die om hulp vroeg. Nog geen uur later een Belg die vroeg of ik met spoed wilde komen want hij had een hartaanval gehad.
ADVIES: Bel niet mij maar de ambulance 1719 .

Maar er werd ook weer wat afgefeest. Eerst zaterdag het eenjarig bestaan van het Nana café inclusief de verjaardag van Boo de dochter van Nina. Woensdag uitgenodigd in het Belgisch restaurant Patrick waar de onafhankelijkheids dag werd gevierd van België. Direct door naar de haring party in de Eaglebar met dank aan Paul Wijnbergen en zaterdag 24 juli viert restaurant Tomas haar eenjarig bestaan.

Spa en Massage

door Hans Bos

Is het nu alles kommer en kwel in het nieuwe vaderland? Nee, beslist niet. Maar het is ook niet allemaal rozengeur en maneschijn. Na bijna vijf jaar jaar in het ‘Land van de Glimlach’ zijn me een flink aantal minpuntjes opgevallen, doorgaans verzwegen in reisbrochures en juichende verhalen van het Thais verkeersbureau. Het is zaak goed de voor- en nadelen van een verhuizing op een rij te zetten, alvorens een dergelijke ingrijpende stap te zetten.

Onder de goede kanten van Thailand schaar ik uiteraard de natuur van het land, al wordt deze op diverse plaatsen fors geweld aangedaan. De Mekong is indrukwekkend en de vele historische plekken in noord en noord-oost Thailand zijn beslist de moeite waard, met Ayutthaya, Sukhothai, Phimai en Phanom Rung als uitschieters. Over de tropische eilanden en fraaie stranden hoef ik het niet te hebben, dat doen de brochures al in ruime mate. Ook hier zal de wal het schip keren, want als door de toenemende milieuverontreiniging de toerist het land links laat liggen, komen de Thai hopelijk tot bezinning.

Over het klimaat twijfel ik. Je moet goed tegen deze broeierige warmte kunnen om je in Thailand senang te voelen. De Thaise winter, van december tot en met februari bevalt me in het Bangkokse laagland het best. De temperaturen in het noorden van het land zijn me dan te koud, maar zo heeft iedereen zijn voorkeur. Aan de andere kant is het een hele geruststelling dat je geen last meer hebt van die kille, miezerige winters in Nederland. Ik mis de maagdelijke sneeuw van de eerste dag, maar niet het krabben van de autoruiten, de ijzel en de alles doordringende koude wind. Ik sta hier elke morgen op, trek mijn Bermuda aan en ga met een bakje muesli op het terras de Bangkok Post lezen. Thais eten, ook weer zo’n pluspunt, is uitermate smakelijk, maar bij het ontbijt toch liever niet…

Een sterk punt van Thailand acht ik de medische zorg, zonder meer van uitstekende kwaliteit. Geen wachtlijsten, ziekenhuizen die meer weg hebben van vijfsterrenhotels voor een prijs waar Nederlandse specialisten niet eens hun bed voor uitkomen. Een hartoperatie, nieuwe heup of een facelift? Gaat u maar liggen, we komen zo bij u. Een hele verademing bij de kille behandeling in Nederland, waar de kosten de pan uitrijzen. Een trieste zaak dat Nederlandse zorgverzekeraars hun klanten niet vaker aanmoedigen om hun medische problemen in Thailand te laten verhelpen. Het kan ze immers een hoop geld schelen, terwijl ze een dergelijke luchtbrug kunnen gebruiken om Nederlandse specialisten en ziekenhuizen tot inkeer te brengen. Ik beveel met name het Bumrungrad en het Bangkok Hospital aan in de binnenstad van Bangkok en niet alleen vanwege de kwaliteit, maar zeker vanwege het feit dat de meeste artsen en verplegend personeel goed Engels spreken. Ook in de rest van het land liggen uitstekende ziekenhuizen, vaak particulier. Van enkele ziekenhuizen hoor ik dat het winstbejag groter is dan de zorg voor de patiënt, maar doorgaans is het aantal klachten gering.

In de categorie ‘plus’ horen ook de ontelbare spa’s en massage-instituten. Voor een habbekrats kun je daar je stramme en stijve ledematen laten masseren. Als herboren sta je een of twee uur later weer buiten. Ik maak geen melding van ‘meerwerk’, want de mannen die dit aangaat, weten doorgaans van de hoed en de rand en hebben mijn advies niet nodig, toch? Zo meld ik ook de vele ‘bar beers’ niet onder de pluspunten, want wat voor de zondaar een dikke plus is, vormt voor de dienstdoende kapelaan een forse min…

Een pluspuntje vormt ook het bestaan van twee Engelstalige dagbladen, de Bangkok Post en The Nation. Voor circa 120 euro krijg je die een jaar lang, zeven dagen per week in de bus. Toegegeven, ze zijn soms kritiekloos en regeringsgezind, maar wie daar doorheen kijkt, heeft er een goede bron van informatie aan (zelfs over het Nederlandse voetbal). Wie ver buiten de hoofdstad en toeristische gebieden woont, zal het echter zonder deze dagbladen moeten stellen.

Een eervolle vermelding verdienen de winkels in Thailand. In de categorie ‘het gemak dient de mens’  horen de 7/11′s, Family Mart en andere winkels die 24 uur per dag open zijn.In de grote shopping malls/winkelcentra in Bangkok, maar vaak ook in Chiang Mai, Pattaya, Phuket en Koh Samui is vrijwel alles te vinden wat de wereld te bieden heeft (met uitzondering dan van nieuwe haring en 30+-kaas…).

Als laatste, maar beslist niet als minste, noem ik het prijspeil in Thailand. Weliswaar is de euro, vergeleken bij een jaar geleden, zo’n kleine 20 procent minder waard, maar nog altijd liggen de prijzen in dit land een stuk lager dan in West-Europa. Dan noem ik niet alleen het beroemde Thaise eten, maar ook de benzine/diesel, gas, elektriciteit, water en ga zo maar door. Ik kan me hier een auto permitteren waar ik in Nederland alleen van kan dromen en bewoon een villa die daar een veelvoud zou kosten. Om nog maar te zwijgen van poetsvrouw of tuinman.

Enkele reacties stellen dat wij als buitenlanders moeten integreren in de Thaise samenleving. Dat is een goed streven, doch feitelijk onhaalbaar. Al sinds de VOC in 1604 in Ayutthaya voet aan wal zette, hebben we dat geprobeerd. Tevergeefs. We zijn en blijven ‘rijke’ witneuzen. Thai goed spreken is voor een buitenlander vrijwel onmogelijk, laat staan Thai lezen en schrijven. Dat moet je van jongs af aan hebben geleerd. Thai zijn beslist vriendelijker tegen farang die hun taal (proberen te) spreken, maar cultureel blijven we in hun ogen barbaren. Soms hebben ze het wat dat betreft bij het rechte eind…

Daar sta je dan, op de Thaise luchthaven met een naam die je anders uitspreekt dan schrijft. Met een beetje geluk word je afgehaald door je nieuwe liefde of een Nederlandse kennis die je op een van je vorige reizen hebt leren kennen. Dat is een goede zaak, want waarom niet leren van fouten en ervaringen van anderen? Het zijn de eigenwijzen die het eerst gebruik moeten maken van hun retour-ticket.

Hopelijk kom je Thailand binnen met een non-immigrant O visum voor een jaar, te verkrijgen met het Thaise consulaat in Amsterdam of de Thaise ambassade in Den Haag. Dat kun je hier in Thailand tegen betaling omwisselen voor een retirement-visum (met dezelfde looptijd als je non-immigrant-O). Dat biedt het voordeel dat je je alleen elke drie maanden bij immigration in je woonplaats of provincie hoeft te melden. Alle andere visa verplichten je elke drie maanden het land te verlaten. Over de weg krijg je dan 15 dagen verlenging, door de lucht 30 dagen. Diverse bedrijven organiseren de zogeheten visa runs, doorgaans naar Cambodja of Laos, tegen betaling van omgerekend 50 euro.  De driemaandelijkse melding gaat doorgaans snel.  Niet-melden levert een boete op van 2000 THB. Het voordeel is dat je dit door iemand anders kunt laten doen (die je met je paspoort kunt vertrouwen).

Elke reis naar het buitenland ‘breekt’ de termijn van drie maanden. Die gaat weer lopen als je Thaise bodem betreedt. Wie zijn trips naar Nederland of andere bestemmingen handig plant, hoeft zich dus maar zelden te melden…Een en ander vraagt overigens om een nauwkeurige planning. Je krijgt je retirement-visum immers pas als je een Thaise bankrekening hebt en die krijg je weer als je een werkvergunning hebt. Maar die heb je niet, omdat een retirement-visum dat uitsluit. Lokale kantoren kennen de regels zelden. De Kasikorn Bank doet daar volgens mij niet moeilijk over. Ook banken buiten Bangkok zijn doorgaans wat inschikkelijker. Het voordeel van een Thaise bankrekening is dat je daar ook een bankpas bij kunt krijgen. Als je met je Nederlandse bankpas geld opneemt bij een ATM in Thailand betaal je niet alleen een fee aan je eigen bank, maar ook nog eens 150 THB per opname aan de Thaise kant. Triest, maar TIT (This Is Thailand). Eenmaal per jaar moet je met de juiste papieren dat visum verlengen. Dat kost 1900 THB; dan moet je elke keer als je het land verlaat bij immigration een re-entry permit kopen (of je retirement visum opnieuw aanvragen…..). Gemakkelijker is een multiple entry, tegen betaling van (welja!) 3800 THB.

De eisen voor een retirement-visum luiden: ouder dan 50 jaar en 800.000 THB op een Thaise bankrekening of een door de Nederlandse ambassade gewaarmerkte verklaring dat je maandelijks een inkomen/uitkering hebt van minimaal 65.000 THB. Die verklaring is ook per post te verkrijgen. De laatste jaaropgave volstaat daarbij. Zie de website van de NL-ambassade in Bangkok ( http://www.netherlandsembassy.in.th/).

Waar gaan we vervolgens wonen? Dat is een moeilijke vraag. Je vriendin komt mogelijk niet uit Bangkok en wil graag in de buurt van familie wonen. Goede raad is in dit geval heel duur, want van de nieuwe buitenlandse vriend/verloofde/echtgenoot van Lek, Kai, Nok of hoe ze ook heten mag, wordt verwacht dat hij niet alleen de door hem aanbedene onderhoudt, maar ook haar familie. Ik raad iedereen aan om op afstand eerst eens de kat uit de boom te kijken. Bangkok is daarvoor een goed uitgangspunt. In Pattaya is de zonde uitgevonden en loopt je vriendin de kans om ingeruild te worden tegen een fraaier/jonger exemplaar, dus daar zal ze niet hard aan trekken. Hua Hin, ruim 200 kilometer ten zuiden van Bangkok aan de Golf van Thailand is ook een goede optie waar je op je gemak kunt bijkomen van de verhuizing.

Je vriendin zal ongetwijfeld aandringen op het kopen van een huis. Dat is een van de eerste voetangels, want buitenlanders mogen wel een huis in bezit hebben, maar niet de grond waar dat op staat. Je raad het al: die komt dus op naam van vrouw of vriendin. Leasen van haar grond voor 30 jaar is een mogelijkheid, maar ik ken genoeg verhalen van mannen die bij het afscheid van hun vrouw of vriendin met lege handen achterblijven. Het opzetten van een ‘company’  is door aangescherpte eisen af te raden. Bovendien mag je dan ook maar maximaal 49 procent van de aandelen bezitten. Ik weet wel dat je de meerderheid van de stemmen in handen hebt, maar toch…Usufruct (vruchtgebruik) is een legale, maar zelden gebruikte manier om de maximale leasetermijn te verlengen, als de kinderen of zelfs kleinkinderen van de leasenemer meetekenen. Pas als de laatste is overleden, eindigt de lease.

Een goede optie is het kopen van een condominium ( 1 kamer) of een appartement, al ligt de prijs per vierkant meter doorgaans hoger dan bij een huis. Een buitenlander kan een dergelijke woning op zijn eigen naam krijgen, mits 51 procent van het totale grondoppervlak van het gebouw in Thaise handen is. Bovendien moet je maar afwachten wie je buren zijn. Koop nooit een condo of appartement dat nog niet klaar is. Je weet maar nooit.

Ikzelf geef de voorkeur aan huren. Van waardestijging is bij veel onroerend goed al jaren geen sprake meer en je hebt geen sores over onderhoud. Je kunt ook elk moment weg, zo je dat wilt. Aan de Thaise regels wordt niet of nauwelijks de hand gehouden, dus de buurman kan morgen van start gaan met (zoals in mijn geval) een leerfabriekje, motorenrevisie of bar. En wat te denken van die k-honden die je nachtenlang uit je slaap houden? Bovendien kan een buitenlander in Thailand vrijwel nooit een hypotheek krijgen. Kopen van een huis of appartement betekent dan een forse aanslag op het vermogen.  Een serviced appartment is een methode om eens rustig om je heen te kijken,;je hebt ze van schamel tot super-de-luxe, afhankelijk van de prijs. Over schoonmaak en beddengoed hoef je je in dit geval niet druk te maken.

De hoogte van de huur is afhankelijk van vraag en aanbod. Een Thaise eigenaar vraagt doorgaans meer dan een buitenlander wil betalen. Het is een kwestie van geven en nemen, In de steden liggen de huren hoger dan op het platteland, waar je per maand al voor 250 euro of minder onder de pannen kunt zijn. Water kost weinig, soms niet meer dan 5 euro per maand. Airco’s vreten de meeste stroom, maar als je een beetje oplet en overal spaarlampen in zet, kom je per maand aan elektriciteit op 50 tot 60 euro. Minder kan, meer ook.

De volgende keer ga ik nader in op het dagelijks leven in Thailand. Reageer als je op vragen een antwoord zoekt.

Wie eenmaal in Thailand is geweest, zal zich afvragen of hij (semi)permanent in het ‘Land van de Glimlach’ zou willen/kunnen wonen. Zeker bij mensen die de pensioengerechtigde leeftijd naderen, speelt de mogelijkheid door het hoofd om het koude en relatief dure Nederland te verruilen voor een langdurig vakantiegevoel. Maar let op, want het beoogde aards paradijs kan snel ontaarden in een ware hel als de stap te ondoordacht is genomen, zo kan ik u na jarenlange ervaring meedelen.

In de meeste gevallen is het ‘de liefde’ die leidt tot de verhuizing. Het aantal vrijgezellen (mannen) dat naar Thailand trekt, overtreft het aantal vrouwen vele malen. Ik laat hier de expats die vaak met familie hier komen wonen, buiten beschouwing. De belangrijkste vraag luidt: wil ik alle schepen achter mij verbranden, of hou ik er nog een of meer reddingsbootjes op na. Wie zich uit Nederland laat uitschrijven, verliest een jaarlijkse opbouw van 2 procent voor zijn aow. Bovendien: wat doen we met de zorgverzekering? Thaise maatschappijen sluiten elke bestaande ziekte uit en boven de zestig kunnen we het doorgaans al helemaal vergeten. Een speciale expat-verzekering in Nederland kan echter behoorlijk in de papieren lopen. Het huis in Nederland verkopen of verhuren? Dat laatste levert gegarandeerd een hoop sores op, al is het alleen maar met de fiscus en mogelijk tevens de huurders. Wat doen we met de auto? Verkopen, of houden voor die paar weken/maanden per jaar dat we terugkomen? Daar wordt-ie beslist niet beter van.

Bij verkoop bent u uw onderdak kwijt, maar daar zou u vermoedelijk toch al weinig gebruik van maken. Goede raad is in dit geval duur en u doet er goed aan de gevolgen uitgebreid de revue te laten passeren. Huisraad naar Thailand brengen heeft niet zo veel zin, of het moet gaan om zaken waar u buitengewoon aan gehecht bent. De transportkosten naar Thailand zijn niet mis, nog afgezien van de problemen met de douane hier. Daar komt nog bij dat zaken als tv’s, koelkasten en meubilair in Thailand dermate vriendelijk zijn geprijsd dat import vanuit Nederland geen zin heeft. Doe niet alle persoonlijke spullen direct van de hand (bijvoorbeeld via marktplaats). U kunt weliswaar niet veel meenemen in het vliegtuig, maar de keren erop dat u (even) terugkeert naar Nederland, kunt u best wat van uw geliefde boeken etc. mee terugnemen.

Vervolgens moet iedere landverhuizer zich afvragen of hij zo ver van kinderen en/of kleinkinderen en vrienden wil wonen. De vliegverbindingen met Nederland zijn weliswaar uitstekend, maar het is toch elke keer weer een ribbetje uit het lijf. De vaak gekozen oplossing is de grijze en grauwe Nederlandse winter in Thailand door te brengen en de zomer in het vaderland. Dat moet men zich echter kunnen permitteren, want dat vereist daar het aanhouden van onderdak.

En zorg voor een goede financiële buffer. Het leven is in Thailand wel een stuk goedkoper dan in Nederland, maar ook hier stijgen de prijzen. De buffer moet in ieder geval groot genoeg zijn om bijvoorbeeld de daling van de eurokoers met circa 20 procent op te kunnen vangen (zoals dit jaar is gebeurd).

Ik heb niet de overtuiging om alle klippen en valkuilen hier te tonen. Bij definitieve emigratie valt het en en ander te regelen zoals met pensioenfonds, fiscus (lees  http://www.rnw.nl/nederlands/article/nederlandse-overheid-kost-bakken-met-tijd  en huiver), verzekeringsmaatschappijen en ga zo maar door. Op diverse internetfora zijn ellenlange lijsten beschikbaar met wat al of niet te doen of te laten. En ik hou me dus graag aanbevolen voor aanvullingen. De problemen die u bij vestiging in Thailand kunt tegenkomen, zijn de volgende keer aan de beurt. Ik kan slechts een goede raad geven: bezint eer ge begint…helaas is het vak andersom.

Gijsbert T. na zijn arrestatie

Bron: Geen Stijl.nl

De Nederlander Gijs T. (44) is opgepakt nadat deze videobeelden op Youtube verschenen. Deze ‘slimme’ farang dacht, geheel anoniem, wel even mee te kunnen ‘rellen’ op 19 mei in Chiang Mai.

Toen omstanders hem er op aanspraken en hem duidelijk maakte dat hij hierdoor in de problemen zou kunnen komen. Reageerde hij met de woorden: “ach wat denken die Thai er aan te kunnen doen? Ze pakken me toch niet”. Wel daar had hij zich dan in vergist, vrees ik.

De ‘Dutchmen’ verschijnt links in beeld: zwarte broek, wit shirt, lange mouwen. Met een steen vernield hij een billboard. Zijn vriendin zou een roodhemd zijn en zelf is hij werkzaam als leraar in Thailand.

Ik ben benieuwd of hij na een tijdje in een Thaise gevangenis te hebben doorgebracht nog steeds zo stoer praat.

Wanneer hij tot gevangenisstraf wordt veroordeelt moet hij na zijn straf het land direct verlaten. De Thai zijn niet zo coulant, zeker niet als buitenlanders de wet overtreden.

Maar veel vervelender is dat het gedrag van deze farang ook de reputatie van andere, wél fatsoenlijke farang in Chiang Mai, kan schaden.

.

Thaise baht

Door Hans Bos

Those were the days, my friend…..Dat we nog 50 THB voor een euro kregen, of zelfs 53. Zeker als we dat vergelijken met de magere 41 die de Thaise banken gemiddeld nu voor onze zuurverdiende euro neertellen. Thailand was voor expats en toeristen uit eurolanden de laatste jaren een goedkoop paradijs. Shopt till you drop and buy till you die… We kwamen met vrijwel lege koffers het land binnen en verlieten het met volle. Dat feest is nu voorbij. De euro is bijna 20 procent minder waard geworden en dat zullen velen merken.

Toeristen hebben er nog de minste last van. Zij verblijven hier doorgaans slechts enkele weken. En wat maakt 20 procent dan uit op een vakantiebudget van enkele duizenden euro’s. Bovendien kunnen zij kiezen of ze al dan niet naar Thailand reizen. Nee, het zijn met name de hier wonende expats met euro’s in de zak of op de bank in het thuisland, die verbitterd gadeslaan hoe, als gevolg van frauderend Griekenland, hun levensstandaard is aangetast of zelfs aangevreten.

Immigration in Thailand stelt bijvoorbeeld dat een buitenlander van 50 jaar en ouder pas voor een retirement-visum in aanmerking komt als hij/zij twee of drie maanden vóór de aanvraag 800.000 THB op een Thaise bankrekening heeft staan. Dat stond het vorig jaar gelijk aan ongeveer 16.000 euro. Nu moet de expat daar maar liefst 19.512 euro voor neertellen, een fors verschil. 

Overigens geldt voor mensen die met een Thai(se) zijn getrouwd de eis van 400.000 THB, maar dat maakt de pijn slechts half zo erg…het voordeel van een retirement-visum is dat je niet elke 3 maanden het land uit hoeft, zoals met een jaarvisum non-immigrant-O.

Ook kan hij een bewijs (doorgaans van de ambassade) overleggen dat hij een gegarandeerd maandelijks in komen heeft van 65.000 THB, afkomstig van aow, uitkering of pensioen. In 2009 had onze eurolander daar slechts 1300 euro voor nodig. Bij een koers van 41 THB voor de euro, moet hij echter 1585 euro aan inkomen zien te bewijzen. Een verschil van bijna 300 euro.

Voor veel expats zijn deze eisen een onoverkomelijke hindernis. Zij zullen andere wegen moeten bewandelen om in Thailand te mogen blijven, of de handdoek in de ring gooien en terugkeren naar het thuisland.

Het zal duidelijk zijn dat de huidige koers evenmin bevorderlijk is voor de handel in onroerend goed. Een huisje of appartement van één miljoen THB kost de farang in plaats van 20.000 nu ineens 24.390 euro. Dat stemt de doorsnee koper toch tot nadenken.

En al die farang die elke maand een vast bedrag overmaken naar vrouw, vriendin of familie in Thailand? Vorig jaar kregen de Thai voor zijn 100 euro nog 5000 THB. Nu moeten ze het doen met 4100. Dat scheelt een slok op een borrel, zeker met stijgende prijzen en en inflatie van 3 procent.

Veel Engelsen hebben Thailand al verlaten, als gevolg van de dalende koers van het Britse pond tegenover de THB. Het ziet er naar uit dat nu ook de stroom euro-expats op gang komt die het in Thailand niet meer bol kunnen werken. Tenzij de Thaise overheid de inkomenseisen versoepelt. Maar daar is in de huidige politieke context voorlopig nog geen sprake van.

.

“Wie het breed heeft kan het breed laten hangen” zei mijn dansleraar vroeger en dan keek hij naar een wat dikkig meisje in ons groepje. Ik wist toen nog niet dat het gezegde eigenlijk slaat op welgestelde mensen die hun geld laten rollen, en niet speciaal op dikke meisjes met brede heupen in een plooirok.

huis-Isaan

Ik moest daaraan denken toe ik na drie jaar terugkwam in het dorpje Tungyai in Isaan. Wat heb ik er vaak genoten van het dansen en hossen op de Songkran festivals! Ik logeerde altijd bij dezelfde hartelijke boerenfamilie. Aanvankelijk dankte ik die hartelijkheid aan het feit dat ik een farang ben, maar in de loop der jaren zijn we bevriend geraakt: Pa, Ma, vier zoons en een dochter met aanhang en verdere familieleden. Fijne en flinke mensen, hardwerkende boeren.

Een eenvoudig boerderijtje op palen, midden in het dorp, helemaal van hout zoals alle boerderijtjes in Isan, met kleine raampjes, dat was het. Er waren geen meubels, je sliep op een matje, je at met zijn allen op de teakhouten vloer en verder leefde je beneden op een verhard stukje tussen de palen. Voor de feestelijkheden, de pret, het water gooien en het dansen diende het zand rondom. Achterin de tuin tussen de bananenbomen stond een hok met een hurktoilet en een waterbak. Het water schepte je op om het daarna over je heen te petsten bij wijze van douche. Ik moest er bukken om niet mijn hoofd te stoten tegen het golfplaten dakje.

In Tungyai heb ik twaalf jaar geleden een inhaalslag gemaakt, want mijn dansleraar had geen boodschap aan Songkran; hij leerde me dansen op een Nederlandse parketvloer en niet met blote voeten op mul zand in de tropische hitte.

Tungyai revisited – ik word afgehaald van het vliegveld van Udon door de jongste zoon, Of, en een broer, Fles, in diens

wc-en-douche

eigen auto, een hartelijk weerzien. Het is twee uur rijden naar het dorp. Onderweg stoppen ze om twee kratten bier in te slaan. Ze noemen de prijs en het is duidelijk dat ik geacht word te betalen. Ach ja, een farang moet het breed laten hangen…

Acht maandsalarissen
Maar het boerderijtje staat er niet meer. Op die plek staat nu op een verhoging een gloednieuw, stenen huis, groot en modern met imposante ramen en een betegelde veranda in oogverblindende kleuren en ook binnen is alles opzichtig betegeld. Geen houten palen meer, wel een bovenverdieping en twee inpandige badkamers, één met een hurktoilet en één met een westers toilet.

Ik wist het, ik was tevoren ingelicht. Zoon Of heeft drie jaar als gastarbeider in Zuid-Korea gewerkt en dankzij veel overuren maandelijks het equivalent van acht Thaise maandsalarissen overgespaard. Dan kun je zo’n huis voor je ouders betalen en dat doe je dan ook. Voor zichzelf heeft Of een glanzende motorfiets gekocht, de duurste in het dorp.

Grootmoeder woonde in het boerderijtje ernaast, maar ze leeft niet meer, ze is 85 geworden. Ik zie haar nog voor me met haar kleine lijfje, haar kromme rug en kromme benen. Meestal zat ze achter haar weefgetouw, ze praatte weinig, maar ze hoorde er wel bij. Haar dochter, Li, woont nu met twee kinderen in dat huisje en ze komt me enthousiast begroeten; Li’s man is afwezig, hij werkt in Israel. Alle anderen zijn aan het werk in de rijstvelden. Ik loop wat rond om alles terug te zien.

De school en de tempel zijn niet veranderd, maar in het dorp zijn meer moderne huizen verschenen. Ik zie geen weefgetouwen en ook de typische, rechthoekige Isan-kussentjes die de mensen zelf weefden, zie ik nauwelijks meer. Na een bezoek kreeg ik er altijd een paar mee. Nu knutselt men decoraties van neonkleurige rietjes; die bungelen her en der aan de plafonds. Waarom Li? Ze hebben geen nut en ze worden niet verkocht. Dat verrast me, omdat deze activiteit dus een hobby is. Thais hebben zelden een creatieve hobby en de mensen in Isan nog minder. Men werkt, doet iets nuttigs of zit bij elkaar. Als Of tijd over heeft, veegt hij het erf en daarna poetst hij zijn nieuwe motorfiets.

Een potje schreeuwen tegen elkaar
De familie keert terug en we zitten bij elkaar op de veranda. Er zijn overal kinderen om ons heen, ook baby’s die van

Isaan

hand tot hand gaan om geknuffeld te worden, en honden. Aan de bomen hangen trossen lamyais; we snoepen ervan terwijl we bijpraten. Genoeglijk, maar wat me altijd al een beetje heeft gestoord is dat de mensen in Isan zo luid praten als ze bij elkaar zijn, en dat zijn ze haast altijd. Een vrolijke conversatie bestaat uit een potje schreeuwen tegen elkaar en een mededeling wordt vaak drie of vier keer herhaald. Het heeft geen zin om dan te antwoorden “Ja, dat heb je al gezegd”.

Met elkaar spreken ze de taal van Isan, een taal die ik niet versta. Ik voel me buitengesloten, hoewel dat niemands bedoeling is. Waar hebben ze het over? Op straat zie ik een wat oudere vrouw kloek op een motorfiets stappen en wegsjezen; ze is 68 jaar wordt me verteld. Ook jochies van acht berijden hier motorfietsen en ooit zag ik een kind van ongeveer die leeftijd op een trekker met aanhanger door het dorp scheuren.

Hier doet iedereen altijd alles samen, nu ja, bijna alles. Voor rust en privacy moet je niet in Isaan zijn. Overal klinkt hard en doordringend de typische Isan muziek, meeslepend en zeurderig tegelijk. Chalermporn en Jintara zijn nog even populair als destijds.

Met Of’s geld is een paar gigantische speakers gekocht, die met de televisie de woonkamer domineren. Op de tv loopt een populaire serie tot half elf ’s avonds. Het hele dorp kijkt er naar, ook Ma en dat zegt wat, want ze moet iedere morgen om half vijf op voor een nieuwe, zware werkdag. Als ik naar haar zere rug vraag, krijg ik een warme glimlach als beloning. ’s Nachts klettert de regen op de golfplaten daken, heerlijk; bij dit vertrouwde geweld kan ik rustig kan slapen. Morgen zal het koeler zijn.

“Dat meisje is mijn nichtje” zegt iemand tegen me. “O, dan ben jij dus haar oom” antwoord ik. Nee, fout, hij is niet haar oom, maar haar oom, want hij is een jongere broer van haar moeder. In het Nederlands kun je het verschil niet uitdrukken, in het Thais wel en het is erg belangrijk. Ik zag groepjes schoolkinderen een bepaalde kant op fietsen, niet richting school.

Mij wordt uitgelegd dat daar een voorlichtingsbijeenkomst wordt gehouden over drugs. In dit dorp worden geen drugs gebruikt, wordt me verzekerd. En er zijn ook geen dieven, voegt de oom er aan toe. Hij is een boer en ik had hem al gezien in zijn dagelijkse plunje, maar hij is ook de burgemeester van het dorp en nu heeft hij een schitterend wit uniform aan, want hij moet naar een belangrijke vergadering. Over een jaar zullen er weer verkiezingen worden gehouden en we hopen allemaal dat hij zal worden herkozen.

Er is hier wel een vrouw die met je wil trouwen
Het nieuwtje van mijn aanwezigheid in het dorp is er al een beetje af. De kinderen durven hello naar me te roepen en een enkeling durft te zwaaien. Maar voor sommige volwassenen blijf ik een exotisch boompje: als je er aan schudt, heb je kans dat er bankbiljetten of tenminste een paar flessen bier uit vallen – een exotisch, westers boompje dus, dat zijn takken breed laat hangen. Maar de mensen hebben het beste met mij voor. Wanneer ik zeg dat ik alleenstaand ben, krijg ik te horen “Geen probleem, er is hier wel een vrouw die met je wil trouwen”.

Of was het nakomertje in de familie. Ik herinner me hem nog als een scholiertje dat voetbalde op het schoolplein naast het huis. Toen kon ik al zien dat hij ambities had. Nu, als jonge man, is hij een rolmodel voor jong en oud: rijk, energiek, bereisd, succesvol, altijd goedgeluimd en met een prachtig getatoeëerde draak op zijn arm. De ideale zoon en een gedroomde schoonzoon, maar een vriendin heeft hij nog niet. Binnenkort zal hij voor nog eens twee jaar naar Korea vertrekken, want de bovenverdieping van het huis moet nog worden betaald. Als de tijd rijp is, zullen zijn ouders heus wel een goede vrouw voor hem vinden in een van de naburige dorpen, daar hoeft zoonlief zich geen zorgen over te maken. In Thailand blijven ongetrouwde jonge mannen het liefst in de armen van hun moeder slapen. Ik weet niet of hier sprake is van een causaal verband, maar ik hoef ook niet alles te weten.

Broer Fles heeft al in het buitenland gewerkt – twee jaar Israel – en daarvan dus die auto overgehouden. Broer Mes

Thaise monniken

werkt op dit moment in Qatar en zwager Jongere heeft er al vijf jaar in een kibboets in Israel op zitten: ook een mooi huis voor hem en zijn gezin, een hek met gouden spijlen omringt hun erf.

Alleen broer Muziek is in Thailand gebleven. Hij wilde naar Israel, maar zijn ouders hielden het tegen, althans volgens Muziek zelf. De ouders hebben een andere lezing: Muziek wilde wel, maar hij heeft vliegangst. Niet waar zegt Muziek, mijn moeder heeft zelf vliegangst. Wie moet ik geloven? Het Thais is al moeilijk genoeg, maar de waarheid achterhalen is nog veel moeilijker. Muziek heeft een lieve vrouw, ze heet Pic en ze heeft kao phat voor me gebakken van kleefrijst, wat eigenlijk onmogelijk is.

Een raar verhaal
Halverwege deze week valt kaw phansa, dat is de dag waarop de Boeddha naar de Tavatimsa hemel is opgestegen, om te preken voor zijn moeder. Hij is er drie maanden gebleven. Zijn voorbeeld volgend, blijven Thaise monniken deze drie maanden in hun tempel. Dat is dus een religieuze daad, maar het heeft ook een praktische kant, zoals iedereen in Thailand schijnt te weten. Immers, als de monniken in hun tempel verblijven, kunnen ze niet op de rijstplantjes trappen, die net zijn geplant. Ik heb dit altijd een raar verhaal gevonden, want welke monnik haalt het in zijn hoofd om door de rijstvelden te gaan banjeren? Maar ook Ruth Gerson noemt het in haar boekje over Traditional Festivals in Thailand. Ik waag me hier niet aan een beschrijving van de kaw phansa rituelen, want ceremonies en festivals zijn bij Else in veel betere handen. Ik beperk me tot meer huishoudelijke zaken.

Interessant: als vaststaat dat een monnik iets echt crimineels heeft gedaan, is de reactie van het Thaise publiek en de Sangha: dan is dat dus geen monnik, want een monnik doet zoiets niet. Het Boeddhisme is niet mijn pakkie-an, maar er zit wel logica in en daar hebben ze Aristoteles niet voor nodig gehad. Ik vind dat de katholieke clerus hier een voorbeeld aan zou kunnen nemen, als in voorkomende gevallen een criminele priester de hand boven het hoofd wordt gehouden.

Rijst, kleefrijst, daarin zit de ziel van de boeren in Isan. Voor het eerst ben ik in deze streek in het plantseizoen en ik maak alles uitgebreid mee. De dagen breng ik door met de familie die van ’s morgens zes tot ’s avonds zeven in de rijstvelden aan het werk is. Zwaar werk: de mannen ploegen de modder met een mini-trekkertje tot de blaren in hun handen staan; ieder stukje moet minstens twee maal worden omgeploegd en geëgaliseerd. De vrouwen trekken de jonge rijstplantjes op en zetten ze uit tot ze van de rugpijn bijna niet meer kunnen lopen, alles in de zompige hitte.

Afhankelijk van de beschikbare werkkracht en de grootte van de velden kan het uitplanten tot twee maanden in beslag nemen. Iedereen heeft zich ingepakt met lange broeken, jacks en hoeden tegen de zon, en laarzen die meteen vol water komen te staan, tegen slangen. Maar er zijn weinig slangen meer, want de meeste zijn al opgegeten. Alles wat vliegt, zwemt, loopt of kruipt in Isan hebben we opgegeten, zo wordt me verteld. Dat zal dan wel, ik zie geen dieren in deze natuur. Wel groepjes buffels, die werkeloos zijn geworden sinds de komst van de motortrekkers. Ze mogen grazen tussen de bosjes; een boer gunt zijn oude, trouwe buffel een vreedzame oude dag.

Een voormalige mijnwerker
“Als ik geen rijst heb, heb ik geen geld” zegt mijn gastheer. Voor stedelingen geldt het omgekeerde – dit zijn nog steeds de twee basiswetten van de Thaise economie. Maar er zijn uitzonderingen. Ieder dorp in Isan heeft tegenwoordig zijn farang die er is neergestreken om te blijven, samen met zijn Thaise liefje. De Jimmy die ik ontmoet, is een voormalige mijnwerker uit Engeland, nu 60 jaar oud. Met zijn ontslagvergoeding en zijn bierbuik is hij in Thailand een nieuw leven begonnen. Zijn liefje is een mooi meisje van 25 jaar, op Phuket ontmoet, samen hebben ze een baby’tje. Jimmy is ingetrokken bij zijn schoonouders die een stuk jonger zijn dan hij, en betaalt daarvoor maandelijks een bedrag dat ‘quite acceptable’ is. We zitten buiten en praten over de verschillen tussen het dorp en een mijnwerkersstad in de Midlands. Met de hitte hier heeft hij geen moeite, want onder in de mijn was het warmer. Ook het Thaise eten is prima en ze zijn gelukkig met elkaar.

Een zus van 24 jaar zit bij ons; ze is ook heel mooi en spreekt goed Engels. Ze vertelt dat haar boyfriend in Denemarken is, ze kennen elkaar drie weken, maar er is een probleem: hij weigert rijst te eten. Kennelijk ziet ze in mij een alternatief, want ze past wat trucjes op me toe. Aanvankelijk ingetogen, dan steeds vrijmoediger kijkt ze me aan. Ze komt naast me zitten en herhaalt alles wat ik zeg luid en bewonderend voor het hele gezelschap. Ze vraagt waar ik precies woon in Bangkok en wat mijn telefoonnummer is….

Tussen hun rijstvelden die de boeren ‘de tuin’ noemen, staan houten bouwseltjes op hoge palen. Met een ladder bereik

rijstveld

je een plankier onder een golfplaten dakje, aan vier kanten open. Daar wordt gepauzeerd en gegeten. En daar strek ik me uit om een boek lezen, terwijl zij aan het werk zijn.

Ik geniet van de schakeringen van het weelderige groen in de velden om me heen, hier en daar een boom, helder zonlicht en glinsterend water tussen de rijstplantjes. Stilte, alleen het gebrom van de trekkertjes, nietige figuurtjes in deze alomvattende natuur. Tijdens de pauzes krijg ik uitleg over de rijstbouw in Isan. De regenval laat één oogst per jaar toe.

Kun je het verschil zien tussen een akker met kleefrijst en een akker met gewone rijst? Ja, de boeren uiteraard wel. Worden voor het planten ook buitenstaanders ingehuurd? Nee, je doet dat met je familie. Voor het oogsten heb je meestal wèl huurkrachten nodig, want in één week moet alles van het veld. Ik vertel dat ik ooit in de provincie Sisaket heb geholpen rijst te oogsten. Er wordt hartelijk gelachen en ze geloven me pas als ik zeg dat ik er niet voor werd betaald. Aan het eind van de werkdag verwisselt Muziek de metalen schoepen van de trekker voor wielen met banden en haakt er een karretje aan. Met een kalm gangetje rijdt hij me naar huis in de invallende duisternis. Zo beleef ik de stilte van het weidse landschap met daarboven oranjerood gloeiende wolken aan de avondhemel.

Stukjes buffelhuid
Net als iedere zelfstandige ondernemer moet een boer voortdurend beslissingen nemen. Breedzaaien of uitplanten? Bij breedzaaien hoef je niet te ploegen en bespaar je dus diesel en vooral het arbeidsintensieve uitplanten, maar de opbrengst is 20 tot 30 procent minder. Een of twee keer kunstmest opbrengen? Wegen de kosten tegen de baten op? Hoeveel rijst moet worden bewaard voor het volgende seizoen? Waar laten pellen, wanneer verkopen en hoeveel? De meeste rijst is trouwens voor eigen consumptie bestemd.

Dat kan ik bevestigen, want ik eet met ze mee, altijd op de grond met minstens twaalf mensen samen. Je eet met je handen, je pakt een plukje kleefrijst uit een mandje, kneedt dat tot een bolletje en doopt het in een pittig sausje. Dan houd je het tussen duim en middelvinger boven een bakje waaruit je met je wijsvinger een stukje kip en wat groens krabt, en tegen het bolletje drukt. Daarna steek je alles in je mond – eenvoudiger kan het niet. Stukjes buffelhuid worden geserveerd als een delicatesse, maar die kan ik niet klein krijgen, tot grote hilariteit van het gezelschap. In dit huis eten de vrouwen tegelijk met de mannen, maar wel in een aparte kring; de kinderen mogen alles. De mannen zitten met kaarsrechte rug en gekruiste benen, vrouwen hebben hun benen naar achteren gevouwen. Ik ben de enige die met zijn benen geen raad weet, telkens ga ik verzitten.

De heer des huizes, Pa dus, heeft staan bakken voor de gaspit, wat heel gewoon is in Isan. In Nederland is dat tegenwoordig ook zo, maar ik herinner me de tijd dat een man die kookte als een watje werd beschouwd; nu is een man die niet kookt een watje. Thailand is qua emancipatie altijd al moderner geweest dan Nederland, maar er blijft wel een rolverdeling bestaan in Isaan. Ik heb er nog nooit een man zien afwassen. Het slachten van een kip daarentegen is mannenwerk; vlug en vaardig wordt het diertje dat zonet nog op het erf liep te scharrelen, panklaar gemaakt.

vee

Alles gebeurt hier op de grond, ik heb weer een week zonder meubels geleefd. Mijn gewrichten vinden dat niet prettig, temeer omdat die tegels nog een stuk harder zijn dan de houten vloer van vroeger. Ondanks dat ongemak heb ik veel zitten lezen met mijn rug tegen een paal of een muurtje. Ik las ‘Nachttrein naar Lissabon’ van Pascal Mercier, een bijzonder boek. Het gaat over een man die een nieuw leven begint. Is dat misschien een omen? Moet ik dat ook gaan doen? Hier, aan het einde van de wereld tussen de verstilde velden, net als die Jimmy? Maar ik ben al een keer of zes een nieuw leven begonnen, zij het niet zo impulsief als de hoofdpersoon uit mijn boek.

De kans is groot dat ik me hier na een week ga vervelen, want de conversatie met de dorpelingen gaat toch niet veel verder dan ‘sabaai dii mai?’ en ‘heb je al gegeten?’ of ‘heb je al een bad genomen?’. Bovendien zijn de akkers niet het hele jaar groen en ik zou heel veel boeken moeten meenemen om een beetje te blijven leven. Mijn boerenvrienden hebben al ettelijke keren gezegd dat als ik oud ben, ik bij hen moet komen wonen; zij zullen voor me zorgen. Muziek, die mijn leefstijl in Bangkok kent, heeft zelfs beloofd dat ik een eigen computerkamer zal krijgen in het huis dat hij en Pic aan het bouwen zijn. De bouw vordert traag, want Muziek kan het niet zo breed laten hangen als zijn jongste broer. Hoe trager hoe beter, denk ik bij mezelf, dan kan ik voorlopig gewoon in Bangkok blijven wonen.

Een allerlaatste stiekem biertje
Op de laatste dag van mijn verblijf heb ik het genoegen gesmaakt dat Of en Muziek onder begeleiding van hun moeder en mijzelf plechtig hebben beloofd niet meer te zullen drinken. Na een allerlaatste, stiekem biertje in een hoek van het tempelterrein, verscholen achter een boom, zaten we eerbiedig geknield voor een gouden Boeddha in een speciale tempel in Udon. Ook Fles was erbij die eenzelfde gelofte in deze tempel drie jaar geleden al had afgelegd. Men legt zo’n gelofte af voor een zelf te kiezen aantal jaren. Heel goed, vind ik; dat maakt de stap overzienbaar en realistisch. Maar de gelofte werd pas geaccepteerd nadat de abt, gekleed in zijn fraaie oranje pij en gezeten op een kleine verhoging, de kandidaten degelijk had ondervraagd. Hun namen schreef hij in een groot boek en daarna reciteerde hij lange Pali teksten die Of en Muziek moesten herhalen. Tenslotte kregen ze gezegend water over zich heen gesprenkeld, waarna wij onze giften overhandigden. Ik denk dat de broers zich aan hun belofte zullen houden, en eerlijk gezegd was het daar ook hoog tijd voor. Mes zit in Qatar, waar je sowieso niet mag drinken. Ik kon dus met een gerust hart terugkeren naar Bangkok, want voorlopig zal geen van de broers nog alcohol aanraken.

Aan het eind van de eerste zijstraat op de Nimahemin road in Chiang Mai, juist achter het Amari hotel, bevindt zich een fusion restaurant met de naam Mix. Zij mixen op een manier waarbij het Thaise eten gepresteerd wordt als ware je in een sterrenrestaurant ergens in Frankrijk. Prachtig en met veel fantasie en smaak opgemaakte schotels bereiken je tafel en je hebt geen idee meer dat het hier om dezelfde Thaise gerechten gaat die je ook in de traditionele eetgelegenheden aangereikt krijgt met uiteindelijk de vraag of je er iets bij zou willen drinken. Nou graag, want water of bier is onontbeerlijk om een maaltijd zonder al te veel problemen tot je te nemen.

Restaurant in Chiang Mai

Bij Mix kun je het af met een glas wijn en blijven je smaakpapillen in stand. Wijnen uit Australië, Chili, Frankrijk en noem nog wat landen die een meer dan behoorlijke wijn produceren, Mix heeft het in voorraad. De prijs van deze import is navenant, maar dit betekent nog steeds dat alles bij elkaar je het diner niet veel meer kost dan €10,- zodat je met een zeer tevreden gevoel het restaurant verlaat.

In Chiang Mai ontstaan steeds meer restaurants met een westers tintje wat niet zo vreemd is als je bedenkt dat de gelijknamige provincie 160.000 expats telt waarvan het merendeel uit Europa. Een groot deel van deze nieuw soort vluchtelingen woont in de stad Chaing Mai zelf, een ander deel heeft zich gevestigd in de dorpen rondom de stad zoals Mae Rim, San Kampheang en San Sai, op stekken waar ruimte nog geen spaarzaam gegeven is en op plekken waar zij uitzicht hebben op de altijd groene bergen van Doi Suthep waar zich de beroemde boeddhistische ‘Wat Phra That’ bevindt.

De expats worden door de Thaise bevolking Farangs genoemd, een woord dat overgenomen schijnt te zijn uit Vietnam die onder de Franse overheersing van hun land dit woord bedacht hebben als een verbastering van Fransman en hier in Thailand nu in algemene zin gebruikt wordt voor buitenlander. Zeker 90% van de in de provincie Chiang Mai wonende Farangs is pensioengerechtigd en heeft een gemiddelde leeftijd van 68 jaar. En in bijna alle gevallen gaat het hier om mannen die of zijn gescheiden of weduwnaar geworden, zelden is het een echtpaar dat besloten heeft hun oude dag in een land als Thailand te slijten. Of er ook alleenstaande westerse vrouwen zijn is mij niet bekend.

Wat heeft deze mannen bewogen zich hier te vestigen? Het antwoord ligt voor het oprapen wanneer je alle verhalen

Doi Suthep Chiang Mai

die er in de westerse wereld zo de ronde doen over Thailand gelooft. Gedeeltelijk zijn deze verhalen waar, maar een veel groter deel is gewoon niet waar en hoort thuis in de sensationele berichtgeving wat een verhaal interessant kan maken of veel minder dan dat. Vijf jaar lang begeef ik mij nu tussen de Thais en de Farangs, van zuid naar noord, van oost naar west, sprak met velen en heb daar mijn beeld uit gevormd over wat het land werkelijk is, wat het biedt en waarom het land zich zo onderscheidt van het westen.

In San Sai, een buitenplaats van Chiang Mai huur ik, nu drie jaar alweer, een huis. Gewoon in een straatje tussen de Thais zelf waarbij het een nadeel mag zijn dat zij allemaal beschikken over één of twee honden die overdag slapen en ’s nachts hun werk doen als waakhond. Er hoeft maar iets te bewegen of de hele meute gaat aan de slag waar geen Thai van wakker schijnt te worden, maar ik wel. Het huis bewoon ik met een Thaise vriendin waarbij aangetekend dat ons leeftijdsverschil in westerse ogen niet echt belachelijk is, maar acceptabel. Wij schelen 15 jaar, waarbij ik dan de oudste ben. Er zijn veel gevallen waarbij het leeftijdsverschil tussen een westerse man en een Thaise vrouw 30 jaar of meer bedraagt, maar dit is in Thailand geen enkel bezwaar, integendeel. De mening binnen de familie luidt: een oudere man is wijzer, trouwer en zeker als ie uit het westen komt, fatsoenlijker dan een Thaise man. Dat de oudere westerse man in hun ogen de beschikking heeft over een klein kapitaal weegt uiteraard ook mee, maar dit is feitelijk in de westerse wereld niet anders als het er echt op aan komt.

San Sai

Drie jaar wonend op de rand van het centrum van Chiang Mai in een vrijstaand huis met twee verdiepingen, twee slaapkamers, twee badkamers en wat grond voor de maandprijs van omgerekend €130,- exclusief elektriciteit en water zodat hier nog €20,- per maand bij opgeteld moet worden. Het maakt dat om financiële redenen de weg terug naar Nederland steeds bedenkelijker wordt. In Nederland huur ik nog een 55+ woning waarin je je kont niet kunt keren en betaal daar €600,- voor. Eten, buiten de deur in een van de honderden restaurants hier in Chaing Mai, kost gemiddeld zo’n vijf Euro, inclusief een glas bier.

Wat maakt het dat er zoveel mensen uit het westen verslaafd zijn geraakt aan het land en het ongemak wat een tropisch klimaat toch met zich meebrengt, voor lief neemt. De kosten van levensonderhoud is een belangrijk gegeven. Het hier hebben van een eigen huis. De vrouw waarmee (her)trouwd is en Nederland of een ander Europees land niet in mag om zeer verschillende redenen die allemaal even onduidelijk zijn. Dit zijn factoren die meespelen, maar het belangrijkste argument is en blijft toch; het Thaise, of misschien wel het oosterse volkseigen van zorgzaamheid. En ik kan het mij voorstellen. Boven de zestig, alleen door omstandigheden, welke kans maak je bijvoorbeeld in een land als Nederland. Ja, via internet met zijn talloze dadingsites eindeloos mails heen en weer sturen, uiteindelijk de afspraak in een café of restaurant en zij blijkt de geëmancipeerde kenau waar je zojuist van gescheiden bent of waar je dansend op het graf van hebt gestaan.

‘In Nederland zijn geen vrouwen meer’, verzuchtte heel wat oudere mannen, ‘zij willen allemaal zo nodig zelf op een man lijken’. En het argument: ‘Ik kan wat gaan mankeren waarbij ik hulp nodig heb, maar zij ook. Want vaak zijn zij van dezelfde leeftijd, dus. Dan ben ik nog veel verder van huis’.

Hoe de oudere mannen hier terecht gekomen zijn is nogal verschillend, maar toch in de meeste gevallen als gevolg van een rondreis die zij maakten met een organisatie, de sfeer hebben gesnoven en individueel terug gekomen en de nieuwe liefde ontdekt. Dertig jaar jonger, goed in het vel, gezond, energiek en buitengewoon zorgzaam. Wat kan een zestiger zich beter wensen. Een keerzijde van deze medaille, dat er heel wat heren zijn die volledig berooid Thailand hebben moeten verlaten omdat er aan die zorgzaamheid en dat energieke een behoorlijk prijskaartje hing vanwege het feit dat zo’n Thaise dient te zorgen voor haar familie.

Leven in Thailand als Farang is je begeven in een labyrint met valkuilen waarbij je wel heel sterk in je schoenen moet

Chiang Mai Wat Suan Dok

staan om niet toe te geven aan al die verleidelijkheden en de sprookjes die je verteld worden. Het verschil in cultuur is groot, de taal een waar struikelblok en hun totaal andere kijk op seks mag dan een bevrijding zijn voor de over het algemeen calvinistische bagage die een Farang met zich meevoert, maar kan ook tot een kwellend huwelijksleven leiden. Gelukkig heb ik veel meer gevallen gezien van een gemengd goed huwelijk dan andersom.

Politiek gezien is Thailand nog niet echt toegetreden tot een democratie zoals wij die in het westen kennen. Onder druk van Amerika bestaat het op papier wel, maar feitelijk komt het er op neer dat vijftien families het land besturen en geen tegenspraak dulden. Deze families zijn ware dynastieën met een vader op zoon opvolging in het leger, de industrie en de politiek.

Ook het koningshuis, wat hier aanbeden wordt als zijnde heilig, behoort tot deze families evenals Thaksin wiens naam wereldbekend werd toen hij via een coupe d’ etat in 2006 werd afgezet als minister-president door een corruptieschandaal. Vrije verkiezingen die na ruim een jaar militair gezag werden uitgeschreven, leverde de partij van Thaksin een klinkende overwinning zodat deze een regering mocht vormen, maar dit slechts enkele maanden volhield omdat de PAD (Party Against Dictatorship) uit protest het openbare leven in Bangkok platlegde waarbij zij de belangrijkste luchthavens dagen lang bezet hield. Een schijnvertoning van de rechtbank besliste het gelijk van de oppositie, de regering van Thaksin getrouwe diende op te stappen, en dat was dat.

Het leven in Thailand tussen de gewone Thaise mensen, tussen de Farangs die hier hun geluk gevonden hebben, tussen de paar Thais die behoren tot de happy few, de politieke ontwikkelingen die op scherp staan, mijn persoonlijke noot, waarom ben ik hier . . . Ik hoop u hier in de komende tijd mee te amuseren, al moet ik nog wel even terug naar Nederland om de boel af te sluiten en verwacht ik niet eerder terug te zijn dan in juli.

.

Mijn reeds jaren geleden overleden moeder gebruikte zoals veel oudere mensen spreekwoorden en gezegden die tegenwoordig nog nauwelijks gangbaar zijn. ”Die heeft de tropenkolder in zijn hoofd” was een dergelijk oud gezegde dat onlangs weer eens door mijn gedachten dwarrelde. In het Kramers’ Nederlands woordenboek staat letterlijk: ‘Geestesziekte van blanken in de tropen’.

Heb bij elkaar opgeteld toch heel wat jaren in tropische oorden doorgebracht en denk dat mijn verstand nog redelijk op orde is, noch heb ik bij mijn weten ooit iemand ontmoet die deze ziekte onder de leden had. Moet daarbij ook bekennen dat ik tot nu toe niet het flauwste vermoeden had wat de symptomen van tropenkolder zijn.Toch begint het nu een beetje tot mij door te dringen dat deze ziekte wel degelijk bestaat.

De besmetten
Met verbazing lees ik, helaas ook op Thailandblog, verhalen en reacties van sommige Nederlanders die zich in

Sexy man

Thailand hebben gevestigd of met het Thailand virus, dat lichamelijk bezien als ongevaarlijk kan worden beschouwd, besmet zijn. Hersenen laat ik bij dat ‘lichamelijke’ even buiten beschouwing, want die zijn bij sommigen behoorlijk aangetast en tast het geheugen in erge mate aan.

Thailand
‘Land of smile’ waar voor de minder bedeelde overgrote meerderheid overigens niet zoveel valt te ‘smilen’ is voor de buitenlander met zijn of haar goed gevulde portemonnee een waar eldorado waar het mede daardoor goed toeven is. Tenminste zolang de Rode- en Gele Garde hun verstand gebruiken en het militaire – en politieapparaat niet in stelling moet worden gebracht. Democratie is een groot woord dat men kent, maar in de praktijk niet bestaat. De zon schijnt dagelijks weelderig, de bevolking is vriendelijk en het leven voor de buitenlander met een redelijk pensioen, zeer aangenaam. Zelfs degenen die in Nederland qua inkomen tot de minima behoren voelen zich in Thailand heer en meester. Dat de bevolking op het platteland, zowel land- alsmede fabrieksarbeider nauwelijks vier euro per dag verdient, zal hen niet deren. Voor de farang is alles te koop.

Chai Die
Een goed hart, Chai Die in het Thais, is een woord dat menige jonge Thaise dame vaak op haar lippen heeft in gesprekken met mijnheer de farang op leeftijd. En die onnozele hals geloofd dan ook nog dat het jonge ding met haar verleidelijke mooie bruine ogen en slank figuur verliefd op hem is. Leeftijd speelt geen enkele rol. Je hart moet goed zijn, en dat is toch koren op de molen van menige man die de jeugd in zijn binnenste weer voelt ontwaken. Dat in de ogen van zijn geliefde het goede hart op zijn rechter bil zit, waar normaliter de bankbiljetten zijn opgeborgen, deert hem niet en gaat aan hem voorbij. De avances van een jonge dame doet zijn mannenhart smelten en de leeftijd met minimaal dertig jaar afnemen. Je moet daarbij wel erg goedgelovig zijn, maar het is wel het begin van tropenkolder.

Vergeetachtig
Menigeen die zich in Thailand heeft gevestigd gaat lijden aan vergeetachtigheid en ziet slechts de voordelen van zijn nieuwe vaderland. Daarbij verliest hij uit het oog dat dankzij de uitstekende Nederlandse sociale voorzieningen en verdiensten, hij zich in het land van zijn dromen, omringd door zijn Thaise verovering en dienstvaardig personeel, als een oliesjeik of maharadja kan gedragen. Dat dit allemaal te danken is aan de Nederlandse verzorgingsstaat, waar overigens ook van alles is op aan te merken, is een gepasseerd station. Laat die idioten in het moederland maar verder tobben, hier is het leven meer dan goed. Hier ben ik de Bram en geniet aanzien.

Afgunst
Nee, afgunst komt in mijn vocabulaire niet voor. Mijn belasting betaal ik op tijd en echt niet van harte. Maar wel besef ik dat we in Nederland in een van de meest sociale landen ter wereld in grote welstand wonen. Dat ik met mijn euro’s in Thailand meer kan dan in ons goede vaderland is duidelijk. Misgun mijn landgenoten in den vreemde helemaal niets, maar blijf wel redelijk en besef dat jullie dankzij je Europese afkomst het met de daar verdiende duiten en sociale voorzieningen het nu zo goed hebben. Laat dat gezeur over je vaderland, waar het heel goed toeven is, dan in de toekomst ook achterwege.

.

De documentaire is opgenomen op het tropische eiland Koh Samui in het zuiden van Thailand. Iedere jaar komen er ongeveer 900.000 toeristen naar Samui om vakantie te vieren. Een deel daarvan zijn mannen die op zoek zijn naar gezelschap, plezier, liefde en seks met Thaise vrouwen. Deze groep krijgt al snel het etiket sekstoerist opgeplakt.

Barry is een 49 jarige Deense man die verliefd is geworden op een bargirl. Barry lijkt door zijn verliefde gevoelens de realiteit niet meer onder ogen te zien. “I know that Thai ladys are looking for money, but she is different, she is nice”, verteld Barry. Hij weet dat wanneer hij weer terug is in Denemarken zijn Thaise vriendin met andere mannen naar bed gaat. Iets waar hij het wel moeilijk mee heeft maar toch accepteert.

Tony is een 26-jarige man uit Engeland die 4 jaar geleden tijdens zijn vakantie verliefd is geworden op een Bargirl. Terug in Engeland heeft hij alles verkocht en is teruggegaan naar Koh Samui. Hij is nu getrouwd met zijn Thaise vriendin, samen runnen ze een strandbar. Hij is erg gelukkig met haar en blij dat hij deze stap gemaakt heeft.

Ook Justin (33) praat openhartig over zijn gevoelens voor een Thaise prostituee. Het stigma van sextoerist vindt hij wel vervelend. Ook zijn omgeving keurt zijn keuzes af. Het feit dat hij zijn ‘liefde’ koopt maakt voor hem niets uit. Aan het einde van de documentaire wordt hij keihard met de neus op de feiten gedrukt. Als hij tijdelijk even zonder geld zit, heeft zijn Thaise bargirl alweer een andere vriend. ‘No Money, No Honey’ krijgt daarmee voor Justin wel een erg letterlijke betekenis.

Nit is een Thaise bargirl van 31 jaar. Ze komt uit Isaan, het Noordoosten van Thailand. Ze verteld waarom ze naar Koh Samui is gekomen en haar lichaam verkoopt voor geld. Vrijwel iedere Thaise vrouw in de seksindustrie heeft haar eigen verhaal maar dezelfde motieven. Ze willen geld verdienen en het liefst een farang vinden die bereid is voor haar, de kinderen en de familie te zorgen. Nit wil geen Thaise man. Die zijn onbetrouwbaar, slaan en willen niet voor haar zorgen.

Ook verteld ze dat ze vier farang vriendjes heeft waar ze contacten mee onderhoud. Het werk in de bar vindt ze niet vervelend ze kan dansen, drinken en plezier maken. Toch schaamt ze zich en wil ze met het werk stoppen om een normaal leven te kunnen leiden. Ze wil terug naar Isaan om voor haar twee zoontjes te zorgen Dat lukt alleen wanneer ze een westerse man vindt die verliefd op haar wordt en bereid is haar financieel te ondersteunen.

.