Een luk khrueng, letterlijk “half kind”, is iemand met een Thaise en een buitenlandse ouder. Het woord klinkt simpel, maar de werkelijkheid erachter is dat allesbehalve. Want of het etiket een voordeel of een last is, hangt minder af van het feit dat je gemengd bent, en veel meer van hoe je eruitziet.

Die tweeslachtigheid is precies de kern van het verhaal. Een lichte huid opent deuren in de Thaise samenleving, een donkere huid sluit ze. Datzelfde kind kan dus tegelijk bewonderd en buitengesloten worden, soms op dezelfde dag.

Twee werelden naast elkaar

Het is verleidelijk om over “de luk khrueng” te praten alsof het één groep is, maar dat klopt niet. De groep is intern verdeeld, en die scheidslijn loopt dwars door het uiterlijk.

Aan de ene kant staat het kind met een lichte huid, vaak van Europese, Amerikaanse of Australische afkomst. In de Thaise cultuur worden deze kinderen vaak als bijzonder aantrekkelijk gezien. Vloeiend Engels en kenmerken als een lichte huid, grotere of gekleurde ogen en een lang postuur tellen daar als een streepje voor. In recentere generaties zijn luk khrueng dan ook geaccepteerd en zelfs omarmd, en velen hebben een prominente rol veroverd in de entertainmentindustrie.

Aan de andere kant staat het kind met een donkerder huid. En daar slaat het beeld volledig om. Biraciale Thais met een donkerder gekleurde ouder krijgen niet dezelfde voorrechten, en ondervinden juist nadeel van kleurisme: discriminatie op basis van huidstint binnen dezelfde samenleving. Omdat immigratie uit Afrikaanse landen minder gangbaar is, leunen veel Thaise beelden over donkere mensen op westerse stereotypen, met overwegend negatieve gevolgen. Voor deze kinderen pakt het “halfbloed” dus heel anders uit.

Wie uit de Isaan komt, de arme noordoostelijke regio, voelt soms een dubbele last. Sommigen moeten uitleggen dat ze niet het product van prostitutie zijn, en krijgen dagelijks racisme over zich heen vanwege hun huidskleur. Hier loopt de breuklijn niet tussen Thai en buitenlander, maar gewoon binnen Thailand zelf.

Waar komt het stigma vandaan?

De negatieve associatie heeft een duidelijke historische wortel, en die ligt in de oorlog. Stereotypen over luk khrueng als kinderen van prostituees ontstonden in de jaren zeventig, tijdens de Vietnamoorlog. Amerikaanse soldaten kwamen tijdens hun verlof naar Thailand en gingen relaties aan met Thaise vrouwen, van wie sommigen sekswerkers waren. Dat beeld is hardnekkig gebleken en werkt soms nog door, vooral bij oudere generaties en in armere streken.

Maar de werkelijkheid van vandaag staat daar mijlenver vanaf. De meeste luk khrueng worden inmiddels geboren uit heel andere situaties: westerlingen die in Thailand komen wonen en werken, of Thai die in het buitenland studeren en daar een partner vinden. Het oude beeld klopt allang niet meer. Alleen sterft dat beeld zelf maar langzaam uit.

Bewonderd op tv, op afstand gehouden in het echt

Nergens is de bevoorrechte kant zo zichtbaar als op tv en in de reclame. Veel van de bekendste sterren van Thailand zijn luk khrueng. Denk aan actrice Davika Hoorne (Thais-Belgisch), model en actrice Urassaya “Yaya” Sperbund (Thais-Noors), en acteur Ananda Everingham. De reden is geen geheim: luk khrueng van Europese afkomst zijn vaak succesvol in acteren en modellenwerk, juist vanwege Thaise schoonheidsidealen die een lichte huid en westerse trekken waarderen.

Toch heeft dat succes een schaduwzijde. Wetenschappelijk onderzoek wijst erop dat de luk khrueng-ster weliswaar bewonderd wordt, maar tegelijk op afstand wordt gehouden. Het gaat om een voordelige, maar toch beperkende positie, waarin de op zich begeerde luk khrueng nog steeds als “ander” wordt neergezet en niet als volledig Thais wordt gezien. Aantrekkelijk gevonden worden is dus iets anders dan er echt bij horen. De bewondering richt zich op het uiterlijk, niet op de hele persoon. En dat voelt, hoe glamoureus het ook lijkt, behoorlijk eenzaam.

Pesten en het gevoel nergens thuis te horen

Voor gewone luk khrueng, ver van de schijnwerpers, ziet het leven er heel anders uit. Op school speelt pesten een grote rol. Het stigma is namelijk niet verdwenen: luk khrueng krijgen vaak te horen dat ze “niet echt Thais” zijn, en worden regelmatig gepest.

Daar komt een diepere worsteling bij. In een onderzoeksexpositie over deze groep gaven alle geïnterviewden aan dat ze het gevoel hadden nergens thuis te horen, niet in Thailand en niet in hun andere land van herkomst. Dat tussen-twee-werelden-gevoel keert telkens terug. Je bent in het ene land “de Thai” en in het andere land “de buitenlander”, zonder ergens vanzelfsprekend bij te horen.

Hoe hard pesten aankomt, hangt ook af van de reactie van volwassenen. Een leerkracht uit Isaan die zich tegen pesten inzet, merkte op dat scholen het probleem nogal eens wegwuiven. Sommigen zien het als een normaal verschijnsel dat ze toch niet kunnen oplossen, denken dat weinig luk khrueng eronder lijden, en gaan ervan uit dat de kinderen het zelf wel oplossen. Die onderschatting maakt het voor het kind alleen maar zwaarder.

De juridische kant: het staatsburgerschap is gewoon geregeld

Na al dat sociale gewicht is dit het geruststellende deel. Thailand hanteert het bloedrecht, in juridische taal jus sanguinis. Een kind van minstens één Thaise ouder krijgt automatisch het Thaise staatsburgerschap, ongeacht in welk land het geboren is, en ook als de ouders niet getrouwd zijn.

Rond de dubbele nationaliteit bestaat een hardnekkig misverstand. Veel mensen denken dat een kind op zijn twintigste moet kiezen tussen twee paspoorten. Dat idee komt uit verouderde wetgeving. De wet veranderde echter in 1992, en sindsdien is er geen straf of verplichting meer om de andere nationaliteit op te geven. De huidige wet geeft een kind van een Thaise en een buitenlandse ouder tussen het twintigste en eenentwintigste levensjaar wel de mogelijkheid om vrijwillig afstand te doen van het Thaise staatsburgerschap, als het dat zelf wil. Het is dus een recht, geen plicht.

Let wel op: de Thaise wet zegt niets over de regels van het andere land. Voor Nederlandse of Belgische luk khrueng kan de eigen nationaliteitswet onder bepaalde omstandigheden tot verlies van die nationaliteit leiden. Dat hangt af van de individuele situatie en verandert regelmatig. Wie hiermee te maken heeft, vraagt dit het beste apart na bij de Nederlandse of Belgische autoriteiten, want de Thaise soepelheid biedt daar geen garantie.

Tekenen van verandering

Het beeld kantelt langzaam, en dat begint bij de jongeren. Er vindt verandering plaats, geholpen door internet, een nieuwe generatie sterren met een donkerder huid, en jongere Thai die bereid zijn de vooroordelen van hun ouders ter discussie te stellen. De acceptatie van donkerder gekleurde Thai en luk khrueng groeit, al gaat het met kleine stappen.

Tegelijk blijft de onderliggende voorkeur voor een lichte huid stevig verankerd. Je ziet het terug in de enorme markt voor huidverlichtende producten, waar je in elke 7-Eleven tegenaan loopt. Verandering en hardnekkigheid bestaan hier gewoon naast elkaar.

Misverstanden die steeds terugkeren

Een paar denkfouten duiken telkens opnieuw op. Het is goed om ze even op een rij te zetten:

  • Mensen denken vaak dat luk khrueng zijn altijd een voordeel is. In werkelijkheid hangt het sterk af van huidskleur en afkomst.
  • Anderen gaan ervan uit dat het oude stigma rond prostitutie volledig verdwenen is. Bij oudere generaties en in armere regio’s werkt het echter nog door.
  • Een veelgehoorde misvatting is dat een gemengd kind op zijn twintigste moet kiezen tussen twee paspoorten. Dat klopt al sinds 1992 niet meer.

Praktische tips voor ouders en grootouders

Heb je een luk khrueng kind, kleinkind of partner? Dan zijn een paar dingen direct bruikbaar:

  • Regel de Thaise geboorteregistratie en het paspoort op tijd. Het staatsburgerschap is een recht, maar vereist wel het juiste papierwerk.
  • Wees alert op pesten op school en neem het serieus, ook als de school het wegwuift.
  • Houd er rekening mee dat de ervaring van jouw kind sterk kan verschillen van die van andere luk khrueng, afhankelijk van uiterlijk en regio.
  • Laat je voor de nationaliteitskwestie aan Nederlandse of Belgische kant apart informeren, want de Thaise regels zeggen daar niets over.

Conclusie

De positie van de luk khrueng is geen verhaal van pure acceptatie of pure afwijzing, maar van allebei tegelijk. Een lichte huid opent deuren, een donkere huid sluit ze. Juridisch is alles goed geregeld. De echte pijn zit in het sociale: pesten, oude stereotypen en het gevoel nergens helemaal thuis te horen.

Bronnen: Wikipedia, Prachatai English, South China Morning Post, Asia Media Centre, Siam Legal

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

5 reacties op “Luk khrueng in Thailand: bewonderd op het billboard, gepest op het schoolplein”

  1. Tino Kuis zegt op

    Als iemand mijn zoon een ‘halfkind’ noemde dan antwoorde ik altijd ‘U bent ook een halfkind’. ‘Nee!’ riepen ze dan. ‘Ja hoor’, antwoordde ik, ‘de helft van je vader en de andere helft van je moeder’.

    10
    • MeeYak zegt op

      Onze dochter ondervond weinig of geen pesten over wel of geen Thai zijn, maar in de loop der jaren is dat verandert, op dezelfde school.
      Menigmaal komt zij thuis met blauwe plekken vanwege vechten met jongens vanwege haar uiterlijk.
      Menigmaal is mijn partner op “audiëntie” geweest bij het hoofd van de school vanwege haar vechtgedrag.
      Iedere keer blijkt de kleindochter van het hoofd de aanstichter te zijn geweest en hebben zowel hij als de ouders van zijn kleinkind excuses moeten aanbieden.
      Vlak voor de schoolvakantie kwam onze dochter overstuur thuis want haar leraar Engels was ontevreden over haar uitspraak en hij vroeg zich af waar zij deze manier van Engels spreken had geleerd.
      Mijn partner weer naar de school, eiste een onderhoud met de leraar, het schoolhoofd en een andere lerares.
      Iedereen zag de bui al hangen, dit wordt weer een pittig gesprek gezien de ervaring die zij met mijn partner hebben, behalve dan de leraar Engels want die was net nieuw.
      Mijn partner vroeg aan hem of hij ook leraar is geweest in zijn vaderland, India en waar hij zijn Indiaas/Engels uitspraak had geleerd.
      Mijn dochter spreekt thuis Engels met haar vader, okay hij is Hollander maar zijn uitspraak is goed en haar Engelse woordkennis is veel hoger dan tot nu toe op school werd geleerd.
      U komt naar Thailand, spreekt geen Thai en spreekt Engels met een zwaar Indiaas accent en heeft commentaar op de uitspraak van mijn dochter.
      Het einde van dit onderhoud is dat deze man geen Engelse les meer geeft aan deze klas en is vervangen voor een Filipijnse “lerares”.
      Nu mijn dochter ouder wordt is zij met geen 10 paarden de zon in te krijgen, Ik kan praten als brug man en uitleggen dat 5 minuten zon gezond is en een bron van gratis vitamine D, nee zij wil “wit” zijn en absoluut geen lichte verkleuring, als ik vraag waarom dan wordt ik aangekeken of ik van een andere planeet kom, gekleurd is niet gewenst en jij bent veel te gekleurd is haar antwoord, wat onterecht is want ik “bak” niet meer zoals in mijn verleden.
      Dus discriminatie is er beslist, voornamelijk op huidskleur en afkomst, de beste vriendin van mijn dochter is ook half Thai alleen met een Australiër als vader, het kan soms een probleem zijn, je moet meer overtuiging in gesprekken met haar hebben en het wordt afwachten als zij volwassen is wat de toekomst haar zal brengen.
      Gelukkig staat zij haar mannetje (vrouwtje) en zijn wij niet ongerust alleen dat verdedigend vechten met jongens kan ons soms tot denken zetten.
      Mvg
      MeeYak

      5
  2. Robert zegt op

    Er is een kleine nuanceverschil: je kiest niet (tussen) twee paspoorten, maar twee nationaliteiten.
    Ik heb ook dubbele nationaliteit (Australisch/Nederlands), maar ik BEZIT alleen het Nederlandse paspoort. Ik woon in Nederland/Europa, en ik heb hier niks aan het Australische. En daarbij, als ik Australië bezoek, dan is het voor een maandje of zo. Dat kan prima op een visum (wat vele malen goedkoper is dan het Australische paspoort. Dat is de duurste van de wereld).

    Maar, ik snap je omschrijving. In de volksmond wordt mij vaak gevraagd: “dus je hebt twee paspoorten?”. Als ik dat dan met nee beantwoord (alleen de Nederlandse dus fysiek in bezit), dan begrijpt men niet wat ik bedoel. Zelfs niet als ik het uitleg.

    1
    • Toni zegt op

      In het artikel en ook in deze reactie wordt het woord paspoort gebruikt als het over identiteitskaart gaat. Onbegrijpelijk op een blog waar het toch gaat over verschillende landen/nationaliteiten/edm.

      En Roberts reactie is bijgevolg helemáál niet te volgen.
      Dus, lieve mensen, leer eerst het verschil tussen een ID (identiteitskaart, wat iets zegt over uw nationaliteit) en een paspoort (wat een document is dat u nodig hebt om te kunnen reizen).

      0
  3. Rudy zegt op

    Hoe Thailand dus werkelijk nog leeft in tijdperk van echt racisme: discriminatie op basis van huidskleur.n en de overheid dat bovendien nog aanmoedigt. Een donkerkleurige portemonnee wordt wel verwelkomd

    0

Laat een reactie achter