‘Van Thaise schade en schande’.
Wie vaak reist weet dat kleine tegenslagen soms grotere verhalen opleveren dan de reis zelf. Gestrande toeristen, onverwachte omwegen en koffers vol twijfelachtige bagage horen daar nu eenmaal bij. Ook ik ontsnapte daar niet aan. Van verdwalen op een Isaanse zandweg tot paniek bij de bagageweegschaal op Schiphol. Achteraf blijken juist die momenten het begin van de meest vermakelijke herinneringen van elke reis die misloopt.
De Ramayana en de Ramakien – deel 2
De Ramayana is één van India’s grootste en meest epische verhalen, haar wortels gaan wel zo’n 2500 jaar terug. Vanuit India verspreidden diverse varianten van het epos door heel Azië, zo ook Thailand, waar het bekend werd als de Ramakien (รามเกียรติ์). Verwijzingen naar het epos kun je op allerlei plekken waarnemen, maar dan moet je natuurlijk het verhaal wel kennen. Laat ons daarom in deze serie in dit mythische epos duiken. Vandaag deel 2.
Madame Daeng is er niet (deel 2 en 3)
In Pa Tio gonst het al jaren van verhalen over Madame Daeng en haar machtige vrienden. In de luxueuze villa van Roger-the-Bomber vloeide ooit de champagne terwijl politici, zakenlui en lokale beroemdheden er deals sloten en roddels rondgingen. Maar achter de glitter schuilt een ander verhaal. Over eer, roddel, gokken en schulden die uitgroeien tot een mythe waar het hele dorp nog altijd over fluistert.
De Ramayana en de Ramakien – deel 1
De Ramayana is één van India’s grootste en meest epische verhalen, haar wortels gaan wel zo’n 2500 jaar terug. Vanuit India verspreidden diverse varianten van het epos door heel Azië, zo ook Thailand, waar het bekend werd als de Ramakien (รามเกียรติ์). Verwijzingen naar het epos kun je op allerlei plekken waarnemen, maar dan moet je natuurlijk het verhaal wel kennen. Laat ons daarom in deze serie in dit mythische epos duiken. Vandaag deel 1.
‘Fokdieren’ een kort verhaal van Khamsing Srinawk
Waarom moest een vader zijn stervende zoon in de steek laten om 200 baht te ontvangen? En waarom dacht een vrouw dat de Amerikanen naar Thailand kwamen om te fokken? Ga eens rustig zitten voor een prachtig kort verhaal uit 1958 over het dorpse leven in Isaan, ontroerend geschreven met bijtende humor en schrijnende beelden. Een zeldzaam kijkje in het zware dagelijks leven van de Isaanse boer.
Madame Daeng is er niet (deel 1)
Op een stoffige weg tussen Khenmarat en Yasothon duikt een naam op die in een vergeten dorp nog altijd rondzingt: Madame Daeng. In Pa Tio is ze officieel nog ingeschreven, maar niemand heeft haar al jaren gezien. Was ze slachtoffer van geweld, verdween ze vrijwillig, of leeft ze ergens een nieuw leven? In de Isaan groeit haar verhaal langzaam uit tot een hardnekkige mythe daar.
De bedelaars (kort verhaal)
Anchan (Anchalee Vivatanachai), de schrijfster van onderstaand kort verhaal De bedelaars, werd in 1952 in Thonburi geboren. Ze schreef al vanaf jonge leeftijd, vooral korte verhalen en poëzie. Ze wordt vooral geprezen voor haar bijzondere thema’s en vernieuwend woordgebruik.
Het is momenteel genadeloos heet in Thailand. Terwijl mijn buren hun respect betuigen bij het traditionele geestenhuisje, aanbid ik dagelijks de airconditioning aan mijn muur. Een luchtig verslag over de westerse afhankelijkheid van kunstmatige kou, de blinde paniek bij een stroomstoring en het ongemakkelijke besef dat ik eigenlijk gewoon een verdwaalde pinguïn in een tropische sauna ben.
Veel buitenlanders merken vroeg of laat dat ze in Thailand anders worden behandeld dan locals. Dat voelt soms vreemd of zelfs oneerlijk. Toch heeft dit minder te maken met discriminatie dan met hoe de Thaise samenleving is opgebouwd. Status, leeftijd en sociale positie spelen een grote rol in hoe mensen met elkaar omgaan.
De toonaangevende schrijfster Sri Daoruang schreef zes korte vertellingen onder de titel ‘Verhalen van het Demonenvolk”. In haar verhalenbundel over liefde en huwelijk plaatst ze de karakters en namen uit de klassieke Ramakien epos in het Bangkok van vandaag. Hier een vertaling van het eerste verhaal uit deze korte serie.
Note Udom, zoals zijn roepnaam luidt, slaagt erin veel gewoonten, gebruiken en overtuigingen van de Thai op humoristische wijze te bespreken. Respect kan immers alleen bestaan samen met grappen erover. Misschien voor de lezers interessant om eens daarnaar te luisteren.
‘Gulliver met spit: Waarom ik me in het dorp voel als een bezwete olifant in een porseleinkast’
Ouder worden is een universeel gegeven, maar het voelt toch anders als je een kop groter en twintig kilo zwaarder bent dan je gemiddelde dorpsgenoot. In het hete Noord-Thailand verander ik langzaam in een stramme, witte reus die struikelt over krukjes waar de lokale tachtigjarigen soepel op neerdalen. Een milde, lichtvochtige observatie over het verval van de westerse man te midden van schijnbaar eeuwige Aziatische jeugd.
‘De Goudbenige Kikker’, een kort verhaal van Khamsing Srinawk
Waarom moest een vader zijn stervende zoon in de steek laten om 200 baht te ontvangen? En waarom dacht een vrouw dat de Amerikanen naar Thailand kwamen om te fokken? Ga eens rustig zitten voor deze prachtige korte verhalen uit 1958 over het dorpse leven in Isaan, ontroerend geschreven met bijtende humor en schrijnende beelden. Een zeldzaam kijkje in het zware dagelijks leven van de Isaanse boer.
De Lanna-cultuur: het bijzondere erfgoed van Noord-Thailand
Diep in het noorden van Thailand leeft een eeuwenoude cultuur voort die je niet mag missen. De Lanna-cultuur, met haar unieke taal, schitterende tempels en traditionele festivals, vertelt het verhaal van een koninkrijk dat ooit bloeide. Van sierlijk houtsnijwerk tot het magische Yi Peng-lantaarnfestival: ontdek hoe deze bijzondere cultuur vandaag de dag nog steeds springlevend is.
In Nederland kraait een haan keurig bij zonsopgang. In mijn Noord-Thaise dorp heeft de haan van de buren echter geen biologische klok, maar een toevalsgenerator. Hij besluit regelmatig om half drie ’s nachts dat de dag is begonnen. Een verhaal over chronisch slaapgebrek, onderdrukte culinaire wraakgevoelens en de acceptatie dat ik als farang in de hiërarchie ver onder het pluimvee sta.
Sak yant in Bangkok voelt niet als een tattoo maar als een belofte
In Bangkok kun je overal een tattoo laten zetten, maar sak yant is iets anders. Je praat eerst met een ajarn over je leven en je intenties, daarna volgt handwerk met een bamboestok en een zegening. In deze video zie je hoe een Thaise vriend zijn eerste sak yant wilde en merkte hoe serieus zo’n “heilige tattoo” hier wordt genomen.
De goden in het Thaise Paradijs – Kort verhaal van Khamsing Srinawk
Dit korte verhaal zal geschreven zijn in de periode rond 1975 nadat de militaire dictatuur in oktober 1973 ten einde kwam en met een democratie werd geëxperimenteerd. De Amerikaanse troepen verlieten Thailand na de val van Saigon in april 1975 toen de Thaise regering, niet geheel zonder verzet, in mei 1975 de Amerikanen verzocht Thailand te verlaten, een proces dat in 1976 werd voltooid. Thailand knoopte in die tijd voor het eerst betrekkingen aan met Mao’s China. Premier Kukrit Pramoj reisde daarvoor naar Peking.
Thais volksverhaal: Woede, doodslag en boete
Dit is één van de volksverhalen waarvan er zo veel rond gaan in Thailand maar die helaas bij de jongere generatie betrekkelijk onbekend en onbemind zijn (misschien toch niet helemaal. In een café bleek dat drie jonge werknemers het wel kenden). De oudere generatie kent ze bijna allemaal. Dit verhaal is ook verwerkt in cartoons, liedjes, toneelstukken en films. In het Thais heet het ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ kòng khâaw nói khâa mâe ‘mandje rijst weinig dood moeder’.
Twee keer per maand verandert mijn dorp in een openluchtcasino waar statistiek geen enkele rol speelt. Men zoekt geluksgetallen in dromen, wolkenformaties en zelfs in de bast van een bananenboom. Als nuchtere westerling lach ik om dit bijgeloof, totdat ik mezelf betrap op het kopen van een lot met mijn geboortedatum. Want stel je voor dat die boomstam toch gelijk heeft.
Wie vanuit Thailand naar Nederland verhuist, merkt het verschil al snel. Alles draait om planning, punctualiteit en duidelijkheid. Spontaniteit maakt plaats voor agenda’s, samen eten wordt individueel bestellen en werk blijft strikt op kantoor. Het leven is overzichtelijk en efficiënt, maar voelt voor veel Thai ook strakker en minder ontspannen dan thuis.
Een nieuw verhaal van Khamsing
Dit korte verhaal van Khamsing Srinawk is uit 1958, een paar jaar na betwiste verkiezingen en een staatsgreep in 1957. Het geeft de politieke chaos van die tijd goed weer.
Sri Thanonchai, de Aziatische Tijl Uilenspiegel
Sri Thanonchai is een personage in een serie verhalen die, meestal in oud-poëtische vorm gegoten, al enige honderden jaren mondeling rondgaan in Thailand en tevens in de omringende landen als Cambodja, Laos, Vietnam en Birma.