Ergens tussen Poipet en de Thaise grens, achter een hek dat van buitenaf niet opvalt, zit een meisje van twintig dat Mook heet. Ze is er niet vrijwillig. Ze is er omdat een advertentie te mooi was om waar te zijn, en omdat iemand aan de telefoon om haar grap had gelachen, en omdat mensen die om je grappen lachen niet gevaarlijk zijn. Dat was haar regel. Het was een slechte regel.
Lachen of Verdwijnen vertelt het verhaal van Mook en Boy, twee jonge Thais die terechtkomen in een scamcompound in Cambodja, een van de honderden complexen waar duizenden mensen worden vastgehouden om online fraude te plegen. Het is een verhaal over dwang en controle, over paspoorten die worden afgepakt en targets die worden gehaald, over niveaus waar je naar boven wordt verplaatst tot je niet meer weet of boven beter is of erger.
Maar het is vooral een verhaal over wat er overblijft als alles wordt afgepakt. Mook heeft haar droge humor. Boy heeft zijn stilte. Samen hebben ze een bank waar ze aan weerszijden van zitten, een televisie zonder geluid, en af en toe een zin die niemand hoort behalve zij.
De scamcompounds aan de Thais-Cambodjaanse grens zijn echt. De slachtoffers zijn echt. De mannen die er achter zitten en elke ochtend hun eieren eten zonder ooit iemand te hoeven aanraken, zijn echt. Mook en Boy zijn fictie. Maar wat hen overkomt is gebaseerd op wat duizenden anderen is overkomen en nog steeds overkomt, terwijl op de achtergrond een grensconflict oplaait dat niemand oplost en iedereen goed uitkomt.
Dit is geen journalistiek. Dit is een verhaal. Het verschil is dat een verhaal je iemand laat kennen voordat het je vertelt wat haar is aangedaan.
Tien delen. Eén meisje dat weigert op te houden met grappen maken. Eén jongen die leert dat je ook kunt glimlachen als niemand kijkt.
En een vraag die aan het eind niet beantwoord wordt, omdat sommige vragen niet beantwoord mogen worden door fictie maar alleen door de mensen die er iets aan kunnen doen.
Over deze blogger
- Zijn naam is Hans Vredevoort uit Amsterdam (pun intended), geboren in 1956, en hij heeft nooit eerder verhalen geschreven, maar heeft wel technische artikelen en een boek op zijn naam in 2012 over de private cloud. Na zijn studie aan de Universiteit Utrecht in de Engelse literatuur begin jaren tachtig kwam hij in de IT-wereld terecht. Er waren immers geen banen voor een jonge academicus in die jaren. Hij ontwikkelde zich tot een specialist op het gebied van IT-infrastructuren en Microsoft-software. In 2017 vond hij het echter genoeg, zegde zijn baan op, scheidde van zijn Nederlandse vrouw, verkocht het huis en kocht een ticket naar Bangkok. Eerder dat jaar was hij in Bangkok geweest om een training te geven aan HP-engineers en was hij die week tegen een wonderschone Thaise aangelopen. Vanaf dat moment stond deel 2 van zijn leven helder op zijn vizier. Een paar jaar later was hij getrouwd met diezelfde Thaise en betrokken zij een nieuwe woning in een rustig dorpje aan de zuidflank van Udon Thani. Wel met een stevige glasvezelverbinding.
Kijk er naar uit.