Jeroen Dijsselbloem (foto: Alexandros Michailidis / Shutterstock.com)

De heer Dijsselbloem wil de pensioenroof versnellen. Die is al sinds jaren aan de gang, maar het gaat hem niet hard genoeg. Het is niet anders dan een verschuiving van ouderen naar werkenden. De ouderen worden uitgekleed, de werkenden profiteren een klein beetje en de grote buit gaat naar de financiers.

Door: Dr. C.(Kees) le Pair (lid van de Nederlandse Vereniging in Hua Hin – Cha-Am)


Jeroen Dijsselbloem is misschien chagrijnig omdat ze hem niet de baas van het IMF maakten. Zijn recente uitspraak over de pensioenen was zuur genoeg. Het moet uit zijn met gezever. Pensioenuitkeringen moeten gewoon gekort.

Voor een gepensioneerde als ik, wiens ambtenarenpensioen sinds 2009 al 10% in waarde is gedaald, is dat geen prettig geluid. Zeker als de regering zijn best doet de inflatie aan te jagen. Onbegrijpelijk ook, omdat de totale pensioenreserves sinds 2009 zijn toegenomen van € 600 miljard tot € 1400 miljard thans. Die cijfers gaf Gerard van Riemen bij zijn afscheid van de Pensioenfederatie in mei van dit jaar.

Dijsselbloem weet zeker meer van geld dan ik, maar geld is geen economie. En bij pensioenen gaat het om economie, de productie en verdeling van schaarse goederen over de bevolking. Economen met bestuursverantwoordelijkheid vergeten dat nog wel eens. Over geld en economie schreef ik eerder een drietal artikelen1. In het derde ging het over stimuleringsmaatregelen en hun effect op de waarde van het geld. Een majeure aanleiding tot het pensioen palaver.

Dijsselbloem verliest met zijn conclusie de primaire functie van ouderdomspensioen uit het oog. Pensioen is een distributiemiddel. Het is een instrument voor de verdeling van de schaarse goederen en diensten over het deel van de bevolking dat ze zelf door leeftijd niet meer kan vergaren.
Om het netjes te doen zijn er allerlei financiële rekenregels bedacht. Daarin zijn aannames verwerkt. Dus geldt: wanneer de uitkomsten strijdig zijn met de beoogde distributie, is één of meer van die aannames verkeerd.
Het ouderdomspensioen is bedoeld om mensen op leeftijd een deel te geven van de schaarse middelen en diensten. En voor dat doel is bijvoorbeeld afgesproken dat het bij volle diensttijd 70% mag zijn van wat werkenden uiteindelijk verdienden. Daarvoor hebben zij tijdens die diensttijd een deel van hun eigen claim op schaarse goederen verminderd. In gewoon Nederlands: pensioenpremie betaald. Inflatie die niet wordt gecompenseerd en verlaging van de pensioenuitkeringen, komt neer op verlaging van die 70%. De ouderen krijgen dus gewoon een kleiner aandeel in die goederen distributie. Oudjes worden minder waard.

Er zijn twee pensioen vormen, omslag zoals de AOW en kapitaaldekking. Bij de AOW staan de nu werkenden hun schaarse goederen claim voor een deel af aan de huidige oudjes. Bij kapitaaldekking wordt kapitaal gevormd, waaruit later de pensioenen worden betaald. In beide systemen is het “draagt elkanders lasten”, een verzekeringsaspect, leidinggevend.
Bij het omslagsysteem zou een pensioenverlaging onmiddellijk de vraag oproepen waarom gepensioneerden verder dan die 70% afwaarderen t.o.v. werkenden?
Bij kapitaaldekking is het gecompliceerder. Over hoeveel kapitaal moet je beschikken om de verplichtingen tot nu toe aangegaan na te komen? Het is afhankelijk van het toekomstig rendement op dat kapitaal. En de toekomst kent niemand. In Nederland is de zogenaamde rekenrente leidinggevend. Al is die beduidend lager dan het rendement dat pensioenfondsen behalen. Hij is het gevolg van beslissingen van de centrale bank. Die heeft om haar moverende redenen, de rente tot absurde laagte teruggebracht.

In de toekomst is niets zeker, het effectieve rendement niet en ook de rekenrente niet. Dus financiële dekking van de pensioenaanspraken is volgens de gehanteerde aannames nimmer 100% gegarandeerd. Het enige acceptabele is een afspraak over de fracties van jong en oud in het aandeel in schaarse goederen en diensten. Met dat in gedachten, is er dus maar één faire conclusie: de pensioenen moeten op peil blijven. 70% van wat de werkenden verdienden. Mochten bestuurders dat onhaalbaar vinden, dan moet er gediscussieerd worden over hoeveel ouderen minder waard zijn geworden om mee te consumeren. Maar dan zou ik wel willen weten welke superieure kennis over de waarde van jong en oud aan zo’n verlaging ten grondslag ligt?
Die rekenrente is geen natuurkundige wet. Het is een bedenksel, dat in elke geval de laatste acht jaar in het geheel geen relatie had met die van de behaalde kapitaalrendementen.

In een omslagstelsel is het eenvoudiger de relatieve verdeling van de schaarse goederen en diensten constant te houden dan in het kapitaaldekkingssysteem. Het voor pensioenen beschikbare geld is dan op elk moment een vaste fractie van het aandeel dat werkenden in de economie krijgen. En verandert de demografische leeftijdsopbouw dan is de keus om de boekhouding sluitend te krijgen een harde doch begrijpelijke tussen jong en oud. Geen gesteggel over rekenrente abstracties, die de schijn van onoverkomelijk hebben, maar die in feite op niets dan mistige aannames stoelen.

Een niet te onderschatten functie van het kapitaaldekkingssysteem is de accumulatie van kapitaal. Die is een substantieel onderdeel van de mate waarin we investeren in nieuwe en betere productiemiddelen. En daardoor groeit op den duur de te verdelen koek. Jong en oud plukken de vruchten. Bij de kapitaalmassa die nu als pensioenreserve aanwezig is, is echter de vraag gerechtvaardigd of de beslissing over zulke enorme investeringen nog overgelaten kan worden aan de kapitaalbeheerders van de pensioenfondsen? Bij een BNP van 900 miljard is de invloed van die kleine anonieme groep ruim anderhalf keer zo groot als die waarover het Nederlands parlement discussieert bij de Rijksbegroting. (Dat gaat weliswaar ogenschijnlijk alleen over overheidsgeld, maar via belastingheffing e.a. beslist men daar in feite over zo goed als de hele economie. Behalve over investeringen anderhalf keer zo groot als die economie.) Mij dunkt dat vanuit democratisch oogpunt de invloed van genoemde groep te groot is. Hij moet worden teruggedrongen. Ik zeg teruggedrongen, niet opgeheven. Het nut van flinke investeringen die worden gedaan met het oog op zo goed mogelijk rendement is buiten kijf.

De oplossing ligt voor de hand. We moeten naar een hybride systeem. De pensioenfondsen ontvangen jaarlijks hun premies die gelijk met het loonniveau meegroeien of dalen. Die ontvangsten zijn ongeveer even groot als de jaarlijkse pensioenbetalingen met indexering. Uitsluitend het verschil hoeft te worden opgebracht uit de kapitaalreserve. Bij uitputting van die reserve zijn de pensioenpremies te laag. Dan moeten de werkenden meer premie betalen en zal de gemeenschap van gepensioneerden begrip opbrengen voor een navenante pensioenverlaging. Groeit de reserve, dan kunnen de premies lager, waardoor de werkenden meer van de welvaart te claimen hebben en de pensioenuitkeringen omhoog kunnen.
De uitputtingsmaatstaf kan om de vijf of tien jaar aangelegd worden. Het hoeft niet jaarlijks. En met die termijnen kan een zorgvuldige studie telkens uitwijzen in hoeverre het een en ander de 70% norm het meest benadert.

Op dit moment hebben we enigszins een hybride systeem met AOW en kapitaaldekking componenten. Maar het ontbreekt aan verbinding tussen de twee. Het gevolg is een immense kapitaalvorming zonder democratische controle op een groot deel van de investeringen met wat in feite praktisch gemeenschapsbezit is. En bovendien zonder koppeling tussen rendement en reële verplichtingen. Regulatie geschiedt door ongefundeerde afspraken, over rekenrente bijvoorbeeld. Van het huidige systeem zijn gepensioneerden de dupe. Ook die van morgen, al beseffen de jonkies niet zo dat ze ouder worden.

Nieuwegein, 2019 08 27.

Referenties:
1. Geld en zijn invloed op de economie (2013).
Verscherping van de wet tegen valsmunterij ter bestrijding van de crisis (2014).
Rente en krediet (2015).

Naschrift

Als gebruikelijk legde ik bovenstaand stuk voor aan enkele relaties met belangstelling voor het onderwerp. Zo vernam ik via Alex Mulder/Ad Broere dat een drietal organisaties van gepensioneerden in september een bodem procedure aanspannen tegen de Nederlandse Staat. Nederland zou met zijn absurd lage rekenrente handelen in strijd met de Europese afspraken.

De overige commentaren waren deels pogingen de paden in het financiële labyrinth van de pensioenen te volgen en daarin fouten aan te geven. Mijn pleidooi is uit te gaan van een vaste norm voor de verdeling van de nationale koek tussen werkenden en ouderen. Wanneer die voor de pensioen organisatie is aanvaard, zullen zodanige rekenregels moeten worden opgesteld dat die norm wordt gehaald. Welke instrumenten men daarvoor hanteert, is een latere zorg. De keus is groot: rekenrente, pensioenpremies, pensioen uitkeringen, behaald rendement… Mijn voorkeur in dit artikel ging uit naar de hybride voorziening.

Prof.dr. C.A. de Lange denkt dat individualisering van het pensioen de oplossing is. Mijn bezwaar daartegen is dat een flink deel van de bevolking niet is toegerust op verstandig vermogens beheer.
Hij wijst er verder op dat het fondsbestuur van het ABP gepolitiseerd is. En de medezeggenschap van de gepensioneerden praktisch niet bestaat. Het voorlopig dieptepunt was de benoeming van de heer Nijpels destijds. Die zelf vertelde dat hij zonder kennis van de pensioenproblematiek heel goed baas van het ABP kon zijn.
Met politieke invloed in de pensioenen kunnen de pensioengelden van de gevangen clientèle worden ingezet voor wijsheden van de dag. Zoals de absurde financiering van windmolens. Een beetje minder rendement moet men daarbij voor lief nemen.
Prof. dr H. v.d. Vorst vermoedt in de drijfveren van de Dijsselbloemen in het land de wens om de AAA status van Nederland muurvast veilig te stellen. Door de reserve van een pensioenfonds af te trekken van de staatsschuld zijn wij voor de buitenwacht rotsvast betrouwbaar. Dat zo de reputatie van het land alleen op kosten van de oudjes wordt verzekerd, is

“niet eerlijk!”

Dr. C.v.d. Poel, die mijn analyse onderschrijft, raadt aan op zoek te gaan naar partijen die van de huidige regeling profiteren. Dat zou een handvat kunnen geven om de zaak aan te pakken.

Alex Mulder deed meer dan mij attenderen op de a.s. bodem procedure. Hij stuurde me een uitvoerige ondersteuning, die ik hier, iets ingekort overneem.


» Laat een reactie achter


40 reacties op “Economie en pensioenkorting, met naschrift van o.a. Alex Mulder”

  1. Antonius zegt op

    Beste Dr.Kees le Pair,

    Een prachtig ambtelijk verhaal. Wordt het niet eens tijd om de hoogte van de A.O.W. af te laten hangen van het aanvullende pensioen. Dan Kunnen de mensen die echt gewerkt hebben ook mee delen in de welvaart welke is ontstaan door hun inbreng.

    Groet Antonius.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
    • Hendrik zegt op

      Antonius, waarom zouden mensen die pensioenpremie hebben betaald AOW in moeten leveren voor degene die dat niet deden??? Je kan alleen maar meedoen met een pensioenfonds als je echt werkt en als je geen premie betaalt heb je netto meer over waarvan je een verzekering af had kunnen sluiten.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +11 (obv 11 stemmen)
      • Antonius zegt op

        Beste Hendrik,

        Er zijn heel veel mensen die buiten de boot vallen, denk aan de bakker ,de kapper,de groenteboer,de kleine boer. Vele ander kleine zelfstandigen.. Vrouwen die vanaf hun 15 tot 25 werkte en daarna kinderen kregen en thuis bleven.Mensen die voor een uitzend bureau werkte, Mensen met geen vaste aanstelling. Periode van werkeloosheid en noem zo maar op.Mensen die wel hebben gespaard en geld opzij hebben gezet maar dit door allerlei omstandigheden dit hebben moeten aanwenden om te overleven.De seizoen arbeider .En zo is er nog veel meer om op te noemen.
        Trouwens al deze mensen hoor je niet ( zij zijn trots op hun prestaties )
        Ook ik klaag niet. Ik wil alleen maar duidelijk maken dat er meer is als het ABP. en de aanmatigingen en claims van deze club.
        Groet Antonius

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +8 (obv 8 stemmen)
        • piet zegt op

          Ik vind overigens dat de zelfstandigen zelf de verantwoording hebben om voor de oude dag geld opzij te zetten.Het gros van zzp’ ers willen overig niets weten van een verrplicht aanvullend pensioen.Daar hoeft iemand die zijn leven lang wel pensioenpremie betaald heeft niet voor gekort te worden op zijn Aow.Daar komt bij dat de Abp`er overig geen gebruik kan maken van het belastingverdrag en moet altijd belasting betalen in Nl en is dus altijd financieel slechter af als expat in bv Thailand

          VA:F [1.9.22_1171]
          Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
          • l.lagemaat zegt op

            De expat in Thailand betaalt ook belasting aan de Ned. fiscus

            VA:F [1.9.22_1171]
            Waardering: +1 (obv 1 stem)
            • Cornelis zegt op

              Dat lijkt me een onjuiste bewering, die zeer zeker niet voor iedere Nederlandse expat geldt.

              VA:F [1.9.22_1171]
              Waardering: +1 (obv 1 stem)
              • Henk zegt op

                Is juist! Ik betaal elke maand belasting over mijn AOW. Elke Nederlander die in Thailand woont moet over zijn AOW belasting in Nederland betalen.

                VA:F [1.9.22_1171]
                Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
                • Cornelis zegt op

                  Nee, Henk. Niet iedere Nederlander die in Thailand woont ontvangt AOW. ‘Expat’ is een omschrijving die ‘iets’ meer dekt dan een pensionado die naar een ander land verhuisd is.

                  VA:F [1.9.22_1171]
                  Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
      • ruud zegt op

        Volgens mij probeert Antonius te zeggen, dat als je veel pensioen krijgt je ook meer AOW zou moeten krijgen.
        Dit, omdat je als je veel pensioenpremie hebt betaald, je ook veel gewerkt moet hebben.

        Hij wil het recht op AOW blijkbaar laten afhangen van je arbeidsverleden.

        Heb je dus je hele leven op een minimale uitkering geleefd, omdat je zwaar gehandicapt bent, kan de AOW ook wel wat minder. (om als voorbeeld maar 1 van de vele problemen aan te geven)

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +1 (obv 1 stem)
        • Antonius zegt op

          Beste Ruud dus niet,
          Wie hebben de beste pensioenen dat zijn de ambtenaren en de mensen die over het algemeen nooit enig risico hebben genomen en hun hele leven voor de grote bedrijven hebben gewerkt.En meestal vanaf hun school/studietijd bij hetzelfde bedrijf werkten.
          Velen anderen hebben de boot gemist.Denk ook maar eens na over pensioenbreuk bij wisseling van bedrijfstak. en vele andere redenen waardoor het uiteindelijke resultaat ( de aanvulling vies tegenvalt )
          Denk aan de grote groep gescheiden vrouwen die pas nadat de kinderen waren opgevoed pas weer gingen werken en dus maar een beperkt aantal jaren hebben opgebouwd.
          Ik wil niet tornen aan de pensioen aanvulling die mensen zelf van hun spaargeld hebben gekocht. Nee afblijven dat is prive. Ik heb het over de groep werkende die via een werkgever/bedrijf of overheid pensioen heeft opgebouwd.Ik geef een voorbeeld iemand heeft a.o.w + pensioen bruto 50.000 euro.(niet verwarren met inkomen) We zeggen een redelijke norm is 40.000 bruto.Van die 10.000 euro meer lever je 25% in dus 2.500 .Dit bedrag kan worden aangewend om de a.o.w te verhogen en of te verschuiven naar de thans betalende generatie. Ik heb het over jaarinkomens Begrijpt u het?
          Groet Antonius

          VA:F [1.9.22_1171]
          Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
          • Antonius zegt op

            Oh mensen .
            Ter aanvulling. Over de 10.000 euro betaald u ca 40% belasting dus 4.000 euro.Over 7.500 betaald u
            3.000 belasting. Dus de korting van 2.500 euro kost u uiteindelijk 1,500 euro, Ik kan u nu al vertellen dat Hoekstra tegen mijn plan is.
            Groet Antonius

            VA:F [1.9.22_1171]
            Waardering: +1 (obv 1 stem)
  2. Rob Tha Mai zegt op

    Bij de AOW ziet het er uit, dat we dank je wel moeten zeggen tegen de huidige werkers. Maar dat is niet juist, bij ons werd AOW ingehouden die bestemd was aan onze voorgangers, begon al bij “van Drees” trekken
    Dan de ambtenaren, vroeger werd op loon AOW ingehouden en onder aan weer uitbetaald. Echter het grootste probleem is de graai in de pot bij het ABP door de regering.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +5 (obv 5 stemmen)
  3. BramSiam zegt op

    Het probleem dat zich voordoet is dat het gezonde verstand tegen een blinde muur botst. Het is overduidelijk dat er momenteel een ongekende roof plaatsvindt van pensioengelden. De eigenaars van het geld staan echter buitenspel. In het huidige stelsel worden reserves gekweekt die groeien tot in de hemel en tegelijkertijd worden de pensioengerechtigden uitgekleed waar ze bij staan.
    Sinds bijvoorbeeld het ABP niet meer indexeert is hun vermogen verdubbeld en dat terwijl ze claimen geen winstoogmerk te hebben.
    In wezen is het heel eenvoudig. Alle mensen die nu met pensioen zijn hebben premies betaald waarop consequent een rendement gemaakt is dat tweemaal zo hoog was, als wat nodig was om het beloofde pensioen uit te keren. Ook als er altijd geïndexeerd was zouden er grote hoeveelheden geld overgedragen worden naar de reserves voor de toekomstige deelnemers. Wat momenteel gebeurt is machtsmisbruik en minachting van de pensioengerechtigden. Na de diefstal door de overheid uit de pensioenpotten begin 90-er jaren, is nu een tweede ronde van diefstal gaande van ongekende proporties.
    De overheid dwingt de pensioenfondsen zich arm te rekenen en als gevolg daarvan hun beleggingsmix aan te passen met de aankoop van waardeloze obligaties, waardoor ze echt armer gaan worden.
    De centrale vraag is wat het doel is van de immense reserves. Het doel is overduidelijk niet om deze te gebruiken om te kunnen doen wat beloofd is.
    Nederland noemt zich een rechtstaat, maar dit betekent nog niet dat het een staat is waar het recht zegeviert. Hopelijk brengt de bodemprocedure tegen de staat hier verandering in.Recht en politiek zijn echter sterk verweven in ons lage landje aan de zee. De scheiding der machten bestaat slechts op papier.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +16 (obv 16 stemmen)
    • Johnny BG zegt op

      Op dit blog wordt vaak gesproken over de democratie in Thailand en nog liever het ontbreken er van, maar in Nederland is het ook maar de vraag of het nog ergens over gaat.
      Het graaien uit fondsen is goedgekeurd door de kiezers van de partijen en uiteindelijk zijn het er in feite 76 figuren die bepalen wat er voor 17 miljoen mensen goed is.

      Nederland is net zo raar als Thailand en beide zijn zgn een rechtsstaat

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +1 (obv 1 stem)
  4. thailand John zegt op

    Sorry, laten ze het geld wat door de staat diverse malen uit de pensoenkas is ontvreemd, maar eens terug storten. Dan zitten de Pensoenfondsen weer goed bij kas. En behoed er niet gekort te worden, moisschien zelfs een verhoging mogelijk. Dank U.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
  5. RuudB zegt op

    Als ik het heb over AOW en/of Pensioen, doe ik dat met volgende generaties als referentie. Waarom? Vanwege mijn (klein)kinderen. Hen gun ik eenzelfde goede jaren als ik heb gehad. Zelf ben sinds februari 2012 met vervroegd pensioen, en vanaf november 2015, na een uitstel van 3 maanden, ontvang ik mijn AOW. Dat ik een goede oudedagsvoorziening heb, is te danken aan het feit dat ik in Nederland ben geboren en getogen, tot de babyboom-generatie behoor, er prima opleidingsfaciliteiten aanwezig waren, daarvan uitgebreid gebruik van heb kunnen maken, en een prima loopbaan heb gerealiseerd. Mij hoor je niet klagen. Ook al niet omdat mijn ooit aangekochte woning meerdere malen over de kop is gegaan. En met mij is het menig babyboomer op dezelfde wijze vergaan.

    Er is afgelopen jaren in de polder veel overleg geweest tussen sociale partners over een eindelijk eens af te sluiten pensioenakkoord. Die is er nu. Dat de overheid betrokken is bij dat akkoord heeft alles en enkel te maken met de AOW-koppeling. Maar feit is en blijft dat werkgevers en vakbonden in eerste aanleg de verantwoordelijken zijn. Het pensioenakkoord is er, en dat is het. Voor de komende paar decennia is dat akkoord leidend, en ‘babyboom’ gaat geen wijziging meer meemaken. Dat is aan volgende generaties. Er ligt geen perfekt akkoord. Er ligt wel een goed akkoord.
    https://www.abp.nl/over-abp/actueel/nieuws/het-nieuwe-pensioenakkoord-dit-zijn-de-meest-gestelde-vragen.aspx

    Op een of andere manier vinden een aantal gepensioneerden het nodig om hun financieel tekort voor het voetlicht te brengen. Waarom eigenlijk? Waar is het bij hen fout gegaan? Hebben zij dan zo weinig kunnen vergaren dat huidig bestaan er onder lijdt? Heeft het niet-indexeren bij hen er dermate ingehakt dat zij onder een minimumniveau zijn terecht gekomen? Menen zij nou echt dat anderen niet de dupe waren van politieke en/of maatschappelijke “correcties”? Jammer dat zij, die alle kansen en mogelijkheden hadden die ooit in één generatie-periode voorkomen, nu op latere leeftijd zich voordoen als meest getroffenen.
    https://www.nu.nl/economie/5977392/door-lagere-aow-leeftijd-lopen-zestigers-soms-duizenden-euros-mis.html

    Er wordt van alles en nog wat aangehaald om het eigen gelijk af te kondigen. Het blijken slechts meningen, aannames, en veronderstellingen, en geenszins feiten. Zo ook het relaas van Kees le Pair/Alex Mulder. Het maakt verder niet uit, want het zal vergeefse moeite blijken. Al dat jeremiëren over Aow-tekorten, pensioenkortingen, overheidsgraaien, dubbele rendementen, nul-verhogigne: de feiten maken dat komense kabinetsperiode(n) de aandacht terecht verschoven gaat worden naar de jongere generaties. https://www.nrc.nl/nieuws/2019/08/15/coalitie-wil-sleutelen-aan-koopkracht-a3970165

    Babyboomers hebben het niet slecht. Hebben niets te klagen. Ze hadden vele opties. Onze generatie kende goede en uiteraard slechte jaren. Met goede en slechte resultaten. Onze ouders kwamen uit een oorlog, en stonden aan het begin van de wederopbouw. Dat waren andere tijden. Maar in de betere tijden die aanbraken, maakte ik altijd gebruik van de beste boodschap die mij werd meegegeven: Zet de tering naar de nering!
    https://www.nrc.nl/nieuws/2018/05/07/wijt-niet-alles-aan-de-babyboomer-a1602174

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +13 (obv 13 stemmen)
    • Ger-Korat zegt op

      Goed verhaal van Ruud waar ik het helemaal mee eens ben alsmede anderen zie de duimpjes. Veel klagers kijken naar hun individuele situatie en indien dit niet gunstig is vinden zij dat hen onrecht is aangedaan. De meerderheid ( ! ) van de baby-boomers gaat het goed en behoort tot de rijkste leeftijdsgroep in de samenleving en daarom hoor je de meerderheid niet klagen. Daarnaast kon/kan de babyboomgeneratie gebruik maken van regelingen zoals vervroegde uittreding vanaf soms 57 jaar en AOW op 65-jarige leeftijd terwijl alle vervroegde uittredingsregelingen nu zijn stopgezet en de AOW voor de huidige werkenden vaak begint vanaf 68 jaar tot boven de 70 jarige leeftijd.
      Zou zeggen kijk eens naar de ouderen in andere landen en wees tevreden met wat Nederland biedt. Als ondernemer zeg ik dat als je vindt dat je niet genoeg geld binnenkrijgt dan begin je toch gewoon een zaakje.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  6. Hendrik zegt op

    Hartelijk dank voor deze uitstekende en makkelijk lezende uiteenzetting over de pensioenen.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  7. l.lagemaat zegt op

    Gaarne zou ik het volgende vernemen.

    Welke zijn de drietal organisaties van gepensioneerden die in september een bodem procedure gaan aanspannen tegen de Nederlandse Staat?

    Hoe meer mensen zich daarbij aansluiten hoe beter dat is.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
    • RuudB zegt op

      Het gegeven dat geen antwoord komt op jouw vraag is een teken dat velen een bel horen zonder te weten hoe het met de klok zit. Er wordt nogal vanuit eigen beperkt perspectief (lees: portemonnaie) geredeneerd. Het is de Stichting Pensioenbehoud, die met de Vereniging Gepensioneerden en een seniorenclub uit Brabant een bodemprocedure starten. https://www.stichtingpensioenbehoud.nl/
      De bedoeling van die procedure is de Staat aanklagen niet rechtmatig te handelen volgens EU-richtlijnen, met name de IORP-II richtlijn, (januari 2019) die o.a. regelt dat de NL-Staat risco’s uit de weg gaat. De Staat zal met succes aanvoeren dat het aanhouden van een (uiterst) lage rekenrente juist die riscico’s inperkt.
      Het is prima dat een bodemprocedure wordt ingezet, want na een uitspraak van de Rechter is het meteen over en uit. Een koprt geding is voorlopig, een bodemprocedure definitief. Het wordt tijd.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +1 (obv 1 stem)
  8. Leo Th. zegt op

    Dat was even een tegenvaller, open ik het eerste artikel op Thailandblog van vandaag en tuur ik direct tegen dat zure gezicht van Jeroen Dijsselbloem aan. Deed me denken aan Ad Melkert toen hij destijds na de verkiezingen aan tafel zat met Pim Fortuyn. Maar beste Kees, jouw bijdrage aan de pensioendiscussie was geen makkelijk leesvoer, althans niet voor mij. Je conclusie, dat de gepensioneerden de dupe zijn van het huidige systeem, deel ik uiteraard wel. In een artikel in het Financieel Dagblad van 30/8 pleiten twee hoogleraren, Eijffinger en Hoogduin, voor een andere rekenrente om kortingen op de uitkeringen te voorkomen. Zij stellen dat de absurd lage kapitaalmarktrente niet meer marktconform is maar een gevolg van het opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank en het daardoor niet als basis kan/mag dienen voor de verplichte rekenrente van de pensioenfondsen. Aanstaande donderdag, 5/9, wordt er in de Tweede Kamer op verzoek van Van Rooijen (50+) gedebatteerd over de eventuele kortingen op de pensioenuitkeringen. Gezien de houding van de huidige regeringspartijen m.b.t. de pensioenen zie ik de uitkomst somber in voor de huidige gepensioneerden. Afwachten maar.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +9 (obv 9 stemmen)
  9. Hans Bindels zegt op

    Ik word niet zo enthousiast van woorden als pensioenroof. Verder vind ik dit wel een interessant en goed discussiestuk. Ik denk dat het soms wat eenzijdig is, ondanks alle genoemde “deskundigen”.
    Ik wil er wat tegenover zetten. Zeker, de rekenrente is arbitrair maar er zit wel een verhaal achter.

    Een pensioenfonds belegt een deel risicomijdend (defensief) en een deel offensief.
    Wat is de optimale verdeling? Moeilijke vraag.
    Feit is dat de laatste tien jaar aandelenbeleggingen flinke rendementen opgeleverd hebben. Die hebben in grote mate bijgedragen aan de goede beleggingsresultaten van de laatste jaren. Maar ze zijn geen zekerheid.
    Er zijn risico’s en als pensioenfonds past enige terughoudendheid.
    Een zekerheid is weldat de rente op zaken als obligaties en leningen een flinke tijd zeer laag zullen zijn. En wat aandelen in die periode doen is onzeker.
    Ik geef een voorbeeld hoe het flink mis kan gaan. Lees dit en huiver.

    https://www.nrc.nl/nieuws/2009/03/31/pensioenfonds-shell-belegde-riskant-en-met-geleend-11706170-a13636

    Het Shell pensioenfonds belegde in de jaren voorafgaand aan 2007 nogal offensief. En er was een hosanna stemming. De dekkingsgraad was 190%. Pensioenstortingen hoefde niet meer etcetera.
    Toen ging het fout. In een jaar kelderde de dekkingsgraad naar 80%. Dat deed pijn, kortingen in aantocht.
    Omdat het pensioenfonds (en Shell ziet wel wat die doen) toch wel in zekere mate schuldig waren en mogelijk andere redenen, heeft Shell toen €2 miljard bijgestort zodat kortingen niet nodig waren.
    Shell maakt natuurlijk flinke winst dus zij konden dat doen. Maar het betekent toch wel een verschuiving van bezittingen van aandeelhouders (het gaat immers ten koste van de winst) naar inkomen van gepensioneerden.
    De meeste bedrijven kunnen zich zoiets sowieso niet veroorloven.
    De overheid kan het mijns inziens ook niet doen bij het ABP. Het gaat om een groot bedrag en je verschuift geld van belastingbetalers naar gepensioneerden.

    Kortom, je hebt nu de zekerheid van voorlopig ongeveer 0% rendement op risicomijdende beleggingen en een onzeker rendement over risico dragende beleggingen. En je weet dat je als pensioenfonds maar een beperkt risico kunt lopen. En die risico’s zijn zoals aangetoond er echt. Ik zou meer voorbeelden kunnen geven.
    In dit artikel wordt gesproken over een pensioen op 70% van het salaris. Ik heb een spreadsheet gemaakt. Uitgaande van rendementen tot 2000 is dat niveau van 70% geen probleem. Laat je de premies (werkgever en -nemer) ongewijzigd en reken je met een rendement van 0% dan kun je een pensioen van 30% van het salaris betalen. Dus je moet risico’s nemen. Hoeveel is verantwoord?

    Met de nu goedgevulde pensioenpotten kun je best een aantal jaren hogere pensioenen betalen. Dan ben je wel een zekerheid aan het scheppen voor de nu-, en spoedig gepensioneerden. En dat doe je zeer waarschijnlijk ten koste van de mensen die pas over een aantal jaren met pensioen gaan.
    Daarvoor zou ik eerder aan het het woord roof denken. Ik denk dat Dijsselbloem gelijk heeft. De teneur van het lange artikel is te eenzijdig.

    Een observatie extra. Bij een verouderende samenleving krijgt men minder sterk stijgende productiviteit en daardoor minder snelle stijging van GDP, en lagere rendementen.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +8 (obv 8 stemmen)
    • Rudolf zegt op

      Anders dan Shell (storten in pensioenpot) heeft de overheid geld uit de ABP pensioenpot genomen. Een negatieve storting zeg maar. Dat waren naar ik meen zo’n 30 miljard. Geld van pensioengerechtigden dat naar belastingbetalers werd overgeheveld. Dat geld kan best terug.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +7 (obv 7 stemmen)
      • Hans Bindels zegt op

        Klopt, in totaal ruim 30 miljard gulden, in de periode rond 1990. Dat is gecorrigeerd voor inflatie en in euro’s nu 26,9 miljard.
        Maar het zijn niet dezelfde belastingbetalers die 30 jaar geleden “korting kregen” en nu voor de fouten die toen gemaakt zijn op zouden draaien.
        Krijg je echt niet geregeld, vraag maar aan Hoekstra, dus helaas kan het niet “best terug”.

        Overigens kun je beargumenteren dat stoppen met premie betalen door een werkgever het pensioenfonds ook verarmt.

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
  10. henk zegt op

    Waar ik niemand over hoor is het volgende: Tussen gepensioneerden zitten procentsgewijs veel rijkeren.
    Voorbeeld: Op tien gepensioneerde mensen zitten er 9 die allemaal rond (stel) 13000 euro zitten op jaarbasis. Er is er 1 die een jaarinkomen heeft van 100.000 euro. Het gemiddelde jaarinkomen schiet dan omhoog van 13.000 euro naar 18.692 euro. Bij b.v. 2 mensen op de 10 is het al 20.250 euro. Die slimme overheid werkt altijd met gemiddelden, dus zullen ze stellen, het valt wel mee met de armoede onder gepensioneerden. Hier zou eens een onderzoek naar moeten worden gedaan. Uiteraard zal dit initiatief niet vanuit de overheid komen! Maar een partij als 50 plus zou dat heel goed kunnen laten doen!

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +6 (obv 6 stemmen)
    • ruud zegt op

      Dat is het probleem van gemiddelden.
      Die rijke bejaarden, zijn gemiddeld ook alleen maar op papier rijk.
      1 AOW miljardair is in zijn eentje toch al gauw goed voor een gemiddelde spaarpot van minimaal 400 Euro per AOW’er.
      En miljardairs zijn er misschien niet zoveel, maar mensen met 100 miljoen al een stuk meer, en die zijn ook goed voor gemiddeld 40 Euro per AOW’er.
      Zo ben je als gemiddelde AOW’er al rijk, zonder een cent in je zak te hebben.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
  11. brabantman zegt op

    U schrijft dat babyboomers niets te klagen hebben. Mag ik het hiermee volledig oneens zijn. Zelf als zelfstandige gewerkt, van de eerste werkdag tot de laatste de maximale AOW jaarpremie betaald. Toen ca. 6600 per jaar. Huidige situatie: geen pensioen, alleen AOW. Nu komt het: woon in Azie, door mijn huwelijk met een buitenlandse vrouw ontvang ik gehuwde AOW gedeeld door 2. Moet hierover ook nog NL ziektekostenpremie betalen.
    Ontvang per maand bruto 590 euro waarover vervolgens nog belasting betaald moet worden.
    Voor aanspraak op aanvullende bijstand en overige voorzieningen ben ik verplicht weer in Nederland te gaan wonen. Waar het vervolgens onmogelijk is om een sociale huurwoning te krijgen. Immers de duizenden Syrische apothekers hebben voorrang. En met mij zijn er nog velen denk ik zo.
    Dan als voorbeeld een artikel uit de VVD-D’66 krant te linken….

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +9 (obv 9 stemmen)
    • ruud zegt op

      Ik moet natuurlijk wel tot de conclusie komen, dat u blijkbaar in uw werkzame leven flink hebt verdiend, als u uw hele leven de maximale AOW premie hebt betaald, maar dat u geen geld hebt gereserveerd voor de oude dag.
      Dan moet u toch echt in de spiegel kijken, om de schuldige van uw slechte financiele situatie te vinden.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +8 (obv 8 stemmen)
      • brabantman zegt op

        Het gaat hier over het recht op AOW. Dit heeft niets te maken hoe en hoeveel inkomsten elders gemaakt is. U heeft recht op AOW ook als u miljonair bent. Of ik wel/niet geld gereserveerd heb voor de oude dag, daar gaat het hier ook niet over.
        Mijn eigen voorbeeld geldt ook voor andere mensen die wellicht niet de maximale premie betaald hebben als zelfstandige, maar niettemin ook op deze manier schandalig gekort worden.

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
        • ruud zegt op

          U hebt recht op AOW en u hebt recht op het betalen van belasting daarover.
          Uw vrouw heeft blijkbaar (nog?) geen recht op AOW.
          U ontvangt uw deel van gehuwden AOW en uw vrouw het deel waarop zij recht heeft.
          Als zij nooit in Nederland heeft gewoond, zal dat altijd niets blijven.

          Dat zijn nu eenmaal de spelregels en ik zie niet in, waarom het oneerlijk zou zijn om iemand, die nooit in Nederland heeft gewoond geen AOW te geven.
          Als u gaat emigreren, maar nooit hebt gespaard en ook niet voldoende inkomen hebt, doet u iets niet goed.
          Die keus mag u van mij best maken, maar dat is dan wel uw eigen verantwoordelijkheid.

          Als u inderdaad zo krap bij kas zit, als u zegt, zou ik me in ieder geval eens zorgen gaan maken over de toekomst.
          Zonder voldoende geld, of inkomen, hebt u niet het recht in Thailand (neem ik aan, want u schrijft op Thailandblog) te wonen, en zou vandaag of morgen de immigratie bij u voor de deur kunnen staan, om u het land uit te zetten.
          Dat wil zeggen, als u het geld hebt voor een vlucht naar Nederland, want anders komt u waarschijnlijk niet verder dan een cel van de immigratie.

          VA:F [1.9.22_1171]
          Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
    • piet zegt op

      Dat U met pensioen geen 2 pijler opgebouwd heeft naast de aow bent U zelf debet aan.Wanneer er geen spaargeld opzij gezet is of bijvoorbeeld lijfrente blijft helaas alleen aow over Heeft U een nederlandse vrouw gehuwd ipv een nederlandse onder de 65 is er ook een aow gat.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
    • george zegt op

      Ook ik ben getrouwd met een Thaise( op mijn 60ste) en heb dus ook AOW gehuwd en dat is 632 euro per maand. Heb mij uitgeschreven in NL op 28-02-2019 en krijg nu 760 euro per maand. Mijn conclusie is dat U iets goed fout heeft gedaan of niet de waarheid schrijft. Het feit dat U geen pensioen heeft was een duidelijke foute keuze die U in het verleden heeft gemaakt. Daar heeft U nu terecht de wrange vruchten van.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
  12. Tino Kuis zegt op

    Schandalig dat de overheid en de financiers zoveel geld roven uit de pensioenpot! Er is maar één goede oplossing:

    Hef alle pensioenfondsen op. Geef het al gespaarde geld terug aan de deelnemers. (Die bedragen kunnen uiteenlopen van wat luttele euro’s tot enige honderdduizenden euro’s voor mensen die dicht tegen hun pensioen aanzitten).

    Geen pensioenpremiebetalingen meer. De werkgevers geven de premie die zij betalen terug in het loon. De lonen kunnen dan netto wel 10-20 procent stijgen! Heerlijk toch?

    Vervolgens is iedereen zelf geheel verantwoordelijk voor de opbouw van het pensioen. Geef je teveel uit en spaar je te weinig: eigen schuld, dikke bult. Storten je beleggingen in, pech gehad. Gewoon iedere dag je beleggingen en spaargelden controleren…

    We zijn dan van alle gezeur af.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +11 (obv 11 stemmen)
    • ruud zegt op

      De overheid zal u omhelzen.
      Denk eens aan de al die belastinggelden van de inkomstenbelasting, die binnenstromen, waarvan een heel groot deel in de hoogste belastingschijf.
      En niet te vergeten de BTW over alles wat de mensen aanschaffen, die hun geld voor de oude dag gelijk over de balk beginnen te smijten.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  13. Jacques zegt op

    Iedereen die het programma van de Zwarte zwanen heeft gezien, weet hoe het er in de pensioenwereld aan toe gaat. Dan heb ik het niet over de hardwerkende medewerker die zelf maar een karig salaris verdient maar over de mensen aan de top, die met de politiek mooi weer spelen in Nederland.
    Nederland dat zogenaamd het zo goed doet met het pensioenstelsel. De beste van de wereld en als je het maar vaak zegt ga je het nog geloven ook. Nee jan modaal komt er maar bekaaid af, dit las ik op internet en het gaat over gemiddelde pensioenen die worden uitgekeerd in Nederland. Om van te huilen.

    “Het gemiddelde pensioen is 800/900 euro per maand. Dat is een mooi bedrag, maar niet de vetpot waarover sommige media en politici zo graag spreken.
    De onderlinge verschillen kunnen groot zijn. Een ambtenaar die bij het ABP spaart krijgt gemiddeld 900 tot 1000 euro bruto per maand. In de zorg liggen de pensioenen op gemiddeld 724 euro, in de metaalbewerking op 664 euro bruto per maand. Bij Shell ligt het gemiddelde salaris op 145.000 euro. Daar neemt een gepensioneerde dus veel meer mee naar huis.”

    Ik denk dat hiermede alles wel gezegd is. Als je deze schamele bedragen afzet tegen al de rijkdom in de wereld dan wordt je helemaal gillende gek.

    En dan nog even dit:

    Pensioengerechtigden.
    Ongetwijfeld een prachtig woord waar toch een hoop leed achter schuilt voor velen.
    Sommigen kunnen er geen genoeg van krijgen en ander krijgen er zeker niet genoeg van. De wereld en zijn rijkdommen. De mensen in het geld ( om er eens een paar te noemen) u kent ze van het bankwezen, de beleggers, de notarissen en (top)advocaten, de topbestuurders, (zogenaamde CEO’s van de multinational bedrijven), politici, etc., maar ook het top management van het pensioenfonds. Allen zijn ze goed voorbereid op hun toekomstige pensioen. Zij hebben mogelijkheden om daar flexibel en ruimhartig mee om te gaan, iets wat een loonslaaf of kleine zelfstandige (om maar eens wat te noemen) ontbreekt.
    Het pensioen is als het krijgen van een lot uit de loterij, sommigen hebben hier geluk mee en anderen krijgen het voor de kiezen. Het moment van de keuze wel of niet pensioen te nemen is bepalend voor de hoogte van het bedrag dat wordt uitgekeerd. Het kan dus verkeren want als het kabinet het in zijn hoofd krijgt om de belastingen weer eens aan te passen kan het zo zijn dat je voor de rest van je leven met meerdere honderden euro’s minder van je oude dag mag gaan genieten. Dit is mij overkomen en ik kan u delen dat dit ook velen anderen heeft getroffen. Ook krijgt men geen overzicht van hoe de pensioenuitkering is opgebouwd, dus geen onderbouwing van de hoogte van het bedrag. Neemt u maar aan dat het juist is berekend en verder niet zeuren. Klachten worden niet op prijs gesteld en vaak terzijde gelegd. Men heeft het druk en klagers zullen er altijd zijn is wat er kennelijk gedacht wordt.
    Kijkend naar het verleden toen (oud)collega’s nog met het eindeloon criterium konden vertrekken en degene die heden ten dagen met het middelloon criterium van doen krijgen, dan scheelt het honderden euro’s per maand wat er minder wordt uitbetaald door het ABP aan mensen die dezelfde baan en rang hebben gehad, maar wat jonger van leeftijd en dus achter het net visten door constant maar weer het veranderen van de regels en het verlagen van het pensioen. Bij deze bedank ik de politici en ex collega ambtenaren op het ministerie van geldzaken, die altijd maar weer met volle inzet bezig zijn om programma’s te schrijven die het mogelijk maken om te kunnen korten op de pensioenen. Ja ook dat is Nederland, volgens sommigen het pensioenland bij uitstek, waarbij het voor een ieder geweldig is geregeld op je oude dag. Dus diegene die nog in sprookjes geloven, slaap lekker en morgen gezond weer op, maar kijk niet vreemd als u straks aan de beurt bent en een hondenfooi aan pensioen krijgt voorgeschoteld als bedankje voor bewezen diensten. Het gemiddelde pensioenbedrag is voor jan modaal bij de AOW leeftijd rond de 800 euro per maand. Een ware vetpot. Hulde, hulde. Mooier kan ik het niet maken, minder kunnen zij dus wel.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +10 (obv 10 stemmen)
    • Ger-Korat zegt op

      U gaat er aan voorbij dat een ieder welke pensioenopbouwde/opbouwt vanaf jaar 1 een pensioenoverzicht krijgt en daarop kon/kan zien hoeveel pensioen er al is opgebouwd. Dus men kan eenvoudig zien wat er bruto is opgebouwd. Dus om dan meermalen te gaan schrijven dat men niet weet waar men aan toe is is niet juist. Terrmen als “hondenfooi” wat u schrijft is fout. Ruim 40 jaar de tijd heeft men om exra te sparen of zoals een ander schrijft de tering naar de nering te zetten.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +1 (obv 1 stem)
    • Jacques zegt op

      Een puntje wil ik nog even aanhalen en dat is het feit dat het leven niet altijd gaat zoals je wilt dat dit zou moeten gaan. Velen van ons krijgen te maken met een scheiding, velen worden er ziek en kunnen niet werken en zijn afhankelijk van een uitkering. Op allerlei manieren kunnen er tegenslagen zijn die op diverse manieren doorwerken in onder anderen de wel of niet maximale opbouw voor een pensioen. Ook het maken van keuzes die achteraf tegen kunnen vallen zijn hier debet aan. Wie zijn er te vertrouwen als het om geld gaat. De grappen en grollen van de diverse kabinetten met hun minder beleid zijn ook niet bevorderlijk voor een waardevast pensioen gebleken. Tevens zijn niet alle mensen gelijk en niet iedereen kan goed voor zich zelf zorgen, denk hierbij onder anderen aan opleiding en salarisinkomsten. Deze factoren bepalen mede de hoogte van de pensioen en AOW uitkering. Solidariteit en begrip en medemenselijkheid horen de doorslaggevende factoren te zijn, maar bij velen ook, hoger opgeleiden, is hier een duidelijk gebrek aan.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
  14. Rudolf zegt op

    Zie de rekenrente als vergelijkbaar met de truc van vermogenswinstbelasting. Een percentage dat wordt bedacht door de overheid om mensen zoveel mogelijk kaal te plukken.
    Daar is dan door de rechter een streep door gehaald. Nu nog bij de rekenrente en dan kan het wellicht de goede kant opgaan.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +10 (obv 10 stemmen)
  15. l.lagemaat zegt op

    Rutte: “Het gaat goed in Nederland, iedereen gaat er in koopkracht op vooruit!”

    Liesbeth Sinke van pensioenuitvoerder MN, vertrekvergoeding stijgen van 360.000 euro in 2017, naar 721.000 euro in 2018.
    Peter Borgdorff van zorgfonds PFZW vorig jaar 272.000 euro, 2,6 procent meer dan het jaar ervoor.
    Inge van den Doel van PMT streek volgens het jaarverslag 268.009 euro op.

    De relatief grootste stijging van het salaris was voor PME-directeur Eric Uijen, die er in 2018 4,8 procent op vooruit ging en uitkwam op 252.263 euro, exclusief de kosten van een leaseauto.

    Nummer twee op de lijst is Gerard van Olphen van APG, die de pensioenen van ambtenaren en onderwijzers vanuit het ABP beheert. Hij ging vorig jaar van 586.107 naar 595.961 euro, een stijging van 1,7 procent.( Inkomen 3x Balkenende norm!)

    De eind 2017 aangetreden CEO Edwin Velzel van PGGM sloot zijn eerste jaar bij de pensioenuitvoerder af met een beloning van 522.000 euro.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +5 (obv 5 stemmen)
    • Leo Th. zegt op

      En natuurlijk niet te vergeten de miljarden euro’s vergoedingen aan de beleggingsexperts, voornamelijk van Amerikaanse instellingen.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +2 (obv 2 stemmen)

Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website