Heb je er ooit over nagedacht waarom de vlucht van Amsterdam naar Bangkok ongeveer 11 uur in beslag neemt en de terugvlucht bijna een uur langer?

We mogen aannemen dat de afstand vice versa gelijk is en de gevolgde route nauwelijks afwijkt.

Straalstroom

De voornaamste factor die dit tijdsverschil veroorzaakt is niet de draaiing van de aarde, hetgeen menigeen denkt, maar de zogenaamde jetstream of straalstroom. De aarde draait (op de evenaar) van west naar oost weliswaar met een snelheid van 1600 kilometer per uur om haar as, maar de luchtlagen draaien net zo hard in dezelfde richting als de aarde mee.

De straalstroom, die voor een aanzienlijk tijdsverschil zorgt, heerst altijd op een hoogte variërend tussen de negen en tien kilometer en blaast in oostelijke richting. Deze stroom is gemiddeld enkele duizenden kilometers lang, honderden kilometers breed en ruim één kilometer hoog. De straalstroom bevindt zich echter niet altijd exact op dezelfde geografische hoogte.

Weerkundigen spreken van straalstroom bij snelheden van meer dan honderd kilometer per uur. Vergelijkbaar met windkracht 11. Snelheden van boven de 350 kilometer per uur komen echter regelmatig voor.

Op vluchten over de Atlantische Oceaan (richting noord zuid) heeft de zich in oostelijke richting bewegende straalstroom dus nauwelijks invloed.

Vliegtuigen op onder andere de route Amsterdam – Bangkok v.v. vliegen op een hoogte van ongeveer tien kilometer. Een hoogte waarop ook de genoemde straalstroom heerst. De piloot zal enkele graden willen afwijken om op de stroom mee te liften om zodoende ook brandstof te kunnen besparen. Begrijpelijk zal men op bepaalde routes ook trachten de straalstroom te ontwijken.

Voorbeeld

Bij vluchten van EVA-air, en wellicht ook bij andere luchtvaartmaatschappijen, kun je afstand en geschatte tijdsduur van de betreffende vlucht op het beeldscherm aflezen. Als je dit op de heenweg naar Bangkok volgt zie je dat de af te leggen afstand soms toeneemt in plaats van afneemt. De piloot voert op die momenten een vluchtcorrectie uit om optimaal van de straalstroom gebruik te kunnen maken.

Turbulentie

De straalstroom loopt niet altijd keurig gelaagd maar kan ook wervelend haar weg kiezen. Als bij een dergelijk wervelende stroom ook nog een hoge snelheid om de hoek komt kijken ontstaat iets dat we allemaal wel eens hebben meegemaakt: turbulentie.


» Laat een reactie achter


No votes yet.
Please wait...

16 reacties op “Bangkok-Amsterdam-Bangkok: waarom duurt de terugvlucht langer dan heen?”

  1. Cornelis zegt op

    Tijdens de vluchten kijk ik maar elden naar films e.d., maar heb ik vrijwel doorlopend het navigatiescherm aanstaan waarin meestal ook de windsnelheid wordt aangegeven. Dit voorjaar zag ik bij voorbeeld op het traject Amsterdam – Dubai ruim 200 km/u wind mee. Je ziet dit ook in het verschil tussen de aangegeven ‘air speed’ en ‘ground speed’, de snelheid ten opzichte van de grond ligt dan ver boven de snelheid t.o.v. de omringende lucht.

  2. Harry zegt op

    En daarom nemen piloten ook wel eens een iets andere route, om zo min mogelijk tegenwind/ zo veel mogelijk “tail” = staart wind te hebben. Tegenwind = langer vliegen = meen brandstof gebruiken = hogere kosten.

    De oorzaak is namelijk, dat luchtlagen NIET “draaien net zo hard in dezelfde richting als de aarde mee”, maar iets achterlopen. Vandaar ook de “brave westenwinden” in de gematigde zones, zo tussen 35-55graden noorder- als zuiderbreedte. Daarom hebben wij ook meestal westenwind in NL.
    Hoe hoger, hoe minder verbinding met het aardoppervlak, dus hogere snelheden

  3. Hemelsoet Roger zegt op

    Toch niets erg, dat uurtje langer vliegen? Dan kan je ‘n uurtje langer nagenieten van je voorbije reis naar Thailand! 🙂

    • Jack G. zegt op

      Ik kan niet wachten op supersonisch vliegen. Kan waarschijnlijk vanaf 2040 a 2050. Dan kan ik een weekendje Thailand doen. Tenminste als de kosten dan op Ryan Air niveau liggen. Ik zie dacht ik ook true airspeed op de schermpjes. Wat is verschil met airspeed? Of is dat gewoon allemaal dezelfde luchtsnelheid?

      • Fransamsterdam zegt op

        Supersonisch vliegen kon vanaf begin jaren zeventig van de vorige eeuw.
        Het eraan verbonden hoge brandstofverbruik, de hoge prijs daarvan en milieuactivisten, hebben een vroegtijdig einde aan dit tijdperk gemaakt.
        Reken er maar niet op dat er in de burgerluchtvaart deze eeuw op enige schaal opnieuw supersonisch zal worden gevlogen.
        Je bent vrees ik gewoon te laat, maar je kunt natuurlijk wel een midweek gaan, wat op zich eigenlijk al een wonder is waar men een paar generaties geleden alleen maar van kon dromen.

      • Dirk Van Lint zegt op

        Piloten houden rekening met TAS (True Airspeed), IAS (Indicated Airspeed en GS (Groundspeed). Het verschil tussen Groundspeed en Airspeed is simpel: Bij wind mee is de GS hoger dan de Airspeed. Bij tegenwind is dat uiteraard omgekeerd.
        Het verschil tussen TAS en IAS is een ander verhaal. De TAS is de ware snelheid waarmee het toestel door de lucht vliegt, maar de IAS ondervindt enkele factoren die deze doen verschillen van de TAS: De IAS is de snelheid die door de piloot afgelezen wordt op zijn snelheidsmeter. Die snelheid wordt gemeten via de “Pitot Tube”, een buisje dat vooraan op een vliegtuig gemonteerd staat, en door een opening de binnenstromende lucht opvangt door het doorklieven van de lucht. Hierdoor ontstaat een zekere druk die door een membraan, gekoppeld aan de snelheidsmeter, de snelheidswijzer doet uitslaan. Hoe sneller je vliegt, hoe groter die druk, dus hoe hoger de aanduiding. Nu is het zo dat, naarmate het vliegtuig stijgt, de IAS gaat afnemen terwijl de TAS constant dezelfde blijft. Dit komt door het feit dat, naarmate je hoger gaat, de luchtdruk afneemt, doordat de lucht ijler wordt. Er komt dus minder lucht in de Pitot, waardoor de druk op het membraan verminderd en de snelheidsaanduiding lager zal zijn. Als de controle dus vraagt om een bepaalde snelheid aan te houden is dat dus uiteraard steeds IAS, gezien die in alle vliegtuigen dezelfde is en de controleur zo de toestellen van elkaar gescheiden kan houden.
        Dit is de simpele uitleg van de verschillen tussen deze speeds. Er komen uiteraard nog andere factoren bij kijken, maar dat zou ons te ver leiden… Wij als piloten hebben dat allemaal tot in detail moeten leren, maar het principe is hopelijk duidelijk in bovenstaande uitleg.

  4. Khun Remco zegt op

    Wat ik me dan ook altijd afvraag waarom is een retour van bkk naar ams duurder als van ams naar bkk?

    Heeft dit ook hiermee te maken?

    • Taitai zegt op

      Nee! Of je nu vanuit Amsterdam of Bangkok vertrekt, bij een retourvlucht komen beide richtingen aan bod.

      Het prijsverschil komt door marktwerking en … taal. Nogal wat Aziaten vliegen namelijk graag met een airline die hun taal spreekt (mede omdat ze het Engels onvoldoende machtig zijn). Dat maakt het mogelijk voor sommige Aziatische maatschappijen om de prijzen flink op te schroeven voor degenen die in het thuisland van de airline wonen. Het zou mij niets verbazen als de vraag naar retourvluchten groter is in Amsterdam dan in Bangkok. Airlines proberen die klanten in huis te halen middels actieprijzen en service. Bovendien wijken potentiële klanten mogelijk uit naar goedkopere bestemmingen indien de vluchten van Amsterdam naar Bangkok te duur worden. Daar hebben vooral de Aziatische Airlines weinig aan. Die vliegen immers nagenoeg niet van Amsterdam naar de goedkopere bestemmingen in Europa of Turkije. Om hun vliegtuigen toch vol te krijgen, gaat de prijs omlaag.

    • Rene zegt op

      Hoi Khun Remco de vluchten van Azie naar Europa zijn bijna altijd volgeboekt

  5. Winfried Eizinga zegt op

    Met de wind mee vliegen dus.

  6. Wim zegt op

    Volgens mij is hier in Thailand gewoon de brandstof goedkoper en vliegen ze daarom van Asd sneller bespaart op de brandstof.

    • Fransamsterdam zegt op

      Ik denk dat de brandstof, kerosine oftewel zuivere petroleum, in Thailand en Nederland even duur (lees: goedkoop) is. Er wordt – voor de luchtvaart – geen BTW en accijns op geheven.
      De prijs is dus gewoon de prijs op de Internationale grondstoffenmarkt.

  7. rene zegt op

    Bijna helemaal goed.
    De oorzaak van de straalstroom of jetstream vindt wel degelijk zijn oorzaak in de draaiing van de aarde en de positie tov de zon. Voor en najaar leveren hogere windsnelheden op.Op de routes Europa Amerika (Atlantische Oceaan) bedraagt de gemiddelde tijdsduur Oost West tov West Oost 50 minuten.

  8. Simon zegt op

    Het is niet alleen een kwestie van brandstof besparen maar de snelheden heen of weer verschillen door de maalstroom ook enorm.
    Ik heb ooit met staartwind (van ASD naar BKK) snelheden op het navigatiesysteem gezien van tegen de 1000 km/u.
    Op de terugweg ligt de snelheid meestal om en nabij 800 km/u.
    Dan is dat uur verschil gauw gemaakt.

  9. Alex zegt op

    Het heft te maken met de draaing van de aarde. De aarde draait altijd dezelfde richting op en als je met de drraing van A naar B vliegt doet het vliegtuig er langer over dan tegen de draaing in van B naar A.

    Logisch, want wind kan altijd draaien en de aarde niet.

  10. Ron bergkotte zegt op

    Onlogisch Alex, als dat zo zou zijn zou de vlucht BKK – A.dam korter duren dan andersom . je vliegt dan tegen de draaiing van de aarde in dus ga je sneller. Hou je maar vast aan het verhaal van Dirk Van Lint.


Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website