Chiang Rai is de noordelijkste stad van Thailand en ligt op de grens van wat vroeger ‘The Golden Triangle’ heette. Het maakte in die periode van papaverteelt en drugssmokkel gouden tijden door. De stad ligt op een steenworp afstand van de grenzen met Birma en Laos.

Het is vooral ook een groene stad met heel veel natuur. Maar verder is er ook alles te vinden: ziekenhuizen, scholen, tal van restaurants, hotels, guesthouses. De inwoners van Chiang Rai zijn bijzonder vriendelijk. Een nadeel wat om de hoek komt kijken is dat hun Engels niet al te best is, wat weer lastig is in een restaurant of als je een brommertje wilt huren.

Klimaat

Afgezien van welke tijd van het jaar je gaat, heeft Chiang Rai over het algemeen een milder klimaat dan de rest van het land. Overdag kan het nog wel schroeiend heet worden, in de zomermaanden (juni tot oktober) zelfs tot 40 graden, maar de luchtvochtigheid is een stuk lager, waardoor het aangenamer aanvoelt dan in andere Thaise steden. Zo gauw de zon is ondergegaan daalt de temperatuur vaak naar een voor een westerling wat aangenamer peil.

Goedkoop

Voor een Hollander niet onbelangrijk: Chiang Rai is werkelijk een van de goedkoopste steden die ik ken. Een redelijk hotel heb je al voor 400 baht per nacht (met ontbijtbuffet) en een massage kost een derde van wat je ervoor in Bangkok betaalt. En afrekenen in een restaurant is met deze lage prijzen ook een plezierig moment. Ik kan me nog herinneren een complete gegrilde rivierflorel gegeten te hebben voor nog geen 150 baht.

Rustig

Massatoerisme is er vooralsnog niet te vinden, hierdoor is het ook een rustige stad. Een deel van het stadcentrum is gekaapt door backpackers, maar het merendeel is nog maagdelijk rustig. Daardoor is de stad voornamelijk gericht op de inwoners zelf en heb geen getrek en geduw om je een restaurant in te krijgen. Ondanks dat er tal van barretjes zijn, is het nachtleven beperkt. Mocht je dol zijn op lange nachten stappen, dan kun Chiang Rai misschien maar beter overslaan.

Bezienswaardigheden

Wanneer je Chiang Rai bezoekt, dan kun je niet om de volgende bezienswaardigheden in of net buiten de stad heen. Wat Rong Khun het levenswerk van Ajaarn Chalermchai Kositpipat, dat overigens nog niet af is, mag absoluut niet gemist worden. Deze tempel is uniek in de wereld en je zult dat na een bezoek aan deze bijzondere tempel zeker beamen. Na het bezoek aan de Wat Rong Khun kun je verkoeling zoeken bij de grootste waterval van Chiang Rai, de Nam Tok Khun Korn. De wandeling door de schitterende natuur brengt je bij deze imposante waterval met een verval van maar liefst zeventig meter

Elke zaterdagavond is de Thanalai Road afgesloten en wordt de gezellige Walking Street gehouden; wanneer je in Chiang Rai bent is dit naast de dagelijkse Night Market een absolute aanrader. Op straat wordt door de lokale bevolking tal van producten aangeboden, er wordt muziek gemaakt en natuurlijk komt de inwendige mens helemaal niets te kort.

De King Mengrai Statue is een bedevaartsoord voor veel Thai en een absolute bezienswaardigheid. ‘s Morgens toont de King Mengrai Statue zich op zijn mooist in de opkomende zon. Wat Ngam Muang, de tempel ter ere aan Mengrai bevindt zich boven Wat Pra Kaew, de tempel waar oorspronkelijk de smaragden Buddha vandaan komt en in 1432 werd ontdekt in de gespleten Chedi van de tempel. Wat Pra Kaew is ook een absolute must.

Ook kun je naar het drielandenpunt gaan waar Thailand, Birma en Laos elkaar raken. Hier heb je een wijds uitzicht over de Mekhong Rivier en kun je niet om een prachtige gouden Boeddha heen. Daarnaast is een bezoekje aan de Hall of Opium zeker een aanrader. Volgens sommigen een van de mooiste musea van Thailand.

Mae Sai is de noordelijkste plaats van Thailand, een drukke en gezellige handelsplaats tegen de Birmese grens, waar het mogelijk is om de grens over te gaan en een beetje Birma op te snuiven. Zeer toeristisch, maar je kunt het niet overslaan als je een bezoekje aan Chiang Rai brengt.

Mocht je na dit verhaal nog niet overtuigd zijn, kijk dan naar onderstaande video met een fotoserie van Chiang Rai.

Santi Khiri trekt veel bezoek, en geen wonder, want de sfeer is uniek en de omringende bergwereld is ronduit dramatisch. Welkom op de Vredesheuvel.

Etnische minderheden

Wie in het hoge noorden van Thailand heeft rondgereisd, bijvoorbeeld met de steden Chiang Mai of Chiang Rai als uitgangspunt, heeft kennis gemaakt met de verschillende bergstammen die het gebied bevolken: Akha, Hmong, Karen, Lahu, Lisu, Yao en Padaung (long necks). Allemaal etnische minderheden, met roots in Birma en China, die hun traditionele leefwijze in ere houden, getuige o.a. hun kleding en hun huizen. De dorpjes waarin ze wonen, vaak op schitterende plekken midden in de natuur, bestaan meestal uit een verzameling houten huisjes op palen met een dak van palmblad. Bestrate wegen zijn er niet, alleen zandpaden die door regenval of erosie vaak diep zijn uitgesleten. Al die dorpjes lijken min of meer op elkaar, maar er is één uitzondering.

Vredesheuvel

Daarvoor moet je naar Doi Mae Salong in het Mae Fah Luang-district van de provincie Chiang Rai. Dit is een berg (doi = berg in het Thais) van ca. 1200 meter hoog met op de top een dorp dat Ban Santi Khiri heet, wat Vredesheuvel betekent (ban, uitgesproken als baan = huis, in dit geval dorp). Santi Khiri, ook wel geschreven als Santikhiree, is een honderd procent Chinese nederzetting en dat zie je direct aan de bouw van de huizen, laag en van grijze steen, en de namen en opschriften in Chinese karakters. Er zijn in deze streek nog enkele Chinese nederzettingen, maar Santi Khiri is de grootste en de voornaamste.

Hoe komt Doi Mae Salong aan deze Chinese gemeenschap? Daarvoor moeten we terug naar 1949. In dat jaar kwam in China het communisme met Mao Tse Toeng aan de macht. Soldaten van het nationalistische Kwomintang-leger, de zogenaamde Lost Army, namen voor een deel de wijk naar het eiland Taiwan, een ander deel, met name de 93e divisie, vluchtte onder aanvoering van de generaals Tuan Shi-wen en Lee Wen-huan naar het zuiden, richting Birma en Laos.

Theewinkel

 Echt welkom waren ze er niet en vandaar dat ze rond 1961 nog verder naar het zuiden hun toevlucht zochten. Thailand liet ze binnen, op voorwaarde dat ze zouden meehelpen om dat land buiten de communistische invloedssfeer te houden. Dat lukte en zo is Santi Khiri een echte Chinatown geworden, met inwoners van Chinese komaf maar Thais staatsburger.

Ze begonnen met de productie van thee en fruit, en dat is nog altijd de voornaamste bron van inkomsten. Naast het toerisme, want er zijn ook eenvoudige hotels, restaurants en guesthouses verrezen, uiteraard met Chinese namen en Chinese karakters op de gevel.

Na aankomst in Santi Khiri breng ik allereerst een bezoek aan het Chinese museum (“Chinese Martyrs Memorial Museum” staat in het Engels en Chinees op de gevel) waarin de geschiedenis van deze landverhuizers uitgebreid uit de doeken wordt gedaan. Daarna beland ik in een echte Chinese theewinkel waar de eigenaresse me in een mix van Chinees, Thais en Engels haar hele handelsvoorraad laat zien inclusief een grote hoeveelheid traditionele geneesmiddelen, want zonder dat is een Chinese winkel niet compleet.

Theepot als monument

Als je door Santi Khiri wandelt – er is feitelijk maar één lange weg, die zich over de heuvelkam slingert – kunnen de plantages je niet ontgaan; de tamelijk steile hellingen zijn overdekt met het heldere groen van theestruiken en lage fruitbomen. Hier en daar wordt ook koffie en groente verbouwd, maar thee is het belangrijkste. Om dat te benadrukken verrijzen er midden tussen de plantages reusachtige theepotten als ware monumenten. Op de hellingen bewegen zich groepen arbeiders en pluksters.

Toeristen zijn er heel wat, want Santi Khiri trekt veel bezoek, vooral in de weekenden. Ze wandelen rond, maken een ritje per paard of muilezel, bevolken de winkeltjes, de souvenirstalletjes en de terrassen die stuk voor stuk een uitzicht bieden zó mooi dat je het niet licht vergeet. Ik betrap me er dan ook op dat ik ben blijven zitten, lang nadat mijn consumptie – thee, wat dacht u? – op is, geboeid door het vredige en buitengewoon mooie landschap. Wat later gebeurt hetzelfde als ik geniet van gerechten uit de Zuidchinese keuken.

Superschone lucht

Aan bezienswaardigheden geen gebrek. Behalve het al genoemde museum is er een mooie boeddhistische stupa. Die werd opgericht ter nagedachtenis aan wijlen de Thaise koningin-moeder, die veel voor de ontwikkeling van dit gebied heeft gedaan, o.a. door het terugdringen van de heroineproductie in ruil voor andere middelen van bestaan. Vlakbij ontwaar ik een christelijke kerk en een moskee. In Santi Khiri verdragen de religies elkaar moeiteloos.

Heel bijzonder is de nieuwe tempel die op een bergrug hoog boven het dorp is gebouwd en alleen te voet of per muilezel te bereiken is. Onnodig te zeggen dat het uitzicht hier nóg adembenemender is. Op een ander hoog punt bevindt zich het graf van generaal Tuan Shi-wen dat ook veel volk trekt. Er zijn theeplantages waar uitleg wordt gegeven over alles wat met de productie te maken heeft en waar je diverse soorten kunt proeven zoals Oolong-thee die op grote schaal wordt geëxporteerd naar China, Europa en het Midden-Oosten. Terwijl ik rondwandel valt me de grote hoeveelheid korstmos op die zich aan bomen en rotsen heeft gehecht, een teken dat de lucht hier superschoon en gezond is.

Hoe kom je er?

Santi Khiri ligt ca. 50 kilometer ten noorden van Chiang Rai en je kunt het vanuit het oosten of vanuit het zuiden bereiken. Wie geen eigen vervoer heeft kan gebruikmaken van een songthaeo (minibus) vanuit Mae Chan, waarbij in Kew Satai moet worden overgestapt.

Plaatselijke touroperators organiseren begeleide excursies in dit noordelijk deel van Thailand waarbij Santi Khiri op het programma staat.

Een adres om te onthouden is Homestay Chiangrai van de Nederlander Toony de Kroon, een intiem mini-resort even buiten Chiang Rai. Toony verzorgt diverse excursies, kent het gebied als geen ander en brengt je naar de leukste en interessantste plekjes.

In Santi Khiri bieden eenvoudige hotels en guesthouses onderdak voor wie er langer wil verblijven.

Auteur: Henk Bouwman - www.reizenexclusief.nl

Er zijn inmiddels vijf binnenlandse luchtvaartmaatschappijen die op Chiang Rai vliegen:

• Thai Airways International (dagelijks 3x).
• Thai AirAsia (dagelijks 3x).
• Orient Thai Airlines (2x per dag vanaf 23 december).
• Kan Air (vanaf Chiang Mai, twee keer per week).
• Nok Mini.

De Nok Air vluchten vertrekken vanaf Bangkok (vanaf Suvarnabhumi Airport) om 09.20 uur en 15.25 uur. Retour vanaf Chiang Rai om 11.05 uur en 17.10 uur. De vlucht duurt 75 minuten.

Goedkope vliegtickets

Op dit kan je bij Nok Air voor 14 routes een vliegticket boeken voor de promotieprijs van 1.290 Baht, inclusief de nieuwe Bangkok-Chiang Rai route. Dit one-way tarief is beschikbaar voor boekingen tot en met 26 december, reizen kan tot 24 maart volgend jaar.

Nok Air blijft vooralsnog opereren vanuit Suvarnabhumi Airport.

Meer informatie op de website van Nok Air: www.nokair.com

De provinciale hoofdstad Chiang Rai ligt op bijna 800 km ten noorden van Bangkok.

Chiang Rai, gesticht in 1262 door koning Meng Rai, was de eerste hoofdstad van Lanna Thai (het koninkrijk van een miljoen rijstvelden). De rivier Maenam Kok is 130 km lang en stroomt door het hart van Chiang Rai. Het is een van de belangrijkste transportroutes voor de provincie Chiang Mai. Vooral vanuit de stad Tha Thon maken lange boten iedere dag de drie tot vier uur durende reis naar Chiang Mai.

Gouden Driehoek

Het meest noordelijke punt van Thailand, Mae Sai, ligt in deze provincie in de regio die bekend staat als de Gouden Driehoek (het gebied waar Thailand, Myanmar en Laos aan elkaar grenzen). Mae Sai heeft veel berglandschap, bergstammen en watervallen. De grensstad Mae Sai kijkt uit op de Birmese zusterstad Tachilek. Het oversteken van de grens is doorgaans geen probleem. Aan beide kanten wemelt het van de winkeltjes.

Om het maximale uit de geplande vier dagen te halen besluit ik naar ChiangRai te vliegen. Met AirAsia. Natuurlijk kan ik tickets bestellen via Internet, maar ik wil er zeker van zijn dat ik over twee dagen kan vertrekken. Dus ga ik naar reisbureau Flying Dutchman. Daar word ik vriendelijk en zakelijk in het Nederlands te woord gestaan. Ik betaal een goede prijs, all in. Terwijl ik geniet van een uitsmijter (ik bedoel een eiergerecht) in het ernaast gelegen restaurant Ons Moeder, krijg ik de geconfirmeerde tickets. Een goed begin.

Maandag zit ik met Sun, mijn reisgenoot, om twintig voor acht in de bus naar de luchthaven. Om tien uur zijn we op de luchthaven en daar moeten we naar het achterste deel van een pier. AirAsia is nou eenmaal bedoeld voor arme reizigers. Ik ben blij dat ik via het reisbureau heb gereserveerd, want alle 156 plaatsen zijn bezet. We vertrekken vijftien minuten te vroeg en arriveren twintig minuten voor de geplande tijd in Chiang Rai. Daar wachten mijn oude vriend Thia, zijn zoon Korn en een kennis me op, want ik combineer deze tocht met een bezoek aan deze oude bekenden in Pajao. Eerder schreef ik over het dorp, waar zij wonen, in Huwelijk in Esan. Streng maar rechtvaardig werd ik door iemand van de ambassade terechtgewezen. Pajao ligt niet in Esan, maar in Noord Thailand. Tientallen ervaringen in dit gebied moet ik nu herzien, maar het recht moet zijn loop hebben. Mijn oude vriend heeft de auto van de tempel in zijn dorp geleend. Een stokoude blauwe slee, waarvan het moeilijk te bepalen is, welk merk het ooit geweest is. Ik zal de oude-auto-deskundige in het bestuur raadplegen. Er zijn geen veiligheidsgordels, maar ongetwijfeld is deze auto goed ingewijd.

Via goede wegen door een prachtig berglandschap rijden we richting ChiengKham. We stoppen ergens, waar ik nooit gestopt zou zijn. Het blijkt een trapsgewijs aangelegd restaurant met een schitterend uitzicht op de Ieng rivier. Ook van deze rivier wist ik niet het bestaan. Onze individuele maaltijden worden vergezeld door een grote schotel met enorme kreeften, bijna net zo lekker als in het restaurantje bij mij op de hoek in Jomtien. En zeer betaalbaar. In BanLai worden we hartelijk verwelkomd door de vrouw en andere zoon van mijn vriend. Onmiddellijk worden we voorzien van het verrukkelijke fruit, waar Pajao bekend om is, lamjai. Deze vrucht lijkt uiterlijk enigszins op lychee, maar smaakt heel anders en heeft een pit.

Na enige tijd zeg ik dat ik even naar de tempel ga om de hoofdmonnik acharn Athit (broeder zon zouden wij zeggen) te begroeten. Ik word hartelijk welkom geheten en krijg een hand. Hij schuift een stoel bij, want hij weet dat ik niet gewend ben op de grond te zitten zoals Thais doen vanwege het standsverschil met de geestelijkheid. We kennen elkaar al heel lang. Vroeger kwam hij regelmatig in Pattaya en logeerde dan in mijn huis. Hij schenkt me een kop thee en natuurlijk krijg ik weer lamjai. Ik begrijp dat zijn gezondheid niet helemaal goed is en dat hij het rustig aan moet doen. Westers als ik ben, denk ik even, hoe zou een monnik het rustiger aan kunnen doen. Waarschijnlijk zoals ik aan het begin van dit stukje schreef dat ik aan vakantie toe was. Toch vraag ik hem of hij zin heeft woensdag mee te gaan naar de Doi Tung in Chiang Rai. Onmiddellijk zegt hij ja.

Eerst ontbijt. De Nescafé is niet te drinken, bij het geroosterd brood zitten twee kuipjes boter, geen jam. Om acht uur rijdt de blauwe auto van de tempel voor. Acharn Athit biedt me aan voorin te gaan zitten, maar dit aanbod sla ik af. We rijden weer door het prachtige landschap naar ChiangRai. Vlak voor deze plaats vraagt de monnik mij of we een omrit moeten maken langs een bezienswaardige tempel. Graag uiteraard. Ik heb heel wat tempels gezien in Thailand, maar deze is buitengewoon bijzonder. Hij heet Wat Rong Khun en is geheel gebouwd door een Thaise kunstnaar Chalermcha Kositpipat. De tempel is helemaal wit en is voorzien van allerlei beeldhouwwerk. Een lust voor het oog. De kunstenaar is nog steeds bezig, maar inmiddels zijn er meer dan 5.000.000 bezoekers geweest. Ik ben blij dat ik met een monnik reis, anders zou ik dit gemist hebben.

Halfelf dirigeert de monnik ons naar een restaurant aan de Kok rivier. Als monnik mag hij na elf uur niets meer eten. Vandaar dit vroege tijdstip. Voorgaande jaren werd mij door Thia duidelijk gemaakt dat de monnik eerst at en daarna wij als gewone stervelingen. De ontwikkeling staat niet stil, want dit tijdverlies wordt nu opgelost doordat de monnik aan de ene tafel eet en wij aan een andere. We doen gewoon alsof we elkaar niet kennen. Het geloof blijft een boeiend spel.

Nu naar de Doi Tung. Aan de weg ten noorden van ChiangRai richting MaeSai. Dertig kilometer van te voren zien we al een bord met Doi Tung Development Project. De koningin-moeder heeft dit project geïnitieerd om boeren van de papaverteelt af te halen. Wanneer we linksaf slaan om de daadwerkelijk berg op te gaan, zie ik op de hoek een kleine kwekerij met de naam van het project. Dit kan het niet zijn, we moeten de bergen is. Een paar maal zien we de aankondiging terug tot de weg zich een paar maal splitst. We moeten kiezen en daarna zien we de aankondiging niet meer terug. Het is een prachtig gebied. De vergelijking met Zwitserland vind ik prima, maar het zou ook de Ardèche kunnen zijn. En deze kwalificaties gelden voor de hele bergstreek in het grensgebied van Thailand en Laos.

We beginnen met vragen. De monnik, Thia en Sun weten nu ook dat ik op zoek ben naar macadamia. Niemand heeft ervan gehoord. Niemand begrijpt waar we het over hebben. Tenslotte gaan we naar een plaats, die aangeduid wordt met Koninklijke Villa. De villa hebben we niet gezien, wel een souvenirshop en daar vind ik tot mijn grote vreugde potjes met macadamianootjes, macadamiasaus, macadamia met groene kruiden en macadamiakoekjes. Mijn missie is volbracht. Temeer daar ik tenslotte ook een struik vind met macadamianoten. Zeker ben ik hier echter niet van, want ik vroeg, is dit Macadamia, en een Thai gunt je graag een moment van triomf. Hij zal dus altijd ja antwoorden op zo’n vraag.

We gaan terug. De monnik zegt dat hij ergens een warmwaterbron weet, waarbij ik niet hoef te klimmen. Helaas gaan we een andere weg in zodat ik niet meer bij de kwekerij, die ik eerder zag, kom. Weer schitterende vergezichten. Helaas hoor ik een vreemd geluid linksonder de auto. Even later hoort de monnik dit ook. We stoppen bij een uitkijkpost. De monnik kijkt ervaren onder de auto. We kunnen niets anders doen dan naar een garage aan de grote weg van MaeSai naar ChiangRai gaan. Een monteur begint onderdelen van het linkerachterwiel te halen. Een tweede monteur rechtsachter. Er liggen steeds meer stukken metaal op de vloer en ik vraag me vertwijfeld af of die ooit weer op de juiste plaats zullen komen. Ik zal dit niet te weten komen, want uren later vernemen we dat de reparatie morgen door zal gaan. Tijdens het wachten dood ik de tijd met lezen, maar vooral met het dichtbij fotograferen van een vliegje op mijn lege bierblikje. Ik ben trots op het resultaat. De garage regelt vervoer naar ChiangRai. Daar worden Thia en de monnik bij een bushalte naar ChiengKham afgezet en nemen we afscheid. Sun en ik worden naar hotel WangCome gebracht. Ik herken het van jaren terug.

We eten op de kamer, want ik heb geen energie meer. Na het ontbijt de volgende dag (in de prijs van 1.000 Baht inbegrepen) maken we een wandeling naar de dichtstbijzijnde tempel, die geheel bevolkt wordt door in het wit geklede nonnen. Twaalf uur vertrekken we met een minibusje naar de luchthaven. Ons toestel vertrekt twintig minuten te vroeg. Daardoor halen we in Bangkok net de bus van drie uur naar Pattaya. Op de luchthaven merk ik duidelijk dat de regering ingegrepen heeft in het probleem van illegale taxi’s. Ik word slechts zes maal door louche figuren benaderd, die om zich heen loerend, taxi roepen. Twee uur later ben ik thuis. Ik heb het gevoel alsof ik een lange en welverdiende vakantie heb gehad.

Thailand Hill Tribes

Reeds meer dan 150 jaar geleden streken de eerste zogenaamde Hilltribes neer in het noorden van Thailand. Bijna elke bezoeker aan Thailand heeft de handwerkproducten van deze etnische groeperingen wel eens gezien of de in kleurrijke traditionele kledij gestoken bergbewoners ontmoet.

Van oorsprong komen deze bevolkingsgroepen veelal uit China en ze zijn in de loop der jaren via Laos en Birma in Thailand neergestreken. Meo, Akha, Lahu, Lisu, Karen en Hmong zijn wel de bekendste groepen.

De gezamenlijke stammen vertegenwoordigen inmiddels zo’n 350 duizend mensen en zijn niet meer uit Thailand weg te denken. De contacten tussen hilltribes en de Thaise bevolking heeft jaren op een heel laag pitje gestaan, mede veroorzaakt door het feit dat de hilltribes in afgelegen gebieden woonden.

Hilltribes

Het is nog niet zo heel lang geleden dat een plaats al bijvoorbeeld Mae Hong Son nauwelijks bereikbaar was. De hilltribes leefden lang in een gesloten gemeenschap en zijn de laatste 20 jaar pas echt in contact gekomen met de buitenwereld. Ook het toerisme heeft daar aan meegewerkt, hoewel dat ook weer ten koste is gegaan betreffende het verloren gaan van oude gebruiken.

De Thaise koning heeft zich er voor ingezet om de hilltribes te stimuleren hun handwerkproducten te vercommercialiseren. Toch loopt het nog steeds niet van het bekende leien dakje met deze groepen en de Thaise bevolking. Het Thaise leger is op 28 december 2009 namelijk begonnen met de repatriëring van 4400 Hmong naar Laos. Internationaal bestaat de nodige bezorgdheid hierover omdat men denkt dat deze groep in het communistische Laos vervolgd kan worden.

Tijdens de Vietnam-oorlog kozen vele Hmong toen de oorlog zich naar Laos uitbreidde de zijde van de Amerikanen. Ze werden bekend als ‘Amerika’s vergeten bondgenoten’. In 1975 kwamen de communisten in Laos aan de macht en namen velen de wijk naar Thailand. Dit land beschouwd hen nu echter als economische migranten zonder rechten op een vluchtelingenstatus.

Kwo Min Tan

Een heel andere groep met een politiek verleden is de Kwo Min Tan, de jongste hilltribes van Thailand. Deze groep streed onder leiding van de Chinese generaal Tsjang Kai Chek tegen de latere heerser van China en leider van de communistische partij Mao tse Tung. Nadat hij de slag verloren had vluchtte Tsjang Kai Chek in 1949 naar Taiwan en een aantal van zijn medestrijders onder meer naar Thailand waar ze zich vestigden in het plaatsje Doi Mae Salong.

De weg er heen is adembenemend  mooi. Vanuit Chiang Rai rij je richting Mae Sai (de grenspost met Birma) en na ongeveer 30 kilometer vlak na Mae Chan naar Mae Salong. Dagelijks is er een kleine markt waar je onder meer de daar geteelde koffie en thee kunt kopen. Als je de plaats bent uitgereden richting Mae Sai zie je aan de linkerzijde een mooi resort met een tegen de heuvels zeer fraai aangelegde tuin. Verder rijdend kom je langs veel kleine Akha nederzettingen.

Mae Salong is de kleine omweg meer dan waard. Uiteraard moet je wel over eigen vervoer beschikken.

In dit geval nemen we Chiang Mai als uitgangsbasis voor deze tocht. Vanaf het busstation Chang Pheuak in Chiang Mai vertrekt vanaf 6.00 uur in de ochtend tot 18.00 uur in de avond elk half uur een bus voor de drie en een half uur durende busrit naar Fang.

Vanuit deze plaats brengen gele zogenaamde Sawngthauw busjes je naar de 23 kilometer verder gelegen kleine plaats Thaton vanwaar je met de boot over de Mae Kok rivier naar Chiang Rai kunt varen.

Vanuit Chiang Mai rijden -minder frequent- ook bussen tot Thaton, maar het is verstandig om van te voren je even te laten informeren omtrent de juiste vertrektijden. Iedere dag vertrekt de boot om 12.30 uur vanaf de aanlegsteiger bij de brug voor de ongeveer drie en een half uur durende trip naar Chiang Rai. Het is een schilderachtige tocht waarbij je zo nu en dan door de jungle vaart en aan de oevers Hilltribe-dorpjes van onder meer Shan, Karen en Lahu ziet liggen.

Bij laag water kan het voorkomen dat je op bepaalde plaatsen de boot even moet verlaten om een honderd meter verder weer in te stappen. In het regenseizoen, als de waterstand in de rivier dus hoger is, kunnen op sommige plaatsen stroomversnellingen ontstaan en ook dan zal aan je gevraagd worden om je broekspijpen omhoog te stropen om daarna op blote voetjes naar de oever te lopen om een klein stukje te voet af te leggen.

Maak je echter geen zorgen, want de rivier is vrij ondiep en in het midden zie je vaak vele kleine eilandjes en vissers die wadend door de rivier hun netten uitgooien om een visje te verschalken.

Onderweg stopt de boot soms bij het dorp Ruammit, waar Karen hilltribes olifanten houden voor het werk in de jungle. Bij aankomst in Chiang Rai staan busjes klaar om je naar iedere gewenste bestemming in de stad te brengen. Denk er wel aan om als je vanuit Chiang Mai per bus vertrekt vroeg op pad te gaan, want zoals gezegd vertrekt de boot om 12.30 uur uit Thaton.

Mocht je daar willen overnachten dan is dat geen enkel probleem. In elke prijsklasse zijn in Thaton een ruim aantal overnachtingsmogelijkheden voorhanden.

De boottocht kan ook in omgekeerde volgorde worden gemaakt. De longtailboot vertrekt dan om 10.30 uur vanuit Chiang Rai.

De eerste avond eten we in restaurant Kaithong, het enige junglerestaurant ter wereld, althans volgens de advertenties. Sit eet Cobrasteak, ik prefereer hetzelfde, maar dan van een Python. Het smaakt allebei een beetje naar flauwe kip, maar gelukkig worden ze met diverse sauzen geserveerd. Later op de avond zijn we er getuige van dat de eigenaar van de zaak een slang doodt, bloed aftapt en dit in een cognacglas doet. Hij biedt het aan een toerist aan, die dit onbewogen opdrinkt. Slangenbloed zou potentieverhogend werken. Hij zal het wel nodig gehad hebben.

De volgende dag is het nu eens natuur geblazen. Met een bus gaan we naar Chomthong om daar een taxi te nemen naar de Doi Inthanon, de hoogste berg van Thailand, vijfentachtighonderd voet boven de zeespiegel. Op de top is het koud.

Kale bomen en nevels doen me denken aan het Donkere Bomen Bos van Bommel. Daarna bezoeken we enkele kleine watervallen, de Siripoon en de Washiratarn. De Borichinda grot kunnen we niet vinden. Nog een kleine waterval en tenslotte de grootste van Thailand, de Mae Ya. Hier zwem ik naakt (toen dit zich afspeelde was ik nog jong en aantrekkelijk). Terug in Chomthong blijkt de laatste regulier bus al vertrokken. Gelukkig is er een particuliere bustaxi.

We verlaten ChiangMai en maken een vier uur durende bustocht naar ChiangRai. Een prachtig landschap, bergen en bossen. De bus zet ons af bij Hotel SaenPhu.

Bij een reisbureau boeken we een georganiseerde tocht. Met nog twee toeristen gaan we eerst naar het gebergte ten Noorden van ChiangRai, de Doi Maesalong. Hier worden we gedropt in een betondorp met souvenirwinkels. Niemand koopt iets, dus gaan we verder naar een theefabriek, die gestart is in het kader van omscholing van opiumteelt naar minder slaapverwekkende genotmiddelen. Uit sympathie drinken we een kopje thee.

Dan naar de beroemde bergstammen. Twee Meow-dorpen blijken niet meer dan toeristische supermarkten. Ik denk met weemoed aan mijn tochten van twintig jaar terug, toen sommige bergstammen nog compleet in het stenen tijdperk leefden. Ik weet natuurlijk niet of ze toen gelukkiger waren.

We gaan verder naar de Monkey-grot. Aan de voet van een hoge berg zijn veel apen. Volgens onze gids is de grot hoog in de bergen en kunnen we niet alles zien. Ze heeft kennelijk haast, dus gaan Sit en ik de trap op en wachten de anderen beneden. In de grot staat een groot Boeddhabeeld, waar Sit korte tijd gebeden prevelt.

Eigenaar en bouwheer van deze tempel is Chalermchai Kositpipat, geboren op 15 februari 1955. Na zijn lager onderwijs is hij gaan studeren aan de Poh Chang School. Daarna aan de faculteit ‘Painting & Sculpture Art – Silpakorn University’. Inmiddels is hij in Thailand één van de meest succesvolle kunstenaars met werken over het Boeddhisme.

Nadat hij zijn studie had afgerond, bezocht hij vele landen in Azië, de Verenigde Staten en Europa om projecten op te zetten. Het doel hiervan was de Thaise kunst te promoten.

In 1984 heeft hij de muurschilderingen aangebracht in de door de Thaise regering gesponsorde Wat Buddhapadipa te Londen. Op 42 jarige leeftijd had hij zijn doelstellingen bereikt en is hij begonnen met de constructie van de Wat Rong Khum Tempel te Chiang Rai.

Met een kapitaal van 18 miljoen Thaise Baht en vijf volgelingen is hij gestart. De fondsen zijn opgelopen tot meer dan 300 miljoen Thaise Baht en hij heeft nu ongeveer 60 medewerkers in dienst.

[Show as slideshow]

Om niet afhankelijk te worden van de overheid is de maximum sponsoring gelimiteerd tot 10.000 THB per persoon. Eind 2009 zijn er reeds meer  dan 5 miljoen bezoekers geweest, waaronder ongeveer 200.000 buitenlanders. De toegang is nog steeds gratis en er wordt geen “double pricing” systeem gehanteerd.
De tempel ligt in een uniek complex en zoals gezegd is de hoofdkleur wit. Zelfs de meeste vissen (Koi’s) in de vijvers zijn wit!

Het complex is gemakkelijk te bereiken vanuit Chiang Mai. Je volgt de Highway naar Chiang Rai en dan het eerste kruispunt links. De weg blijven volgen. Parkeergelegenheid is er voldoende en er zijn ook enkele souvenirs shops voor bezoekers.

‘s Morgens maakt Thia koffie. Daarna gaan we in ChiengKam eten. Vervolgens inkopen doen voor de bouw. Als we terugkomen, zie ik voor het huis van Thia’s oom twee vrouwen bezig een bloemstuk te maken. Dat is voor jou, zegt Thia.

Ik begrijp niet wat de bedoeling is en denk, wat moet ik nou met een bloemstuk. Als ik even later terugkom, moet ik mee naar boven. Nu begint me iets te dagen. Dit wordt een religieuze plechtigheid, speciaal voor mij.

Witte Whisky

De kamer zit vol mensen. Een oudere man is geheel in het wit gekleed. In het bloemstuk zijn nu een brok rijst, een gekookt ei en een fles witte Whisky aangebracht. Ik moet op de grond gaan zitten met mijn benen naar achteren en mijn handen aaneengesloten voor mij. De witte oude man begint een gebed en vraagt halverwege aan Thia hoe ik heet en hoe oud ik ben. Nai Dick of oftewel mijnheer Dick en mijn leeftijd zijn de enige woorden, die ik zo nu en dan begrijp.

Als het gebed afgelopen is krijg ik de rijst en het ei in mijn handen. De fles Whisky wordt open gemaakt en er wordt een kroes gevuld. De witte man stopt er een bos blaadjes in en strooit daarmee druppels over mij en de rest van het gezelschap uit. De paus zou het hem niet verbeteren. Daarna bindt hij mij een katoenen draadje om de rechter pols, daarbij weer een prevelement opzeggend. Tenslotte mag ik, geheel verstijfd op een krukje plaats nemen. Alle aanwezigen binden me nu een touwtje om. Ik denk dat de hele bedoeling is, dat Boeddha ervoor zal zorg dragen dat ik welvarend door het leven zal gaan. En dat kan geen kwaad, denk ik.

Regen

Om zes uur ‘s avonds begint het te regenen. Geen gewoon buitje, maar een stortbui, waarvan je gewend bent dat het kort en hevig is. Dat blijkt nu anders. Een uur later regent het nog. Ik drink vandaag niet en ga vroeg slapen. Als ik zo nu en dan wakker word, regent het nog steeds. Dat gaat zo door tot een uur of zeven ‘s ochtends.

Als ik opsta, constateer ik met vreugd dat het huis prima bestand is tegen een buitje. Eigenlijk geldt dat voor heel BanLai, behalve de landerijen van de tempel. Daar lopen monniken tot over hun knieën in het water. Praktisch het hele dorp komt helpen. Ze graven een geul naar nog lager gebied. Het resultaat is niet indrukwekkend. Ik bedenk dat het elders wel eens erger kan zijn en dat het misschien verstandig is vandaag al naar Chiang Rai te vertrekken, omdat het ernaar uit ziet dat er meer regen zal komen.

Onder water

De weg naar ChiengKam is onbegaanbaar voor motoren, maar Thia weet een pick-uptruck te lenen. Vier sterke mannen gaan mee, voor het geval dat we vast komen te zitten. Het eerste stuk blijkt een modderpoel, maar zonder problemen komen we op de grote weg. Ik begrijp niet, waarom verschillende mensen gezegd hadden dat het onmogelijk zou zijn om naar ChiengKam te gaan.

Wat ik niet wist en anderen kennelijk wel, was dat ChiengKam in een laagvlakte ligt. Vlak voor we de stad in wilden rijden, begon het. Een brug over een rivier, was er wel, maar niet zichtbaar. Met volle kracht stroomde de rivier tot kniehoogte over de brug. Langs deze weg was het onmogelijk het busstation te bereiken. We nemen een omweg, maar aan de andere kant van de stad bestaat hetzelfde probleem. De hele stad staat onder. We rijden door. Het is een troosteloos gezicht. Alle huizen en winkels een halve meter in het water. Midden in de stad houdt de auto op.

Ik voel me schuldig dat ik perse‚ naar ChiengKam wilde. We stappen uit en proberen naar het busstation te lopen. Van verre zien we dat het hele station een grote rivier is. Er zijn geen bussen. We baggeren terug naar de auto, die merkwaardigerwijze weer aanslaat. Het meest opvallende vind ik dat bijna iedereen, jong en oud, gewoon plezier heeft, terwijl dit toch kapitalen moet kosten. Heel anders dan die trieste Zeeuwse koppen, ruim 50 jaar geleden. Toch lees ik later in de krant dat hier verschillende mensen zijn overleden, terwijl tevens vermeld werd dat een hoofdonderwijzer met de golven werd meegesleurd. Van hem is niets meer vernomen.

Cabbage en Condoms

We rijden ChiengKam weer uit en komen op een droge weg, die naar Thoeng, zo’n 25 kilometer richting Chiang Rai, gaat. Thia heeft gehoord dat daar nog bussen rijden. Dat blijkt waar. Eerst eten we met zijn zessen en dan wens ik hen succes met hun terugkeer en zij mij succes met mijn tocht naar Chiang Rai. Dankzij de touwtjes van Boeddha om mijn pols, ging het inderdaad probleemloos. Ik ga weer naar het Wang Come Hotel en merk daar dat dit precies op het overgangsgebied staat. Via de ene uitgang, stap je in het water, aan de andere kant is het droog.

Ik bezoek op het droge gedeelte een Hill Tribe Museum. Het blijkt een zaaltje met wat aangeklede stropoppen. Enkele pijpen en kettingen. Een diashow en een grote souvenirwinkel. Eigenlijk aandoenlijk. Beneden het museum is het Cabbage & Condoms Restaurant. Ik had die naam al eens eerder gezien, maar begreep hem niet. Nu constateer ik dat dit een idealistische instelling is, die zich ten doel stelt middels voorlichting over condoomgebruik verbreiding van AIDS te bestrijden. Voor het goede doel eet ik graag. En smakelijk.

© 2010 Dick Koger – Bestuurslid Nederlandse Vereniging Thailand Pattaya