Thailand heet nog geen eeuw officieel Thailand. Tot 1939 stond het land bekend als Siam. Die naamsverandering was geen detail, maar een bewuste politieke keuze. Achter het woord Thai schuilt een verhaal over migratie, macht en nationale identiteit. Een geschiedenis die zelden openlijk wordt besproken, maar veel zegt over hoe Thailand zichzelf ziet en wil presenteren.
Siam en de hoge sociale status van vrouwen, 1850-1950
Tino Kuis belicht de zelfstandigheid en de hoge status van de vroegere Siamese vrouw aan de hand van het boek van Kamala Tyavanich, The Buddha in the Jungle. Hoofdstuk 43 is getiteld ‘Backward or Enlightened?’ en gaat voor het grootste deel over de rol van de vrouw in het Siam (en het verwante Birma) van die tijd zoals door buitenlandse reizigers waargenomen.
In de jaren 1940 tot 1944 werd de katholieke gemeenschap in Thailand vervolgd omdat ze gezien werden als een ‘vijfde colonne’ in het conflict met Frans Indochina.
De kijk van Anna Leonowenes op het koninkrijk Siam 1870
Het volgende verhaal is een beschrijving door Anna Leonowens, die tussen 1862 en 1867 lerares Engels was aan het hof van koning Mongkut, van het koninkrijk Siam in die tijd (hoofdstuk XXVIII getiteld: ‘The Kingdom of Siam’ uit onderstaand genoemd boek). Ik laat behoorlijke stukken tekst weg aangegeven door (…..). Een korte biografie van Anna stond in het vorige verhaal.
Dara Rasami, een invloedrijke vrouw tussen twee koninkrijken
Dara Rasami (1873-1933) was een prinses uit de Chet Ton dynastie van het koninkrijk Lan Na (Chiang Mai). In 1886 vroeg koning Chulalongkorn van het koninkrijk Siam (Bangkok en omgeving) om haar hand. Zij werd een vrij hoogstaande gemalin tussen de andere 152 vrouwen van koning Chulalongkorn en speelde een belangrijke rol bij de latere samenvoeging van Siam en Lan Na tot het huidige Thailand. Zij zette zich actief in bij de culturele, economische en landbouwkundige hervormingen na haar terugkeer in Chiang Mai in 1914.
De geschiedenis van de Thaise keuken
Tot 1939 stond het land, dat we nu Thailand noemen, bekend als Siam. Het was het enige Zuidoost-Aziatische land, dat nooit door een westers land is gekoloniseerd, waardoor het in staat was de eetgewoonten met eigen speciale gerechten te cultiveren. Maar dat wil niet zeggen dat Thailand daarbij niet beïnvloed werd door de Aziatische buren.
Ayutthaya ligt op slechts een uur reizen van Bangkok, maar voelt alsof je eeuwen terug in de tijd stapt. De voormalige hoofdstad van Siam ademt geschiedenis, met tempels, ruïnes en serene rivieroevers. Je reist er goedkoop naartoe, bezoekt drie iconische tempels en geniet van lokale lekkernijen als bootnoedels en het kleurrijke dessert roti saimai. Een perfecte dagtrip vol cultuur, smaak en sfeer.
Ayutthaya, de verloren hoofdstad die Thailand groot maakte
Ayutthaya, de voormalige hoofdstad van het Siamese rijk, was eeuwenlang een van de grootste en rijkste steden ter wereld. Gesticht in 1350 en verwoest in 1767 door de Birmezen, bleef de stad achter als een indrukwekkend ruïnelandschap. Tegenwoordig vormt het UNESCO-werelderfgoed een van de belangrijkste historische trekpleisters van Thailand, gemakkelijk bereikbaar vanuit Bangkok en een must voor reizigers die de Gouden Eeuw willen herbeleven.
Ayutthaya – de oude hoofdstad van Siam (video)
Ayutthaya is de oude hoofdstad van Siam. Ze ligt op 80 km ten noorden van de huidige hoofdstad van Thailand. Wat is er te zien en te doen?
Bangkok is uitgestrekt, chaotisch en verrassend veelzijdig. Waar je verblijft, bepaalt hoe je de stad beleeft. In dit artikel lees je welke vijf buurten het meest geschikt zijn voor toeristen, afhankelijk van je interesses. Van het levendige Khao San tot het elegante Sukhumvit: met tips voor vervoer, fijne hotels en lekkere eetplekken vind je moeiteloos jouw ideale uitvalsbasis in de Thaise hoofdstad.
Niet de grote namen uit de geschiedenis, maar het leven van gewone mensen maakt dit boek zo bijzonder. Seri Phongphit en Kevin Hewison laten zien hoe dorpen in de Isaan evolueerden onder invloed van migratie, traditie en modernisering. Van zelfgekozen dorpsleiders tot de komst van elektriciteit: dit is de vergeten geschiedenis van een regio die eigenzinnig bleef, ondanks de druk uit Bangkok.
Van Siam naar Thailand: hoe een naamsverandering symbool werd van een nieuwe nationale identiteit
In 1939 veranderde Siam plots van naam. Wat op het eerste gezicht een simpele hernoeming lijkt, blijkt een diepgaande politieke keuze te zijn geweest. Achter de naam Thailand schuilt een verhaal van nationalisme, culturele hervorming en machtsvorming. Deze naamswijziging markeerde het begin van een nieuw tijdperk waarin eenheid en onafhankelijkheid centraal moesten staan.
Rama V, de koning die Thailand moderniseerde en redde
In een tijd van koloniale expansie slaagde koning Rama V erin Thailand te hervormen én uit buitenlandse handen te houden. Hij moderniseerde het bestuur, schafte slavernij af en hield Europese grootmachten op afstand. Tot op de dag van vandaag wordt hij vereerd als de koning die zijn land naar de moderniteit leidde zonder de Thaise identiteit te verliezen.
Het lijkt een verhaal uit een avonturenboek, maar het is waargebeurd. Meer dan honderd jaar geleden hielp de Belgische jurist Gustave Rolin-Jaequemyns Thailand om uit handen van koloniale machten te blijven. Door slimme diplomatie en persoonlijke betrokkenheid ontstond een bijzondere vriendschap tussen België en Thailand die vandaag de dag nog steeds sterk is en nieuwe kansen biedt voor samenwerking.
Hoe Siam/Thailand reageerde op de aantrekkingskracht van het Westen
Hoe reageerde Thailand op de contacten met het Westen? Hoe keken ze tegen het Westen aan? Welke zaken bewonderden ze en welke wekten hun afkeer? Wat namen ze over, op welke manier en om welke redenen, en wat verwierpen ze? Een korte culturele gids.
Ik vertel u geen geheim wanneer ik stel dat de invloed van het Thaise leger op de maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in het land in de laatste eeuw niet weg te denken is geweest. Van staatsgreep naar staatsgreep slaagde de militaire kaste er niet alleen in om haar positie te verstevigen maar ook – en dit tot vandaag – haar greep op ’s lands bestuur te behouden.
Twee jaar geleden verscheen bij River Books in Bangkok het chic ogende kijkboek Bencharong – Chinese Porcelain for Siam. Een luxueus uitgegeven boek over een bij uitstek luxueus en exclusief ambachtelijk product. De Amerikaanse, in Bangkok residerende auteur Dawn Fairley Rooney, was hiermee niet aan haar proefstuk toe. Zij publiceerde reeds negen boeken waarvan vier over Zuidoost-Aziatische keramiek.
Phya Anuman Rajadhon พระยาอนุมานราชธน (1888-1969), die bekend werd onder zijn schrijversnaam Sathiankoset mag men gerust beschouwen als één van de invloedrijkste pioniers zo niet als de grondlegger van de moderne Thaise antropologie.
Zeg niet zomaar stupa tegen een chedi
Je kan er in Thailand gewoonweg niet naast kijken; de chedi’s, de lokale variant van wat in de rest van de wereld – met uitzondering van Tibet (chorten), Sri Lanka (dagaba) of Indonesië (candi), bekend staat als de stupa’s, de ronde bouwsels die Boeddhistische relieken bevatten of, zoals in sommige gevallen ook de gecremeerde stoffelijke resten van Groten van het Land en hun familieleden.
De Thaise nationale & andere bibliotheken
Het begon allemaal in de zevende eeuw voor onze jaartelling met de duizenden kleitabletten van koning Assurbanipal in Nineve. Een verzameling teksten die systematisch geordend én gecatalogiseerd was en het is intussen al achtentwintig eeuwen, zij het met vallen en opstaan, zo doorgegaan. De oudste bibliotheek was dus die van goeie ouwe Assurbanipal, de jongste nieuwkomer is het internet.
Thonburi, de 250 jaar oude hoofdstad van Siam
Ruim 250 jaar geleden werd Thonburi de hoofdstad van Siam. Dit gebeurde na de val van Ayutthaya in 1767 door de verovering van de Birmezen. Echter de nieuwe hoofdstad heeft maar 15 jaar als zodanig gefunctioneerd, omdat het huidige Bangkok het stokje als hoofdstad overnam.
Het geheim van de naam Siam
Een paar jaar geleden maakte ik een vertaling van een artikel in over Sukhothai. In de inleiding noemde ik Sukhothai de eerste hoofdstad van het koninkrijk Siam, maar dat was geen goede vertaling van de “Siamese Kingdom of Sukhothai”, zoals in het oorspronkelijke artikel stond. In een reactie op de recente publicatie maakte een lezer mij er op attent, dat Sukhothai niet de hoofdstad van Siam was, maar van het Sukhothai Kingdom.