Huisjes kijken van lezers (4)
In 1998 kregen wij de gelegenheid een stuk grond te kopen in Bang Saphan (Patchuap Kirikhan) circa 100 meter van het strand. De bouwkosten in 2001 bedroegen 75.000 gulden voor een huis van twee verdiepingen met een dak van geglazuurde pannen. In mijn optiek noodzakelijk door de nabijheid van de zee (en dus zout).
Isaanse vrouwen houden een groot deel van Thailand draaiende
Ze bedienen klanten, verzorgen patiënten, geven les, verkopen eten en houden huishoudens draaiende. Vrouwen uit Isaan vormen een onmisbare kracht achter de Thaise diensteneconomie. Toch blijft hun bijdrage vaak buiten beeld. Dat komt door informeel werk, arbeidsmigratie en statistieken die wel registreren waar iemand werkt, maar lang niet altijd waar zij vandaan komt.
Huisjes kijken van lezers (3)
Huizen kijken van lezers (1)
Mijn vrouw en ik hebben zelf een woning laten bouwen in Thailand, waarbij we het belangrijk vonden dat het huis qua karakter zou passen in de omgeving (platteland).
‘Cultuursnuiven’
Over de jaren dat ik mijn schoonfamilie in Thailand bezoek, merk ik duidelijke cultuurverschillen op. Terwijl we in Nederland strikte regels hebben voor afvalbeheer, houdt mijn schoonmoeder zich aan haar eigen methoden. Zwager Oeth, daarentegen, verricht zelden werk en geniet van de lokale festiviteiten. Nicht Ning, hardwerkend en moedig, biedt een inspirerend contrast. Deze ervaringen tonen hoe anders het leven in Thailand kan zijn.
Mali zegt dat er niets aan de hand is tegen de Buitenstaander
Mali zegt dat er niets aan de hand is. Voor De Buitenstaander is dat ongeveer hetzelfde als een rookmelder die beweert dat alles veilig is. Aan tafel blijft het stil, op het erf wordt harder geveegd dan nodig en een jonge neef met geldproblemen duikt precies op het verkeerde moment op. Langzaam ontdekt hij dat Mali’s zwijgen geen leegte is, maar een boodschap die hij zelf eindelijk moet leren verstaan.
Dit verhaal gaat over de relatie tussen stad en platteland eind zestiger jaren van de vorige eeuw en misschien zelfs wel relevant voor de huidige tijd. Een groep idealistische student ‘vrijwilligers’ vertrekt naar een dorp in de Isaan om daar ‘ontwikkeling’ te brengen. Een jong meisje uit het dorp vertelt wat er gebeurde en hoe het afliep. Hoe mooie idealen niet altijd verbetering brengen.
De Buitenstaander wordt door het dorp beoordeeld
De Buitenstaander is nog maar net uit de modder gekropen of het dorp begint aan een veel grondiger onderzoek. Niet naar zijn gewonde voet, maar naar zijn karakter, zijn portefeuille en zijn bedoelingen. Is hij rijk, gierig, vriendelijk of gewoon naïef? Terwijl de vragen zich opstapelen, ontdekt hij dat Mali hem glimlachend laat keuren en dat een kapotte luidspreker plots alles openbaar kan maken.
De eerste ochtend op blote voeten begint met kippenstront, scherpe steentjes en beton dat al vroeg aanvoelt als een bakplaat. De Buitenstaander denkt dat hij alleen zijn slippers kwijt is, maar belandt even later tot zijn knieën in de modder bij een vastgelopen buffel. Tussen het gelach van het dorp, een onverwacht geheim van Mali en een gestolen kus ontdekt hij dat liefde hier zelden proper verloopt.
Negentig procent van de toeristen ziet slechts vijf Thaise bestemmingen, terwijl er 72 provincies vrijwel onontdekt blijven. Daar vind je het echte Thailand: authentieke dorpen, het pure eiland Koh Kood, apen die tempelruïnes bevolken en rijstvelden die glanzen in Pai Valley. Met minder drukte, meer cultuur en een lagere prijs ontdek je een land dat veel meer is dan Phuket en Pattaya.
Je schoonfamilie in Udon spreekt thuis geen Thais. Op het gemeentehuis wel. Dat verschil is geen toeval: de Isaan werd tussen 1893 en 1942 stap voor stap Thais gemaakt, met wetten, schoolboeken en soldaten. Wie de regio vandaag wil begrijpen, van de verkiezingsuitslag tot het eten op tafel, komt bij die eeuw uit.
In Nakhon Ratchasima staat meer dan honderd kilo gedroogde cannabis te verkleuren in een schuur. Boeren in het noordoosten van Thailand stapten vier jaar geleden vol overtuiging in de wiet. Nu draait de regering de regels terug, is de prijs gekelderd en zit de teler met zijn oogst.
Stap in een taxi in Bangkok en de kans is groot dat je chauffeur uit het arme noordoosten komt, vaak uit Roi Et. Hij bezit de auto niet. Hij huurt hem per twaalf uur van een garage en betaalt zijn eerste 580 baht voordat hij zelf iets verdient.
De Buitenstaander in een huis zonder privacy
De Buitenstaander dacht dat een slaapkamer met een deur vanzelf een beetje rust en privacy bood. Dat blijkt in het Isaans dorp een opvallend westerse vergissing. Familie loopt binnen zonder te kloppen, telefoons laden op naast zijn kussen en buren weten precies hoeveel boterhammen met kaas hij eet. Terwijl Mali nergens van opkijkt, probeert hij met grendels, gordijnen en een belletje vergeefs orde te scheppen.
In de dorpen van Isaan zong de molam vroeger de hele nacht door. Tussen 1950 en 1980 probeerde de Amerikaanse voorlichtingsdienst die stem te huren voor anticommunistische boodschappen. Het werkte niet. De teksten van de communisten sloegen beter aan bij de boeren die ernaar luisterden. Dit is hoe de Koude Oorlog klonk aan de Mekong.
Isaan is een regio in het noordoosten van Thailand, die bekend staat om zijn rijke cultuur, geschiedenis en prachtige landschappen. Het gebied omvat 20 provincies en heeft een bevolking van meer dan 22 miljoen mensen.
De eerste nacht van de Buitenstaander
De eerste nacht in het Isaans dorp begint met goede moed, een brommende ventilator en de hoop op een paar uur slaap. Maar onder het golfplaten dak heeft iedereen blijkbaar andere plannen. Honden slaan aan, kikkers voeren overleg en hanen beginnen ruim voor zonsopgang. Alleen Mali merkt nergens iets van. De Buitenstaander ontdekt ondertussen dat stilte hier geen recht is, maar een zeldzaam dorpswonder blijft.
Rond de Amerikaanse bases in Isaan ontstonden tijdens de Vietnamoorlog duizenden relaties tussen soldaten en Thaise vrouwen. Wie de liefdesbrieven van toen zoekt, vindt ze bijna nergens terug. Wat bleef is een lied over een vrouw die schrijft naar een man die niet meer antwoordt, en een generatie kinderen die hun vader kwijt is.
En de naga kroop van de tempeltrap af…
Bij bijna elke Thaise tempel leg je je hand op een slang zonder erbij na te denken. De naga bewaakt al eeuwen de trap naar boven. Maar de laatste jaren kruipt hij de tempel uit, naar de Mekong-oever, een modern woonhuis en zelfs het grootste parlementsgebouw ter wereld.
De Buitenstaander komt aan
De Buitenstaander trekt met twee koffers bij Mali in een klein dorp in Isaan. Daar wachten niet alleen haar familie en nieuwsgierige buren, maar ook een hard bed, een haperende boiler en een koffiezetapparaat waarvoor niemand het nut begrijpt. Zijn zorgvuldig voorbereide nieuwe leven blijkt vanaf de eerste middag anders te verlopen dan gedacht.
Thai style BBQ in Isaan (video)
Wie met Thai uit eten gaat zal vroeg of laat in een BBQ restaurant terechtkomen. Meestal kan je bij een dergelijk buffetrestaurant voor een vast bedrag zoveel eten als je wilt. In deze video zie je het concept van een BBQ op de Thaise manier.
Niet alles wat glanst in de Isaan is het omrijden waard. Sommige toeristische attracties zijn verouderd, overbezocht of simpelweg inhoudsloos. Denk aan dierentuinen, nep-markten en tempels vol kitsch. Gelukkig zijn er in de buurt vaak authentieke, minder bekende alternatieven. Wie een beetje kritisch kijkt, ontdekt dat de ware schoonheid van Isaan niet in folders zit, maar in het onverwachte onderweg.