Villa Bangkok

door Hans Bos

Bij Thai heerst een niet uit te roeien misverstand: huren leidt tot kapitaalverlies en kopen tot grote rijkdom. De huur verdwijnt in hun ogen elke maand in de zak van de eigenaar, terwijl een eigen huis elk jaar in waarde stijgt. Ook het voorrekenen levert niet het gewenste begrip op, want van waardestijging is lang niet overal en altijd sprake.

Om te beginnen mogen buitenlanders geen Thaise grond bezitten. Ik weet wel dat er min of meer legale omwegen zijn om dat te omzeilen, zoals de lease van 30 jaar (met een optie voor nog eens 30 jaar die wellicht geen hout snijdt) of het opzetten van een company. Deze laatste mogelijkheid is door recente ontwikkelingen uitermate riskant geworden als de company niets anders doet dan huis en grond bezitten. Bovendien heeft u dat altijd maximaal 49 procent van de aandelen en kost de accountant elk jaar het nodige geld voor de jaarrekening. Mijn advies: niet doen.

Er bestaat vervolgens nog een mogelijkheid om kinderen en zelfs volwassen kleinkinderen mee te laten tekenen voor een lease op de langstlevende (usufruct). Opmerkelijk genoeg maken weinig buitenlanders daar gebruik van. Doorgaans komen huis en grond op rekening van vrouw of vriendin, met vaak noodlottige gevolgen als de relatie stuk loopt. Die van u is op dit moment mogelijk anders, maar vaak is het een kwestie van tijd voordat de druk van de familie oploopt. Kopen biedt bovendien het nadeel dat een buitenlanders niet of nauwelijks een hypotheek kan krijgen. De koopsom mag dan wel aantrekkelijk lijken, maar dient contant te worden voldaan. Een huis kopen is een fluitje van een cent; het weer verkopen is een beproeving.

Ik adviseer mensen die zich in Thailand willen vestigen om te huren. Er staat in dit land zo veel leeg dat de huur in geen verhouding staat tot de koopprijs. Voordeel van het zelf bouwen van een huis is dat u het kunt doen conform uw wensen. Maar denk aan het adagium dat je het eerste huis bouwt voor je vijanden (vanwege alle fouten), het tweede voor je vrienden en pas het derde huis voor jezelf. Dat geldt in Thailand nog in sterkere mate, want de normen voor wat betreft inzet en kwaliteit liggen daar enigszins anders.

Een ander voordeel van huren is dat u snel kunt inpakken en wegwezen als de buurman ineens een karaokebar in zijn voortuin begint of een werkplaats. Thai geven niet om herrie. U bent dat ook de enige zeur die zich opwindt over de honden die u nachten lang uit uw slaap houden. Het aantal voorbeelden is te groot om hier op te noemen.

En vervolgens heeft u de keuze tussen een huis of een appartement, in zijn kleinste verschijning heet dat een ‘condominium’. Ik raad doorgaans af om een rijtjeshuis te huren. Dat heet hier een ‘townhouse’. Dit vanwege de beperkte ruimte aan de voorzijde, de doorgaans luidruchtige buren, het gebrek aan privacy en het ontbreken van een achterom. Ik heb een jaar gewoond in een townhouse, maar als de bestrijder van ongedierte was langs geweest zat ik met een stuk of dertig uit hun krachten gegroeide rondrennende kakkerlakken. Dit vanwege de buren, die deze beesten ook schepsels achten die bescherming behoeven van Boeddha.

Opmerkelijk genoeg ligt de huur van een vrijstaand huis doorgaans lager dan van een appartement. Dat laatste biedt het voordeel van relatieve veiligheid. Beide soorten zijn in alle maten en prijzen te verkrijgen, afhankelijk van locatie en voorzieningen. Ik betaal nu 15.000 THB voor een vrijstaande villa met 4 slaapkamers, 2 badkamers, overdekt terras, carport, aardige tuin etc. Het huis ligt  buiten het centrum van Bangkok, in een moobaan van circa 100 vrijstaande huizen met bij de ingang enkele wachtposten.  Meer richting stad lopen de prijzen snel op. Op www.bahtsold.com staan regelmatig villa’s en appartementen in de binnenstad die meer dat 100.000 THB per maand kosten. In de rest van Thailand liggen huur- en koopprijs doorgaans een stuk lager dan in Bangkok, afhankelijk van aanbod en verstedelijking. Vooral in Pattaya, Phuket en Hua Hin is het aanbod groot genoeg om de prijzen binnen de perken te houden. Starters op de Thaise woningmarkt doen er dus goed aan zich eerst intensief te oriënteren voordat ze een deel van hun vermogen op het spel zetten.

Spa en Massage

door Hans Bos

Is het nu alles kommer en kwel in het nieuwe vaderland? Nee, beslist niet. Maar het is ook niet allemaal rozengeur en maneschijn. Na bijna vijf jaar jaar in het ‘Land van de Glimlach’ zijn me een flink aantal minpuntjes opgevallen, doorgaans verzwegen in reisbrochures en juichende verhalen van het Thais verkeersbureau. Het is zaak goed de voor- en nadelen van een verhuizing op een rij te zetten, alvorens een dergelijke ingrijpende stap te zetten.

Onder de goede kanten van Thailand schaar ik uiteraard de natuur van het land, al wordt deze op diverse plaatsen fors geweld aangedaan. De Mekong is indrukwekkend en de vele historische plekken in noord en noord-oost Thailand zijn beslist de moeite waard, met Ayutthaya, Sukhothai, Phimai en Phanom Rung als uitschieters. Over de tropische eilanden en fraaie stranden hoef ik het niet te hebben, dat doen de brochures al in ruime mate. Ook hier zal de wal het schip keren, want als door de toenemende milieuverontreiniging de toerist het land links laat liggen, komen de Thai hopelijk tot bezinning.

Over het klimaat twijfel ik. Je moet goed tegen deze broeierige warmte kunnen om je in Thailand senang te voelen. De Thaise winter, van december tot en met februari bevalt me in het Bangkokse laagland het best. De temperaturen in het noorden van het land zijn me dan te koud, maar zo heeft iedereen zijn voorkeur. Aan de andere kant is het een hele geruststelling dat je geen last meer hebt van die kille, miezerige winters in Nederland. Ik mis de maagdelijke sneeuw van de eerste dag, maar niet het krabben van de autoruiten, de ijzel en de alles doordringende koude wind. Ik sta hier elke morgen op, trek mijn Bermuda aan en ga met een bakje muesli op het terras de Bangkok Post lezen. Thais eten, ook weer zo’n pluspunt, is uitermate smakelijk, maar bij het ontbijt toch liever niet…

Een sterk punt van Thailand acht ik de medische zorg, zonder meer van uitstekende kwaliteit. Geen wachtlijsten, ziekenhuizen die meer weg hebben van vijfsterrenhotels voor een prijs waar Nederlandse specialisten niet eens hun bed voor uitkomen. Een hartoperatie, nieuwe heup of een facelift? Gaat u maar liggen, we komen zo bij u. Een hele verademing bij de kille behandeling in Nederland, waar de kosten de pan uitrijzen. Een trieste zaak dat Nederlandse zorgverzekeraars hun klanten niet vaker aanmoedigen om hun medische problemen in Thailand te laten verhelpen. Het kan ze immers een hoop geld schelen, terwijl ze een dergelijke luchtbrug kunnen gebruiken om Nederlandse specialisten en ziekenhuizen tot inkeer te brengen. Ik beveel met name het Bumrungrad en het Bangkok Hospital aan in de binnenstad van Bangkok en niet alleen vanwege de kwaliteit, maar zeker vanwege het feit dat de meeste artsen en verplegend personeel goed Engels spreken. Ook in de rest van het land liggen uitstekende ziekenhuizen, vaak particulier. Van enkele ziekenhuizen hoor ik dat het winstbejag groter is dan de zorg voor de patiënt, maar doorgaans is het aantal klachten gering.

In de categorie ‘plus’ horen ook de ontelbare spa’s en massage-instituten. Voor een habbekrats kun je daar je stramme en stijve ledematen laten masseren. Als herboren sta je een of twee uur later weer buiten. Ik maak geen melding van ‘meerwerk’, want de mannen die dit aangaat, weten doorgaans van de hoed en de rand en hebben mijn advies niet nodig, toch? Zo meld ik ook de vele ‘bar beers’ niet onder de pluspunten, want wat voor de zondaar een dikke plus is, vormt voor de dienstdoende kapelaan een forse min…

Een pluspuntje vormt ook het bestaan van twee Engelstalige dagbladen, de Bangkok Post en The Nation. Voor circa 120 euro krijg je die een jaar lang, zeven dagen per week in de bus. Toegegeven, ze zijn soms kritiekloos en regeringsgezind, maar wie daar doorheen kijkt, heeft er een goede bron van informatie aan (zelfs over het Nederlandse voetbal). Wie ver buiten de hoofdstad en toeristische gebieden woont, zal het echter zonder deze dagbladen moeten stellen.

Een eervolle vermelding verdienen de winkels in Thailand. In de categorie ‘het gemak dient de mens’  horen de 7/11′s, Family Mart en andere winkels die 24 uur per dag open zijn.In de grote shopping malls/winkelcentra in Bangkok, maar vaak ook in Chiang Mai, Pattaya, Phuket en Koh Samui is vrijwel alles te vinden wat de wereld te bieden heeft (met uitzondering dan van nieuwe haring en 30+-kaas…).

Als laatste, maar beslist niet als minste, noem ik het prijspeil in Thailand. Weliswaar is de euro, vergeleken bij een jaar geleden, zo’n kleine 20 procent minder waard, maar nog altijd liggen de prijzen in dit land een stuk lager dan in West-Europa. Dan noem ik niet alleen het beroemde Thaise eten, maar ook de benzine/diesel, gas, elektriciteit, water en ga zo maar door. Ik kan me hier een auto permitteren waar ik in Nederland alleen van kan dromen en bewoon een villa die daar een veelvoud zou kosten. Om nog maar te zwijgen van poetsvrouw of tuinman.

Enkele reacties stellen dat wij als buitenlanders moeten integreren in de Thaise samenleving. Dat is een goed streven, doch feitelijk onhaalbaar. Al sinds de VOC in 1604 in Ayutthaya voet aan wal zette, hebben we dat geprobeerd. Tevergeefs. We zijn en blijven ‘rijke’ witneuzen. Thai goed spreken is voor een buitenlander vrijwel onmogelijk, laat staan Thai lezen en schrijven. Dat moet je van jongs af aan hebben geleerd. Thai zijn beslist vriendelijker tegen farang die hun taal (proberen te) spreken, maar cultureel blijven we in hun ogen barbaren. Soms hebben ze het wat dat betreft bij het rechte eind…

Dagelijks regen in Thailand

door Hans Bos

Al een beetje gewend in het nieuwe vaderland? En aan de regen die vrijwel elke dag valt tussen mei en oktober? Kun je goed tegen de hitte in maart, april en mei?  Je had zeker niet gedacht dat de temperatuur in het noorden en noordoosten van Thailand in december, januari en februari kan dalen tot een graad of tien?  In de heuvels en bergen zelfs tot rond het vriespunt! Dan had je je maar beter moeten voorbereiden. Bij een verhuizing van Nederland naar tropisch Thailand met een totaal andere cultuur en natuur draait daar immers alles om.

Maar goed, je zit ontspannen met een Thais biertje op de veranda of balkon om te genieten van het warme weer. Oh sorry, dat biertje kun je wel vergeten, want voor elf uur ‘s morgens  mag in Thailand geen alcohol worden verkocht en van 14 tot 17 uur ook niet. Dit om alcoholmisbruik tegen te gaan. En heb je de pech om op een officiële of nationale feestdag aan te komen of tijdens een verkiezing, dan zul je de dorst moeten lessen met niet-alcoholische dranken. Rokers krijgen het hier ook steeds moeilijker, want de regeldruk groeit. Al houdt niet ieder politiekorps daar de hand aan.

Die politiemensen verdienen overigens het zout in de pap niet en doen er dus van alles bij. Ik ken agenten die er een goktent op nahouden of een massagesalon. Straatagenten houden graag buitenlanders aan omdat daar meer te vangen valt. Tea money, heet dat dan. Een agent bedankte mij laatst (na ontvangst van 300 THB) met de woorden : “Thank you, my love’. Smeergeld is gebruikelijk bij het passeren van eigendomsakten van land, bij invoer van het een of ander en als je een bedrijf hebt.

Maak nooit de fout om met je nieuwe partner voor een habbekrats een zogeheten ‘bar beer’ te kopen. Als de zaak niet loopt, ga je eraan ten onder. Loopt-ie wel, dan staat binnen de kortst mogelijke tijd een man voor de deur die ‘bescherming’ aanbiedt. Uiteraard tegen betaling…

Alcoholisme is een van de grootste gevaren die buitenlanders in Thailand bedreigen. Je hebt immers overdag niets of weinig te doen, de alcohol is relatief goedkoop (vooral de sterke drank) en een greep naar de fles ligt dus voor de hand. Uiteraard is het risico nog groter bij uitbaters van bars en restaurants. Daarbij dien ik te vermelden dat een buitenlander alleen mag werken in sectoren waar de Thai geen benul van hebben. Restaurant of bar staat dus altijd op naam van vrouw of vriendin en als de relatie stuk loopt, begrijp je al wat er gebeurt…En roep nu niet: die van mij is anders. Want er is geen koe zo bont of er is wel een vlekje aan. Wij zien alleen de buitenkant. De waarheid onttrekt zich voor een deel aan onze waarneming. Ik zou daar een feuilleton over kunnen schrijven. Dat heb ik het over onderwerpen als: liegen over leeftijd, kind, achtergrond, werk, schulden, gokken, drank en ga zo maar door. Menigeen van jullie kan deze lijst moeiteloos aanvullen. En som is het maar beter om niet alles te weten….

Ik wil niet zeggen dat Thai geen gevoel voor humor hebben. Laat ik het houden bij: een ander gevoel voor humor. Smeer wat zwarte schoensmeer op je gezicht en Thai liggen in een deuk; een rokje aan en Thai komen niet meer bij. Dat soort Snip-en-Snap-lol zie je elke avond op de Thaise tv, afgewisseld met soaps. Die zijn gevuld met moord en doodslag, hoewel elk wapen (zichtbaar) is weggeblokt, evenals elke sigaret. De kinderen zouden eens op onzalige gedachten mogen komen. Achter de schermen, verborgen voor buitenlandse ogen, gaat in Thailand echter een wrede samenleving schuil, ver van vriendelijke wai’s en glimlach. Je hoeft alleen maar naar de foto’s te kijken in Thaise dagbladen om te weten hoe de wind waait.

Hoe doet u boodschappen of bezoekt u vrienden? In Bangkok en andere grote steden rijden genoeg taxi’s om je van de ene plek naar de andere te begeven. In de hoofdstad rijden er alleen al ruim 80.000. Tel daarbij de Skytrain  en de ondergronds MRT en uw vervoer is rond (lees de post over vervoer in Bangkok elders op dit blog). Mijdt tuktuks en motorcycle taxi’s vanwege de uitlaatgassen en het risico van ongelukken. In Pattaya zijn de straten vergeven van de zogeheten songtaews, die voor weinig geld een vaste route rijden. Zo heeft elke stad zijn eigen invulling van het vervoersprobleem.

Op de bromfiets? Vergeet niet dat deze doorgaans voorzien zijn van 125 cc motoren en je er dus een rijbewijs voor nodig hebt (en een valhelm…). Niet dat de Thai zich daar iets van aantrekken. Rijbewijs? Nooit van gehoord en als wel, dan gekocht. Verkeersregels? Van hetzelfde laken een pak. De meeste doden in het Thaise verkeer vallen bij bestuurders en passagiers van deze voertuigen. De bestuurder rijdt als een idioot en de andere weggebruikers zien deze racebrommers over het hoofd. Be my guest, maar kom niet klagen als je in het ziekenhuis ligt. In de meeste toeristenplaatsen kun je een dergelijk voertuig op je naam krijgen zonder jaar- of retirement visum. In Bangkok is dat een stuk moeilijker.

Een auto kopen? Financiering is (tegen hoge rente) alleen weggelegd voor Thai met een vast inkomen, al dan niet volgens de waarheid…Dat wil zeggen dat je de auto contant moet afrekenen en dat is tegen de huidige koers niet bepaald voordelig. Omdat Thai, als ze het zich kunnen permitteren, altijd het laatste model auto of mobiele telefoon willen hebben, staan in Thailand honderdduizenden gebruikte auto’s te koop. Aankoop is een kwestie van onderhandelen. Een ritje is vaak alleen toegestaan op het terrein van de verkoper, dus er kleeft een zeker risico aan. Doe niet te zuinig met de verzekering en neem first class, in feite all risks. Dat voorkomt dat je bij een ongeluk tussen de juridische wal en het schip valt. Met 15.000 tot 20.000 THB per jaar is deze verzekering niet echt goedkoop, maar dan heb je ook wat. En zet de auto op je eigen naam. Je kunt nooit weten. In Bangkok moet je bij immigration eerst een (overbodige) brief afhalen waarop staat dat je woont waar je woont, voordat je naam bijgeschreven wordt in het blauwe kentekenbewijs van de auto.

Wordt uiteraard vervolgd.

Daar sta je dan, op de Thaise luchthaven met een naam die je anders uitspreekt dan schrijft. Met een beetje geluk word je afgehaald door je nieuwe liefde of een Nederlandse kennis die je op een van je vorige reizen hebt leren kennen. Dat is een goede zaak, want waarom niet leren van fouten en ervaringen van anderen? Het zijn de eigenwijzen die het eerst gebruik moeten maken van hun retour-ticket.

Hopelijk kom je Thailand binnen met een non-immigrant O visum voor een jaar, te verkrijgen met het Thaise consulaat in Amsterdam of de Thaise ambassade in Den Haag. Dat kun je hier in Thailand tegen betaling omwisselen voor een retirement-visum (met dezelfde looptijd als je non-immigrant-O). Dat biedt het voordeel dat je je alleen elke drie maanden bij immigration in je woonplaats of provincie hoeft te melden. Alle andere visa verplichten je elke drie maanden het land te verlaten. Over de weg krijg je dan 15 dagen verlenging, door de lucht 30 dagen. Diverse bedrijven organiseren de zogeheten visa runs, doorgaans naar Cambodja of Laos, tegen betaling van omgerekend 50 euro.  De driemaandelijkse melding gaat doorgaans snel.  Niet-melden levert een boete op van 2000 THB. Het voordeel is dat je dit door iemand anders kunt laten doen (die je met je paspoort kunt vertrouwen).

Elke reis naar het buitenland ‘breekt’ de termijn van drie maanden. Die gaat weer lopen als je Thaise bodem betreedt. Wie zijn trips naar Nederland of andere bestemmingen handig plant, hoeft zich dus maar zelden te melden…Een en ander vraagt overigens om een nauwkeurige planning. Je krijgt je retirement-visum immers pas als je een Thaise bankrekening hebt en die krijg je weer als je een werkvergunning hebt. Maar die heb je niet, omdat een retirement-visum dat uitsluit. Lokale kantoren kennen de regels zelden. De Kasikorn Bank doet daar volgens mij niet moeilijk over. Ook banken buiten Bangkok zijn doorgaans wat inschikkelijker. Het voordeel van een Thaise bankrekening is dat je daar ook een bankpas bij kunt krijgen. Als je met je Nederlandse bankpas geld opneemt bij een ATM in Thailand betaal je niet alleen een fee aan je eigen bank, maar ook nog eens 150 THB per opname aan de Thaise kant. Triest, maar TIT (This Is Thailand). Eenmaal per jaar moet je met de juiste papieren dat visum verlengen. Dat kost 1900 THB; dan moet je elke keer als je het land verlaat bij immigration een re-entry permit kopen (of je retirement visum opnieuw aanvragen…..). Gemakkelijker is een multiple entry, tegen betaling van (welja!) 3800 THB.

De eisen voor een retirement-visum luiden: ouder dan 50 jaar en 800.000 THB op een Thaise bankrekening of een door de Nederlandse ambassade gewaarmerkte verklaring dat je maandelijks een inkomen/uitkering hebt van minimaal 65.000 THB. Die verklaring is ook per post te verkrijgen. De laatste jaaropgave volstaat daarbij. Zie de website van de NL-ambassade in Bangkok ( http://www.netherlandsembassy.in.th/).

Waar gaan we vervolgens wonen? Dat is een moeilijke vraag. Je vriendin komt mogelijk niet uit Bangkok en wil graag in de buurt van familie wonen. Goede raad is in dit geval heel duur, want van de nieuwe buitenlandse vriend/verloofde/echtgenoot van Lek, Kai, Nok of hoe ze ook heten mag, wordt verwacht dat hij niet alleen de door hem aanbedene onderhoudt, maar ook haar familie. Ik raad iedereen aan om op afstand eerst eens de kat uit de boom te kijken. Bangkok is daarvoor een goed uitgangspunt. In Pattaya is de zonde uitgevonden en loopt je vriendin de kans om ingeruild te worden tegen een fraaier/jonger exemplaar, dus daar zal ze niet hard aan trekken. Hua Hin, ruim 200 kilometer ten zuiden van Bangkok aan de Golf van Thailand is ook een goede optie waar je op je gemak kunt bijkomen van de verhuizing.

Je vriendin zal ongetwijfeld aandringen op het kopen van een huis. Dat is een van de eerste voetangels, want buitenlanders mogen wel een huis in bezit hebben, maar niet de grond waar dat op staat. Je raad het al: die komt dus op naam van vrouw of vriendin. Leasen van haar grond voor 30 jaar is een mogelijkheid, maar ik ken genoeg verhalen van mannen die bij het afscheid van hun vrouw of vriendin met lege handen achterblijven. Het opzetten van een ‘company’  is door aangescherpte eisen af te raden. Bovendien mag je dan ook maar maximaal 49 procent van de aandelen bezitten. Ik weet wel dat je de meerderheid van de stemmen in handen hebt, maar toch…Usufruct (vruchtgebruik) is een legale, maar zelden gebruikte manier om de maximale leasetermijn te verlengen, als de kinderen of zelfs kleinkinderen van de leasenemer meetekenen. Pas als de laatste is overleden, eindigt de lease.

Een goede optie is het kopen van een condominium ( 1 kamer) of een appartement, al ligt de prijs per vierkant meter doorgaans hoger dan bij een huis. Een buitenlander kan een dergelijke woning op zijn eigen naam krijgen, mits 51 procent van het totale grondoppervlak van het gebouw in Thaise handen is. Bovendien moet je maar afwachten wie je buren zijn. Koop nooit een condo of appartement dat nog niet klaar is. Je weet maar nooit.

Ikzelf geef de voorkeur aan huren. Van waardestijging is bij veel onroerend goed al jaren geen sprake meer en je hebt geen sores over onderhoud. Je kunt ook elk moment weg, zo je dat wilt. Aan de Thaise regels wordt niet of nauwelijks de hand gehouden, dus de buurman kan morgen van start gaan met (zoals in mijn geval) een leerfabriekje, motorenrevisie of bar. En wat te denken van die k-honden die je nachtenlang uit je slaap houden? Bovendien kan een buitenlander in Thailand vrijwel nooit een hypotheek krijgen. Kopen van een huis of appartement betekent dan een forse aanslag op het vermogen.  Een serviced appartment is een methode om eens rustig om je heen te kijken,;je hebt ze van schamel tot super-de-luxe, afhankelijk van de prijs. Over schoonmaak en beddengoed hoef je je in dit geval niet druk te maken.

De hoogte van de huur is afhankelijk van vraag en aanbod. Een Thaise eigenaar vraagt doorgaans meer dan een buitenlander wil betalen. Het is een kwestie van geven en nemen, In de steden liggen de huren hoger dan op het platteland, waar je per maand al voor 250 euro of minder onder de pannen kunt zijn. Water kost weinig, soms niet meer dan 5 euro per maand. Airco’s vreten de meeste stroom, maar als je een beetje oplet en overal spaarlampen in zet, kom je per maand aan elektriciteit op 50 tot 60 euro. Minder kan, meer ook.

De volgende keer ga ik nader in op het dagelijks leven in Thailand. Reageer als je op vragen een antwoord zoekt.

Wie eenmaal in Thailand is geweest, zal zich afvragen of hij (semi)permanent in het ‘Land van de Glimlach’ zou willen/kunnen wonen. Zeker bij mensen die de pensioengerechtigde leeftijd naderen, speelt de mogelijkheid door het hoofd om het koude en relatief dure Nederland te verruilen voor een langdurig vakantiegevoel. Maar let op, want het beoogde aards paradijs kan snel ontaarden in een ware hel als de stap te ondoordacht is genomen, zo kan ik u na jarenlange ervaring meedelen.

In de meeste gevallen is het ‘de liefde’ die leidt tot de verhuizing. Het aantal vrijgezellen (mannen) dat naar Thailand trekt, overtreft het aantal vrouwen vele malen. Ik laat hier de expats die vaak met familie hier komen wonen, buiten beschouwing. De belangrijkste vraag luidt: wil ik alle schepen achter mij verbranden, of hou ik er nog een of meer reddingsbootjes op na. Wie zich uit Nederland laat uitschrijven, verliest een jaarlijkse opbouw van 2 procent voor zijn aow. Bovendien: wat doen we met de zorgverzekering? Thaise maatschappijen sluiten elke bestaande ziekte uit en boven de zestig kunnen we het doorgaans al helemaal vergeten. Een speciale expat-verzekering in Nederland kan echter behoorlijk in de papieren lopen. Het huis in Nederland verkopen of verhuren? Dat laatste levert gegarandeerd een hoop sores op, al is het alleen maar met de fiscus en mogelijk tevens de huurders. Wat doen we met de auto? Verkopen, of houden voor die paar weken/maanden per jaar dat we terugkomen? Daar wordt-ie beslist niet beter van.

Bij verkoop bent u uw onderdak kwijt, maar daar zou u vermoedelijk toch al weinig gebruik van maken. Goede raad is in dit geval duur en u doet er goed aan de gevolgen uitgebreid de revue te laten passeren. Huisraad naar Thailand brengen heeft niet zo veel zin, of het moet gaan om zaken waar u buitengewoon aan gehecht bent. De transportkosten naar Thailand zijn niet mis, nog afgezien van de problemen met de douane hier. Daar komt nog bij dat zaken als tv’s, koelkasten en meubilair in Thailand dermate vriendelijk zijn geprijsd dat import vanuit Nederland geen zin heeft. Doe niet alle persoonlijke spullen direct van de hand (bijvoorbeeld via marktplaats). U kunt weliswaar niet veel meenemen in het vliegtuig, maar de keren erop dat u (even) terugkeert naar Nederland, kunt u best wat van uw geliefde boeken etc. mee terugnemen.

Vervolgens moet iedere landverhuizer zich afvragen of hij zo ver van kinderen en/of kleinkinderen en vrienden wil wonen. De vliegverbindingen met Nederland zijn weliswaar uitstekend, maar het is toch elke keer weer een ribbetje uit het lijf. De vaak gekozen oplossing is de grijze en grauwe Nederlandse winter in Thailand door te brengen en de zomer in het vaderland. Dat moet men zich echter kunnen permitteren, want dat vereist daar het aanhouden van onderdak.

En zorg voor een goede financiële buffer. Het leven is in Thailand wel een stuk goedkoper dan in Nederland, maar ook hier stijgen de prijzen. De buffer moet in ieder geval groot genoeg zijn om bijvoorbeeld de daling van de eurokoers met circa 20 procent op te kunnen vangen (zoals dit jaar is gebeurd).

Ik heb niet de overtuiging om alle klippen en valkuilen hier te tonen. Bij definitieve emigratie valt het en en ander te regelen zoals met pensioenfonds, fiscus (lees  http://www.rnw.nl/nederlands/article/nederlandse-overheid-kost-bakken-met-tijd  en huiver), verzekeringsmaatschappijen en ga zo maar door. Op diverse internetfora zijn ellenlange lijsten beschikbaar met wat al of niet te doen of te laten. En ik hou me dus graag aanbevolen voor aanvullingen. De problemen die u bij vestiging in Thailand kunt tegenkomen, zijn de volgende keer aan de beurt. Ik kan slechts een goede raad geven: bezint eer ge begint…helaas is het vak andersom.

Vliegticket

door Hans Bos

Stel dat ik begin november dit jaar vanuit Thailand naar Nederland wil, dan kan ik terecht bij wat reisbureaus hier in Bangkok. Maar als ervaren reiziger, zuinige Nederlander en internet-freak boek ik het liefst thuis vanachter de computer. Daar moet je mee oppassen. Eén van de vorige keren boekte ik een retourvlucht Bangkok-Amsterdam op de website van EVA Air voor een schappelijk tarief in Thaise baht, met mijn Nederlandse credit card. Dat leverde een forse strop op, want de prijs in baht werd eerst omgerekend naar US-dollars en vervolgens naar euro’s. Toegegeven, na een flinke klachtenregen van mijn zijde heb ik een deel van deze extra koersverschillen teruggekregen.

Wie op internet in november naar een voordelig ticket nonstop Bangkok-Amsterdam zoekt, komt van een koude kermis thuis. De prijzen in THB zijn hetzelfde gebleven, al is de euro met circa 20 procent gedaald. Dat maakt een ticket naar Europa op de Thaise markt erg duur. 40.000 THB zijn op dit moment toch 1000 euro…

Dan maar via Düsseldorf? Een uitstekende luchthaven, van alle gemakken voorzien en op een steenworp afstand van de Nederlandse grens. Doorgaans zijn de prijzen van tickets via DUS iets goedkoper.

Dan komen we in eerste instantie uit bij Air Berlin (het voormalige LTU), de enige airline die nonstop van DUS naar BKK vliegt. De maatschappij groeit echter zo snel dat de techniek de ontwikkelingen blijkbaar niet kan bijbenen.  AB heeft een speciaal tarief voor journalisten. Omdat ik al bijna 40 jaar in dit vak actief ben, meen ik aanspraak te mogen maken op deze regeling. Na drie weken corresponderen, blijkt dat ik alleen voor de korting in aanmerking kom als ik een geldige perskaart kan tonen. Die heb ik dus al twintig jaar niet meer en ook nooit gemist. Ik weet dat ik er op Khao San Road een prachtig exemplaar kan laten maken, maar dat is tegen mijn eergevoel. Einde oefening.

Dan maar normaal via de website van AB boeken, maar graag wel met een XL-stoel (tegen bijbetaling van 120 euro retour) gezien de lengte van 1.86 meter. Dat moet geen probleem zijn, zegt het AB-kantoor in Bangkok. Er is nog een XL-stoel beschikbaar van DUS naar BKK. Dan moet de passagier echter eerst werkelijk boeken. Zo gezegd, zo gedaan. Maar dan die XL-stoel? Boeken kan alleen via het Service Centre. Dat blijkt in mijn geval in Istanboel te zitten. Wat men daar ook probeert, die laatste XL-stoel valt niet te boeken.

Op mijn verzoek probeert het kantoor in BKK het. Dat lukt ook niet, omdat stoel 36C al is weggegeven…. Ik moet het nog maar eens proberen. Misschien dat iemand zijn trip heeft gecancelled. Hoe ik dat te weten kom, blijft onduidelijk.

Al met al lijkt het boeken van een ticket een fluitje van een cent.  In de praktijk is het meer een hinkstapsprong. Of wellicht de springprocessie van Echternach: drie stappen vooruit, twee achteruit. Als u mij begin november hier in Bangkok gebroken uit het toestel ziet strompelen, weet u hoe dat komt.

Mieren in Thailand

door Hans Bos

Huis en tuin worden elke twee maanden bespoten door een bedrijf dat zegt ongedierte te bestrijden. Dat is bittere noodzaak, want anders is de hele handel binnen de kortst mogelijke tijd in handen van kakkerlakken en mieren.

In het huidige huis hebben we gelukkig vrijwel geen last van kakkerlakken. Toen we nog in een townhouse woonden was dat wel even anders. Na het spuiten liepen een stuk of dertig zeer grote kakkerbeesten als idioten door het huis, afkomstig uit de afvoeren. Als de wereld vergaat, blijven deze beesten in leven…

Maar dan de mieren! En niet een soort, maar wel een stuk of vier. Voornamelijk in de mangobomen zitten de rode mieren, die veel lijken op onze bosmieren. Die kunnen lelijk bijten, al is de jeuk na een paar minuten over. De bestrijders van ongedierte proberen met spuiten de nesten in de bomen te raken, gemaakt van bij elkaar gebogen boombladeren. Ga er niet onder staan als een paar miljoen razende mieren naar beneden vallen.

Net zo groot zijn de zwarte jongens, die ijverig het terras afstropen naar iets eetbaars, maar geen zin hebben hun gif aan mensen te verspillen. Die zijn dus wel lastig, maar ongevaarlijk, evenals een nog kleinere soort. Die maakt de keuken onveilig. Laat iets eetbaars op het aanrecht liggen en deze mieren vallen er op aan. Ik heb ze nog niet op bijten kunnen betrappen.

Een paar maanden geleden zat ik op een oude bureaustoel bij een garage. Weer achter het stuur begon het overal te jeuken. Het gevolg van bijtgrage piepkleine mieren. Mijn vrouw heeft ze onder het rijden in mijn nek doodgeknepen, maar de beestjes lieten stevige bulten achter. Geen aanrader dus.

Destructief zijn de termieten, kleine, witte beestjes. Die vreten aan het houtwerk en als je dat door hebt, is het al te laat. Mijn Duitse buurman heeft zijn hele keuken kunnen slopen en vervangen. Het houtwerk is buiten verbrand.

Als de bestrijders hun spul in huis en tuin hebben gespoten, zijn we een paar weken van het gedonder af, tegen betaling van 600 THB per keer, afhankelijk van de omvang van huis en tuin. Daarvoor controleren ze ook op termieten en spuiten ze speciaal gif in gaatjes die ze met een priem in het houtwerk prikken. Het ‘normale’ gif is volgens hen niet gevaarlijk voor mensen. Maar elke keer komen wel andere Thai spuiten, dus of dat klopt, is nog maar zeer de vraag.

De Thaise overheid gaat samen met de grootwinkelbedrijven de strijd aan tegen het overmatig gebruik van plastic zakken. De aankoop kan niet zo klein zijn of de koper krijgt er minimaal een, maar soms ook twee zakjes omheen. Je zou kunnen zeggen dat de Thai verslaafd zijn aan plastic zakken. Krijgen ze die niet bij Tesco Lotus, Carrefour of Big C, dan hebben ze het gevoel dat de winkel hen iets tekort doet.

Dat leidt dagelijks tot geweldige bergen afval. Vanaf 1 juli moeten de klanten om die reden 1 THB per plastic zak afrekenen. Of dat zal helpen? Ik betwijfel het ten zeerste. Om te beginnen is 1 THB de moeite niet waard. Bij een gemiddeld bezoek aan een supermarkt kosten de plastic zakken zo’n 5 THB extra. De berg plastic afval zal er niet noemenswaardig kleiner door worden.

De vraag is ook of de maatregel (net als zovele in Thailand) wel zin heeft. Ik gebruik de zakken in mijn prullenbakken. Als ze vol zijn gaan de zakken in de vuilnisbak buiten. Als ik in de supermarkt geen plastic zakken meer krijg, moet ik die gaan kopen. Mijn gebruik van zakken blijft echter hetzelfde. Niemand weet daarnaast waar het geld voor al die plastic zakken straks naar toe gaat. Is het extra winst voor de supermarkt?

Het probleem van de milieuverontreiniging zit in Thailand veel dieper, al hebben de meeste Thai nog nooit van het begrip gehoord, laat staan erover nagedacht. De doorsnee Thai is een superconsument, die zich niet afvraagt wat de gevolgen zijn van zijn handelen. Dus zien we dat laaggelegen stukken land (in de moerassige delta van de Chao Phraya dus vrijwel alles) worden opgevuld met allerlei soorten afval, van puin tot en met gebruikte luiers of lege flessen. En ook het nodige plastic.

Grote stukken Thailand zijn niet veel meer dan een grote vuilnisbelt, ontstaan door onnozelheid, gemakzucht en hebberigheid. Ik kan u in mijn omgeving legio van dergelijke plekken aanwijzen. Als er genoeg brandbaar materiaal tussen zit, gaat het ook nog in de fik. Dioxine? Nooit van gehoord. De politie kijkt de andere kant op, als die al kijkt.

Vermindering van het ge- en misbruik van plastic is een kwestie van discipline. Die moet er via radio en tv gewoonweg worden ingestampt. En politieagenten moeten gedwongen worden het vuilnis in hun wijk op te ruimen. Reken maar dat het probleem dan snel is opgelost.

Mai Pen Rai

door Hans Bos

Zoals elke welopgevoede Nederlander stopte ik in Thailand ooit voor elke zebra. Dat is afgelopen, want enkele overstekende voetgangers hebben het nauwelijks overleefd.

Ik stopte, maar de auto’s en motorfietsen achter me haalden me links in en reden doodgemoedereerd met grote snelheid door. Zebra’s zijn voor Thaise automobilisten tekens dat de voorganger snel kan worden ingehaald. Voetgangers accepteren dit gedrag als zijnde ‘normaal’. Mai pen rai, geen probleem.

De pickup voor me heeft in zijn laadbak een lange staaf, die op ooghoogte bijna twee meter naar achter uitsteekt, niet voorzien van de verplichte rode lap. Een motorrijder ziet het uitsteeksel te laat, dat zijn oog op een haar na mist. In plaats van de chauffeur van de pickup uit te maken voor alles wat mooi en lelijk is, kijkt de motorrijder verontschuldigend lachend om zich heen. Mai pen rai.

Een dag later haalt een pickup mij in, met een groot hek in de laadbak. Dat hek is ongeveer anderhalve meter breder dan de auto, waardoor deze bij stoplichten fungeert als een soort bezemwagen. Geen agent die er iets van zegt, want politiewagens zie je op straat niet of nauwelijks.  Mai pen rai.

Oude autobussen, vrachtwagens en andere niet goed onderhouden voertuigen braken roetwolken uit waar zelfs een gecremeerde Thai nog longkanker van zou krijgen. Erachter rijden motorfietsen, gestoffeerd met een berijder (vaak met helm), een passagier (vrijwel altijd zonder) en de nodige kinderen er voor of er tussen (idem). Mai pen rai, tot de dood er op volgt. Wie als farang het ongeluk heeft om met ze in botsing te komen, is, ook buiten zijn schuld, altijd de klos.

De doorsnee Thaise automobilist stoort zich niet aan andere weggebruikers. Als hij al een rijbewijs heeft, is het vaak ‘gekocht’ . Zo hij al weet heeft van verkeersregels, trekt hij of zij er zich geen snars van aan. Zijn auto is zijn kasteel, waar hij heer en meester is. Zo vriendelijk en beleefd hij/zij is in de dagelijkse omgang, zo hufterig en horkerig is zijn gedrag op de weg.

Corruptie Thailand

door Hans Bos

Als het om corruptie gaat, staat Thailand in Azie op de tweede plaats, na de Philippijnen en samen met Indonesie. Een niet al te best resultaat. Wereldwijd scoort het ‘Land of  Scams’ een 84ste plek van de dik 160, net boven de Afrikaanse landen Lesotho en Malawi.

Corruptie verkankert Thailand en het euvel wordt steeds erger.  Het lijkt erop alsof elk bouwwerk en elke transactie wordt gehinderd door het betalen van ‘tea money’. Met name het Land Office en het Customs Department zijn geduchte kassiers. Uit eigen ervaring weet ik dat het upgraden van een stuk land geen enkel probleem opleverde na het betalen van 5000 THB. Vrijwel elk bedrijf in Thailand kan erover meepraten en op de verschillende discusiefora zijn legio verhalen te vinden van mensen die voor ontvangst van een pakje uit het buitenland meer (extra) moesten betalen dan de waarde van het pakketje zelf.

Afgelopen week legde premier Abhisit Vejjajiva de vinger op de zere plek, met de mededeling dat de corruptie in Thailand hand over hand toeneemt. Dat bedreigt volgens hem de morele en ethische principes van de samenleving. Probleem is dat de corruptie aan de top begint bij hebzuchtige, maar machtige figuren en zich dan als een olievlek naar beneden uitbreidt. Ieders hebzucht kent nauwelijks grenzen en de meerderheid van de bevolking in Thailand accepteert corruptie als onvermijdelijk, en soms wel verdraaid handig als je iets snel geregeld wil hebben. Bij projecten als de Sky Train, brandweerwagens en de nieuwe luchthaven gaat het om grote bedragen. De Thaise National Anti Corruption Commission heeft de afgelopen vijf jaar geen verbetering gezien van deze misstand, evenals de Wereldbank. De angst is nu dat de corruptie als gevolg van de slechte economische vooruitzichten alleen maar toeneemt. Macro-economisch groeit Thailand als kool, maar de gewone burger merkt daar weinig of niets van.

Af en toe loopt een machtig figuur tegen de lamp, vermoedelijk omdat hij niet (voldoende) heeft afgedragen aan andere betrokkenen bij de corruptie. Dat gebeurt echter mondjesmaat. Het gewone volk heeft eerder te maken met politieagenten die hun levensomstandigheden enigszins willen verbeteren. Let wel: een gewone agent begint met 6000 THB, op dit moment 150 euro per maand. Zijn captain gaat naar huis met 12.000 THB, ook niet voldoende om de monden van vrouw en kinderen te voeden. Een generaal-majoor bij de politie toucheert 42.000 THB en een generaal 60.000. De politieman moet echter zelf zijn wapen en handboeien kopen, evenals zijn motorfiets. Dat kan tegenwoordig op afbetaling…Tot die tijd moet hij het doen met het speelgoedpistooltje van zijn zoon.

Door de gevluchte ex-premier Thaksin is ‘funding outside the system’  in het leven geroepen. Dat wil niets anders zeggen dan dat elk bureau zo zijn eigen manieren heeft om extra geld binnen te brengen, ook al ter betaling van de benzine van dienstauto’s en bromfietsen. Het politie-apparaat is dus meer een commercieel bedrijf dan een instelling die de wet moet handhaven. Om aan de basisbehoeften van oom agent te voldoen, is vrijwel alles geoorloofd. En wil je een streepje in de hierarchie hoger, dan hangt daar ook een prijskaartje aan.

Deze gang van zaken valt de individuele agent nauwelijks kwalijk te nemen. Hij heeft te maken met een oeroud systeem waar hij zich aan moet aanpassen, op straffe van vertrek. Een fundamentele schoonmaak van het hele apparaat is absolute noodzaak, met keiharde regels en straffen. Dat is in Hong Kong en Singapore uiteindelijk ook gelukt. Of het ooit zo ver komt in Thailand is echter zeer de vraag.