Wetenschappers hebben ontdekt dat veroudering in de hersenen niet alleen te maken heeft met een gebrek aan algemene energie, maar specifiek met een tekort aan het molecuul GTP. Wanneer dit niveau daalt, hapert de cellulaire schoonmaakdienst en hopen schadelijke stoffen zich op. Gelukkig laat nieuw onderzoek zien dat een slimme combinatie van vitamine B3 en een stofje uit groene thee deze niveaus kan herstellen en mogelijke veroudering van de hersenen kan remmen.
De meeste mensen die zich verdiepen in gezondheid en energie hebben weleens gehoord van ATP. Dit molecuul staat bekend als de universele brandstof voor onze cellen. Maar recent onderzoek van de University of California, Irvine werpt een heel nieuw licht op celveroudering. De onderzoekers ontdekten dat een ander, vaak vergeten molecuul minstens zo cruciaal is voor het gezond houden van onze hersenen: guanosinetrifosfaat, ofwel GTP. Waar ATP zorgt voor de grove energievoorziening, werkt GTP als een specifieke regulator voor vitale processen.
Het probleem ontstaat wanneer we ouder worden. De productie van GTP in onze hersencellen neemt dan af, precies op de plekken waar energiecentrales (mitochondriën) hun werk moeten doen. Hierdoor stopt het recyclingsysteem van de cel, genaamd autofagie, met goed functioneren. Het resultaat is een ophoping van cellulaire rommel die we vaak zien bij neurodegeneratieve ziekten. Het goede nieuws is dat dit proces omkeerbaar lijkt te zijn met stoffen die gewoon in onze voeding voorkomen.
Het verschil tussen de brandstoffen ATP en GTP
Je kunt je lichaamscellen zien als een drukke stad. ATP is hierbij de elektriciteit die alle lichten en machines laat draaien; zonder ATP gebeurt er niets. GTP heeft een andere, meer gespecialiseerde rol. Het is als de brandstof voor de vuilniswagens en logistieke voertuigen in die stad. GTP stuurt eiwitten aan die fungeren als schakelaars en transportmiddelen. Als er te weinig GTP is, blijven de lichten misschien wel aan (dankzij ATP), maar wordt het afval niet meer opgehaald en raken de wegen verstopt. In je hersenen leidt dit tot tragere communicatie en uiteindelijk tot celsterfte.
De schoonmaakdienst van je cellen hapert
Het onderzoek toonde aan dat een daling van GTP direct leidt tot problemen met de mitochondriën, de energiecentrales van de cel. Normaal gesproken splitsen en fuseren deze mitochondriën voortdurend om gezond te blijven. GTP is de brandstof die dit dynamische proces mogelijk maakt. Als dit stagneert, werkt ook de autofagie niet meer goed. Autofagie is het proces waarbij de cel zijn eigen beschadigde onderdelen opeet en recyclet. Zonder voldoende GTP hopen giftige eiwitten, zoals amyloïde-bèta (bekend van de ziekte van Alzheimer), zich op in de cel, omdat ze niet worden afgevoerd.
Een krachtige mix van vitamine B3 en groene thee
Het meest hoopvolle deel van deze studie is de oplossing die de onderzoekers vonden. Ze testten het effect van twee natuurlijke stoffen op verouderde hersencellen: nicotinamide en EGCG. Nicotinamide is een vorm van vitamine B3 die essentieel is voor de energiestofwisseling. EGCG (epigallocatechinegallaat) is een krachtige antioxidant die rijkelijk aanwezig is in groene thee. De combinatie bleek goud waard. Vitamine B3 hielp de energieproductie op gang, terwijl EGCG zorgde dat de specifieke GTP-voorraden werden aangevuld en beschermd.
Wat betekent dit voor jouw leefstijl
De resultaten waren opmerkelijk snel zichtbaar in het laboratorium. Binnen 24 uur na toediening van deze mix zagen de onderzoekers dat de GTP-niveaus in oude cellen weer hersteld waren tot het niveau van jonge cellen. De “vuilniswagens” gingen weer rijden: de autofagie kwam op gang en de ophoping van schadelijke eiwitten nam af. Hoewel dit onderzoek in vitro (in celkweken) is uitgevoerd, suggereert het sterk dat onze voeding en supplementen direct invloed kunnen hebben op hoe snel onze hersenen verouderen op moleculair niveau.
Tot slot laat dit inzicht zien dat we niet machteloos staan tegenover veroudering. Door strategisch te kijken naar micronutriënten die specifieke celprocessen ondersteunen, zoals de combinatie van B3 en groene thee-extract, kunnen we mogelijk onze cellulaire vitaliteit behouden (natuurlijk vraagt dit om meer onderzoek). Het is een fascinerend inzicht dat de sleutel tot een jonger brein soms in kleine, alledaagse moleculen ligt.
Bron: University of California, Irvine – GeroScience Study – https://link.springer.com/article/10.1007/s11357-025-01786-4
Over deze blogger
-
Bekend als Khun Peter (63), woont afwisselend in Apeldoorn en Pattaya. Al 14 jaar een relatie met Kanchana. Nog niet gepensioneerd, heb een eigen bedrijf, iets met verzekeringen. Gek op dieren, vooral honden en een liefhebber van goede muziek.
Genoeg hobby's: schrijven voor Thailandblog, fitness, gezondheid en voeding, schietsport, kletsen met vrienden en nog wat eigenaardigheden.
Lees hier de laatste artikelen
Gezondheid21 maart 2026Dagelijkse multivitamine lijkt veroudering bij 60-plussers iets te vertragen
Gezondheid14 maart 2026Onderzoek: ouderen ervaren minder pijn door het gebruik van olijfolie
Gezondheid11 maart 2026Wat je in Thailand op je bord legt, merk je dezelfde nacht in bed
Gezondheid1 maart 2026Thais onderzoek: selenium, zink en koper lijken je geheugen op latere leeftijd te sturen
Hier nog even een overzicht van voedingsmiddelen die van nature veel nicotinamide bevatten. Mocht je geen supplementen willen slikken. Dit zijn vooral eiwitrijke en dierlijke producten, omdat vitamine B3 daar het meest geconcentreerd voorkomt.
Voedingsmiddelen met de hoogste hoeveelheden nicotinamide:
Kip en kalkoen – Rijk aan B3 en makkelijk op te nemen. Vooral kipfilet en kalkoenborst scoren hoog.
Tonijn en zalm – Vette vis levert royale hoeveelheden vitamine B3 en tegelijk gezonde vetten.
Rood vlees – Rundvlees, met name mager rund, bevat veel nicotinamide in een goed opneembare vorm.
Lever – Een van de krachtigste natuurlijke bronnen. Rund- en kippenlever zijn echte B3-topscoorders.
Pinda’s en pindakaas – Plantaardig alternatief met verrassend veel B3.
Zonnebloempitten – Compacte bron van B-vitaminen, goed om over salades of yoghurt te strooien.
Bruine rijst en volkoren granen – Bevatten bescheiden, maar stabiele hoeveelheden.
Avocado – Een praktische bron met een mix van gezonde vetten en B-vitaminen.