Creatine staat vooral bekend als voedingssupplement voor sporters. Het kan de spierkracht, trainingsprestaties en het herstel ondersteunen. Een nieuwe studie van de University of California in Los Angeles laat echter zien dat de stof mogelijk ook een rol speelt bij de afweer tegen kanker.
Het onderzoek verscheen in april 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift iScience. De wetenschappers bestudeerden hoe creatine dendritische cellen beïnvloedt. Deze gespecialiseerde afweercellen herkennen afwijkende cellen en presenteren kenmerken daarvan aan T-cellen. Die T-cellen kunnen vervolgens kankercellen opsporen en aanvallen.
Eerder onderzoek van dezelfde onderzoeksgroep wees al uit dat creatine de energievoorziening van tumorbestrijdende T-cellen kan ondersteunen. De nieuwe studie suggereert dat creatine ook de cellen versterkt die deze afweerreactie organiseren.
Afweercellen hebben veel energie nodig
Creatine is een lichaamseigen stof die helpt bij de opslag en snelle beschikbaarheid van energie. Het lichaam maakt de stof zelf aan. Daarnaast krijgen mensen creatine binnen via voeding, vooral uit vlees en vis.
De onderzoekers ontdekten dat dendritische cellen in muizentumoren meer creatinetransporteiwit bevatten dan vergelijkbare cellen in gezond weefsel. Dit eiwit, kortweg CrT genoemd, zorgt ervoor dat creatine de cel kan binnendringen.
Om het belang daarvan te testen, maakten de wetenschappers dendritische cellen zonder dit transporteiwit. Deze cellen leefden korter, werden minder actief en konden T-cellen minder goed aanzetten tot actie. De T-cellen vermenigvuldigden zich trager en produceerden minder signaalstoffen die nodig zijn voor een krachtige afweerreactie tegen tumoren.
Creatine werkt als een energiebuffer
Toen de onderzoekers extra creatine toevoegden, steeg in de dendritische cellen de hoeveelheid ATP. Dat is de belangrijkste directe energiedrager van een cel.
Creatine werkt daarbij als een oplaadbare energiebuffer. De stof helpt cellen energie op te slaan en snel vrij te maken wanneer dat nodig is. Dat kan belangrijk zijn binnen een tumor, waar snelgroeiende kankercellen veel voedingsstoffen verbruiken en afweercellen onder zware omstandigheden moeten functioneren.
Bij muizen met melanoom vertraagden dagelijkse creatine-injecties de tumorgroei. Ook kwamen meer actieve dendritische cellen in de tumoren terecht. Deze cellen maakten meer stoffen aan die andere afweercellen aantrekken.
Ook menselijke cellen reageren sterker
De wetenschappers onderzochten vervolgens menselijke dendritische cellen in het laboratorium. Ook daar leidde creatine tot een sterkere activering. De cellen konden T-cellen beter voorbereiden op een afweerreactie tegen een doelwit dat met kanker samenhangt.
Dat resultaat is interessant voor de ontwikkeling van therapeutische kankervaccins. Sommige van deze vaccins worden gemaakt met dendritische cellen van de patiënt. De cellen worden buiten het lichaam voorbereid om het immuunsysteem een bepaald tumorkenmerk te leren herkennen.
De onderzoekers denken dat creatine tijdens dit productieproces misschien kan helpen om zulke vaccins krachtiger te maken. Dat moet echter nog worden onderzocht bij patiënten.
Immuuntherapie werkt niet bij iedereen
Immuuntherapie heeft de behandeling van verschillende kankersoorten sterk veranderd. De behandeling helpt het immuunsysteem om tumorcellen beter te herkennen of aan te vallen. Toch reageert naar schatting slechts 20 tot 40 procent van de patiënten voldoende op veelgebruikte vormen van immuuntherapie.
De onderzoekers hopen dat ondersteuning van dendritische cellen de werking van bestaande behandelingen kan verbeteren. Het gaat daarbij niet alleen om de T-cellen die een tumor uiteindelijk aanvallen. Ook de afweercellen die het doel aanwijzen en de aanval op gang brengen, moeten voldoende energie en slagkracht hebben.
Nog geen behandeling voor mensen
De resultaten betekenen niet dat creatinesupplementen kanker behandelen. Het onderzoek werd uitgevoerd met muizen en menselijke cellen in laboratoriumschalen. De muizen kregen bovendien creatine via injecties. Dat is iets anders dan dagelijks een schep creatinepoeder innemen.
Er zijn klinische onderzoeken nodig om vast te stellen of creatine bij mensen dezelfde invloed heeft, welke dosering nodig zou zijn en of de combinatie met chemotherapie, immuuntherapie of andere medicijnen veilig is.
Deze waarschuwing is ook relevant voor Nederlanders en Belgen die in Thailand wonen. De Thaise voedsel- en geneesmiddelenautoriteit waarschuwde in februari 2026 opnieuw tegen voedingssupplementen die beweren kanker te remmen of te genezen. Thailand telt jaarlijks meer dan 140.000 nieuwe kankerdiagnoses. Juist daardoor krijgen misleidende gezondheidsclaims gemakkelijk aandacht van patiënten en bezorgde familieleden.
Eerst overleggen met de behandelend arts
Creatine wordt al tientallen jaren gebruikt en geldt voor gezonde volwassenen bij normale doseringen meestal als veilig. Dat betekent niet automatisch dat het supplement geschikt is tijdens een kankerbehandeling. Supplementen kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden of ongeschikt zijn bij bijvoorbeeld nierklachten.
Het onderzoek opent een interessante nieuwe richting: creatine lijkt niet alleen spieren, maar ook bepaalde afweercellen van energie te voorzien. Voor patiënten verandert er voorlopig niets. Wie kanker heeft of wordt behandeld, moet creatine uitsluitend gebruiken na overleg met de behandelend arts. Hoop is begrijpelijk, maar laboratoriumresultaten zijn nog geen therapie.
Bronnen: iScience, UCLA Newsroom, National Cancer Institute, Thai Food and Drug Administration.
Over deze blogger
- Bekend als Khun Peter (64), woont afwisselend in Apeldoorn en Pattaya. Al 16 jaar een relatie met Kanchana. Nog niet gepensioneerd, heb een eigen bedrijf, iets met verzekeringen. Gek op dieren, vooral honden, en een liefhebber van goede muziek. Genoeg hobby's: schrijven voor Thailandblog, fitness, gezondheid en voeding, schietsport, kletsen met vrienden en nog wat eigenaardigheden.
Lees hier de laatste artikelen
Gezondheid25 juli 2026UCLA-onderzoek koppelt creatine aan sterkere afweer tegen kanker
Gezondheid8 juli 2026Tien minuten buiten adem zijn helpt Thailandgangers gezonder ouder worden
Gezondheid2 juli 2026Studie ziet verband tussen DHA en beter geheugen bij 65-plussers
Gezondheid23 juni 2026Onderzoek laat zien dat darmbacteriën meebepalen wat voeding met je lichaam doet