Vitamine E kan hersenen mogelijk beschermen zoals bij Alzheimer maar bewijs blijft onzeker
Cognitieve achteruitgang komt veel voor bij het ouder worden en is een belangrijk kenmerk van aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer. Omdat beschadiging door vrije radicalen mogelijk een rol speelt, wordt al langere tijd onderzocht of antioxidanten zoals vitamine E de hersenen kunnen beschermen.
Voor de nieuwe review werden vier wetenschappelijke databanken doorzocht. De onderzoekers selecteerden 43 studies die tussen 2012 en 2022 waren gepubliceerd. Daarin waren in totaal 80.488 mensen gevolgd.
De studies werden verdeeld in drie groepen:
- één studie naar een supplement met uitsluitend vitamine E;
- achttien studies naar vitamine E uit voeding;
- 24 studies naar multivitaminen of combinatiepreparaten met vitamine E.
De gunstigste verbanden werden vooral gevonden bij vitamine E uit voeding en bij supplementen waarin vitamine E met andere vitaminen, mineralen of plantenstoffen was gecombineerd.
Voeding lijkt belangrijker dan één losse vitamine
Volgens de onderzoekers hangt een hogere inname van vitamine E via de voeding samen met betere cognitieve prestaties en mogelijk een tragere achteruitgang. Daarbij ging het vaak om voedingspatronen die ook andere gezonde stoffen bevatten, zoals onverzadigde vetten, vitaminen, mineralen en polyfenolen.
Daardoor is niet duidelijk welk deel van het gevonden voordeel werkelijk aan vitamine E kan worden toegeschreven. Mensen die veel vitamine E binnenkrijgen via noten, zaden, plantaardige oliën en groenten, eten vaak ook op andere punten gezonder.
Een vergelijkbaar probleem speelt bij multivitaminen. Een combinatiepreparaat bevat meerdere voedingsstoffen. Een eventueel gunstig effect kan daarom het resultaat zijn van samenwerking tussen verschillende stoffen, en niet van vitamine E alleen.
De review laat dan ook vooral een verband zien. De resultaten bewijzen niet dat vitamine E op zichzelf cognitieve achteruitgang voorkomt.
Vitamine E bestaat uit acht verschillende stoffen
Vitamine E is geen afzonderlijke stof, maar een verzamelnaam voor acht verwante verbindingen. Deze zijn verdeeld over twee groepen:
- vier tocoferolen: alfa, bèta, gamma en delta;
- vier tocotriënolen: alfa, bèta, gamma en delta.
De meeste onderzoeken naar supplementen richten zich op alfa-tocoferol. Over de andere vormen is veel minder bekend. Vooral tocotriënolen en de niet-alfa-vormen zijn nauwelijks afzonderlijk onderzocht bij mensen met geheugenproblemen of cognitieve achteruitgang.
Dat is een belangrijke beperking. De verschillende vormen van vitamine E gedragen zich niet precies hetzelfde in het lichaam. Ze kunnen zich anders over celmembranen verdelen en mogelijk ook verschillen in hun antioxidatieve en beschermende werking.
Losse supplementen leveren nog geen overtuigend bewijs
De conclusie dat vitamine E de hersenen beschermt, moet voorzichtig worden geïnterpreteerd. Eerdere systematische reviews en onderzoeken met willekeurig toegewezen deelnemers vonden geen overtuigend bewijs dat vitamine E-supplementen het geheugen verbeteren of voorkomen dat milde cognitieve stoornissen overgaan in dementie.
In één grote studie leek een hoge dosis alfa-tocoferol de achteruitgang in het dagelijks functioneren van mensen met Alzheimer enigszins te vertragen. Dat betekent echter niet automatisch dat hun geheugen verbeterde of dat de ziekte werd gestopt. Bovendien ging het om een zeer hoge dosering, die niet zonder medisch toezicht moet worden gebruikt.
Hoge doses vitamine E kunnen de bloedstolling beïnvloeden. Dat is vooral relevant voor mensen die bloedverdunners gebruiken, een verhoogde kans op bloedingen hebben of binnenkort worden geopereerd.
Wat betekent dit voor mensen in Thailand?
Voor Nederlanders en Vlamingen die in Thailand wonen of overwinteren, is vitamine E doorgaans goed via de dagelijkse voeding binnen te krijgen. Op Thaise markten en in supermarkten zijn onder meer pinda’s, zonnebloempitten, avocado, groene bladgroenten, broccoli en verschillende plantaardige oliën ruim verkrijgbaar.
Ook Thaise gerechten met noten, zaden, groenten en plantaardige olie kunnen bijdragen aan de inname. Het gaat daarbij niet om één wonderproduct, maar om het totale voedingspatroon. Wie vaak vers kookt en voldoende groenten, noten en gezonde vetten eet, krijgt meestal ook andere voedingsstoffen binnen die belangrijk zijn voor hart, bloedvaten en hersenen.
Vitamine E-supplementen zijn in Thailand gemakkelijk verkrijgbaar, maar een hoge dosering is niet automatisch beter. Dat geldt vooral voor ouderen die medicijnen gebruiken. Bespreek langdurig gebruik of hoge doseringen daarom met een arts of apotheker, zeker bij bloedverdunners, hart- en vaatziekten of een geplande operatie.
Wat heb je hier in de praktijk aan?
De uitkomsten ondersteunen vooral een brede voedingskundige aanpak. Het is verstandiger om vitamine E binnen te krijgen als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon dan uitsluitend te vertrouwen op een hooggedoseerd supplement met alfa-tocoferol.
Goede voedingsbronnen zijn onder meer:
- amandelen, hazelnoten en pinda’s;
- zonnebloempitten en andere zaden;
- zonnebloem-, olijf- en tarwekiemolie;
- avocado;
- spinazie, broccoli en andere groene groenten.
Een multivitamine kan bij bepaalde mensen nuttig zijn om tekorten aan te vullen, maar is geen bewezen behandeling tegen geheugenverlies, dementie of de ziekte van Alzheimer. Bij bestaande geheugenklachten is medisch onderzoek belangrijk, omdat ook medicijnen, schildklierproblemen, vitaminetekorten, slaapstoornissen en andere aandoeningen een rol kunnen spelen.
Geen wondermiddel, wel een aanwijzing
De nieuwste review geeft aanwijzingen dat vitamine E binnen een gezond voedingspatroon kan bijdragen aan het behoud van de cognitieve functie. Het sterkste signaal komt echter niet van losse vitamine E-capsules, maar van voeding en supplementen waarin meerdere voedingsstoffen samen voorkomen.
Ook in Thailand blijft een voedingspatroon met verse groenten, noten, zaden en gezonde oliën daarom de verstandigste keuze. De onderzoekers pleiten ondertussen voor nieuwe klinische studies waarin niet alleen alfa-tocoferol, maar ook tocotriënolen en andere vormen van vitamine E afzonderlijk worden onderzocht.
Bronnen
- Amin, A. M., & Mostafa, H. (2026). Vitamin E and cognitive function: A systematic review of clinical evidence. Nutrition Research, 145, 66–86.
- Butler, M., Nelson, V. A., Davila, H., et al. (2018). Over-the-counter supplement interventions to prevent cognitive decline, mild cognitive impairment, and clinical Alzheimer-type dementia: A systematic review. Annals of Internal Medicine, 168(1), 52–62.
- Farina, N., Llewellyn, D., Isaac, M. G. E. K. N., & Tabet, N. (2017). Vitamin E for Alzheimer’s dementia and mild cognitive impairment. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017(4).
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. (2025). Vitamin E: Fact sheet for health professionals.
Over deze blogger
- Bekend als Khun Peter (64), woont afwisselend in Apeldoorn en Pattaya. Al 16 jaar een relatie met Kanchana. Nog niet gepensioneerd, heb een eigen bedrijf, iets met verzekeringen. Gek op dieren, vooral honden, en een liefhebber van goede muziek. Genoeg hobby's: schrijven voor Thailandblog, fitness, gezondheid en voeding, schietsport, kletsen met vrienden en nog wat eigenaardigheden.
Lees hier de laatste artikelen
Gezondheid30 juli 2026Vitamine E kan hersenen mogelijk beschermen zoals bij Alzheimer maar bewijs blijft onzeker
Gezondheid26 juli 2026Twee uur krachttraining per week hangt samen met lager sterfterisico
Gezondheid25 juli 2026UCLA-onderzoek koppelt creatine aan sterkere afweer tegen kanker
Gezondheid8 juli 2026Tien minuten buiten adem zijn helpt Thailandgangers gezonder ouder worden