Zo moeilijk is Thailand niet – Veertien baht (deel 3)
Maandag 19 oktober, 13.20 uur
Ik heb een weegschaal gekocht bij de Makro. Zo’n kleine voor sieraden, met een glazen kapje erover tegen de tocht. De verkoper vroeg of ik apotheker was. Ik zei dat ik ging trouwen. Dat leek hem een afdoende verklaring.
Om tien uur sta ik bij Saeng Thong. Het rolluik is half dicht, voor mij. Mae Saeng zit achter de toonbank met haar bril aan het kettinkje en kijkt naar de doos onder mijn arm. Als ik de weegschaal uitpak, zegt ze iets in het Thais tegen Kwan. Kwan antwoordt kort. Mae Saeng zet haar bril af, kijkt me aan en begint te lachen, een hoge, lange lach die ze achter haar hand probeert te houden en niet houdt.
“She say you first farang who bring own scale,” zegt Kwan. “She say she like you.” “En wat zei jij?” “I say wait.”
De boeken liggen klaar. Een grootboek met een groene kaft, een map met inkoopbonnen, een voorraadlijst. Volgens die lijst ligt er tweehonderdtwaalf baht goud in de kluis. Kwan opent hem met twee sleutels en een code die ze intikt met haar rug naar me toe. Dan legt ze alles op de toonbank: baren, kettingen, armbanden, ringen in zakjes met nummers erop. Ik leg stuk voor stuk op de weegschaal, Kwan noemt het nummer en schrijft het gewicht erachter, en Mae Saeng pelt intussen een mandarijn en geeft me om het halfuur een partje, zonder te vragen of ik er een wil.
Buiten gaat de markt gewoon door. Door het halve rolluik zie ik slippers voorbijkomen, de wielen van een kar met ijs, een hond die even naar binnen kijkt en besluit dat het hier te koud is. Eén keer pakt ze een ketting die ik net heb gewogen, legt hem zelf nog eens op mijn weegschaal en knikt. Ik weet niet of ze mij controleert of mijn weegschaal.
Het duurt bijna twee uur. Als ik alles bij elkaar heb opgeteld, kom ik op honderdachtennegentig.
Veertien baht te weinig. Dat is een flinke handvol goud. Tegen de prijs van vandaag meer geld dan ze mij vraagt.
Ik leg de rekenmachine neer en zeg niets. Kwan ook niet. Mae Saeng houdt op met pellen.
Dan pakt Kwan de map met bonnen, bladert, en legt er een voor me neer. Een goudsmid in Nong Khai. Veertien baht, for repair and new design, gedateerd 2 oktober. Gestempeld en getekend. “Old design no sell,” zegt ze. “Young people want thin chain. Korean style. Goldsmith in Nong Khai cheap and good.”
Het klinkt redelijk. Maar ik kan het niet nagaan zonder naar Nong Khai te rijden, en dat zeg ik ook. Ik zet het in mijn notitieboekje, onderaan de bladzijde: 14 baht, goudsmid Nong Khai. Bellen.
Kwan leest ondersteboven mee. “You write everything?” “Alles wat ik nog niet weet.” “Then you need big book.”
Nu is het lunchpauze. Mae Saeng heeft rijst met kip laten brengen van een kraam verderop, in plastic zakjes met een elastiekje erom, en een zakje bouillon apart. We eten aan de toonbank, tussen de weegschaal en de voorraadlijst. Kwan eet rechtop en snel, met haar ogen op het grootboek. Mae Saeng schuift het vel van haar kip op mijn bord en zegt iets.
“She say you too thin for farang,” zegt Kwan. “Farang must be fat. Then people trust.”
Ik eet het vel op. Mae Saeng knikt tevreden, alsof ik een examen heb gehaald. Kwan veegt haar mond af met een servetje van de rol en zegt dat er na de lunch nog iets is. Ze zegt het zonder me aan te kijken.
Maandag 19 oktober, 21.00 uur
Na de lunch zet Kwan een schoenendoos op de toonbank. Er zitten spaarkaarten in, honderdtwintig stuks, van geel karton, met een stempel voor elke maand.
Het is een idee van Mae Saeng. Marktvrouwen, kappers, een juf van de school om de hoek betalen twaalf maanden een vast bedrag en krijgen daarna een ketting van één baht goud. Tegen de prijs die op de kaart staat. Op elke kaart staat dezelfde prijs, met de hand geschreven, met een bolle, ouderwetse krul in de vijf. Zevenenvijftigduizend, de prijs van vorig jaar, toen ze de kaarten uitgaf.
De goudprijs is vandaag zesenzestigduizend.
Ik pak er een paar uit. De namen kan ik niet lezen, maar de kaarten zelf vertellen genoeg. Een met een koffiekring in de hoek. Een die zo vaak is vastgehouden dat het karton zacht is geworden, als een oud bankbiljet. Een met op de achterkant een huis en een zon in roze stift, van een kind dat erbij moest wachten. Op alle kaarten staan de stempels keurig in hun vakje. Niemand heeft een maand overgeslagen.
Ik hoef het niet uit te rekenen om te zien dat het niet goed zit. Ik doe het toch, voor Kwan. Negenduizend per ketting, honderdtwintig kettingen: ruim een miljoen baht verlies als ze allemaal tegelijk komen, en de prijs stijgt nog. Ze kijkt niet naar de rekenmachine. “Mother buy gold for cards last year,” zegt ze. “When price low. Gold is in safe.” “Welk goud?” “Some.”
Some. Ik vraag hoeveel. Ze zegt dat ze het morgen precies uitzoekt. Mae Saeng zegt iets vanuit haar stoel, scherp. Kwan antwoordt nog scherper. Ik versta er niets van, maar ik hoor dat het niet over mij gaat. Daarna is het stil, en Mae Saeng schuifelt naar achteren.
“She promise,” zegt Kwan zacht. “Thai promise. If she not give, she lose face. If she lose face, shop finish.”
Ning zei het vorige week al, met de strijkbout in haar hand. Kwan mother promise many people. Ik heb het weggezet als een tegeltje. Nu staat die belofte voor me op de toonbank, in een schoenendoos.
Om zes uur trekt Kwan het rolluik helemaal naar beneden en loopt met me mee tot de hoek. De markt ruikt naar houtskool en gebakken knoflook, de eerste kraampjes van de avond gaan open. Ze blijft staan, met haar armen over elkaar.
“Today you see bad part,” zegt ze. “Tomorrow you see good part. Plaza. Five o’clock.” “Ik wil morgen ook weten hoeveel goud er voor die kaarten is.” “Tomorrow,” zegt ze. “One bad part one day. Enough.”
Ze tikt met één vinger op mijn borstzak, op het notitieboekje, zoals je op een meloen tikt om te horen of hij rijp is, en loopt terug naar de winkel. Ik loop naar huis met de rambam van de markt in mijn oren en die vinger nog op mijn borstzak.
Dinsdag 20 oktober, ochtend
Aan de ontbijttafel wil de Belg weten hoe de boeken waren. Iedereen weet dat ik er gisteren was. Iedereen weet ook dat ik een weegschaal heb gekocht, want de jongen van de Makro heeft een neef die bij de koffiekar werkt.
“Over andermans boeken praat ik niet,” zeg ik. “Dus ze kloppen niet,” zegt de Belg. De man uit Tiel legt zijn mes even neer. “Heb je hem geijkt? Die weegschaal?” “Hij komt uit de doos.” “Dan weeg je met de mening van de fabriek,” zegt hij, en snijdt verder.
Harry twijfelt nog steeds over Kumphawapi. De moeder heeft het weer gevraagd, deze keer via een nicht. “Ga,” zeg ik. “Neem fruit mee voor de moeder. Geen goud.” “Waarom geen goud?” “Omdat je dan de volgende keer weer goud moet meenemen.” Harry knikt en roert in zijn koffie, alsof Kumphawapi op de bodem ligt.
Dinsdag 20 oktober, 18.30 uur
Central Plaza, tweede verdieping, met de leasingmanager, een jongeman in een te groot pak die me drie keer per zin sir noemt. De huur valt mee. De plek is goed: tussen een bubble-teazaak en een telefoonwinkel, recht tegenover de roltrap.
Kwan loopt de lege ruimte rond terwijl hij praat. Ze zet haar passen af langs de muur, hardop in het Thais. In de achterste hoek blijft ze staan. “Safe here. In wall.” Ze loopt naar het midden en tekent met haar hand een grote U in de lucht. “Vitrine like this. Customer inside, not outside.” Bij de ingang wijst ze naar de pilaar. “Mirror. Woman must see herself with gold. Then she buy.” “En als ze zichzelf niet mooi vindt?” “Then mirror is wrong. Change mirror.”
De leasingmanager schrijft alles op wat zij zegt en vraagt mij of het goed is. Ik zeg dat hij het aan haar moet vragen. Hij kijkt van de een naar de ander en besluit dan maar sir tegen ons allebei te zeggen.
Ik ga een poosje op een bankje zitten en kijk wie er langsloopt. Studentes, oma’s met kleinkinderen, vrouwen met boodschappentassen. Veel goud, om polsen en om halzen.
Kwan staat naast me met haar armen over elkaar. “What you do?” “Marktonderzoek.” “You look woman.” “Ik kijk naar klanten.” “You look woman,” zegt ze, en loopt weg om koffie te halen. Als ze terugkomt, heeft ze er twee, en ze betaalt ze allebei. Het is de eerste keer dat ze iets helemaal betaalt. Ik zeg er maar niets van.
Ze gaat naast me zitten. IJskoffie, zo zoet dat mijn tanden ervan piepen. Het bankje is kort. Haar knie raakt de mijne en ze haalt hem niet weg. Ik ook niet. Zo zitten we tien minuten naar de roltrap te kijken, twee mensen die allebei beweren dat ze aan het werk zijn.
Dinsdag 20 oktober, 21.15 uur
Ik bel het nummer op de bon van de goudsmid. Het duurt even. Een man neemt op, met op de achtergrond een televisie en een hamer op metaal. Ik zeg Saeng Thong en fourteen baht en repair. Hij zegt yes, yes, Saeng Thong, en daarna een hele zin in het Thais waarvan ik alleen Kwan versta en iets wat klinkt als next week. Dan hangt hij op, of valt de verbinding weg.
Er is dus een goudsmid, hij kent de winkel, hij kent Kwan, en er is werk dat volgende week klaar is. Dat is meer dan ik meestal krijg. Mijn ex beloofde ooit dat ze next week het huis uit zou gaan. Dat werden negen maanden.
Woensdag 21 oktober, 12.10 uur
Line. Tonight you choose. If restaurant bad, you pay all. Ik stuur het adres. Een minuut later: Expensive. Ik stuur terug: Dan betaal je de helft van duur. Jouw regel. Drie puntjes, lang. Dan een foto van haar eigen weegschaal, leeg, met een nul op het display. My heart today, schrijft ze. En meteen daarna: Joke. Seven thirty. Not late.
Ik reserveer voor half acht. Daarna strijk ik zelf een overhemd. Ning hoeft niet alles te weten.
Woensdag 21 oktober, 23.30 uur
Het terras aan het meer, kaarsjes in glazen potten, de ober die zijn Engels van YouTube heeft. Ze komt om half acht precies, in een zwarte jurk. Geen blouse, geen opgerolde mouwen. Nog steeds geen sieraad. Ik zie het en zij ziet dat ik het zie, en ze trekt één wenkbrauw op.
Ze vraagt naar het notitieboekje. Ik laat het zien. Ze bladert, leest de regels die ik in het Engels heb geschreven, en blijft hangen bij negen. One woman at a time. “Only one?” vraagt ze. “Thai man have rule also. One wife, many friend.” “Dan ben ik geen Thaise man.” “No,” zegt ze. “You Dutch man. Dutch man have one wife and many rule.”
Ik lach zo hard dat de ober ervan schrikt.
Ze bladert terug en tikt met haar nagel op vier. Money and feeling separate. “Then why you ask gold shop woman?” “Ik kwam voor een baartje. Niet voor jou.” “But you ask me.” “Toen had ik het baartje al betaald.”
Ze geeft het boekje terug en kijkt over het meer. “Good answer,” zegt ze. “Not true. But good.”
We eten gegrilde vis met citroengras en ze pikt het knapperige vel van mijn bord. We praten tot het restaurant de stoelen opstapelt. Over haar ex, die kon zingen maar niet tellen. Over de mijne, die kon tellen maar niet ophouden. Ze vertelt hoe ze als meisje achter de toonbank sliep, op een matje, terwijl haar moeder goud woog.
De rekening deelt ze op haar telefoon door twee. Ik leg mijn helft ernaast. Ze telt hem niet na. Dat is nieuw.
Op de parkeerplaats, onder een tamarindeboom, staat ze bij haar Jazz dicht bij me. Ze ruikt naar jasmijn en iets anders, iets warms wat ik niet ken. Ik buig naar haar toe.
In haar tas gaat een telefoon. Niet de telefoon die ze de hele avond op tafel had liggen, met de weegschaal als profielfoto. Een andere. Een oude Samsung met een barst in het scherm. Ze kijkt ernaar, drukt het geluid weg en stopt hem terug, dieper dan hij zat.
“Sorry,” zegt ze. “Work.” Ze stapt in, draait het raampje open en zwaait één keer. Ik sta nog even onder die boom, half voorovergebogen, tussen de muggen.
Donderdag 22 oktober, 16.40 uur
Ik vraag het aan Ning, omdat Ning alles ziet en het niet aan iedereen vertelt. Waar gaat Kwan op vrijdag naartoe?
Ze vouwt een handdoek. “Nong Khai,” zegt ze. “Every Friday. Everybody know.” “Waarom?” Ze kijkt me aan alsof ik iets heel doms heb gevraagd en ze nog niet heeft besloten of ze het me kwalijk neemt. “Ask Kwan,” zegt ze. “Not ask Ning.”
Op de toonbank ligt haar schrift open. Ik zie mijn naam staan, in haar ronde letters, met daarachter de Thaise regel van vorige week. Er is iets bijgekomen. “Wat staat daar?” Ze slaat het schrift dicht, niet snel, gewoon dicht. “Your laundry.” “Dat is langer dan mijn was.” “You have many shirt,” zegt ze, en legt haar hand op de kaft.
Daar valt weinig tegenin te brengen. Morgen is het vrijdag en een feestdag, de dag van koning Chulalongkorn. Iedereen is vrij. Ik stuur Kwan een bericht: Morgen samen naar Nong Khai? Ik rijd. Ze leest het meteen. Ze antwoordt na een uur. Not tomorrow. Family. Saturday I call you.
Donderdag 22 oktober, 20.40 uur
Mijn broer, op het hele uur. Ik vertel hem van de kluis en de veertien baht bij een goudsmid in Nong Khai, met een bon en een hamer op de achtergrond. Van de schoenendoos met gele kaarten.
Ik hoor zijn pen stoppen. “Komen ze allemaal tegelijk?” “Nee. Ze zijn op verschillende momenten begonnen.” “Hoeveel zijn er deze maand klaar?” “Weet ik niet.” “Waarom niet?”
Daar heb ik geen goed antwoord op. Ik heb de doos gezien, ik ben geschrokken van de prijs en ik heb niet naar de data gekeken. Terwijl hij aan de lijn is, stuur ik Kwan een bericht: Hoeveel kaarten lopen af in oktober? Gelezen. Some. Saturday I tell you.
De tweede some deze week. Ik begin dat woord te kennen.
“En die vrouw?” vraagt mijn broer. Ik vertel over het terras en de parkeerplaats en de oude Samsung met de barst. Hij is even stil. “Iedereen heeft een tweede telefoon, Niek,” zegt hij. “Ik heb er een van de zaak.” Dat is waar. Hij neemt hem alleen nooit op als ik naast hem sta.
Vrijdag 23 oktober, 11.00 uur
Feestdag, en toch zit de ontbijtclub er. Voor gepensioneerden is elke dag een vrije dag, dus een feestdag merk je alleen aan de vlaggetjes.
Harry heeft nieuws. Hij gaat morgen naar Kumphawapi, naar de moeder. Hij heeft het besloten. Hij heeft het zelfs al tegen haar gezegd. De tafel valt stil van ontzag. “Wat heeft je over de streep getrokken?” vraagt de man uit Tiel. Harry wijst naar mij. “Hij zei: je zit er al aan vast, je durft het alleen niet te tekenen.” Hij zegt het op een toon waarvan ik niet weet of het een compliment is of een aanklacht.
Gerard zit aan het eind van de tafel en kijkt naar zijn telefoon. “Ga jij vandaag nog iets doen?” vraagt hij zonder op te kijken. “Uitrusten.” “Ik ga naar Nong Khai,” zegt hij. “Een vriend bezoeken. Mooi weer voor een ritje.” Nu kijkt hij wel op. Ik zie dat hij wil dat ik iets vraag. Ik vraag niets. Ik smeer jam op mijn toast.
Vrijdag 23 oktober, 15.10 uur
Uitrusten lukt niet. Om twee uur loop ik naar de markt.
De markt draait gewoon. Bij een paar kramen staat een portret van koning Chulalongkorn met roze rozen en een kaarsje ervoor. Het rolluik van Saeng Thong is naar beneden. Geen bordje deze keer. Vrijdag en feestdag, dat zegt genoeg.
Mae Saeng zit weer bij de buurvrouw met de fruitkraam, op een krukje, met een schaal longans op schoot. Vorige week keek ze de andere kant op. Vandaag loop ik er gewoon naartoe.
“Kwan?” vraag ik.
Ze kijkt naar mij, naar de buurvrouw, en weer naar mij. Dan wijst ze met een longan naar de weg de stad uit. “Nong Khai.” Ze zoekt naar een tweede woord en vindt het. “Family.” En nog een. “Saturday.”
Hetzelfde antwoord als dat van Kwan, in dezelfde volgorde. De buurvrouw zegt iets en ze lachen allebei. Mae Saeng pelt de longan en houdt hem me voor. Ik neem hem aan. Ze klopt op het krukje naast zich, en ik ga zitten.
Zo zitten we een halfuur. Zij pelt, ik eet. Af en toe zegt ze iets in het Thais tegen me, heel geduldig, alsof ik het vanzelf ga verstaan als ze het maar vaak genoeg herhaalt. Ik knik op de plekken waar ik denk dat je moet knikken. Ze lijkt tevreden. Als ik opsta, geeft ze me de rest van de longans mee in een plastic zakje en tikt ze op mijn borstzak, op het notitieboekje.
“Saturday,” zegt ze nog een keer.
Vrijdag 23 oktober, 18.05 uur
Bericht van Gerard. Geen tekst. Een foto.
Een hotellobby met een marmeren vloer en een aquarium. Op de bank Kwan, in de witte blouse, de mouwen opgerold. Naast haar een man van haar leeftijd, knap op een manier die mij niet bevalt, met een gouden horloge. Ze lacht. Zoals ze bij mij nog niet heeft gelachen. Op het tafeltje tussen hen een bruine envelop.
Daaronder, na een minuut, één zin.
Nog steeds geen vragen?
***
Vorige delen en verhalen kun je vinden op https://www.thailandblog.nl/author/hans/
Over deze blogger
- Zijn naam is Hans Vredevoort uit Amsterdam, geboren in 1956, en hij heeft nooit eerder verhalen geschreven, maar heeft wel technische artikelen en een boek op zijn naam in 2012 over de private cloud. Na zijn studie aan de Universiteit Utrecht in de Engelse literatuur begin jaren tachtig kwam hij in de IT-wereld terecht. Er waren immers geen banen voor een jonge academicus in die jaren. Hij ontwikkelde zich tot een specialist op het gebied van IT-infrastructuren en Microsoft-software. In 2017 vond hij het echter genoeg, zegde zijn baan op, scheidde van zijn Nederlandse vrouw, verkocht het huis en kocht een ticket naar Bangkok. Eerder dat jaar was hij in Bangkok geweest om een training te geven aan HP-engineers en was hij die week tegen een wonderschone Thaise aangelopen. Vanaf dat moment stond deel 2 van zijn leven helder op zijn vizier. Een paar jaar later was hij getrouwd met diezelfde Thaise en betrokken zij een nieuwe woning in een rustig dorpje aan de zuidflank van Udon Thani. Wel met een stevige glasvezelverbinding.
Lees hier de laatste artikelen
Cultuur13 november 2026Zo moeilijk is Thailand niet – Veertien baht (deel 3)
Cultuur6 november 2026Zo moeilijk is Thailand niet – Half (deel 2)
Cultuur1 november 2026Zo moeilijk is Thailand niet – Vier dagen (deel 1)
Cultuur30 oktober 2026Zo moeilijk is Thailand niet – Intro