TB-opinie: Chiang Rai wil toeristen geruststellen terwijl de eigen waterleiding de rivier ontvlucht

De toeristensector in Chiang Rai vreest voor het hoogseizoen nu berichten over arseen in de Kok en de Sai de ronde doen. Het antwoord van het provinciale bedrijfsleven is een campagne die moet laten zien dat het water veilig is. Zo wordt een gezondheidsprobleem dat al anderhalf jaar sleept, behandeld als een imagoprobleem.

Op 5 november liep de waterzuivering in Mae Sai vast. Het water uit de Sai was zo troebel dat de filters het niet meer aankonden: 14.000 NTU, ruim het dubbele van een natte periode. Het waterleidingbedrijf schroefde de levering aan veertien dorpen terug naar 60 procent. Het Pollution Control Department mat 0,25 milligram arseen per liter, 25 keer de norm.

Een week later lees je in Bangkok Post waar de provincie wakker van ligt: de toerist. De toeristenbond wil voorlichting dat hotelwater veilig is, een stadsontwikkelingsbedrijf vindt dat de media overdrijven. Wie zo reageert, beschermt het hoogseizoen, niet de rivier.

Een gif dat al anderhalf jaar bekend is

Nieuw is dit niet, en dat zegt de provincie zelf. Het TAT-kantoor in Chiang Rai vertelt Bangkok Post dat het de berichten over vervuilde rivieren volgt sinds het probleem twee jaar geleden opdook. Op 19 maart 2025 vond het milieukantoor in Chiang Mai in de Kok bij Mae Ai al twee keer de toegestane hoeveelheid arseen. Begin april 2025 kregen bewoners langs de rivier het advies het water niet te gebruiken. De vermoedelijke bron werd toen al genoemd: goudmijnen rond Mong Hsai in de Shan-staat van Myanmar.

In augustus 2025 lag het arseen op alle meetpunten in de Kok boven de norm. Begin augustus van dit jaar haalde de Sai 28 keer de norm. Wie dat rijtje leest, ziet geen incident maar een rivier die elk regenseizoen opnieuw gif aanvoert.

Het waterbedrijf gelooft zijn eigen rivier niet meer

Het duidelijkste oordeel komt niet van actievoerders maar van het provinciale waterleidingbedrijf. Dat wil water uit de Mekong naar Mae Sai leiden, de Lao-rivier inzetten voor de rest van Chiang Rai en op termijn water halen uit de Kham. Zodra een nieuwe zuivering in Chiang Saen klaar is, gaat het oude pompstation voorgoed dicht. Een bedrijf dat zijn inname verplaatst, vertrouwt de bron niet meer.

In Ban Tham Pha Chom, bij Mae Sai, eten bewoners langs de Sai en de Ruak geen wilde vis meer en kopen ze kweekvis. Ze klagen over jeuk na het gebruik van grondwater en over troebel, roodachtig kraanwater. Voor hen is dit geen kwestie van perceptie.

Geruststellen is goedkoper dan meten

Daar zit de kern. Een campagne die zegt dat het water in hotels veilig is, kost een persconferentie. Openbare meetresultaten per meetpunt, elke week, met een helder advies over zwemmen, raften en vis eten, kosten geld en kunnen slecht nieuws opleveren. De provincie kiest voor het eerste en noemt kritische berichten overdreven. Volgens een berekening uit 2025 kost de vervuiling van de Kok de regio tot 1,3 miljard baht (€34,7 miljoen) per jaar aan landbouw, visserij en toerisme. Dat bedrag verdwijnt niet door er minder over te schrijven.

Bijna 70 procent van de bezoekers in het hoogseizoen komt uit Thailand zelf. Die toerist leest Thaise media, ziet de beelden van modderig kraanwater en maakt zijn eigen afweging. Dat vertrouwen win je niet terug met een folder. Wel met cijfers die je niet hoeft te geloven, omdat je ze zelf kunt nakijken.

Wat de sector terecht zegt, en wat niet

De Chiang Rai Tourism Association en het TAT hebben een argument dat je serieus moet nemen. Hotels krijgen gezuiverd leidingwater, watervallen en warmwaterbronnen draaien gewoon door, en de oorzaak ligt in Myanmar, in een gebied waar Bangkok niets te zeggen heeft. Waarom zou een guesthouse in de stad moeten bloeden voor een mijn over de grens? Dat punt klopt. De provincie kan geen mijn in de Shan-staat sluiten, en de ondernemer die nu boekingen ziet wegvallen, heeft dat gif niet geloosd.

Maar juist omdat de bron buiten bereik ligt, is eerlijke informatie het enige wat de provincie wel in handen heeft. Minister van Buitenlandse Zaken Sihasak Phuangketkeow gaat pas deze week in Naypyidaw vragen of Thailand stroomopwaarts meetapparatuur mag plaatsen, ruim anderhalf jaar na de eerste waarschuwing. Wie zo laat aan diplomatie begint, kan de bezorgde burger niet verwijten dat die te vroeg aan de bel trok.

Een rivier laat zich niet wegpraten

Chiang Rai hoopt dit jaar de zes miljoen bezoekers van vorig jaar te overtreffen, en dat kan best lukken. Een toerist blijft een paar dagen en vertrekt weer. De bewoners van Mae Sai blijven, met hun kweekvis, hun jeuk en een waterleiding die bij de volgende modderstroom weer kan haperen. Zolang de provincie hun rivier als communicatieprobleem behandelt, betalen zij de rekening van het hoogseizoen.

Bronnen: Bangkok Post, Nation Thailand, Thai PBS World

Gerekend met 37,487 baht per euro (ECB, 11-11-2026)

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter