De vier boeddhistische feestdagen in Thailand

Door Tino Kuis
Geplaatst in Achtergrond, Boeddhisme
Tags: ,
19 februari 2018

Hieronder beschrijf ik de vier boeddhistische feestdagen. Ze vallen op een dag met volle maan in de maanmaand zoals hieronder aangegeven; net als Pasen elk jaar een andere dag dus.

De namen van deze dagen komen uit het Sanskriet en geven de desbetreffende maanmaand aan. Al deze dagen zijn vrije dagen. Vallen ze op een zaterdag of zondag dan is de maandag een vervangende vrije dag.

De boeddhistische kalender kent verder ook de วันพระ wan phá, een soort boeddhistische zondag, vallend op de dag van de volle maan, het eerste kwartier, het laatste kwartier en de nieuwe maan. In de vroege ochtend zie je dan vaak oudere vrouwen met hun giften naar de tempel optrekken. Om het tempelbezoek te bevorderen is wel voorgesteld de wan phrá altijd op een zondag te laten vallen.

Thailand is een beetje als Italië en Spanje: iedereen zegt dat ie boeddhist is maar de tempel wordt alleen betreden en monniken uitgenodigd bij heel speciale gelegenheden. Jongeren zie ik zelden in een tempel, behalve als toeristen. Heel veel jongeren (en sommige ouderen) kennen de betekenis van onderstaande feesten niet.

Gelegenheden en feesten als een huwelijk, een crematie of Songkraan zijn geen boeddhistische maar zuiver wereldlijke, seculiere, gebeurtenissen waar monniken alleen komen om gebeden en zegeningen uit te spreken. Het boeddhisme is geïnteresseerd in goed gedrag van mensen ten opzichte van elkaar maar hoe ze verder hun zaken regelen is niet zo van belang.

Seksuele (en alle andere) uitspattingen worden afgekeurd maar verder is seksuele oriëntatie nauwelijks van belang. Monniken zegenen even gemakkelijk een homohuwelijk in, en een traditioneel Thais huwelijk voor het aanzicht van de gemeenschap wordt ook zonder monniken geaccepteerd.

1 Magha Puja

วันมาฆบูชา  (fonetisch en uitspraak: wan maakhá boe:chaa). Betekenis: ‘wan’ dag; ‘maakhá is Sanskriet: de derde maanmaand; ‘boe:chaa’ (ver)eren, vieren). Meestal als Magha Puja dag geschreven. Deze dag wordt op 01 maart 2018 gevierd.

Betekenis van deze dag
De boeddhistische geschriften vermelden dat op deze dag 1250 monniken uit alle windstreken op eigen initiatief en zonder uitnodiging zich verzamelden bij de Veluwan Vihara (tempel) in Rajgaham de hoofdstad van het koninkrijk Magaha. Zij allen waren Arahant’s, verlichte monniken, één stadium vóór het boeddhaschap. Zij waren allen destijds door de Boeddha zelf ingewijd. De Boeddha gaf ‘s avonds een preek waarin hij de principes van zijn Leer nog eens uitlegde. Hij vatte het vervolgens samen als: ‘Doe het goede, vermijd het kwade en zuiver je geest.’

2 Visakha Puja

วันวิสาขบูชา (fonetisch: wan wíesǎakhà boe:chaa). Wíesǎakhá is de zesde maanmaand. Meestal als Visakha Puja (of Vesak) dag geschreven. In 2018 is dat op dinsdag 29 mei.

Betekenis van deze dag
Dit is misschien wel de belangrijkste dag in de boeddhistische kalender. Op deze dag wordt de geboorte van de Boeddha, zijn (verkondiging van de) Leer en zijn overlijden gevierd.

Vrome boeddhisten trekken in de vroege ochtend met giften naar de tempel en nemen deel aan een aantal religieuze ceremonieën. Monniken preken en dragen de uitspraken van de Boeddha voor.

‘s Avonds is er een processie waarin de gelovigen drie maal rond de tempel lopen met in hun handen bloemen, drie wierookstokjes (ze verbeelden de Boeddha, zijn leer en het monnikendom) en een brandende kaars.

Leden van de koninklijke familie doen vaak mee aan deze festiviteiten zoals bij de grote chedi in Nakhorn Pathom.

3 Asanha Puja

วันอาสาฬหบูชา (fonetisch: wan aasǎanhà boe:chaa), Aasǎanhà is de achtste maanmaand. Meestal geschreven als Asanha Puja dag. In 2018 is dat vrijdag 27 juli (datum kan afwijken).

Betekenis van deze dag
Op deze dag wordt de eerste preek van de Boeddha herdacht vlak na zijn Verlichting. Ze werd aangehoord door zijn eerste vijf discipelen. Hij legde de vier Edele Waarheden uit:

  1. de onvermijdelijkheid van het lijden (misschien beter uitgedrukt als de essentiële onvolkomendheid van het bestaan)
  2. dit lijden komt voort uit verlangen en gehechtheid
  3. het is wel degelijk mogelijk te ontsnappen aan het lijden
  4. dat kan door het volgen van het Achtvoudige Pad dat leidt naar die Verlichting.

Dat Achtvoudig Pad bestaat uit het juiste inzicht, de juiste intentie, de juiste woorden, de juiste handelingen, het juiste levensonderhoud, de juiste inspanning, de juiste opmerkzaamheid en de juiste concentratie. Ook op deze dag zijn er festiviteiten en ceremonieën in de tempels.

4 Khâo Phansǎa

วันเข้าพรรษา (fonetisch: wan khâow phansǎa). In Thailand Khâo Phansǎa of kortweg Phansǎa genoemd. In het Pali is het Vassa, ook dit hoor je wel eens. Deze dag valt op de dag na Asanha Puja op zaterdag 28 juli.

Betekenis van deze dag
Deze dag is het begin van de drie maanmaanden durende regenretraite, in het Engels wel onjuist ‘Buddhist Lent’ genoemd.

De legenden zeggen dat de boeren bij de Boeddha klaagden dat de monniken het pas geplante gewas vertrapten. Dit was nog in de tijd dat de monniken voortdurend rondtrokken en met iedereen een gesprek aangingen. De Boeddha schreef vervolgens voor dat de monniken in die tijd in een tempel moesten verblijven. Alleen hoogstnoodzakelijk reizen werd toegestaan. Tegenwoordig verblijven de monniken altijd in de tempel.

Ook op deze dag zijn er optochten met brandende kaarsen. Van de monniken wordt verwacht dat zij zich in deze tijd intensief wijden aan meditatie. Leken leggen vaak een gelofte af deze drie maanmaanden geen vlees te eten en geen alcohol te nuttigen. Cultuur sensitieve buitenlanders hebben daar begrip voor.

Tino Kuis

Addendum

Er is nog een vijfde feestdag, die ik over het hoofd heb gezien: Ohk Phansǎa. Geen echt boeddhistisch feest maar wordt in Thailand wel gevierd.

วันออกพรรษา (fonetisch: wan òohk phansǎa). Deze dag valt drie maanmaanden na Khâo Phansǎa, in de elfde maanmaand. Ze wordt vooral in de Isaan uitbundig gevierd. Rond deze feestdag is er vaak de kathin ceremonie (Thais: กฐิน) waarin de monniken nieuwe gewaden krijgen aangeboden. (Met dank aan Frans de Beer).


» Laat een reactie achter


16 reacties op “De vier boeddhistische feestdagen in Thailand”

  1. Cornelis zegt op

    Bedankt Cornelis, is aangepast.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
    • Cornelis zegt op

      Redactie: ik heb heel andere data aangeleverd, daar moet iets misgegaan zijn?

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
      • Khun Peter zegt op

        Wij hebben geen data ontvangen, kan je die nog een keer sturen?

        VN:F [1.9.22_1171]
        Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
        • Cornelis zegt op

          Data stonden in eerste bericht, maar intussen is e.e.a. correct zie ik.

          VA:F [1.9.22_1171]
          Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
  2. l.lagemaat zegt op

    Een helder stuk met een paar kenmerken, die in Nederland eveneens voorkomen.

    Vraag aan jongeren in Nederland wat pinksteren en hemelvaartsdag betekenen?
    Gewoon een paar vrije dagen!

    Door onbekendheid met de bijbel verdwijnt ook een stuk Ned. cultuur.
    B.v.Op een schilderij waar een jonge vrouw het hoofd van iemand op een schaal binnendraagt of waar een officier probeert een baby, die hij omhoog houdt door midden te slaan met zijn zwaard! Waar gaat het over.
    Verschillende Europese kunstenaars hebben dat uitgebeeld.

    Dat een homohuwelijk zonder problemen door een monnik ingezegend zou worden, waag ik te betwijfelen.
    Maar ook bij de monniken bestaat een zeer grote “elasticiteit”, eenvoudige lieden die op hun blote voeten rondscharrelen tot “jetset”vliegende monniken.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
    • Tino Kuis zegt op

      Lodewijk, ik moet mezelf weer eens corrigeren. Het zijn niet de monniken die het traditionele huwelijk inzegenen maar de gemeenschap onder leiding van wat ‘ ouderen’ die dat doen. De monniken zegenen vervolgens het paar.

      Hoe het boeddhisme denkt over homoseksualiteit wordt heel verschillend gezien. De Boeddha zelf had het er nooit over, hij vond alleen dat seksuele verhoudingen eerlijk, gelijkwaardig en oprecht moesten zijn. Het Thaise monnikendom heeft dan weer een eigen mening die weinig met het boeddhisme te maken heeft maar meer met ‘ Thainesss’ in het algemeen. Je hebt gelijk dat monniken daar zeer aarzelend zo niet afkeurend over spreken.

      Maar ik las ooit een verhaal over een homohuwelijk waar wel monniken bij betrokken waren. Niet alle monniken denken eender. gelukkig.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +4 (obv 4 stemmen)
  3. Tino Kuis zegt op

    Nog een kleine correctie. Ik zie dat Magha Puja (ook wel Makha Bucha) dag niet op zaterdag 31 maart maar op donderdag 1 maart wordt gevierd in Thailand.

    https://www.officeholidays.com/countries/thailand/index.php

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
  4. Fransamsterdam zegt op

    De opmerking dat slechts zelden jongeren in een tempel worden gezien verbaast me enigszins. Veel van de dames die ik uit Pattaya ken gaan beslist regelmatig ter tempel en zelfs vaak voor meerdere dagen als ‘non’, als ik dat in het Boeddhisme ook zo mag noemen.
    Misschien ligt het aan de definitie van ‘jongere’. Ik vind iedereen die nog niet zo oud is als ik al een ‘jongere’…
    De foto’s en selfies komen allemaal keurig op Facebook terecht, maar niet iedereen met een smartphone in de aanslag is natuurlijk per definitie een toerist. Hoewel ik ook niet zal ontkennen dat zeker de dagtripjes wel iets van een gezellig uitje hebben – vaak gaat een groepje collega’s samen – hoeft in mijn wellicht naïeve beleving dat de doelstelling van de activiteit niet in de wielen te rijden. Een mooie religie of mooie levenswijze kan en mag toch best met vreugde en wat plezier beleefd worden? Hat Calvinisme hoeft wat dat betreft van mij niet verder te worden verspreid.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
  5. Leo Bossink zegt op

    Ik weet het niet Tino, ik ben een leek op dit gebied, maar ik heb toch andere dagen in mijn agenda staan.
    1. Magha Puja in mijn agenda op donderdag 01 maart 2018
    2. Visakha Bucha (Vesak day) op dinsdag 29 mei
    3. Asanha Puha, vrijdag 27 juli (gelijk met de datum die jij opgeeft)
    4. Buddhist Lent Day, zaterdag 28 juli
    5. End of Buddhist Lent Day, woensdag 24 oktober

    Kun je met name 1. en 2. nog eens controleren?

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +3 (obv 3 stemmen)
    • Khun Peter zegt op

      Het is een herhaalde posting en ik heb data aangepast. Alle dat zijn onder voorbehoud omdat de maanstand de uiteindelijke datum zal bepalen.

      VN:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +1 (obv 1 stem)
    • Hans van den Pitak zegt op

      Dit zijn de dagen die voor 2018 zijn vastgesteld. Zo staan ze ook op de kalenders en in de Thaise agenda’s

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: +1 (obv 1 stem)
  6. Francois Nang Lae zegt op

    Leuk om te weten. Dank je voor de uitleg, Tino.
    Klopt 8 april trouwens wel? Als 31 maart de 3e maanmaand begint begint de 6e lijkt me niet een week later (los van dat het op 8 april geen volle maan is). De 6e zou dan op 28 juni beginnen, maar dat schuurt weer met de 8e die op 27 juli zou moeten beginnen. Als ik volle manen tel is de 3e volle maan in 2018 op 2 maart geweest. De 6e is dan op 29 mei. Misschien heb je de 2e volle maan van dit jaar gemist omdat die verduisterd was 😉 (of misschien heb ik het wel mis: ik heb namelijk helemaal geen verstand van zaken)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +1 (obv 1 stem)
    • Hans van den Pitak zegt op

      Kijk naar de reactie van Leo Bossink, en vergeet alle andere.

      VA:F [1.9.22_1171]
      Waardering: 0 (obv 0 stemmen)
      • Francois Nang Lae zegt op

        Toen ik dit schreef waren al die andere reacties nog niet zichtbaar. Nadat ik op “verstuur” klikte wel. Maar toen kon ik het plaatsen niet meer stoppen. Toch even leuk van de straat geweest 🙂

        VA:F [1.9.22_1171]
        Waardering: +1 (obv 1 stem)
  7. Fransamsterdam zegt op

    Hieronder een link naar een handige site waarop allerlei feestdagen staan inclusief de maatschappelijke gevolgen (barclosure?). Hoe belangrijk de in het artikel genoemde dagen zijn blijkt wel uit het feit dat dit de enige dagen zijn waarop zonder enig voorbehoud zeker sprake is van een drooglegging van de bars.
    .
    http://www.boomboomme.com/resources/holidays/thailand/

    (Met excuses voor de naam van de website)

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +2 (obv 2 stemmen)
  8. Petervz zegt op

    Khao en Oohk Pansa zijn weliswaar belangrijke boeddistische dagen, maar geen verplichte vrije dagen. Het zijn eerder belangrijke gebeurtenissen voor monikken en tempels. Asanha, de dag voor Khao Pansa is daarintegen wel een vrije dag, zo ook Wan Makha en Wan Visa, die alle 3 belangrijke gebeurtenissen voor alle boeddisten inhouden.

    VA:F [1.9.22_1171]
    Waardering: +2 (obv 2 stemmen)

Laat een reactie achter

Thailandblog.nl gebruikt cookies

Dankzij cookies werkt onze website het beste. Zo kunnen we je instellingen onthouden, jou een persoonlijk aanbod doen en help je ons de kwaliteit van de website te verbeteren. Lees meer

Ja, ik wil een goede website