Misschien woon je al jaren in Isaan, of kom je elke winter terug naar je vaste stekje in Pattaya. Je kent de tempels, de markten en de geluiden van het platteland. Maar ken je ook de films waarin Thailand zichzelf verbeeldt? Voor veel farang blijft de Thaise cinema een blinde vlek, terwijl juist daar veel van het land te zien is.
In dit artikel neem ik je mee langs vijf films die je echt gezien moet hebben. Niet omdat een jury dat zegt, maar omdat elke titel een ander gezicht van Thailand laat zien. Van boeddhistische geesten tot keiharde klassenstrijd.
Waarom juist deze vijf
Laat ik eerlijk zijn: een lijst met verplichte films is altijd een beetje willekeurig. Smaak speelt mee. Daarom heb ik niet gekozen op mijn eigen voorkeur, maar op vier dingen die je kunt nagaan. Een film moest een aantoonbare internationale mijlpaal hebben, iets laten zien over de Thaise cultuur of samenleving, passen in een breder rijtje qua genre en periode, en ook zonder voorkennis te volgen zijn. Elke titel hieronder scoort op minstens twee van die punten.
Wat daarbij opvalt, is een merkwaardige kloof. De artistiek hoogst aangeschreven Thaise film ooit werd thuis nauwelijks gezien, terwijl de grootste publiekshit internationaal amper meetelt. Wat een farang zou moeten zien en wat Thai zelf massaal zagen, loopt flink uiteen. Die spanning maakt dit rijtje juist interessant.
Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives (2010)
Dit is de film waarmee de Thaise cinema in één klap serieus werd genomen. Regisseur Apichatpong Weerasethakul won er in 2010 de Palme d’Or mee in Cannes, de eerste keer ooit voor een Thaise film, en meteen ook de eerste Aziatische winnaar sinds 1997. Het verhaal speelt in het rurale noordoosten en volgt een stervende man die bezoek krijgt van de geest van zijn overleden vrouw en van zijn zoon, die is teruggekeerd als bosgeest. Ondertussen herbeleeft hij zijn vorige levens. Reïncarnatie, animisme en boeddhisme worden hier geen les, maar beeld.
En toch, en dat mag je best weten voordat je begint, is dit geen makkelijke film. Traag, dromerig, en zelfs onder filmliefhebbers verdeeld ontvangen. Thuis draaide hij maar een maand in één bioscoop in Bangkok en verloor hij geld. Begin er dus niet mee als opwarmer. Maar als je wilt snappen waarom de wereld anders naar Thaise film ging kijken, is dit de belangrijkste titel van allemaal.
Pee Mak (2013)
Wil je weten waar het Thaise publiek zelf voor in de rij stond, dan kom je bij Pee Mak. Regisseur Banjong Pisanthanakun pakte de eeuwenoude volkslegende van Mae Nak Phra Khanong erbij, over een soldaat die terugkeert uit de oorlog en niet doorheeft dat zijn vrouw en kind allang dood zijn. Bij verschijnen werd het de grootste Thaise film aller tijden, met meer dan een miljard baht wereldwijd, omgerekend zo’n 33 miljoen dollar, en een record van 16 miljoen verkochte kaartjes. Het was bovendien de eerste Thaise film die in elk Zuidoost-Aziatisch land te zien was.
Wat de film zo aardig maakt voor een westerse kijker, is de mix. Het is horror, komedie en romance tegelijk, en het laat je voelen hoe vanzelfsprekend geesten en volksverhalen in de Thaise verbeelding zitten. Dat een land zijn grootste kaskraker haalt uit een spookverhaal dat al tientallen keren was verfilmd, zegt genoeg. Naar alle waarschijnlijkheid staat Pee Mak nog altijd op nummer één, al is dat iets om vlak voor publicatie nog even te checken.
Bad Genius (2017)
Als je maar één van deze vijf kiest, en je hebt geen zin in traag of oud, dan is dit hem. Regisseur Nattawut Poonpiriya maakte een heist-thriller waarin een briljante scholier examenfraude uitbouwt tot een internationale operatie. Klinkt saai? Het tegendeel is waar. De film werd de internationaal succesvolste Thaise film ooit, met meer dan 30 miljoen dollar in China alleen en ongeveer 42 miljoen dollar wereldwijd, en won twaalf prijzen bij de nationale Suphannahong Awards, inclusief beste film. Er kwamen zelfs remakes in India en de Verenigde Staten.
Onder de spanning zit iets scherpers. De film gaat over geld, klasse en corruptie in het Thaise onderwijs, over de kloof tussen arm en rijk die je in het echte Thailand overal terugziet. Voor jou als kijker is het het meest directe venster op het Thailand van nu, en je hebt er geen enkele voorkennis voor nodig. Gewoon meeslepend van begin tot eind.
Ong-Bak (2003)
Deze film heeft nauwelijks een verhaal, en dat geeft niets. Een dorpsjongen reist naar Bangkok om het gestolen hoofd van een boeddhabeeld terug te halen, en dat is het zo’n beetje. Waar het om draait, is Tony Jaa. Regisseur Prachya Pinkaew en vechtchoreograaf Panna Rittikrai brachten hier de traditionele Muay Boran-stijl naar het grote publiek, en de gevechten zijn zonder draden en zonder computertrucs opgenomen. Wat je ziet, gebeurde echt voor de camera. Jaa werd er in één klap een internationale ster mee, met vergelijkingen met Bruce Lee, Jackie Chan en Jet Li.
Het is de film die Muay Thai, de Thaise nationale sport, over de hele wereld verspreidde. Luc Bessons filmbedrijf kocht de rechten voor het Westen en hermonteerde de film zelfs. Kijk hem vooral om het spektakel, maar wees gewaarschuwd: de laatste vijftien minuten zijn een stuk harder en gewelddadiger dan de speelse rest.
Tears of the Black Tiger (2000)
De vreemde eend, en misschien wel de mooiste om te zien. Regisseur Wisit Sasanatieng maakte een tragische liefdesgeschiedenis tussen een arme outlaw en de dochter van een gouverneur, en goot die in felle pastelkleuren die van het scherm spatten. Het is tegelijk een eerbetoon aan en een parodie op de Thaise melodrama’s en actiefilms uit de jaren vijftig en zestig. In Thailand werd het een kassaflop. Internationaal werd het juist een cultsucces, en het was de eerste Thaise film ooit die werd geselecteerd voor het festival van Cannes.
Voor jou is dit een ingang tot de Thaise filmgeschiedenis zelf. Wie snapt wat hier met een knipoog wordt nagespeeld, begrijpt de smaakwereld waarmee de generatie boven de vijftig in Thailand is opgegroeid. Er verscheen destijds een verkorte internationale versie die ook in Nederland uitkwam. Let wel: het bewust overdreven acteren en die knalkleuren zijn niet ieders ding.
Films die het net niet haalden
Wil je verder kijken, dan zijn er genoeg titels die een plek verdienen. Nang Nak uit 1999 is de serieuze, dramatische verfilming van precies datzelfde spookverhaal, waar Pee Mak de vrolijke spiegel van is. Shutter uit 2004 is qua internationale invloed misschien wel de bekendste Thaise horror, met zelfs een Hollywood-remake. The Iron Ladies uit 2000 biedt via een transgender-volleybalteam een sociale en komische ingang. En Tropical Malady, opnieuw van Apichatpong, is een goede tweede keuze als je die boven Uncle Boonmee verkiest.
Ik heb bewust niet twee spookfilms of twee films van dezelfde regisseur in de hoofdlijst gezet. Spreiding boven volledigheid, zodat je vijf verschillende gezichten van Thailand ziet in plaats van vijf variaties op hetzelfde.
Waar je op moet letten
Een paar eerlijke kanttekeningen. De box-officecijfers zijn niet gecorrigeerd voor inflatie, en Thailand registreert officieel alleen de kaartverkoop in Bangkok en Chiang Mai. Landelijke cijfers zijn dus deels schattingen. Waar de films op dit moment te streamen zijn in Nederland en België, wisselt bovendien per maand, dus kijk dat zelf even na voordat je een avond plant.
En onthoud: dit is een onderbouwde keuze, geen wet. Een ander rijtje is prima verdedigbaar. Maar op deze vijf, elk met een record of mijlpaal die niemand kan wegwuiven, bouw je een canon die staat als een huis.
Slot
Er is geen vaststaande top vijf, en dat hoeft ook niet. Deze vijf films laten je samen een land zien dat je met tempels en markten alleen nooit helemaal leert kennen. Begin gerust met Bad Genius als opwarmer, en bewaar Uncle Boonmee voor als je klaar bent voor iets diepers.
Bronnen: Bangkok Post, Variety, Festival de Cannes
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Geld en financiën2 juli 2026Gemiddelde Thai verdient 415 euro per maand, tien keer zo weinig als Jan Modaal in Nederland of Belgie
Vliegtickets2 juli 2026THAI Airways landt na 28 jaar weer op Schiphol vanuit Bangkok
Cultuur2 juli 2026De vijf Thaise films die elke farang gezien moet hebben
Achtergrond1 juli 2026Vastzitten in Suan Phlu: dit is het Immigration Detention Center in Bangkok
Nog een aanvulling;
How the get millions before grandma dies (2024),
Deze Thaise film was shortlisted voor de Oscars.