Wie met pensioen gaat, krijgt straks meer ruimte om een deel van het pensioen meteen te gebruiken. De regeling staat bekend als ‘het bedrag ineens’. Daarmee mag iemand maximaal 10 procent van het opgebouwde pensioen in één keer opnemen.

Dat geld kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld een camper, een lange reis, het aflossen van een hypotheek of het opvangen van hogere kosten rond pensionering. Ook voor Nederlanders die deels of volledig in Thailand wonen, kan zo’n bedrag verleidelijk zijn. Denk aan medische kosten, een verbouwing, ondersteuning van familie of het aanhouden van een financiële buffer in euro’s en baht.

Toch waarschuwen pensioendeskundigen dat de regeling niet voor iedereen gunstig uitpakt. Wie ineens meer inkomen ontvangt, kan in dat jaar meer belasting betalen. Ook kunnen toeslagen, zoals zorgtoeslag of huurtoeslag, lager uitvallen of zelfs verdwijnen.

Onderdeel van het pensioenakkoord uit 2019

De mogelijkheid om 10 procent van het pensioen ineens op te nemen, komt voort uit het Pensioenakkoord van 2019. Na de invoering van de Wet toekomst pensioenen in 2023 moest deze regeling nog afzonderlijk door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld.

Dat duurde langer dan verwacht. De ingangsdatum werd meerdere keren uitgesteld, vooral omdat de uitvoering ingewikkeld bleek. Kamerleden hadden vragen over de gevolgen voor belasting, toeslagen en kwetsbare gepensioneerden met een laag inkomen.

Met de stemming in de Eerste Kamer is er nu politiek groen licht. Pensioenfondsen kunnen zich voorbereiden op de invoering en moeten deelnemers straks duidelijk uitleggen wat de keuze betekent.

Extra geld kan duur uitpakken

Het grootste risico zit in de samenloop met belasting en toeslagen. Wie in één jaar een extra bedrag krijgt, heeft in dat jaar een hoger inkomen. Dat kan ertoe leiden dat iemand meer belasting betaalt of minder recht heeft op inkomensafhankelijke regelingen.

Vooral mensen met een lager pensioen kunnen hierdoor geraakt worden. In sommige berekeningen blijft van het bedrag ineens veel minder over dan verwacht, omdat andere inkomsten of toeslagen wegvallen. Dat is precies de valkuil waar veel gepensioneerden niet direct aan denken.

Een praktisch voorbeeld maakt dat duidelijk. Iemand die vlak voor de AOW-leeftijd met pensioen gaat, ontvangt al pensioen, maar heeft nog geen AOW. Als die persoon dan ook 10 procent van het pensioen ineens laat uitkeren, stijgt het inkomen in dat jaar flink. Daardoor kan de belastingdruk hoger worden dan verwacht.

Wie eerder stopt met werken moet extra opletten

De regeling kan vooral ingewikkeld worden voor mensen die eerder met pensioen gaan dan hun AOW-leeftijd. Zij betalen tot aan hun AOW-datum nog premies volksverzekeringen. Als daarbovenop een bedrag ineens komt, kan de netto-opbrengst tegenvallen.

Eerder werd gedacht aan een oplossing waarbij iemand het bedrag wel op de pensioendatum kon kiezen, maar pas later kon laten uitkeren. Daarmee zou de belastingdruk beter kunnen worden verdeeld. Die oplossing riep weer andere vragen op, bijvoorbeeld wat er gebeurt als iemand overlijdt voordat het bedrag daadwerkelijk is uitbetaald.

Voor veel mensen voelt dit technisch en ver weg. Toch raakt het aan een heel gewone vraag: hoeveel geld houd je werkelijk over, en wat lever je daar later voor in?

Pensioen wordt daarna levenslang lager

Wie 10 procent van zijn pensioen ineens opneemt, krijgt daarna levenslang een lager maandbedrag. Dat is een logisch gevolg: er blijft minder pensioenvermogen over voor de maandelijkse uitkering.

Voor mensen met een ruim pensioen kan dat een bewuste keuze zijn. Zij kunnen het geld gebruiken voor een doel dat nu telt, terwijl de lagere maandelijkse uitkering later nog steeds voldoende is. Voor mensen met een klein pensioen ligt dat anders. Daar kan elke maand tientallen euro’s minder veel verschil maken.

Zeker voor Nederlanders in Thailand vraagt dit om een nuchtere rekensom. Het leven in Thailand kan goedkoper zijn dan in Nederland, maar zorg, visa-eisen, wisselkoersen en onverwachte kosten kunnen juist zwaar drukken op het budget.

Toeslagen maken uitvoering ingewikkeld

Nederland heeft een uitgebreid stelsel van toeslagen. Juist daardoor is de regeling lastiger dan in sommige andere landen, waar pensioenopname in één keer al langer mogelijk is.

Wie zorgtoeslag, huurtoeslag of andere inkomensafhankelijke regelingen ontvangt, moet goed nagaan wat het extra pensioenbedrag doet met het jaarinkomen. Een hogere uitkering in één jaar kan later leiden tot terugvorderingen. Dat kan pijnlijk zijn, zeker als het geld dan al is uitgegeven.

De angst is dat mensen blij zijn met een bedrag op hun rekening, maar maanden later alsnog een rekening krijgen. Die teleurstelling is te voorkomen, maar alleen als deelnemers vooraf goed worden geïnformeerd.

Rekentool moet helpen bij de keuze

Het Nibud heeft een rekentool ontwikkeld waarmee toekomstige gepensioneerden kunnen bekijken of opname van een bedrag ineens verstandig is. Die tool moet inzicht geven in de gevolgen voor inkomen, belasting en toeslagen.

Daarbij geldt wel een duidelijke beperking: de uitkomst is alleen betrouwbaar als de juiste gegevens worden ingevuld. Iemand moet onder meer weten hoe hoog het pensioen is, wat het huishoudinkomen is, of er recht is op toeslagen en welke andere inkomsten meespelen.

Wie verkeerde gegevens invult, krijgt een verkeerde uitkomst. Dat kan juist bij mensen met weinig financiële kennis tot problemen leiden. Daarom moeten pensioenfondsen en adviseurs straks niet alleen informeren, maar ook helpen uitleggen wat de cijfers betekenen.

Eigen keuze, maar geen simpele keuze

De opname van 10 procent pensioen is vrijwillig. Niemand is verplicht om het bedrag ineens te nemen. Dat maakt de regeling aantrekkelijker, maar ook riskanter. Een keuze die op papier vrijheid geeft, kan in de praktijk lastig zijn als de gevolgen niet helder zijn.

Pensioenfondsen krijgen daarom een grote rol. Zij moeten deelnemers begeleiden en waarschuwen voor de gevolgen op lange termijn. Het gaat niet alleen om de vraag hoeveel iemand nu krijgt, maar ook om de vraag wat iemand later maandelijks mist.

Voor sommige gepensioneerden kan het bedrag ineens goed uitpakken. Bijvoorbeeld als zij schulden willen aflossen, hun woning willen aanpassen of een noodzakelijke uitgave hebben. Voor anderen kan het juist een dure beslissing worden, vooral als toeslagen verdwijnen of het maandelijkse pensioen te laag wordt.

Ook relevant voor Nederlanders in Thailand

Voor lezers van Thailandblog is de regeling meer dan een Nederlands pensioennieuwtje. Veel Nederlanders in Thailand leven van AOW, aanvullend pensioen of een combinatie daarvan. Sommigen hebben nog verplichtingen in Nederland, terwijl hun dagelijkse uitgaven in Thailand liggen.

Een eenmalige opname kan dan handig lijken. Je kunt er een grote zorgrekening mee betalen, een buffer in Thailand opbouwen of familie ondersteunen. Maar wie nog belastingplichtig is in Nederland, toeslagen ontvangt of in de toekomst afhankelijk blijft van een vast maandinkomen, moet extra voorzichtig zijn.

Ook wisselkoersen spelen mee. Een groot bedrag ineens omzetten naar baht kan gunstig lijken als de koers meezit, maar niemand weet hoe die koers zich daarna ontwikkelt. Wat vandaag royaal voelt, kan later tegenvallen als de maandelijkse pensioenuitkering blijvend lager is.

Eerst rekenen, dan beslissen

De nieuwe regeling geeft gepensioneerden meer vrijheid, maar vraagt ook om meer eigen verantwoordelijkheid. Het bedrag ineens kan prettig zijn als je een concreet doel hebt en de financiële gevolgen goed overziet. Zonder goede berekening kan het juist geld kosten.

De belangrijkste les is simpel: kijk niet alleen naar het bedrag dat op je rekening komt. Kijk ook naar belasting, toeslagen, je maandelijkse pensioen en je financiële toekomst. Zeker wie in Thailand woont of daar een groot deel van het jaar verblijft, doet er goed aan eerst rustig te rekenen.

Bron: De Telegraaf

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter