Het verhaal van zo’n dochter gaat zelden over de bar zelf. Het gaat over een keten van offers, en over wat dat met een kind doet. Haar moeder verkocht haar lichaam of trouwde met een buitenlander, bijna nooit uit losbandigheid, bijna altijd om haar ouders en haar kind uit de armoede te tillen.

Dat kind profiteerde van het geld, maar betaalde mee: in afwezigheid, in schaamte die anderen oplegden, en in een leven tussen twee werelden. Om te snappen waarom een dochter dit doet, moet je eerst naar Isaan kijken, en naar een Thaise plicht die ouders en kinderen verbindt.

Wie deze moeders zijn

De meeste vrouwen in de Thaise seksindustrie komen uit arme, rurale gebieden, en Isaan in het noordoosten is de bekendste herkomstregio. De achtergrond is steeds dezelfde: schrale grond, droogte, mislukkende oogsten en nauwelijks werk in het dorp. Een meisje dat daar opgroeit, weet al jong dat zij later voor haar ouders gaat zorgen.

Toch is niet elke dochter hetzelfde verhaal. Er zijn ruwweg drie soorten moeders die zo’n portret opleveren, en ze verschillen wezenlijk van elkaar.

  • De moeder die in een gogo of bar in Pattaya werkte en in Thailand bleef. Haar kind wordt meestal door de grootouders opgevoed.
  • De moeder die via de bar of een datingadvertentie met een buitenlander trouwde en emigreerde, een mia farang. Haar kind volgt soms later, soms blijft het achter.
  • De moeder uit de tijd van de Vietnamoorlog, toen Amerikaanse militairen op verlof kwamen. Daar liggen de historische wortels van zowel het barlandschap als de eerste generatie gemengde kinderen.

Wie deze typen op een hoop gooit, mist het verhaal. De emotionele lading, de mate van schaamte en de band met de vader verschillen per situatie.

De plicht van een dochter

In de Thaise cultuur bestaat een sterk begrip van morele en praktische schuld tegenover je ouders: bunkhun. Een dankbaar, plichtsgetrouw kind heet luk katanyu. Van een dochter wordt die plicht zwaarder verwacht dan van een zoon, en vooral in geld. Een zoon kan zijn verdienste tonen door monnik te worden, een dochter wordt geacht te zorgen.

Werk in het dorp is er niet, dus de vrouw vertrekt. Eerst vaak naar een fabriek bij Bangkok, soms naar de seksindustrie in Pattaya, omdat dat als ongeschoolde vrouw het meest oplevert. Wat voor een westerse lezer een val lijkt, is in haar ogen een vorm van liefde: zo lost zij haar plicht in.

Het kind dat achterbleef

Het patroon dat hieruit volgt, verklaart waarom zoveel dochters in een spagaat zitten tussen dankbaarheid en gemis.

  • De moeder migreert en stuurt geld naar huis.
  • Haar kind blijft achter bij de grootouders. Zo ontstaat het zogeheten skipped-generation huishouden, een wijdverbreid en goed onderzocht verschijnsel in ruraal Thailand.
  • De remittances houden het hele gezin overeind en bouwen soms een huis. De dochter groeit dus op in een welvaart die ze aan de afwezigheid van haar moeder te danken heeft.
  • Ze ziet haar moeder weinig. In sommige getuigenissen herkent een kind de moeder letterlijk niet meer als die haar komt halen. De band met de grootouders is vaak sterker.
  • Wordt de dochter volwassen, dan erft ze de verwachting. De vraag die boven haar leven hangt, is of de plicht om het gezin te onderhouden ooit op haar schouders terechtkomt, of op die van haar eigen kind.

Wat de tweede generatie betaalt

De prijs is zelden materieel, want materieel gaat het de tweede generatie vaak juist beter. De rekening komt op andere plekken binnen.

Type prijsWat het inhoudt
EmotioneelGemis, vervreemding van de moeder, een leven tussen dankbaarheid en verlangen naar het achtergelaten dorp
Sociaal stigmaAangesproken worden als de dochter van, schaamte die anderen opleggen, soms door andere migranten of Thais zelf
IdentiteitBij een gemengd kind: bewonderd om het uiterlijk, maar achtervolgd door het vermoeden voortgekomen te zijn uit prostitutie
OntwikkelingKinderen in skipped-generation huishoudens lopen meer risico op ontwikkelingsachterstand en op spanningen tussen grootouders en ouders
HerhalingIn een minderheid van de gevallen belandt de tweede generatie zelf in de sector

Bewonderd en verdacht tegelijk

Is de vader een buitenlander, dan komt er een extra laag bij. Een gemengd kind, in het Thais luk khrueng, kan in Thailand juist bewonderd worden om zijn lichtere huid en westerse trekken. Reclamewereld en televisie zijn er dol op. Maar datzelfde kind draagt, zeker als het uit Isaan komt, het hardnekkige vermoeden dat het uit de prostitutie voortkomt.

Zo leeft een dochter met twee tegenstrijdige blikken op haar lijf. De ene ziet schoonheid en status, de andere ziet een bewijs van wat haar moeder zou hebben gedaan. Dat laatste is een vorm van alledaags racisme waar deze kinderen mee opgroeien.

De omkering die het verhaal sterk maakt

De Thais-Deense kunstenaar Aphinya Jatuparisakul, geboren in Isaan, schreef indringend over haar moeder, die als huwelijksmigrant naar Denemarken kwam. Als klein kind herkende ze haar moeder niet meer en huilde ze om haar grootouders. Later groeide ze op met het label van dochter van een mail order bride.

Het meest ontroerende detail komt aan het slot van haar verhaal. Haar moeder, die het hele gezin uit de armoede tilde, vraagt haar nog altijd nerveus of ze zich voor haar schaamt. Niet het kind dat zich schaamt voor de moeder, maar de moeder die bang is een schande te zijn voor het kind. Daarin zit de kern van dit hele onderwerp.

Het oordeel komt vaak van buiten

In westerse media wordt deze vrouw bijna altijd als slachtoffer neergezet: naïef, willoos, gekocht door een oudere westerling. Juist dat beeld ervaren de betrokkenen als pijnlijk en onjuist. En het oordeel komt niet alleen van buitenstaanders. Er bestaat een rangorde binnen migratie, waarin trouwen als minderwaardig geldt, en sommige Thaise vrouwen benadrukken dat zij echt niet uit Isaan kwamen of in een bar werkten.

Wat daarbij vergeten wordt: trouwen met een buitenlander is ook gewoon arbeid. In Europa doen veel van deze vrouwen zwaar fysiek werk als schoonmaker of in de horeca, om geld naar huis te sturen. Opvallend genoeg is het stigma op sekswerk in Thailand zelf vaak minder absoluut dan westerse lezers aannemen, mede doordat de rol van zorgende dochter maatschappelijk erkend wordt. Het scherpste oordeel komt geregeld van welgestelde Thai’s, die de keuze zelf nooit hoefden te maken.

De zwaarste laag

Er is een onderlaag die je niet mag negeren, maar ook niet mag uitvergroten. Antropologisch onderzoek beschrijft hoe in arme gemeenschappen het patroon zich soms herhaalt en de tweede generatie zelf in de sector belandt, in een enkel geval als minderjarige. Kinderen vatten dat dan op als een vorm van zorgen voor het gezin.

Dit is geen kleurrijk detail, maar een ernstig sociaal probleem dat draait om armoede en bescherming. Het verdient sobere woorden, nooit sensatie. Wie dit onderwerp aanraakt, doet er goed aan het kind centraal te stellen, niet het beroep van de moeder.

Een dochter van een bargirl draagt vaak een leven lang dankbaarheid, gemis en het oordeel van vreemden met zich mee. Haar moeder offerde alles op, en juist daardoor werd het ingewikkeld. Het is geen verhaal over een bar, maar over liefde die zich alleen in afwezigheid kon uiten.

Bronnen: openDemocracy, The Isaan Record, NPR, Scientific Reports, ILO, en academisch onderzoek naar bunkhun en skipped-generation huishoudens in Thailand.

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter