Amoxicilline-antibiotica voor een paar baht: hoe Thailand zijn eigen medicijnen opmaakt met dodelijk gevolg!
Antibiotica horen bij de dokter, denk je misschien. In Thailand horen ze bij de winkel. Amoxicilline ligt naast de paracetamol; je koopt het zonder recept en bijna niemand vraagt waarvoor je het nodig hebt. Voor een verkoudheid, tegen keelpijn, voor de zekerheid op reis. Dat het middel tegen een virus niets doet, hoor je er zelden bij.
Het gemak heeft een prijs. Bacteriën die vaak amoxicilline tegenkomen, leren zich verdedigen. Op een dag werkt het middel niet meer, ook niet bij wie het echt nodig heeft. Thailand ziet die dag aankomen. De cijfers erachter zijn ouder dan je denkt.
Zestig baht en geen enkele vraag
De apotheek op de hoek is in Thailand geen bijzondere plek, maar wel de plek waar het begint. Je noemt een klacht, of je wijst gewoon naar het stripje dat je vorige keer ook kreeg, en je loopt naar buiten met amoxicilline. Een strip kost zo’n zestig baht, nog geen twee euro. Officieel mag dit niet zonder recept. In de praktijk vraagt de kleine, zelfstandige apotheek er zelden naar. Bij Boots of Watsons in het winkelcentrum lopen ze voorzichtiger; daar sturen ze je soms terug naar de dokter.
Dat verschil zegt iets. De regel bestaat, maar wie hem naleeft, hangt af van bij welke toonbank je staat. Voor een toerist of overwinteraar is dat gemak fijn, zeker als je de taal niet spreekt en een dokter duur en ver weg lijkt. Alleen betaal je op termijn een andere prijs dan die zestig baht.
Amoxicilline tegen een virus is weggegooid geld
Het vervelende is dat de meeste mensen amoxicilline kopen voor klachten waar het niets tegen doet. Verkoudheid, hoest, keelpijn, een opkomende griep: dat zijn bijna altijd virussen. Amoxicilline werkt alleen tegen bacteriën. In onderzoek naar zelfmedicatie was amoxicilline veruit het populairst, goed voor ruim driekwart van de gevallen, en juist voor die verkoudheidsklachten waar het zinloos is.
Wat er dan wel gebeurt, zie je niet. Elke keer dat een bacterie in je lijf een beetje amoxicilline tegenkomt zonder eraan dood te gaan, oefent ze. De exemplaren die het overleven, geven dat door. Doe dat met genoeg mensen, genoeg jaren, en je kweekt bacteriën waar het middel niet meer op aanslaat. Bij sommige blaasontstekingen door de E. coli-bacterie is amoxicilline in Thailand al bijna nutteloos; de resistentie loopt daar richting honderd procent.
38.000 doden, maar uit welk jaar?
Thailand noemt vaak één getal: ongeveer 88.000 mensen per jaar met een resistente infectie, en zo’n 38.000 die eraan overlijden. De economische schade zou boven de 40 miljard baht liggen, omgerekend meer dan een miljard euro. Grote getallen, en ze worden overal herhaald, ook door de Wereldgezondheidsorganisatie in 2024.
Zoek je waar dat getal vandaan komt, dan kom je uit bij een studie op basis van cijfers uit 2010. Vijftien jaar oud dus. Een andere studie uit dezelfde periode kwam op nog geen 20.000 doden, minder dan de helft. Niemand lijkt een verser, beter onderbouwd landelijk getal te hebben. Het probleem is echt, daar gaat het niet om. Maar een land dat resistentie een crisis noemt en al jaren met hetzelfde verouderde dodental zwaait, laat vooral zien hoe weinig recente, harde tellingen er zijn.
Het ligt niet alleen aan de apotheek
Je zou denken dat het bij mensen begint, maar een flink deel van het probleem zwemt rond in vijvers en staat in stallen. Thailand is een grote garnalen- en visexporteur, en in die kwekerijen gaan antibiotica er soms royaal doorheen om ziekte voor te zijn. Op een deel van de garnalenboerderijen was norfloxacine jarenlang het standaardmiddel. De controle daarop is met de eigen woorden van onderzoekers steekproefsgewijs, en tekortkomingen in het toezicht zijn vastgelegd.
Resistente bacteriën blijven niet netjes op de boerderij. Ze komen in het water, in de grond, in het voedsel. Thailand meldt wel vooruitgang: het antibioticagebruik bij dieren zou bijna gehalveerd zijn. Dat is winst, als de cijfers kloppen. Maar de weg van vijver naar bord is kort in een land waar verse vis overal op het menu staat.
Thailand doet iets, maar niet overal
Thailand zit gelukkig niet stil. Al sinds 2007 loopt er een programma, Antibiotics Smart Use, met een simpele boodschap: geen antibiotica bij een infectie die geen bacterie is. In ziekenhuizen en klinieken werkte dat. Bij verkoudheid daalde het voorschrijven van antibiotica van ruim 43 naar zo’n 22 procent, bij diarree van 46 naar 19 procent. Echte cijfers, echte vooruitgang.
Alleen stopt die vooruitgang bij de deur van de dokter. De apotheek op de hoek, waar de meeste mensen hun amoxicilline halen, blijft grotendeels buiten schot. Je kunt artsen leren zuiniger voor te schrijven, maar zolang iedereen het middel twee straten verderop zonder recept naast de kauwgom koopt, dweil je met de kraan open. Daar zit het gat, en dat gat is precies de plek waar jij als bezoeker binnenloopt.
Wat dit voor jou betekent
Koop niet op eigen houtje amoxicilline voor een verkoudheid. Je wordt er niet sneller beter van, je maag vaak wel slechter, en je helpt het probleem groeien. Heb je echt een bacteriële infectie en schrijft een dokter een kuur voor, maak die dan af, ook als je je na drie dagen alweer prima voelt. Half stoppen is juist wat resistente bacteriën de ruimte geeft.
Nog iets praktisch: neem je antibiotica mee terug naar Nederland of België, dan kun je bij de douane vragen krijgen. Voor grotere hoeveelheden medicijnen geldt in Thailand een documentatieplicht. Een handje strippen amoxicilline in je koffer, voor de zekerheid, is dus niet zo onschuldig als het lijkt, niet voor jou en niet voor de bacteriën die meereizen.
Amoxicilline blijft goud waard, juist omdat het simpel en goedkoop is. Dat vraagt om zuinigheid. Elk strookje dat je zonder reden koopt tegen een kwaal die vanzelf overgaat, knabbelt aan de dag dat het middel je echt had kunnen redden. Die dag komt dichterbij, in Thailand sneller dan elders.
Bronnen: WHO Thailand, The Nation Thailand, en onderzoek gepubliceerd in Epidemiology and Infection en JAC-Antimicrobial Resistance
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Vliegtickets15 juli 2026Waarom steeds meer Nederlanders KLM laten staan voor EVA Air
Expats en pensionado15 juli 2026Pensioen via Wise of via je Nederlandse bank: waar verlies je stiekem het meeste geld?
Gezondheid15 juli 2026Amoxicilline-antibiotica voor een paar baht: hoe Thailand zijn eigen medicijnen opmaakt met dodelijk gevolg!
Opinie15 juli 2026TB-opinie: Thailand rukte aan zijn eigen visumstuur en noemde dat veiligheid