Werk levert niet alleen inkomen op. Je hebt vaste tijden, ontmoet andere mensen, moet ergens naartoe en wordt gedwongen lichamelijk en geestelijk actief te blijven. Na pensionering kan een groot deel daarvan in één keer verdwijnen.

Onderzoek laat zien dat gezondheid en pensioen ingewikkeld met elkaar samenhangen. In een Grieks bevolkingsonderzoek onder 16.827 mensen hadden gepensioneerden tijdens de onderzoeksperiode 51 procent meer kans om te overlijden dan vergelijkbare mensen die nog werkten. Wie vijf jaar later met pensioen ging, had binnen de groep gepensioneerden een 10 procent lagere sterfte.

Dat klinkt spectaculair, maar je mag daar niet uit concluderen dat werken je automatisch langer laat leven. Mensen met gezondheidsproblemen stoppen namelijk vaker eerder met werken. Daardoor lijken vroeggepensioneerden ongezonder, terwijl hun gezondheid juist de reden voor hun pensionering kan zijn.

Na je pensioen verandert je dagelijkse leven

Een groot Amerikaans onderzoek onder mensen van 50 tot 75 jaar vond na volledige pensionering over gemiddeld zes jaar 5 tot 16 procent meer problemen met bewegen en dagelijkse activiteiten. Ook werden 5 tot 6 procent meer gezondheidsproblemen en een verslechtering van de mentale gezondheid van 6 tot 9 procent gevonden.

Waarschijnlijk speelt de verandering van leefstijl daarbij een belangrijke rol. Wie niet meer naar zijn werk hoeft, kan minder bewegen en minder mensen ontmoeten. Dat hoeft niet te gebeuren, maar het risico bestaat wel.

Dat is ook relevant voor Nederlanders die na hun pensioen veel tijd in Thailand gaan doorbrengen. De eerste maanden kunnen voelen als één lange vakantie. Maar zodra het nieuwe eraf is, heb je opnieuw een dagritme, contacten en bezigheden nodig. Alleen terras, zwembad en televisie vormen op termijn een mager alternatief voor een actief bestaan.

Schrikcijfers over pensioen verdienen nuance

Over pensionering circuleren stevige beweringen. Zo wordt soms gesteld dat ieder jaar eerder stoppen mannen 7,5 maand levensverwachting zou kosten. Het Oostenrijkse onderzoek waarop dergelijke uitspraken worden gebaseerd, vond ongeveer 1,8 maand per jaar vervroegd pensioen. Bovendien gold dat resultaat voor mannelijke arbeiders; bij vrouwen werd geen vergelijkbaar effect gevonden.

Ook het beeld dat pensionering massaal tot depressies leidt, is te simpel. Een meta-analyse vond bij gepensioneerden een gemiddelde prevalentie van depressie van ongeveer 28 procent. Een veel grotere analyse van ruim een half miljoen mensen kwam echter tot een andere uitkomst: pensionering hing gemiddeld juist samen met bijna 20 procent minder risico op depressie.

De omstandigheden zijn doorslaggevend. Vooral onvrijwillig stoppen, bijvoorbeeld door ziekte of het verlies van werk, hangt samen met meer depressieve klachten. Zelf kunnen bepalen wanneer en hoe je stopt, maakt verschil.

Je gezondheid voor pensioen telt zwaar mee

Nederlands onderzoek over drie decennia laat eveneens zien dat de laatste werkdag geen harde scheidslijn vormt. De lichamelijke en ervaren gezondheid van oudere werknemers is in de loop der jaren verslechterd. Vooral zwaar lichamelijk werk, hoge werkdruk en weinig invloed op het eigen werk kunnen lang doorwerken moeilijk maken.

Stoppen met werken herstelt zulke schade niet vanzelf. Daarom is de belangrijkste vraag niet alleen op welke leeftijd je met pensioen gaat, maar hoe gezond en actief je die leeftijd bereikt.

Nederlandse werknemers gingen in 2025 gemiddeld met 66 jaar en 4 maanden met pensioen. Ruim 100.000 werknemers stopten dat jaar met werken. De AOW-leeftijd is in 2026 en 2027 67 jaar.

Wie daarna naar Thailand verhuist of er overwintert, krijgt bovendien een extra verandering te verwerken: niet alleen het werk valt weg, maar vaak ook een deel van het vertrouwde sociale netwerk en dagelijkse ritme. Juist dan is het verstandig nieuwe vaste patronen op te bouwen.

Een goed pensioen moet je organiseren

Je hoeft na je pensionering zeker niet door te werken om gezond te blijven. Het gaat vooral om wat ervoor in de plaats komt.

Blijf dagelijks bewegen, spreek regelmatig met andere mensen af en zorg voor activiteiten waarvoor je daadwerkelijk je huis uit moet. Vrijwilligerswerk, een vereniging, sport, een hobby of een kleine klus kan al voldoende zijn. Ook geleidelijk minder werken kan de overgang gemakkelijker maken.

Een pensioen wordt niet gezonder doordat je agenda leeg is. Vrije tijd is prettig als je er iets mee doet. Wie voor zijn laatste werkdag al nadenkt over beweging, contacten, dagritme en nieuwe doelen, maakt van pensioen geen eindpunt, maar een volgende levensfase.

Bronnen

  • Grieks EPIC-onderzoek naar pensioenleeftijd en sterfte, American Journal of Epidemiology. (PubMed)
  • Onderzoek naar lichamelijke en mentale gezondheid na pensionering, National Bureau of Economic Research. (IDEAS/RePEc)
  • Systematische review naar pensionering en sterfte, inclusief invloed van gezondheid vóór pensionering. (PubMed Central (PMC))
  • Meta-analyse naar depressie onder gepensioneerden. (PubMed Central (PMC))
  • Systematische review en meta-analyse naar pensionering en depressieve klachten. (PubMed Central (PMC))
  • Vrije Universiteit Amsterdam, langlopend Nederlands onderzoek naar gezondheid rond pensionering. (Vrije Universiteit Amsterdam)

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

7 reacties op “Met pensioen, maar waarom nietsdoen je sneller sloopt dan werken”

  1. Marc zegt op

    Ik probeer om de drie dagen naar de gym te gaan, in beweging en sociaal contact.Ik rijd ook graag met de motor om nieuwe dingen te ontdekken, maar spijtig steeds alleen. Ik merk wel op dat vele buitenlanders niet eens enkele uren weg mogen van hun thaise vriendin,en als er eens iemand meerijdt wordt die om het uur gebeld, triestig toch.

    3
    • Honoré zegt op

      Toch eigenaardig dat jij op de hoogte bent van die vele buitenlanders die nooit alleen mogen buiten komen.

      Hoe weet je dat dan? Waar heb je die vele mensen dan ontmoet, en hebben ze dan geklaagd dat ze door hun vrouw kort gehouden worden? Je bent gewoon wat uit je nek aan het kletsen hoor.

      Trouwens, ik kom ook weinig tot nooit alleen buiten. Ik voel me veilig en geborgen met mijn echtgenote aan mijn zijde. En dat is mijn EIGEN keuze.

      Ik heb geen behoefte aan al die landgenoten die anderhalf uur klagen omdat hun prostaat het niet meer doet. Dan heb je nog de anderen met hun stoere toogpraat. Er was er zelfs ooit één die zijn vrouw niet meer kon volgen omdat ze 3 keer per dag wilde sexen. Tja, laat me dan maar alleen met mijn geliefde, ik ben er perfect gelukkig bij.

      5
  2. martin zegt op

    Ik ben zelfstandig, leef alleen al doe ik weinig de dag vliegt om.
    Heb wel een hobbie die tijd vergt en overigens hoef je in thailand nooit alleen te zijn.
    Ook al heb je mensen om je heen dan nog kan je je alleen voelen.
    Iedereen is anders en ervaren dingen anders, alleen zijn is anders dan eenzaam zijn.
    Gedwongen eenzaam zijn kan ook aan de portemonaie liggen zowel in Thailand als in Nederland

    6
    • RonnyLatYa zegt op

      Volledig mee eens.
      Alleen zijn wordt al eens vergeleken met eenzaam zijn. Maar zijn twee totaal verschillende zaken.
      Eenzaam zijn is overal ter wereld erg denk ik….

      8
      • Roger zegt op

        Je bent nooit werkelijk alleen, je hebt altijd jezelf aan je zijde! Maar misschien is dat juist het moeilijkste gezelschap, want waar je ook vlucht, van jezelf kun je niet weglopen.

        Voor sommigen is zichzelf een veilige haven. Voor anderen een last die ze elke dag met zich meedragen.

        Misschien begint echte rust dan ook niet bij het vinden van iemand anders, maar bij het leren leven met degene die je nooit kunt verlaten: jezelf.

        1
        • RonnyLatYa zegt op

          Alleen zijn is snel op te lossen, maar eenzame mensen hebben ook maar enkel zichzelf.

          0
  3. Sjaak S zegt op

    Ik ben sinds mijn 55e gepensioneerd en leef sindsdien ook in Thailand. Ik ben nu alweer 68 en over een paar maanden, pffff, 69.

    Maar ik kan niet zeggen dat ik me verveel. Ik heb een paar leuke hobby’s waar ik veel plezier aan beleef. En het mooie is dat die vroeger, toen ik nog werkte, nauwelijks bestonden.

    Ik ben een computerliefhebber, of beter gezegd, ik vind alles interessant wat je ermee kunt doen. Eigenlijk was fotografie vroeger mijn hobby en heb ik duizenden foto’s gemaakt, voornamelijk dia’s, maar ook zwart-wit- en kleurenfoto’s. Die heb ik voor het grootste gedeelte al jaren geleden ingescand. Nu ben ik al meer dan een jaar bezig om deze foto’s met behulp van een AI-programma weer tot hun volle glorie terug te brengen. Dat houdt me lekker bezig en van de straat en uit de kroeg, hahaha.

    Daarnaast doe ik iedere dag een vorm van sport. De ene dag op de crosstrainer, de andere dag Beat Saber in VR, en twee keer per week maak ik met twee goede vrienden een fietstocht.

    Mijn vrouw en ik gaan praktisch om de dag buiten de deur lunchen. Daarna lopen we meestal in BluPort of Market Village nog een paar uurtjes rond als we daar gaan eten.

    We hebben een tuin, ik heb zelf een vijver gebouwd die onderhoud nodig heeft, een plonsbad dat heerlijk koel is in de warme tijd van het jaar en natuurlijk ook onderhoud nodig heeft, en een kat die gezellig bij me ligt als ik een film kijk.

    Wat wil je nog meer? Ik geniet van het leven. Ik hoop op zijn minst nog 20 jaar van dit alles te kunnen genieten.

    1

Laat een reactie achter