De meeste mensen denken dat de plaats van trouwen bepaalt welk recht geldt. Logisch, maar het klopt niet. Waar jullie na de bruiloft als eerste samen gaan wonen, weegt veel zwaarder. En of je iets bij de notaris hebt vastgelegd. Dat klinkt als een detail, tot het misgaat.
Voor wie samen in Thailand woont, betekent dit vaak iets ingrijpends: Thais huwelijksvermogensrecht. Alles wat je samen opbouwt, wordt gemeenschappelijk, en bij een scheiding gaat het in twee gelijke helften. Wie voor 2019 trouwde, loopt bovendien het risico dat het toepasselijke recht stilletjes verschuift. Hoog tijd om dit goed uit te pluizen.
Drie vragen die je uit elkaar moet houden
Veel verwarring komt doordat er eigenlijk drie vragen door elkaar lopen. Eén: is je huwelijk geldig? Twee: welk recht regelt jullie vermogen? Drie: welk recht geldt als het ooit op een scheiding uitdraait? Die vragen hebben elk hun eigen antwoord, en ze kunnen rustig naar verschillende landen wijzen. Je kunt naar Nederlands recht scheiden, terwijl je vermogen onder Thais recht valt.
Voor de meeste lezers is vraag twee de belangrijkste, want daar zit het geld. Maar de eerste vraag mag je niet overslaan, want zonder een geldig huwelijk is de rest niet eens aan de orde.
Eerst dit: ben je überhaupt getrouwd?
Een boeddhistische ceremonie in een tempel, hoe mooi ook, maakt je in Thailand niet getrouwd. Pas als je het huwelijk laat registreren bij het districtskantoor, de amphur (in Bangkok de khet), ben je officieel man en vrouw. Dat staat in sectie 1457 van de Thaise Civil and Commercial Code. Zonder die registratie is er geen huwelijk, ook al woon je samen en heb je een groot feest gegeven.
Goed nieuws voor wie het wel netjes deed: Nederland en België erkennen een in Thailand rechtsgeldig gesloten huwelijk automatisch, zolang je voldeed aan de huwelijksvereisten van je eigen land en de Thaise regels volgde. Vraag bij de amphur wel altijd om zowel de Kor Ror 2 als de Kor Ror 3. Met alleen de Kor Ror 3 kom je bij je gemeente thuis vaak niet weg.
De plaats van trouwen zegt bijna niets
Hier struikelt bijna iedereen. Mensen denken dat de plaats van trouwen bepaalt welk recht geldt, of anders wel de nationaliteit. Allebei fout. Het internationaal privaatrecht van elk land wijst zelf aan welk nationaal huwelijksvermogensrecht van toepassing is, en binnen de EU is dat sinds 2019 gelijkgetrokken in één verordening.
De hoofdregel is simpel: heb je niets geregeld, dan geldt het recht van het land waar jullie na het huwelijk als eerste samen zijn gaan wonen. Niet waar je trouwde, niet welk paspoort je hebt, maar waar jullie eerste gezamenlijke huishouden stond.
Welke regels gelden? Kijk naar je trouwdatum
Welk instrument je moet pakken, hangt af van je trouwdatum, en voor huwelijken van voor 2019 ook van je nationaliteit. Nederlanders en Belgen vielen toen namelijk onder verschillende regels. Dat is belangrijk om te weten, want België is nooit aangesloten geweest bij het Haags Huwelijksvermogensverdrag van 1978. Voor Nederlandse echtgenoten:
- Huwelijk voor 1 september 1992: oudere regels, zelden nog van belang.
- Huwelijk tussen 1 september 1992 en 28 januari 2019: het Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978.
- Huwelijk vanaf 29 januari 2019: de EU-Huwelijksvermogensverordening.
Voor Belgische echtgenoten:
- Huwelijk voor 1 oktober 2004: oude verwijzingsregels uit de rechtspraak.
- Huwelijk tussen 1 oktober 2004 en 28 januari 2019: het Belgisch Wetboek IPR.
- Huwelijk vanaf 29 januari 2019: dezelfde EU-verordening als de Nederlanders.
Wat als je niets hebt geregeld: de trapsgewijze regel
Heb je geen rechtskeuze gemaakt en geen huwelijkse voorwaarden, dan val je in een trapsgewijze regeling. Die werkt onder het oude verdrag, het Belgische Wetboek IPR en de EU-verordening grotendeels hetzelfde:
- Het recht van het land waar jullie na het huwelijk als eerste samen woonden.
- Lukt dat niet, dan het recht van de gemeenschappelijke nationaliteit op het moment van trouwen.
- Lukt dat ook niet, dan splitst het pad zich, en daar zit een verschil tussen de landen.
Voor een Nederlands-Thais of Belgisch-Thais paar bestaat die tweede stap meestal niet, want jullie hebben geen gemeenschappelijke nationaliteit. Alles draait dus om stap één. Woonden jullie samen in Thailand, dan Thais recht. Samen in Nederland of België, dan Nederlands respectievelijk Belgisch recht. Hebben jullie nooit samengewoond, hij in Europa, zij in Thailand, dan kom je bij stap drie uit. En juist daar zit een verschil dat voor Belgische lezers belangrijk is. Het Belgisch Wetboek IPR kijkt in laatste instantie naar het land waar het huwelijk werd gesloten. De EU-verordening kijkt naar het land waarmee jullie ten tijde van het huwelijk de nauwste band hadden. Voor een Belg die in Thailand trouwde en nooit ergens samen neerstreek, kan dat zomaar bij Thais recht uitkomen.
Wat Thais huwelijksvermogensrecht concreet inhoudt
Woon je in Thailand, dan val je dus onder Thais huwelijksvermogensrecht. En dat werkt anders dan veel mensen verwachten. Je hoeft er niets voor te regelen; het stelsel geldt vanzelf en kent twee soorten bezit:
- Sin Suan Tua, je persoonlijk vermogen: wat je voor het huwelijk al had, spullen voor persoonlijk gebruik, gereedschap voor je beroep, en wat je tijdens het huwelijk erft of cadeau krijgt. Dat blijft van jou.
- Sin Somros, het gemeenschappelijke vermogen: alles wat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd, inclusief de opbrengsten zoals rente en huur van je persoonlijke bezit. Bij twijfel geldt het vermoeden dat iets gemeenschappelijk is, en bij overlijden of scheiding wordt dit in twee gelijke helften verdeeld.
Dat vermoeden heeft een scherp randje. Wat je niet kunt bewijzen als persoonlijk bezit, wordt vanzelf gemeenschappelijk. Koop je tijdens het huwelijk een auto en kun je niet aantonen dat je die met eigen geld betaalde, dan is hij van jullie samen. Bewaar dus je bankafschriften. Eén kanttekening: een prenuptial agreement kan in Thailand wel, maar je kunt het wettelijke stelsel er niet volledig mee uitsluiten. Over de precieze grenzen daarvan verschillen juristen, dus laat je hierover door een Thaise advocaat voorlichten.
Het addertje onder het gras: grond en huizen
Een buitenlander mag in Thailand in principe geen grond bezitten. Koop je tijdens het huwelijk een huis met grond, dan eist het Landdepartement bewijs dat het met het eigen geld van je Thaise partner is betaald. In de praktijk teken je als buitenlandse partner een verklaring dat het geld van haar persoonlijk is. Daarmee wordt de grond juist haar bezit en geen gemeenschappelijk vermogen, terwijl de hoofdregel het tegenovergestelde zou zeggen.
Toch is die verklaring niet het laatste woord. In 2022 oordeelde het Thaise Hooggerechtshof (uitspraak 1523/2565) dat zo’n verklaring van het Landdepartement de wet niet kan overrulen. Sectie 1474 gaat er namelijk van uit dat wat je tijdens het huwelijk koopt gemeenschappelijk is, tenzij er een wettelijke uitzondering geldt. Het is één uitspraak en de praktijk blijft weerbarstig, maar het laat zien hoe glad het ijs hier is.
De drie regimes naast elkaar
Om het overzichtelijk te houden, hier de drie regimes naast elkaar.
| Kenmerk | Haags Verdrag 1978 (NL, huw. 1992-2019) | Belgisch WIPR (BE, huw. 2004-2019) | EU-Verordening (NL+BE, huw. vanaf 29-1-2019) |
|---|---|---|---|
| Hoofdregel zonder keuze | Eerste gemeenschappelijke verblijfplaats | Eerste gemeenschappelijke verblijfplaats | Eerste gemeenschappelijke verblijfplaats |
| Laatste vangnet | Nauwste band | Plaats huwelijkssluiting | Nauwste band ten tijde van huwelijk |
| Kan recht vanzelf wijzigen? | Ja (onder meer na 10 jaar) | In beginsel stabieler | Nee, alleen via rechtskeuze |
| Rechtskeuze mogelijk? | Ja, beperkt | Ja, beperkt | Ja, beperkt |
| Geldt voor al je vermogen wereldwijd? | Niet altijd | Niet altijd | Ja, eenheidsbeginsel |
Eén verschil springt eruit. Onder de oude regels kon je nog een deel van je vermogen apart onder een ander recht brengen, bijvoorbeeld een vakantiehuis in Frankrijk onder Frans recht. Dat kan niet meer. De verordening bepaalt dat het gekozen recht geldt voor al je goederen, waar ze ook liggen.
Waar het mis kan gaan
Op een paar plekken loopt het spaak, en de eerste is de gemeenste:
- Het recht kan vanzelf veranderen. Onder het verdrag van 1978 kan het toepasselijke recht omslaan naar je nieuwe woonland, onder meer als je er langer dan tien jaar woont. Alleen door tijd te laten verstrijken kun je zo, zonder iets te tekenen, alsnog in een gemeenschap van goederen belanden. Of er juist uit rollen.
- De EU-verordening is hierin juist rustgevend. Daar verandert het recht niet vanzelf, alleen via een bewuste rechtskeuze. Maar dat geldt enkel voor huwelijken vanaf 2019.
- Het criterium van de nauwste band is onvoorspelbaar. Waar de plaats van trouwen houvast geeft, kan een rechter over die nauwste band een heel andere mening hebben dan jij.
- In Thailand ligt de bewijslast bij jou. Wie iets als persoonlijk wil claimen, moet dat met papieren onderbouwen.
- Niet elke schuld is gedeeld. Gokschulden bijvoorbeeld gelden als persoonlijk en niet als gemeenschappelijk, zodat je partner er na een scheiding niet voor opdraait.
Wat je zelf kunt doen
- Wil je zekerheid, leg dan voor het huwelijk een rechtskeuze of huwelijkse voorwaarden vast bij een notaris in Nederland of België. Dan staat het toepasselijke recht vast en verschuift het later niet meer.
- Bewaar bij elke aankoop in Thailand bewijs van de herkomst van het geld.
- Vraag bij de amphur om zowel de Kor Ror 2 als de Kor Ror 3.
- Onthoud dat huwelijksvermogen en echtscheidingsrecht losstaan, en regel ze allebei bewust.
- Twijfel je, dan geeft het IJI in Den Haag onafhankelijk advies over internationaal privaatrecht. Een notaris kan het toepasselijke recht bovendien laten inschrijven in het huwelijksgoederenregister.
Stap voor stap: onder welk recht val jij?
- Is het huwelijk geregistreerd bij de amphur? Zo niet, dan ben je niet getrouwd en stopt het hier.
- Heb je huwelijkse voorwaarden of een rechtskeuze gemaakt? Zo ja, dan geldt die keuze.
- Zo niet, wanneer ben je getrouwd? Dat bepaalt welk instrument geldt: het verdrag van 1978, het Belgisch Wetboek IPR of de EU-verordening.
- Waar woonden jullie na het huwelijk als eerste samen? Dat land levert meestal het toepasselijke recht.
- Vóór 2019 getrouwd en daarna jaren elders gewoond? Controleer of het recht inmiddels is verschoven.
De plaats van je bruiloft zegt dus weinig. Wat telt, is waar jullie als eerste samen woonden en wat je zwart op wit hebt gezet. Voor de meeste lezers in Thailand betekent dat Thais recht, met een verdeling fiftyfifty. De enige echte zekerheid koop je vooraf, bij de notaris.
Bronnen: Thaise Civil and Commercial Code, Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978, EU-Huwelijksvermogensverordening 2016/1103, Belgisch Wetboek IPR, Thailandblog.nl
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Achtergrond30 juni 2026Getrouwd in Thailand: onder welk recht valt jullie huwelijk eigenlijk?
Vliegtickets30 juni 2026Vliegdeals Thailand dinsdag 30 juni 2026: Brussel naar Bangkok met Hainan Airlines vanaf 524 euro
Kort nieuws30 juni 2026Thailand nieuwsoverzicht dinsdag 30 juni 2026
Nieuws uit Thailand30 juni 2026Thailand vervolgt 852 bedrijven na zwarte lijst met 47.000 vastgoedfirma’s