Zeventig jaar bloedvete: waarom de technische scholen van Bangkok elkaar blijven bevechten

Misschien ken je het beeld uit de film 4 Kings, of van een viral filmpje op je telefoon: jongens in schooluniform die elkaar op straat te lijf gaan. Voor veel Thai is het bittere werkelijkheid. Al sinds de jaren vijftig bevechten bepaalde beroepsopleidingen elkaar, generatie na generatie, om iets wat ze schooleer noemen.

Wat begon als jeugdig machogedrag, groeide uit tot een patroon met doden, gewonde omstanders en, volgens de politie, criminele netwerken eronder. En het speelt zich af in het hart van Bangkok. Dit is het verhaal achter een vete die tot op vandaag niemand lijkt te kunnen stoppen.

Twee scholen, één oude vijandschap

Het bekendste duo heet Uthenthawai tegen Pathumwan. Uthenthawai is officieel de Uthenthawai-campus van de Rajamangala University of Technology Tawan-ok, ooit begonnen als bouwschool. De aartsrivaal, het Pathumwan Institute of Technology, ligt op loopafstand en staat in de volksmond bekend als de werktuigbouwschool van Pathumwan. Beide leiden op tot vrijwel dezelfde vakken in bouw, techniek en mechanica, en juist die overlap voedt de concurrentie.

Er is een detail dat in Thaise duidingsstukken steeds terugkeert, en dat je bijna niet kunt verzinnen. De twee scholen vereren allebei de god Vishnu, maar in een andere houding. Uthenthawai kiest voor een staande Vishnu met een schietlood in de hand, Pathumwan voor een zittende met een lotus. Elke groep vindt het eigen beeld het echte. Of dat werkelijk aan de basis van de ruzie ligt, is onzeker, maar het zegt wel iets over hoe diep de identiteit zit. Naast dit paar draagt ook de reputatie van de zogenoemde 4 Kings mee, vier scholen die in de jaren negentig berucht waren en die de gelijknamige film bekend maakte bij een breed publiek.

Waar de haat vandaan komt

Deze gevechten gaan verder terug dan veel mensen denken. Thaise historici plaatsen de eerste botsingen al voor 1957, in het tijdperk dat bekendstaat als de periode van de stadsbendes. Uthenthawai en Pathumwan werden allebei in 1932 opgericht. Vanaf het einde van de jaren vijftig laaide het geweld op, en sindsdien is het nooit echt weggeweest.

Twee keer viel het even stil, en beide keren was dat politiek. Vlak voor de volksopstand van 14 oktober 1973 verklaarden leiders van de werktuigbouwstudenten publiekelijk dat ze elkaar niet meer zouden bevechten, maar samen voor democratie zouden strijden. Iets vergelijkbaars gebeurde tijdens de jeugdprotesten van 2020, toen rivaliserende groepen zich korte tijd aaneensloten. Zodra de protesten wegebden, keerde het geweld terug.

Waarom die jongens vechten

Vraag de studenten zelf, en het woord dat valt is eer. Wie zich vernederd voelt, voelt de druk om terug te slaan. Zo ontstaat een wraakcyclus zonder einde, waarin elke nieuwe lichting de oude rekeningen overneemt. De haat wordt aangeleerd. Een engineeringstudent verwoordde het zo: we kregen van onze senioren geleerd hen te haten. In één rechtszaak verklaarde een dader dat het doodschieten van een rivaal hoorde bij een inwijdingsritueel voor tweedejaars.

Daaronder ligt iets pijnlijkers. Beroepsstudenten worden in de sterk gelaagde Thaise samenleving vaak als tweederangs gezien. Een politicologe van Chulalongkorn wijst erop dat armoede hun toegang tot sport en muziek beperkt, waardoor de bende juist aantrekkelijk wordt. Daar vinden ze kameraadschap, een plek en een identiteit. Voor jongens die het gevoel hebben dat niemand naar ze omkijkt, is dat geen kleinigheid.

Op de skywalk waar jij ook loopt

Het geweld loopt uiteen van vuistgevechten tot steekpartijen en schietpartijen vanaf motoren. Studenten lopen elkaar tegen het lijf in het openbaar vervoer, herkennen elkaar aan het uniform en vallen aan. Eén jongen vertelde dat hij werd neergeschoten alleen omdat hij zijn schooluniform droeg. Er vielen doden bij drive-by shootings, bij treinstations en op straat.

En dat is precies het punt dat jou aangaat. De vaste plekken zijn de loopbrug tussen BTS National Stadium en MBK, en verder Siam, Siam Paragon, Victory Monument en de bushaltes. In januari 2024 stonden zo’n tachtig studenten van beide scholen elkaar op de skywalk bij MBK te lijf, tot paniek van het winkelend publiek. Dit zijn geen achterafstraatjes. Dit is waar je koffie drinkt en overstapt.

De incidenten op een rij

De volgende gevallen zijn goed gedocumenteerd en laten zien hoe hardnekkig het patroon is:

1. 2014: een studente van Uthenthawai wordt bij een bushalte nabij Siam Square doodgeschoten. Een maand later komen twee Pathumwan-studenten om bij een vermoedelijke wraakactie.
2. 2016: de politie vindt op de Uthenthawai-campus twee vuurwapens met munitie, 55 messen, zes kogelvrije vesten en materiaal om spijkerbommen te maken.
3. 2017: een Uthenthawai-student wordt bij MBK doodgestoken door studenten van Pathumwan, na een confrontatie op de skywalk.
4. Februari 2022: tijdens de 88e verjaardag van Uthenthawai schieten 54 huidige en oud-studenten met pistolen in de lucht. Premier Prayut veroordeelt het publiekelijk, de politie vindt wapens op de campus.
5. November 2023, Klong Toey: een schutter van Pathumwan doodt vanaf een motor een 19-jarige student van Uthenthawai. Een verdwaalde kogel doodt ook een 45-jarige lerares.
6. Januari 2024: een student van Pathumwan wordt voor de Uthenthawai-campus doodgestoken door oud-studenten. De faculteit sluit drie dagen.
7. Juni 2025: in Min Buri wordt een 17-jarige automonteur-in-opleiding vanaf motoren doodgeschoten, terwijl de politie tegelijk een schietpartij met een Uthenthawai-student bij MBK onderzoekt.

Een lerares bij de pinautomaat

Van al die zaken is er een die blijft hangen. Op 11 november 2023 reed een twintigjarige student van Pathumwan als passagier op een motor door Klong Toey. Hij stapte af en schoot een 19-jarige eerstejaars van Uthenthawai dood. Een van de kogels miste doel en trof Sirada Sinprasert, 45 jaar, computerlerares op een school in de buurt. Ze stond gewoon geld te pinnen. Beiden overleden.

Het verhaal kreeg in maart 2025 een staartje. De rechtbank veroordeelde de schutter ter dood en gelastte hem 6 miljoen baht, ruim 157.000 euro, aan schadevergoeding te betalen aan de nabestaanden. In totaal werden 22 verdachten aangehouden. Twee levens weg, om een schoolvete waar het slachtoffer bij de pinautomaat part noch deel aan had.

Meer dan een schoolruzie

Toen de recherche die schietpartij uitploos, bleek het geen simpele wraakactie tussen scholieren. De schutter maakte deel uit van een netwerk van minstens 84 mensen, met aparte teams voor planning, verkenning, ontsnapping, juridisch advies en financiering. De politie sprak van een safe house waar oudere studenten jongeren klaarstoomden om rivalen te doden, met trainingsniveaus van basis tot gevorderd.

Dat werpt een ander licht op de zaak. Wat aan de buitenkant lijkt op jongens die om trots vechten, wordt hier gebruikt als dekmantel. Het is politieonderzoek, geen uitgemaakte zaak, maar het maakt duidelijk dat schooleer soms alleen nog het verhaal is dat naar buiten wordt verteld.

Hoeveel slachtoffers vallen er eigenlijk?

Eerlijk antwoord: dat weet niemand precies. Veel incidenten worden nooit gemeld, en betrokkenen zeggen bewust geen aangifte te doen, omdat ze verwachten dat er toch niets gebeurt. Eén getal duikt vaak op: in 2015 werden alleen al in Bangkok tot halverwege het jaar meer dan duizend gevallen geregistreerd. Deskundigen noemen het geweld inmiddels een probleem voor de volksgezondheid.

De achtergrond helpt om de dodelijke afloop te begrijpen. Thailand telt naar verhouding veel vuurwapens, met rond 10,3 miljoen geregistreerde stuks in 2017. Waar in andere landen een schoolruzie eindigt met een blauw oog, eindigt hij hier soms met een begrafenis.

Wat helpt, en wat niet

Er is van alles geprobeerd, met wisselend succes. Sinds 2003 kunnen ouders en voogden strafrechtelijk worden aangesproken op wat hun kinderen doen. De onderwijskoepel voor het beroepsonderwijs richtte toezichtszones in en deelt studenten in groepen in: wit voor wie zich netjes gedraagt, grijs en zwart voor risicogedrag, plus een aparte alumnigroep. Op papier klinkt dat degelijk. In de praktijk is de handhaving zwak, en de politie geeft toe weinig animo te hebben zolang gewone burgers buiten schot blijven. Bij een massale vechtpartij in 2024 kon ze de studenten niet eens uit elkaar houden en moest ze wachten tot ze terugkeerden naar hun scholen.

Toch is niet alles kansloos. Het leger stopt studenten tien weken in trainingskampen om de vijandschap af te breken, al erkent een officier nuchter dat het bij ongeveer een op de tien niet werkt. Concreter en veelbelovender: een technische school in Min Buri paste kleding en kapsel aan, zodat de studenten op straat niet meer als beroepsstudent te herkennen zijn. Het geweld nam af. Een academisch onderzoek uit januari 2025 onder negen Bangkokse scholen meldde dat vijf van hen na een jaar geen enkel incident meer hadden en twee een halvering. Een kleine steekproef, maar het laat zien dat het kan.

Het verhuisdossier dat maar niet eindigt

Rond Uthenthawai speelt nog iets anders, en het is nu het meest actueel. De campus staat op 20 rai grond die de school in 1935 voor 68 jaar van Chulalongkorn University huurde. Dat contract liep in 2003 af. Chulalongkorn probeert de grond al sinds 1975 terug te krijgen, en in december 2022 oordeelde het hoogste bestuursrechtscollege dat Uthenthawai binnen zestig dagen moest vertrekken. De gedachte erachter: haal de twee rivalen uit elkaars buurt, en je haalt de lont uit het geweld.

Zo makkelijk gaat het niet. Studenten en oud-studenten kwamen bij duizenden de straat op om de verhuizing tegen te houden, onder wie zanger Add Carabao, zelf oud-student. Er liggen vier alternatieve locaties klaar, van Bang Phra in Chonburi tot gedoneerde grond in Min Buri, en voor 2025 vroeg de school ongeveer 400 miljoen baht aan, bijna 10,5 miljoen euro. Eind mei 2025 bereidde Chulalongkorn zelfs een aanklacht voor tegen de bestuurders, omdat de school ondanks alle uitspraken nog altijd niet was vertrokken. Of de verhuizing intussen rond is, blijft de vraag.

Drie misverstanden om te vermijden

Het is verleidelijk om te denken dat “de Thaise scholieren” vechten, maar dat klopt niet. Het gaat om specifieke technische opleidingen, niet om universiteiten of gewone middelbare scholen. De studenten zelf klagen dat “werktuigbouwer” ten onrechte synoniem is geworden met geweld, terwijl de meesten gewoon een vak leren.

Twee andere denkfouten liggen op de loer. Het is niet puur spontaan: achter de eerbegrippen schuilen inwijdingsrituelen en, volgens de politie, georganiseerde netwerken. En het is niet nieuw of toevallig, maar een patroon van zeker zestig tot zeventig jaar dat elk schooljaar, dat in mei begint, opnieuw oplaait.

Het geweld tussen technische scholen is geen ver verhaal over andermans kinderen. Het gebeurt op de skywalk waar jij loopt, bij het winkelcentrum waar jij shopt. Zeventig jaar aan doden en beloftes hebben het niet gestopt. Wie door Bangkok loopt, kan maar beter weten dat het bestaat.

Bronnen: Bangkok Post, Nation Thailand, AFP, Vice, Khaosod, The Matter, Prachatai

Over deze blogger

Redactie

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Lees hier de laatste artikelen

Oudere postings van deze blogger

• Achtergrond9 juli 2026Zeventig jaar bloedvete: waarom de technische scholen van Bangkok elkaar blijven bevechten
• Geschiedenis9 juli 2026Nederlandse zeelieden die in Siam achterbleven en geen sporen nalieten
• Opinie8 juli 2026Opinie: maakt de erfenisgolf van 973 miljard de weg vrij voor hogere belasting?
• Verkeer en vervoer8 juli 2026Ongeschreven regels van het Thaise verkeer