Wie aan Thailand denkt, ziet stranden, tempels en glimlachende marktverkopers. Achter de hoge muren van Klong Prem en Bang Kwang speelt zich een ander verhaal af. Een verhaal dat zelden de toeristenbrochures haalt, maar dat voor Nederlanders en Belgen die regelmatig in het land verblijven wel degelijk dichterbij kan komen dan ze denken.
Onderstaand artikel zet de feiten op een rij. Het laat zien hoe een systeem dat zichzelf hervormd noemt in de praktijk vastloopt, en wat dat betekent voor de mensen die er, vrijwillig of onvrijwillig, mee te maken krijgen.
De cijfers die Bangkok liever niet hoort
In 2025 steeg het aantal gedetineerden in Thailand met zeven procent. Van 280.790 naar 301.020 mensen. Daarmee passeerde het land voor het eerst sinds september 2021 weer de grens van driehonderdduizend. Het aantal gevangenissen dat boven de officiële capaciteit draait, nam met achttien procent toe vergeleken met 2024.
Dat blijkt uit het jaarrapport 2026 van de International Federation for Human Rights (FIDH), opgesteld samen met de Thaise organisatie Union for Civil Liberty. Het rapport baseert zich op gesprekken met huidige en voormalige gedetineerden en op officiële cijfers van het Thaise Department of Corrections.
Drugsdelicten blijven de motor achter de overbevolking. Zeventig procent van alle gevangenen zit vast voor een drugsgerelateerd vergrijp. Na drie jaar van voorzichtige daling klom dat aandeel in 2025 weer omhoog. Voor het eerst sinds 2021 nam ook het aantal nieuwe veroordelingen voor drugszaken weer toe. De zogenoemde hervorming van het drugsbeleid uit 2021, die meer aandacht zou geven aan behandeling in plaats van straf, blijkt in de cellen nauwelijks effect te hebben.
Dodencellen lopen vol
Ook de dodencellen raken voller. Volgens Amnesty International stonden eind 2025 in Thailand 429 mensen onder doodvonnis, onder wie 53 vrouwen en zeven buitenlanders. Daarvan waren er 313 veroordeeld voor drugsdelicten. Bij de vrouwen ging het in 52 van de 53 gevallen om drugs.
In 2025 alleen al werden 119 nieuwe doodvonnissen uitgesproken door rechters. Executies blijven zeldzaam, omdat doodvonnissen via hoger beroep en koninklijke gratie vaak worden omgezet in levenslange gevangenisstraf. De symboliek is hard, de straf zelf vaak ondraaglijk lang.
Een halve vierkante meter om in te liggen
Het Thaise systeem hanteert als minimum 2,25 vierkante meter per gedetineerde. Krap, maar zelfs dat minimum wordt op grote schaal niet gehaald. Volgens FIDH varieert de werkelijke persoonlijke ruimte van 0,48 tot 1,6 vierkante meter per persoon. Een halve vierkante meter is minder dan een opgevouwen deurmat. Daar slaap je, eet je en wacht je op je proces.
De Thaise delegatie moest in november 2024 voor het VN-Comité tegen Foltering tekst en uitleg geven. Eén gevangenis bleek op 385 procent van haar capaciteit te draaien. Tegelijk werd duidelijk dat boeien en isolatie nog altijd ruim worden toegepast. Eenzame opsluiting mag volgens Thaise regels maximaal een maand duren. De internationale Mandela-regels slaan al boven de vijftien dagen alarm.
Wat er gebeurt aan de andere kant van de tralies
Het FIDH-rapport is meer dan een opsomming van vierkante meters. Onderzoekers spraken met huidige en voormalige gedetineerden, en de optelsom van hun klachten leest als een aanklacht. De belangrijkste problemen die zij meldden:
- Onvoldoende leefruimte;
- Vormen van straf die in sommige gevallen kunnen worden aangemerkt als foltering;
- Te weinig drinkwater en hygiëneproducten;
- Onderbetaald werk dat na vrijlating nauwelijks perspectief biedt;
- Slechte kwaliteit en voedingswaarde van het eten;
- Gebrekkige fysieke en mentale zorg;
- Beperkte toegang tot nieuws van buiten;
- Weinig ontspanning en activiteiten;
- Klachtenkanalen die in de praktijk niet werken.
Dat laatste punt is misschien wel het pijnlijkste. Procedures om een klacht in te dienen bestaan op papier, maar gevangenen durven die volgens FIDH niet te gebruiken uit angst voor represailles van het personeel. Een klacht over geweld leidt al snel tot meer geweld. Dat houdt de officiële cijfers laag, maar de realiteit verborgen.
Inspecteurs worden buitengehouden
Toegang tot de buitenwereld is verder dichtgetimmerd. FIDH stuurde in 2025 brieven naar dertien gevangenissen met het verzoek onderzoek te doen en gevangenen te spreken. Slechts één instelling reageerde positief: het Centraal Vrouwenhuis van Bewaring in Bangkok. En ook daar werd het werk bemoeilijkt door inmenging van ambtenaren en gebrek aan vrije keuze van gesprekspartners. Een land dat niets te verbergen heeft, hoeft inspecteurs niet buiten te houden.
De wet die er kwam, en wat ervan terechtkwam
In februari 2023 trad de Prevention and Suppression of Torture and Enforced Disappearance Act in werking. Op papier een mijlpaal. Marteling en gedwongen verdwijningen werden voor het eerst expliciet strafbaar gesteld. Sinds de invoering registreerde het ministerie van Justitie 141 klachten. Dat lijkt een flinke daling vergeleken met de minstens 150 zaken per jaar die de Nationale Mensenrechtencommissie tussen 2017 en 2022 noteerde. Voor de wet werden bijna 50.000 bodycams aangeschaft.
Toch is de praktijk hardnekkig. Een berucht symboolverhaal is dat van oud-politiecommissaris Thitisan Utthanaphon, beter bekend als ‘Joe Ferrari’. Hij was in 2021 betrokken bij de dood van een drugsverdachte die met een plastic zak over zijn hoofd werd gemarteld. Hij zat zijn levenslange straf uit in Klong Prem. Op 7 maart 2025 werd hij dood in zijn cel gevonden. De autoriteiten bestempelden zijn dood als zelfmoord door ophanging. Het beeld dat blijft hangen: de dader van een politiemarteling sterft in een cel waar systeemkritiek nauwelijks doordringt.
Het Bangkok Hilton is geen hotel
Voor Nederlandse en Belgische lezers is dit verhaal geen abstractie. In Klong Prem en Bang Kwang zitten al decennia westerse gedetineerden, vaak voor drugsdelicten. Bang Kwang houdt ongeveer zevenduizend mannen achter de tralies en herbergt de executiekamer en de dodencellen van het land. Klong Prem heeft een vergelijkbare omvang en een aanzienlijk aandeel buitenlanders.
Het bijnaampje ‘Bangkok Hilton’ klinkt cynisch, en dat is het ook. Wie er ooit binnen heeft gezeten, beschrijft cellen waarin tientallen mannen tegelijk slapen, en boeien die in de eerste maanden van een straf standaard om de enkels gaan. Bang Kwang heeft onder Thai de bijnaam ‘De Grote Tijger’, vanwege zijn vermogen om mannen levend op te vreten.
Nederlanders in buitenlandse cellen
In totaal zitten ongeveer 1.600 Nederlanders in buitenlandse gevangenissen. Tachtig tot negentig procent van hen is veroordeeld voor drugsdelicten. Het ministerie en organisaties als Reclassering Nederland, Bureau Buitenland en stichting Epafras houden contact, maar wat een ambassade kan doen blijft beperkt. Een consulaire medewerker mag zich niet bemoeien met de inhoud van een strafzaak. Je bent zelf verantwoordelijk voor je verdediging, en je advocaat betaal je zelf.
Een opvallend lichtpunt: gedetineerden kunnen onder bepaalde voorwaarden hun straf in eigen land uitzitten. De Thaise rechtsgang moet volledig zijn afgerond en meer dan een derde van de straf moet zijn uitgezeten. Het ontvangende land moet de Convention on the Transfer of Sentenced Persons hebben ondertekend. Sinds 1990 zijn op die manier ruim duizend gedetineerden teruggekeerd naar hun geboorteland. Voor wie er middenin zit, is dat een schrale troost voor jaren die hij of zij eerst in de Thaise realiteit moet uitzitten.
Waarom het niet beter wordt
De Thaise autoriteiten wijzen graag op hervormingen. Sinds 2025 kunnen bepaalde niet-gewelddadige gedetineerden onder elektronisch toezicht thuis hun straf uitzitten. De Mandela-regels zouden in de penitentiaire wetgeving zijn verwerkt. Bodycams, anti-folterwet, klachtenprocedures: het rijtje klinkt indrukwekkend.
FIDH stelt vast dat juist het uitblijven van die alternatieven de overbevolking in stand houdt. De aanhoudende drukte in de cellen werd in 2025 verergerd door een jaar van inactiviteit rond alternatieve straffen, zowel voor verdachten in voorarrest als voor veroordeelden. Wetten worden aangenomen, maar de regels worden niet consequent doorgevoerd in alle 143 inrichtingen.
Daar komt bij dat het strafrechtelijk apparaat traag werkt. Jaren in voorarrest zijn geen uitzondering. Wie geen geld heeft voor een fatsoenlijke advocaat, zit gewoon te wachten. Eerdere rapporten meldden een gemiddelde voorarresttijd van achttien maanden. In een systeem dat de onschuldpresumptie predikt, betekent dat maandenlang vastzitten zonder veroordeling, in dezelfde overbevolkte cellen als veroordeelden.
Meer beton, minder beleid
De Thaise regering kondigde aan tegen 2025 tien nieuwe gevangenissen te bouwen om de overbevolking te verlichten. Maar meer beton lost geen beleidsprobleem op. Zolang het strafrecht de eerste reflex blijft bij ieder drugsdelict, blijven de cellen voller dan de cijfers ze laten zien.
Voor wie Thailand kent en liefheeft, is dat misschien het ongemakkelijkste deel van dit verhaal. Achter de glimlach van het toeristenland zit een gevangenissysteem dat zijn eigen burgers en buitenlanders met dezelfde stug volgehouden hardheid behandelt. De FIDH-rapporten verschijnen al sinds 2017, het VN-Comité tegen Foltering heeft Thailand stevig bevraagd, en de Bangkok Post noemt het systeem zelf hervormingsbehoeftig. De politieke wil ontbreekt.
Conclusie
Thailand heeft een gevangenissysteem dat in 2026 verder afdrijft van internationale normen, ondanks mooie wetten en beloften. Wie naar het land reist of er woont, doet er goed aan zich te realiseren dat de strafmaten hoog zijn en de cellen overvol. De cijfers liegen niet, en de getuigenissen blijven binnenstromen.
Bronnen: FIDH Annual Prison Report 2026, Union for Civil Liberty, Amnesty International, UCA News, Bangkok Post, OHCHR, Thai Examiner, Prachatai English, Reclassering Nederland Bureau Buitenland, Amnesty Nederland.
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Nieuws uit Thailand29 mei 2026Thaise immigratiedienst lanceert THIM-app om wachtrijen te verkorten en straks je visum online te verlengen
Vliegtickets29 mei 2026Tweede Kamer kritisch op EU-luchtvaartverdrag met Zuidoost-Azië
AOW29 mei 2026AOW’ers in Thailand moeten wijzigingen binnen zes weken doorgeven aan het SVB
Eten en drinken29 mei 2026Pla Chon Lui Suan (Slangenkop vis met groenten en kruiden)
Weer een heel goed artikel! AI moet een Nobelprijs krijgen!
Even over het aantal gevangenen in Thailand met een vergelijking van andere landen. Citaat: “In 2025 steeg het aantal gedetineerden in Thailand met zeven procent. Van 280.790 naar 301.020 mensen.”
Ik noem een paar getallen wereldwijd. Het is het aantal gevangenen per 100.000 inwoners:
De Verenigde Staten staat al heel lang op nummer één 550.
Thailand staat ook erg hoog: 430, 6 keer zoveel als in Nederland.
Nederland is een land met erg weinig gevangenen: 65 per 100.000 inwoners.
Over de hele wereld zitten ongeveer 25 procent van de gevangenen in voorarrest en is 5-15 procent vrouw