Wie in Thailand woont of overwintert, eet vaak vers. Groente van de markt, fruit dat je zo openbreekt. Dat is een van de fijne kanten van het leven hier. Maar achter die overvloed schuilt een minder mooi verhaal, want Thailand gebruikt veel bestrijdingsmiddelen, en niet alles verdwijnt bij het wassen.
Sinds 2020 verbood het land twee beruchte stoffen, paraquat en chlorpyrifos. De cijfers verbeterden, maar bij tests eind 2024 zat het verboden chlorpyrifos nog in binnenlands fruit. In dit stuk lees je wat er speelt, welke producten het slechtst scoren en wat je zelf kunt doen om blootstelling te beperken.
Wat er precies verboden is
Na jaren campagne van meer dan zeshonderd organisaties, gesteund door het ministerie van Volksgezondheid, trok Thailand op 1 juni 2020 de stekker uit twee van de drie meest bekritiseerde middelen. Het derde, glyfosaat, mocht blijven. Dat onderscheid is belangrijk, want veel mensen denken dat alle drie van de markt zijn.
| Stof | Type | Verboden sinds | Wat dit betekent |
|---|---|---|---|
| Paraquat | Onkruidverdelger | 1 juni 2020 | Klasse 4: geen productie, import, export, bezit of gebruik. Sinds 1 juni 2021 nultolerantie voor resten in voedsel |
| Chlorpyrifos | Insecticide | 1 juni 2020 | Zelfde klasse 4, ook nultolerantie voor resten |
| Glyfosaat | Onkruidverdelger | Niet verboden | Toegestaan met vergunning, maar verboden bij waterbronnen, scholen en woonwijken, en niet op groente en kruiden |
Op het bezit van de verboden stoffen staat een boete tot 1 miljoen baht, omgerekend zo’n 26.200 euro, en een celstraf tot tien jaar. Voor glyfosaat gelden sinds 2019 gebruiksregels: boeren moeten geregistreerd zijn, een training volgen en die elke drie jaar herhalen, en bij aankoop hun identiteitskaart tonen.
Het verbod werkt, en toch niet helemaal
Op de cijfers heeft het verbod effect gehad. De invoer van landbouwchemie daalde van 128 miljoen kilo in 2017 naar 113 miljoen kilo in 2022. Het aantal mensen dat werd behandeld voor klachten door landbouwgif zakte tussen 2017 en 2023 van 22,75 naar 8,72 gevallen per 100.000 inwoners. Dat is bijna een halvering, en dan nog wat.
Toch is het verhaal niet af. Bij een testronde van het Thai Pesticide Alert Network eind 2024 werd chlorpyrifos aangetroffen in fruit dat in eigen land was geteeld. Een stof die al vier jaar verboden is, ligt dus nog gewoon op je bord. De regel bestaat, de handhaving lekt. Dat is precies het soort gat waar je als consument last van hebt zonder dat je het ziet.
Glyfosaat is nooit weggeweest
Glyfosaat, de meest gebruikte onkruidverdelger van Thailand, bleef buiten schot. De Wereldgezondheidsorganisatie merkte de stof in 2015 aan als waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen. Over hoe groot het risico bij normaal gebruik is, discussiëren wetenschappers nog steeds, maar die classificatie staat.
Dat glyfosaat werd gespaard, ging niet vanzelf. De Verenigde Staten oefenden stevige druk uit, met soja, tarwe en andere export als inzet. Groepen die zich tegen de landbouwchemie keren, waren het er niet mee eens en stapten naar de rechter om het besluit terug te draaien. Die zaak liep nog toen dit onderzoek werd gedaan.
Waar het gif in je eten terechtkomt
Voor jou als consument zit het risico vooral in de resten op verse producten. Blootstelling via de huid of de longen speelt vooral bij boeren en mensen die zelf sproeien. Uit de bronnen komen drie routes naar voren:
- Verse groente en fruit, vooral bladgroente die soms rauw wordt gegeten. Chinese kale gaat in veel Thaise gerechten ongekookt de wok in.
- Afspoeling in het regenseizoen. Bij zware buien spoelen resten van de akkers de klongs, vijvers en ondiepe putten in. Woon je op het platteland naast landbouwgrond, of gebruik je putwater, dan is dat iets om rekening mee te houden.
- Direct contact bij zelf sproeien, via huid, ogen en luchtwegen.
Wat de stoffen met je gezondheid doen
Paraquat is de zwaarste van de drie. De Amerikaanse milieudienst vat het samen met de zin dat een enkele slok al dodelijk kan zijn. Er is geen tegengif. In een Thaise ziekenhuisstudie tussen 2016 en 2020 overleed 21,8 procent van de opgenomen paraquatpatiënten, de meesten na opzettelijke inname. In wetenschappelijk onderzoek wordt de stof in verband gebracht met de ziekte van Parkinson.
Chlorpyrifos is een insecticide dat wordt gelinkt aan ontwikkelingsstoornissen bij baby’s en jonge kinderen. Glyfosaat is de stof met de kankerclassificatie. In Thailand was vergiftiging door bestrijdingsmiddelen jarenlang de meest voorkomende vorm van acute vergiftiging, goed voor ongeveer 41,5 procent van de gevallen.
Wat de tests laten zien
De recentste fruittest die te bevestigen is, komt uit eind 2024. Het Thai Pesticide Alert Network testte 85 monsters appel, drakenvrucht, guave, jujube en sinaasappel in twaalf provincies. Alle fruitsoorten overschreden de veiligheidsnorm, met jujube en sinaasappel als slechtste. Zelfs een drakenvrucht met een organic-label zat boven de grens. Bij de Thaise voedselautoriteit voldeed in 2024 een fors deel van de monsters niet: 177 van de 506.
Het patroon bij groente is al jaren stabiel. Kana, chilipepers, kousenband en heilige basilicum staan bovenaan de lijst met te veel resten. Kool en Chinese kool scoren juist het minst slecht. Bij fruit springen sinaasappel, druiven en drakenvrucht eruit. Eind 2024 ontstond ophef over vijftig soorten resten in Shine Muscat-druiven, waarna de voedselautoriteit aankondigde de steekproef op te schroeven van 500 naar 5.000 monsters.
Het keurmerk dat niets garandeert
Hier zit misschien wel de vervelendste conclusie. De lezer die bij Tops of Villa Market extra betaalt voor groente met een keurmerk, koopt daarmee geen garantie. Thai-PAN vond herhaaldelijk resten boven de norm in producten met een Q-mark, een GAP-label en zelfs een organic-stempel. Soms was de besmetting in de supermarkt hoger dan op de gewone provinciale markt.
Dat voelt oneerlijk, en dat is het eigenlijk ook. Je doet je best, betaalt meer, en krijgt niet per se wat je denkt te kopen. Het betekent niet dat elk keurmerk waardeloos is, maar wel dat je er niet blind op kunt varen.
Wat wel helpt tegen resten
Gelukkig kun je zelf iets doen. Goed wassen scheelt echt, al haalt geen enkele methode alles weg. Uit recent onderzoek komt dit naar voren:
- Een oplossing van baksoda werkt beter dan water. Ongeveer een theelepel op twee kopjes water, twaalf tot vijftien minuten laten weken, verwijdert gemiddeld zo’n 51 procent van de resten aan de buitenkant, tegen ongeveer 30 procent bij alleen spoelen.
- Eerst maïzena, dan baksoda haalde in een studie uit 2025 tot 94 procent van een bepaalde stof weg. Dat is veruit het beste huismiddel, al is het op één stof getest.
- Gewoon stevig wrijven onder de kraan is verrassend effectief, tot ongeveer 77 procent op bladgroente.
- Azijn is iets beter dan water tegen resten en sterker tegen bacteriën. Combineer azijn en baksoda niet, want een zuur en een base heffen elkaar op.
- Schil wat je kunt schillen, zoals komkommer, mango en papaja.
- Commerciële groentewasmiddelen doen niet beter dan water. Gebruik geen zeep of afwasmiddel.
Eén beperking blijft. Resten die door de plant zijn opgenomen en in het weefsel zitten, was je er niet af. Wassen pakt alleen de buitenkant.
De fouten die veel mensen maken
- Denken dat een keurmerk veiligheid garandeert. Dat doet het aantoonbaar niet altijd.
- Aannemen dat glyfosaat verboden is. Het mag onder voorwaarden gewoon.
- Alleen op stromend water vertrouwen, zonder wrijven of weken.
- Bladgroente rauw eten na een snelle spoeling.
Het verbod op paraquat en chlorpyrifos is echt en heeft de cijfers omlaag gebracht. Toch duiken verboden stoffen nog op in lokaal fruit, en glyfosaat is nooit weggeweest. Keurmerken bieden geen garantie; het risico zit in je dagelijkse bladgroente en fruit, en goed wassen of schillen scheelt, al haalt het niet alles weg.
Bronnen: Bangkok Post, The Nation, Thai Pesticide Alert Network, USDA Foreign Agricultural Service, Frontiers in Public Health, BioThai
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Opinie8 juli 2026Opinie: maakt de erfenisgolf van 973 miljard de weg vrij voor hogere belasting?
Belasting Nederland8 juli 2026Getekend is nog niet geldig: hoelang een belastingverdrag echt op zich laat wachten
Verkeer en vervoer8 juli 2026Ongeschreven regels van het Thaise verkeer
Achtergrond8 juli 2026Verboden landbouwgif duikt nog steeds op in Thais fruit