Acht op tien AOW’ers merken dat hun koopkracht daalt
De AOW Koopkrachtmonitor 2026 werd eind juni uitgevoerd onder 10.339 AOW-gerechtigden in heel Nederland. Van hen zegt 85 procent minder te kunnen kopen dan een jaar geleden. Dat gevoel leeft ondanks eerdere verhogingen van de AOW-uitkering.
Vooral de kosten die iedere maand terugkomen, hakken erin. De deelnemers noemen de volgende uitgaven het vaakst als sterk gestegen:
- boodschappen: 91 procent;
- zorgkosten: 62 procent;
- brandstof en vervoer: 60 procent;
- energie: 59 procent;
- gemeentelijke belastingen: 59 procent.
De uitkomsten sluiten aan bij de inflatiecijfers. De prijzen in Nederland lagen in juni 2026 gemiddeld 2,9 procent hoger dan een jaar eerder. Dat percentage zegt echter weinig over het persoonlijke boodschappenmandje. Wie een groot deel van zijn inkomen uitgeeft aan eten, energie, zorg en vervoer, merkt prijsstijgingen sneller dan iemand die maandelijks geld overhoudt.
Ouderen bezuinigen op vakanties en kleding
De financiële druk verandert het dagelijks leven. Ruim de helft van de ondervraagde AOW’ers bezuinigt inmiddels op vakanties. Ook zetten veel ouderen de verwarming lager, kopen zij minder kleding of letten zij scherper op aanbiedingen in de supermarkt.
Grotere aankopen worden uitgesteld totdat duidelijk is hoeveel geld aan het einde van de maand overblijft. Een kapotte wasmachine, nieuwe bril of noodzakelijk bezoek aan de tandarts kan daardoor direct onrust veroorzaken. Wie weinig spaargeld heeft, beschikt nauwelijks over een buffer voor onverwachte uitgaven.
Dat verschil tussen officiële koopkrachtberekeningen en het bedrag dat iemand werkelijk in zijn portemonnee voelt, zorgt geregeld voor frustratie. Koopkrachtcijfers worden berekend voor grote groepen huishoudens. Binnen zo’n groep kunnen de verschillen groot zijn. Een oudere met een goed aanvullend pensioen, een afbetaald huis en spaargeld staat er heel anders voor dan iemand die vrijwel volledig van de AOW afhankelijk is.
Ruim 3,7 miljoen mensen ontvangen AOW
Nederland telde eind maart 2026 bijna 3,72 miljoen AOW-gerechtigden. Ongeveer 1,4 miljoen van hen waren alleenstaand. Bijna 77.000 ouderen ontvingen naast hun gekorte AOW een aanvullende inkomensvoorziening om hun inkomen tot het bestaansminimum aan te vullen.
Ook het aantal mensen met een onvolledige AOW groeit. In Nederland ontvingen bijna 389.000 ouderen een gekorte uitkering. In het buitenland ging het om ruim 314.000 mensen. Zij hebben meestal een aantal jaren buiten Nederland gewoond of gewerkt en daardoor niet ieder verzekeringsjaar voor de AOW opgebouwd.
De volledige bruto-AOW bedraagt sinds 1 juli 2026 ongeveer 1.662 euro per maand voor een alleenstaande. Voor gehuwden en samenwonenden is dat ongeveer 1.139 euro per persoon. Het nettobedrag hangt onder meer af van de loonheffingskorting, belasting en eventuele inhoudingen.
Ook aow’ers in Thailand voelen onzekerheid
De uitkomsten zijn ook herkenbaar voor Nederlanders die met een AOW in Thailand wonen. Zij hebben te maken met andere uitgaven dan ouderen in Nederland, maar hun financiële ruimte kan eveneens snel veranderen.
Naast huur, boodschappen, elektriciteit en vervoer spelen vooral particuliere zorgverzekeringen en medische kosten een grote rol. Premies stijgen vaak met de leeftijd. Sommige ouderen krijgen bovendien te maken met uitsluitingen of hogere eigen bijdragen. Een ziekenhuisopname of langdurige behandeling kan daardoor een flinke aanslag op het spaargeld betekenen.
Ook de wisselkoers telt mee. De AOW wordt meestal in euro’s uitgekeerd, terwijl de dagelijkse uitgaven in Thaise baht worden betaald. Een zwakkere euro betekent direct minder baht op de rekening. Daar staan soms lagere woon- en leefkosten tegenover, maar dat voordeel geldt niet voor iedereen. Vooral in Bangkok, Phuket, Pattaya, Hua Hin en toeristische gebieden zijn huren, westerse boodschappen en diensten de afgelopen jaren duurder geworden.
Van alle Nederlandse AOW-gerechtigden wonen er ruim 338.000 buiten Nederland. Een deel van hen ontvangt een onvolledige uitkering. Voor deze groep kan iedere stijging van zorgkosten, bankkosten of wisselkoersverlies extra zwaar wegen.
Gemiddelde cijfers verbergen grote verschillen
Volgens het onderzoek leven ongeveer 600.000 ouderen uitsluitend van de AOW. Daarnaast hebben ruim één miljoen AOW’ers slechts een klein aanvullend pensioen. Juist zij merken een prijsstijging van enkele tientjes per maand snel.
Daarom vraagt het onderzoek aandacht voor de verschillen tussen ouderen. Een gemiddelde koopkrachtstijging betekent niet automatisch dat iedere AOW’er meer te besteden heeft. Woonlasten, gezondheid, gezinssamenstelling, spaargeld en aanvullend pensioen bepalen uiteindelijk hoeveel financiële ruimte iemand werkelijk ervaart.
De AOW Koopkrachtmonitor behandelt ook sparen, woonlasten, werken na de AOW-leeftijd en verwachtingen voor de komende jaren. Op basis van de resultaten volgen later meer verdiepende analyses.
Dagelijkse uitgaven bepalen het echte koopkrachtgevoel
De AOW stijgt mee met het minimumloon, maar hogere vaste lasten kunnen die verhoging snel opslokken. Vooral ouderen zonder ruim aanvullend pensioen moeten daarom steeds vaker kiezen wat nog wel en niet kan. Voor AOW’ers in Thailand komen daar wisselkoersen, bankkosten en dure zorgverzekeringen bij. Juist die persoonlijke werkelijkheid verdient meer aandacht in het koopkrachtbeleid.
Bronnen: AOW.nu, Centraal Bureau voor de Statistiek, Sociale Verzekeringsbank.
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
AOW23 juli 2026Acht op tien AOW’ers merken dat hun koopkracht daalt
Verkeer en vervoer23 juli 2026Met je rijbewijs in Thailand: dit geldt voor auto en scooter
Kort nieuws23 juli 2026Thailand nieuwsoverzicht donderdag 23 juli 2026
Geschiedenis23 juli 2026Hoe koning Mangrai het noorden van Thailand tot één rijk smeedde