Acht op tien AOW’ers merken dat hun koopkracht daalt
De AOW Koopkrachtmonitor 2026 werd eind juni uitgevoerd onder 10.339 AOW-gerechtigden in heel Nederland. Van hen zegt 85 procent minder te kunnen kopen dan een jaar geleden. Dat gevoel leeft ondanks eerdere verhogingen van de AOW-uitkering.
Vooral de kosten die iedere maand terugkomen, hakken erin. De deelnemers noemen de volgende uitgaven het vaakst als sterk gestegen:
- boodschappen: 91 procent;
- zorgkosten: 62 procent;
- brandstof en vervoer: 60 procent;
- energie: 59 procent;
- gemeentelijke belastingen: 59 procent.
De uitkomsten sluiten aan bij de inflatiecijfers. De prijzen in Nederland lagen in juni 2026 gemiddeld 2,9 procent hoger dan een jaar eerder. Dat percentage zegt echter weinig over het persoonlijke boodschappenmandje. Wie een groot deel van zijn inkomen uitgeeft aan eten, energie, zorg en vervoer, merkt prijsstijgingen sneller dan iemand die maandelijks geld overhoudt.
Ouderen bezuinigen op vakanties en kleding
De financiële druk verandert het dagelijks leven. Ruim de helft van de ondervraagde AOW’ers bezuinigt inmiddels op vakanties. Ook zetten veel ouderen de verwarming lager, kopen zij minder kleding of letten zij scherper op aanbiedingen in de supermarkt.
Grotere aankopen worden uitgesteld totdat duidelijk is hoeveel geld aan het einde van de maand overblijft. Een kapotte wasmachine, nieuwe bril of noodzakelijk bezoek aan de tandarts kan daardoor direct onrust veroorzaken. Wie weinig spaargeld heeft, beschikt nauwelijks over een buffer voor onverwachte uitgaven.
Dat verschil tussen officiële koopkrachtberekeningen en het bedrag dat iemand werkelijk in zijn portemonnee voelt, zorgt geregeld voor frustratie. Koopkrachtcijfers worden berekend voor grote groepen huishoudens. Binnen zo’n groep kunnen de verschillen groot zijn. Een oudere met een goed aanvullend pensioen, een afbetaald huis en spaargeld staat er heel anders voor dan iemand die vrijwel volledig van de AOW afhankelijk is.
Ruim 3,7 miljoen mensen ontvangen AOW
Nederland telde eind maart 2026 bijna 3,72 miljoen AOW-gerechtigden. Ongeveer 1,4 miljoen van hen waren alleenstaand. Bijna 77.000 ouderen ontvingen naast hun gekorte AOW een aanvullende inkomensvoorziening om hun inkomen tot het bestaansminimum aan te vullen.
Ook het aantal mensen met een onvolledige AOW groeit. In Nederland ontvingen bijna 389.000 ouderen een gekorte uitkering. In het buitenland ging het om ruim 314.000 mensen. Zij hebben meestal een aantal jaren buiten Nederland gewoond of gewerkt en daardoor niet ieder verzekeringsjaar voor de AOW opgebouwd.
De volledige bruto-AOW bedraagt sinds 1 juli 2026 ongeveer 1.662 euro per maand voor een alleenstaande. Voor gehuwden en samenwonenden is dat ongeveer 1.139 euro per persoon. Het nettobedrag hangt onder meer af van de loonheffingskorting, belasting en eventuele inhoudingen.
Ook aow’ers in Thailand voelen onzekerheid
De uitkomsten zijn ook herkenbaar voor Nederlanders die met een AOW in Thailand wonen. Zij hebben te maken met andere uitgaven dan ouderen in Nederland, maar hun financiële ruimte kan eveneens snel veranderen.
Naast huur, boodschappen, elektriciteit en vervoer spelen vooral particuliere zorgverzekeringen en medische kosten een grote rol. Premies stijgen vaak met de leeftijd. Sommige ouderen krijgen bovendien te maken met uitsluitingen of hogere eigen bijdragen. Een ziekenhuisopname of langdurige behandeling kan daardoor een flinke aanslag op het spaargeld betekenen.
Ook de wisselkoers telt mee. De AOW wordt meestal in euro’s uitgekeerd, terwijl de dagelijkse uitgaven in Thaise baht worden betaald. Een zwakkere euro betekent direct minder baht op de rekening. Daar staan soms lagere woon- en leefkosten tegenover, maar dat voordeel geldt niet voor iedereen. Vooral in Bangkok, Phuket, Pattaya, Hua Hin en toeristische gebieden zijn huren, westerse boodschappen en diensten de afgelopen jaren duurder geworden.
Van alle Nederlandse AOW-gerechtigden wonen er ruim 338.000 buiten Nederland. Een deel van hen ontvangt een onvolledige uitkering. Voor deze groep kan iedere stijging van zorgkosten, bankkosten of wisselkoersverlies extra zwaar wegen.
Gemiddelde cijfers verbergen grote verschillen
Volgens het onderzoek leven ongeveer 600.000 ouderen uitsluitend van de AOW. Daarnaast hebben ruim één miljoen AOW’ers slechts een klein aanvullend pensioen. Juist zij merken een prijsstijging van enkele tientjes per maand snel.
Daarom vraagt het onderzoek aandacht voor de verschillen tussen ouderen. Een gemiddelde koopkrachtstijging betekent niet automatisch dat iedere AOW’er meer te besteden heeft. Woonlasten, gezondheid, gezinssamenstelling, spaargeld en aanvullend pensioen bepalen uiteindelijk hoeveel financiële ruimte iemand werkelijk ervaart.
De AOW Koopkrachtmonitor behandelt ook sparen, woonlasten, werken na de AOW-leeftijd en verwachtingen voor de komende jaren. Op basis van de resultaten volgen later meer verdiepende analyses.
Dagelijkse uitgaven bepalen het echte koopkrachtgevoel
De AOW stijgt mee met het minimumloon, maar hogere vaste lasten kunnen die verhoging snel opslokken. Vooral ouderen zonder ruim aanvullend pensioen moeten daarom steeds vaker kiezen wat nog wel en niet kan. Voor AOW’ers in Thailand komen daar wisselkoersen, bankkosten en dure zorgverzekeringen bij. Juist die persoonlijke werkelijkheid verdient meer aandacht in het koopkrachtbeleid.
Bronnen: AOW.nu, Centraal Bureau voor de Statistiek, Sociale Verzekeringsbank.
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Nieuws uit Thailand6 september 2026Vanaf 15 september gelden strengere visumvrije regels voor Thailand
Expats en pensionado6 september 2026Eigen bijdrage tot 50 procent duikt op in Thaise zorgpolis
Nieuws uit Thailand6 september 2026Thailand controleert 74.000 bedrijven op illegale buitenlandse arbeid: ook pensionado’s moeten oppassen!
Expats en pensionado6 september 2026Zorgverzekering in Thailand kost op je zestigste al snel het dubbele
Dat geldt zeker niet voor de Nederlanders die AOW in Thailand krijgen. Deze mnd weer 22 euro omhoog voor alleenstaande.
Ja Wil,
En als je dan nog links en rechts gaat kijken bij ‘n wisselkantoortje, of je er 36 óf 38 Bath voor díé Euro’s krijgt, voelen we ons nóg meer spekkoper, hahaa
gehuwden AOW 15 euro netto meer.
Fijn dat het er bij is, maar de huishuur stijging word er nog niet eens mee gecompenseerd.
Tevens stijgen alle prijzen flink dus boeren we langzaam achteruit.
Gr. Arno
Die aanvulling op de AOW zal m.i. de komende jaren alleen maar stijgen.
Steeds meer jongeren gaan een aantal jaar als digital nomad ergens ter wereld online werken, vaak niet beseffend dat hun AOW opbouw stilstaat die jaren.
Een tweede groep die ook gebruik maakt van die regeling zijn zij die op latere leeftijd naar NL zijn gekomen, veelal vluchtelingen. Buitenlandse partners vallen vaak buiten de boot omdat de partner “te veel verdient” om in aanmerking te komen. Wel als ze bv als weduwe/weduwnaar achterblijven.
Die aanvullingen gaan alleen stijgen als al die mensen die je beschrijft geen pensioen in pijler 2 opbouwen, via een pensioenfonds of een verzekeraar. Het klopt dat de Nederlanders zo solidair zijn dat ze niemand in bittere armoede laten leven.
Veel mensen rijden liever in een auto en gaan 2 x per jaar op vakantie dan een bedragje opzij te leggen voor hun toekomstig pensioen. Uitgezonderd de enkele pechvogel die hier echt de financiele middelen niet voor heeft: dat is uiterst kortzichtig en gewoon dom.
Mensen met een relatief klein aanvullend aangekocht pensioen bijvoorbeeld met koopsompolissen worden erger getroffen, dan via een bedrijfspensioenfonds. Mijn aanvullend pensioen is minder dan de helft in koopwaarde sinds ik 18 jaar geleden met pensioen ben gegaan op 68-jarige leeftijd, ben nu 85. Dit soort pensioenen worden niet gecompenseerd voor inflatie. Daarnaast zijn de kosten voor levensonderhoud in Thailand ook behoorlijk gestegen en tickets AMS-BKK zijn de pan uitgerezen sinds Covid. Ik ben nu meer dan een maand inkomen kwijt voor mijn verplichte retour in Premium Econ. Er zal ongetwijfeld een lezer zijn met de suggestie dat je ook Econ kan vliegen maar dat doet niet terzake. 4 dagen kreupel lopen na zo’n vlucht is geen optie voor velen.
Maar Dick toch,
Je gaat toch niet élke maand je pensoen verbrassen met ‘n premium economy vlucht?
Bovendien heb je met je 85 jaar al 20 jaar AOW (ook zo’n slordige € 350.00=) in the pocket!
Vlgs mij hoeven wij ons niet druk te maken over “kreupel lopen”!
Ik ben niet positief gestemd m.b.t de AOW. De uitkering houdt de geldontwaarding niet bij.
Pensioenen ook vaak niet geïndexeerd. Dus al jaren onder de streep aanzienlijk koopkrachtverlies.
Bovendien kijkt de overheid met argusogen naar de AOW bedragen.
Vroeger werkten meer werkenden voor één AOW’ér dan tegenwoordig.
Minder ruggen moeten de AOW-lasten opbrengen voor het toenemende aantal ouderen.
Vandaar is in het verleden al het idee geopperd om de AOW uitkering los te koppelen van het minimumloon.
Dan kun je op je klompen aanvoelen, wat er gaat gebeuren.
Ook de vermogens, die het leger AOW’ers heeft verzameld, geven de grijpgrage overheid aanleiding om daar nog meer van af te pakken middels box 3 en successierechten.
Bedrijven hebben hun lobbyisten, werknemers hebben hun vakbonden, ouderen zijn niet echt georganiseerd. Daarom is het gevaar aanwezig, dat zij als lammeren naar de slachtbank worden gevoerd.
Daar zou verandering in moeten komen. Door zich echt goed te organiseren.
Het idee om de AOW-uitkering los te koppelen van het minimumloon is in het verleden inderdaad meerdere keren geopperd, serieus overwogen en soms zelfs tijdelijk uitgevoerd. Met wat ZELF zoeken op het web (niet via Gemini of CoPilot) en het opgeven van de juiste zoekopdrachten kom je heel wat te weten. Ik kam wat later met deze reactie, want ik moest de resultaen van de zoektocht nog bundelen. Bij deze- waar gaat het om:
de koppeling tussen de AOW en het wettelijk minimumloon bestaat sinds 1974. Dit zorgt ervoor dat wanneer het minimumloon stijgt, de AOW-uitkeringen automatisch meestijgen. Velen vinden die stijging te weinig want hebben er niet genoeg aan, of houdt de inflatie niet bij, of hebben zoveel andere argumenten: de geschiedenis laat verschillende momenten zien waarop deze ontkoppeling een grote rol speelde. Het waren de volgende tijdsgewrichten:
1- de vroege jaren 90: de overheid besloot de koppeling tijdelijk te bevriezen. Door economische tegenwind en stijgende kosten voor de sociale zekerheid groeiden de uitkeringen destijds niet mee met de loonontwikkeling in de markt.
2- Begin 2022 deed het kabinet-Rutte IV een concreet voorstel tot ontkoppeling. Men wilde het minimumloon extra verhogen om de lage inkomens te steunen, maar de AOW mocht vanwege de hoge kosten (zo’n 3 miljard euro structureel) niet meestijgen. Na massaal protest uit de samenleving en felle politieke druk ging dit plan uiteindelijk niet door en bleef de koppeling intact.
3- Eind 2025 adviseerde de denktank Instituut voor Publieke Economie (IPE) opnieuw om de automatische koppeling los te laten. Volgens economen zit de koppeling een gerichte verhoging van het minimumloon in de weg, omdat elke verhoging direct onbetaalbaar wordt door de meestijgende AOW-kosten. https://www.salarisvanmorgen.nl/2025/12/08/minimumloon-en-aow-niet-automatisch-aan-elkaar-koppelen/l
De politieke partijen in Nederland zijn scherp verdeeld over het behoud van de koppeling tussen de AOW en het minimumloon. De discussie laait telkens op rondom verkiezingsdebatten en adviezen van economische denktanken.
Er zijn partijen die de automatische koppeling willen loslaten om de overheidsbegroting betaalbaar te houden, of om gerichte verhogingen van het minimumloon mogelijk te maken zonder dat de miljardenkosten voor de AOW direct meestijgen. Dit zijn uitgesproken voorstanders van ont-koppeling:
D66: is een van de meest uitgesproken voorstanders van ontkoppeling. De partij nam moties aan om de koppeling zo te hervormen dat werkenden en bijstandsgerechtigden met een minimuminkomen er in verhouding méér op vooruitgaan dan AOW’ers, omdat de armoederisico’s onder ouderen statistisch gezien het laagst zijn.
VVD: stemde in het verleden (onder Rutte IV) al in met plannen voor ontkoppeling. De partij kiest er in haar economische keuzes vaker voor om het minimumloon en de AOW met aparte percentages te verhogen (bijvoorbeeld een kleinere plus voor de AOW dan voor het minimumloon) in plaats van een automatische één-op-één-koppeling te hanteren.
(Voor wie het niet door heeft: én D66 én VVDS zitten op dit moment in een kabinet van minderheden, en met name de VVD wilde “links” er niet bij. Er wordt door gepensioneerden nogal vaak op de VVD gestemd. Zouden zij niet weten dat de VVD eigenlijk hun AOW teveel van het goede vindt?)
Dit zijn voorstanders van de koppeling (en dus tegenstanders van ontkoppeling:
PRO voorheen GroenLinks-PvdA: wil de koppeling strikt behouden. Zij vinden dat ouderen direct moeten meeprofiteren van de stijgende welvaart. Een verhoging van het minimumloon moet volgens hen automatisch leiden tot een hogere AOW.
SP: verzet zich fel tegen elke vorm van ontkoppeling. De partij stelt dat ouderen al jaren koopkracht hebben ingeleverd en wil juist extra investeren in ouderen, onder andere door de AOW-leeftijd te verlagen.
PVV: Profilieert zich sterk op het beschermen van de koopkracht van gepensioneerden. De partij stemt in debatten consistent tegen plannen die de AOW-uitkering financieel uithollen of loskoppelen van de loonontwikkeling.
ChristenUnie & CDA: Zijn van oudsher zeer terughoudend met ontkoppeling uit oogpunt van solidariteit tussen generaties. Hoewel het CDA openstaat voor vereenvoudiging van het stelsel, zijn beide partijen huiverig om de AOW-gerechtigden achter te laten lopen op de actieve beroepsbevolking.
Buiten de politiek voeren belangenorganisaties zoals ANBO-PCOB en de Koepel Gepensioneerden hevige druk uit op alle partijen om de boodschap “handen af van de AOW” hoog op de politieke agenda te houden.
Conclusie van het geheel: het zijn de gepensioneerden zelf die hun eigen AOW in gevaar brengen!