Zo moeilijk is Thailand niet – Neef (deel 4)

Door Hans Vredevoort
Geplaatst in Cultuur, Korte verhalen
19 november 2026

Zaterdag 24 oktober, 10.15 uur

Ze belt om negen uur, zoals beloofd. Ze wil iets vertellen over de spaarkaarten. Ik zeg dat ik over twintig minuten in de winkel ben. Ik ben er eerder.

Mae Saeng is er nog niet. Kwan staat achter de toonbank met een kop thee en een stapel gele kaarten naast de kassa. Ik leg mijn telefoon ernaast, met de foto open. De lobby, het aquarium, de bruine envelop, de man met het gouden horloge. “Wie is dit?”

Kwan kijkt naar de foto. Eerst ziet ze zichzelf, dan de man, en dan zie ik haar bedenken wie de foto heeft gemaakt. Haar kaak wordt strak. “Gerard,” zegt ze. Het is geen vraag. “Gerard,” zeg ik. “Maar ik vroeg wie híj is.”

“Khamla.” Ze pakt haar eigen telefoon, de goede, en scrolt. Een foto van een bruiloft, tien jaar oud, Kwan in het wit naast een man die waarschijnlijk de ex is die kon zingen maar niet tellen. Daarnaast een jongen in een te groot pak. Dezelfde ogen, hetzelfde lachje als de man in de lobby. “My cousin. Mother sister son. He live Nong Khai, work Laos side. Gold in Laos cheaper. Ten percent.” “En de envelop?” “Money for gold. Cash. Laos people like cash.” Ze kijkt me recht aan. “Every Friday I buy. Every Friday shop close early. Now you know.”

“En die andere telefoon?” Ze haalt de oude Samsung uit haar tas en legt hem naast de mijne op de toonbank. “Khamla phone. Lao number. Cheaper.” Ze tikt op het gebarsten scherm. “You want check? Check.”

Ik check. Eén contact. Khamla, met een Laotiaans vlaggetje erachter. Een chat vol foto’s van baren en kettingen, bedragen, duimpjes, een sticker van een lachende kat. Niets wat ergens anders op lijkt.

Ze pakt mijn telefoon, maakt de foto van Gerard dicht en schuift hem terug. “Next time you want know something, you ask me,” zegt ze. “Not wait for Gerard camera.” “Ik vraag het nu.” “Now is one day late.” Ze drinkt haar thee. “Yesterday you sit with my mother half hour and you not ask her.” “Ze spreekt geen Engels.” “She speak mandarin,” zegt Kwan. “Very good mandarin.”

“Volgende vrijdag rijd ik mee,” zeg ik. Ze denkt na. Niet lang. “Okay. Next Friday you come. You drive. You pay petrol.” “Half.” “All. You the one who not trust.”

Daar heeft ze gelijk in. Ik betaal de benzine.

Over de spaarkaarten komen we niet meer te spreken. Mae Saeng komt binnen met een zak mandarijnen, Kwan schuift de gele stapel onder de toonbank en zegt “Later.” Ik laat het zo.

Zaterdag 24 oktober, 22.30 uur

Ik eet op de nachtmarkt, alleen, aan een tafeltje bij een kraam met gegrilde varkensnek en een bak kleefrijst. Het is druk. Studenten, gezinnen met een opa die ze tussen zich in meenemen, een man die met een megafoon plastic schalen verkoopt waarvan hij beweert dat ze niet kapot kunnen. Hij laat er een vallen. Hij gaat kapot.

Een vrouw van de bierkraam ernaast komt bij me zitten. Rode lippen, een bloes met pailletten, een flesje Leo in haar hand dat ze niet heeft betaald en dat ik wel ga betalen, dat zie ik nu al. “You alone?” vraagt ze. “Nee,” zeg ik. “Where your friend?” “In de winkel. Ze telt goud.” Ze kijkt om zich heen, naar de lege stoel tegenover me. “You lie.” “Een beetje. Maar ik blijf erbij.”

Ze lacht, drinkt haar Leo op, en zegt dat ik een leuke man ben voor een leugenaar. Ik betaal haar bier. Ze geeft me een klopje op mijn schouder en loopt terug naar haar kraam. Twee minuten, alles bij elkaar.

Thuis trilt mijn telefoon. Kwan. Fruit woman sister sell beer at night market. She say woman sit with you.

Ik stuur terug: Twee minuten.

Why two minute?

Zo lang duurde het om nee te zeggen.

Drie puntjes. Lang. Too long, schrijft ze. En een sticker van een kat met een klok.

Zondag 25 oktober, 10.40 uur

Gerard zit al aan tafel als ik kom. Hij roert in zijn ijsthee. Ik ga tegenover hem zitten. “Haar neef,” zeg ik. “Khamla. Hij koopt goud in Laos.” Gerard glimlacht. “Neven krijgen geen enveloppen.” “In Thailand wel.” “Niek,” zegt hij, en hij buigt naar voren, op de toon van een bankier die uitlegt waarom de hypotheek is afgewezen. “Waarom denk je dat een vrouw als Kwan, met een winkel vol goud, jou nodig heeft?”

“Omdat de bank nee zei.” “Waarom zei de bank nee?” Ik weet wat ze me schreef. Een vrouw, geen man, een oude winkel. Maar als ik het in mijn hoofd tegen Gerard zeg, klinkt het opeens mager. Dus ik zeg niets en roer in mijn koffie, die al koud is.

Harry komt binnen, verbrand, met rode modder aan zijn schoenen. Hij is in Kumphawapi geweest. De moeder vond hem aardig. Ze heeft hem haar rijstveld laten zien, en daarna de put. Ze wil dat hij een waterpomp betaalt. “Wat moet ik doen?” vraagt hij aan de tafel. Iedereen kijkt naar mij. Ik kijk naar Gerard. “Vraag hem,” zeg ik. “Hij weet alles van wat mensen nodig hebben.”

Gerard legt zijn lepel neer, betaalt zijn ijsthee en gaat. De Belg kijkt hem na. “Dat was niet aardig,” zegt hij. “Nee,” zeg ik. “Maar hij begon.” Harry zit nog steeds met zijn vraag. Ik zeg dat hij eerst moet kijken hoe diep die put is. Hij knikt dankbaar en zegt dat hij het de volgende keer gaat vragen. Daarna eet hij twee croissants, wat bij Harry betekent dat het goed is gegaan in Kumphawapi.

Maandag 26 oktober, 18.30 uur

Pang zit aan de toonbank van de wasserette met een nieuw werkblad. Last week I (buy) a book. Ze schrijft bought voordat ik over haar schouder kan kijken, en kijkt pas daarna op, om te zien of ik het zag. Ik zag het. Ik steek mijn duim op. Ze schrijft verder met een gezicht alsof ze het altijd al wist.

Ning weegt mijn was. “You go Nong Khai Friday,” zegt ze. Het is geen vraag. “Wie zegt dat?” “Kwan tell Mae Saeng. Mae Saeng tell fruit woman. Fruit woman tell my mother. My mother tell me.” Ze schrijft het bedrag in haar schrift. “Four people. One day.” “Dat is sneller dan Line.” “Line need battery.”

Ik vraag of ze het een goed idee vindt. Ze denkt na, langer dan ik van haar gewend ben. “Good you see yourself,” zegt ze. “Not other people eye. Your eye.” Daarna geeft ze me mijn overhemden, gevouwen, de kragen allemaal dezelfde kant op.

Maandag 26 oktober, 23.10 uur

Line, laat op de avond. Friday wear shoe. Not sandal.

Waarom?

Khamla look at shoe. Then he know who you are.

Wat zeggen mijn schoenen dan?

Een foto. Mijn eigen sandalen, van vanmiddag, onder een tafeltje voor de winkel. Ik heb niet gemerkt dat ze een foto maakte. They say: tourist, schrijft ze. Friday you not tourist.

Ik zet mijn schoenen klaar bij de deur. Vier dagen te vroeg, maar dan vergeet ik het niet.

Dinsdag 27 oktober, 20.30 uur

Mijn broer belt deze keer op dinsdag, omdat ik het hem gevraagd heb. Ik leg hem uit wat ik van plan ben. Hij luistert, schrijft, en zegt aan het eind wat hij altijd zegt. “Als je het doet, doe de helft.”

“Vijfhonderd,” zeg ik. “Niet achthonderd. Als lening, niet als deelneming. Anderhalf procent per maand, een jaar lang. En een onderpand.” “Wat voor onderpand?” “Goud,” zeg ik. “Acht baht. Op mijn naam. In mijn eigen kluis.” Het is even stil aan de andere kant. “Dat is het eerste verstandige wat ik je in Thailand hoor zeggen,” zegt hij.

Ik moet even gaan zitten. Dat heeft hij in tien jaar niet gezegd, ook niet in Nederland.

Woensdag 28 oktober, 09.30 uur

Ik leg het voorstel op de toonbank van Saeng Thong voordat de eerste klant binnen is. Eén A4, gisteravond uitgetypt. Vijfhonderdduizend als lening, anderhalf procent per maand, een jaar, acht baht als pand in een kluis op mijn naam.

Kwan leest het staand. “I ask eight hundred.” “Je krijgt vijfhonderd.” “Plaza need eight hundred.” “Dan vind je de rest ergens anders. Of je begint kleiner.” Ze pakt haar telefoon en opent de rekenmachine. Ze rekent de acht baht uit tegen de prijs van vandaag en draait het scherm naar me toe. Ruim vijfhonderdduizend. “You lend me less than my own gold,” zegt ze. “Iets minder,” zeg ik. “Daarom heet het een pand en geen cadeau.”

Mae Saeng zegt iets vanuit haar stoel, kort. Kwan antwoordt niet. “Six baht,” zegt ze. “Acht.” “Seven. And one percent.” “Acht, en anderhalf. Anders drinken we thee en praten we over het weer.” “You always like this?” “Alleen als ik het meen.” Ze tikt met een nagel op het papier. “Who write this? You or your brother?” “Ik. Hij zei alleen dat het de helft moest zijn.” “Your brother smart. You only fast.” “Daarom bel ik hem zo vaak.”

Ze kijkt me aan zoals ze de eerste keer naar mijn weegschaal keek. Dan steekt ze haar hand uit. Geen wai. Een hand, stevig en kort, koel van de airco. “Rest I find,” zegt ze. “Not your problem.” “Afgesproken,” zeg ik, en ik merk dat ik het woord van de Belg gebruik.

Woensdag 28 oktober, 15.00 uur

Voor een kluisje moet je bij de bank zijn. Bij de Bangkok Bank op Prajak Road. Bij Bee.

Ze herkent me meteen. Ze is professioneel, beleefd, en ze glimlacht op een manier waar ik geen bezwaar tegen kan maken en die ik toch voel. Ze vult het formulier in. Ze vraagt wat ik ga bewaren. “Goud,” zeg ik. Ze kijkt op van haar formulier. “From Saeng Thong?” Iedereen weet alles. “Now you invest?” vraagt ze. “Now you mix money and feeling?”

“Dit is zaken,” zeg ik. “Of course,” zegt ze, en stempelt het formulier. “Business.” Ze geeft me twee sleutels aan een rood koordje. “Your brother has tuktuk?” “Ik heb geen broer met een tuktuk. Ik heb een broer met een ordner.” Ze lacht, echt, net als die avond aan het meer. “Then you are lucky man,” zegt ze. “Or he is.”

Donderdag 29 oktober, ochtend

Ik leg de sleutels van het kluisje, aan het rode koordje, naast mijn bord, zoals iedereen hier zijn sleutels neerlegt, en de Belg ziet het koordje meteen.

“Bangkok Bank,” zegt hij. “Ik herken dat sleuteltje.” “Je weet er veel van.” “Ik heb er zelf ook zo een. Voor mijn testament. Daar staat niks in, maar het ligt wel veilig.” Hij buigt naar voren. “Bij Bee?”

“Voor mijn paspoort,” zeg ik.

“Je paspoort ligt bij de man van de scooter,” zegt de man uit Tiel, zonder op te kijken van zijn ei. “Een kopie,” zeg ik. “Het origineel moet ergens liggen.” Hij snijdt een stukje af, het vijfde. “Dat zal het zijn.”

Harry kijkt naar het koordje en dan naar mij. “Ik twijfel of ik dat geloof,” zegt hij voorzichtig, alsof hij bang is dat ik boos word. Ik word niet boos. Het is de eerste keer dat Harry ergens aan twijfelt waar hij gelijk in heeft, en dat gun ik hem.

Gerard is er niet. Sinds zondag is hij niet meer geweest, zegt de Belg. Niemand vraagt waar hij is, en iedereen kijkt een keer naar zijn lege stoel.

Donderdag 29 oktober, 22.00 uur

De ondertekening, in de winkel, na sluitingstijd. Mae Saeng heeft thee gezet in kopjes zonder oor en een bord mango neergezet, die ze voor me in partjes snijdt met een klein mesje. Het contract is twee bladzijden, in het Thais en het Engels naast elkaar. Ik lees het twee keer. Kwan wacht. Mae Saeng snijdt.

Vijfhonderdduizend baht. Anderhalf procent per maand. Een jaar. Acht baht goud als pand, overgedragen bij ondertekening.

Kwan legt de baren op de toonbank. Ik weeg ze toch even, op mijn eigen weegschaal, en Mae Saeng grinnikt in haar thee. Het klopt. Ik leg het geld neer, vijf pakjes van honderdduizend. Mae Saeng telt het niet. Kwan telt het twee keer. Ik zeg dat ze daar gelijk in heeft. Ze zegt dat ze dat weet.

Daarna doet Mae Saeng iets wat niet in het contract staat. Ze haalt een piepklein gouden Boeddhaatje aan een rood touwtje uit een la en hangt het om mijn nek. Ze zegt iets in het Thais. “She say for luck,” zegt Kwan. “She say farang who bring own scale need luck more than other farang.” “Waarom?” “Because he think he don’t need it.”

Ik draag het. Het kriebelt een beetje, en ik heb het de hele avond niet afgedaan.

De acht baren liggen vannacht in de la van mijn nachtkastje, in een stoffen zakje van Mae Saeng, naast de sleutels aan het rode koordje. Morgen om negen uur gaan ze naar de bank. Ik heb de voordeur twee keer op slot gedraaid en daarna nog een keer gecontroleerd. Kwan zei bij het afscheid dat ik niet in mijn borstzak moest stoppen wat ik niet kwijt wilde. Ik heb het notitieboekje er voor de zekerheid ook uit gehaald.

Vrijdag 30 oktober, 23.50 uur

Vanochtend om negen uur eerst naar de bank. Bee haalt het kluisje, ik leg het zakje erin, zij kijkt de andere kant op zoals het hoort. Als ik de sleutels terugkrijg, vraagt ze: “Today Friday. You go Nong Khai?” Ik vraag niet meer hoe ze dat weet.

Om twee uur trekt Kwan het rolluik naar beneden. Om half drie zitten we in haar witte Jazz, met het amulet aan de spiegel dat bij elke drempel tegen de voorruit tikt.

Nong Khai. Ik rijd, ik betaal de benzine. Kwan slaapt de eerste twintig minuten, met haar hoofd tegen het raam en haar schoenen uit. Bij een stoplicht onderweg kijk ik naar haar. Het licht is al groen als ik het zie. De pick-up achter me wacht geduldig, zoals iedereen hier wacht.

De weg is recht en lang. Links en rechts rijstvelden die geel beginnen te worden, met hier en daar een vogelverschrikker in een oud overhemd. Vrachtwagens met cassave, zo hoog opgeladen dat ze in elke bocht lijken na te denken. Kraampjes langs de berm met kippen aan een spies en zakjes kleefrijst aan een touw. Als Kwan wakker wordt, zet ze de radio aan, op een zender met luk thung, en zingt zachtjes mee met een zangeres die klinkt alsof haar man net is vertrokken.

“I hear you sing Hotel California,” zegt ze opeens. “Van wie?” “Everybody.” Ze kijkt uit het raam. “They say very bad.” “Het was helemaal tot het eind.” “That is the bad part,” zegt ze, en zingt verder.

Ze kijkt naar mijn voeten op de pedalen. Schoenen. Ze knikt.

De goudsmid zit in een steeg achter de markt bij de rivier. Een werkplaats met een ventilator, een televisie en de man met de hamer van de telefoon. Hij laat me de veertien baht zien, in een plastic bak met een kaartje Saeng Thong erop, half gesmolten, half gerepareerd. Ik hoef niets te wegen. Ik zie het zo.

Daarna komt Khamla, in een café aan de Mekong waar je de overkant kunt zien liggen. De rivier is breed en bruin en heeft haast. Een lange smalle boot vecht zich stroomopwaarts, verderop ligt de brug naar Laos in de middagzon. Hij is charmanter dan op de foto, en daardoor minder sympathiek. Hij geeft me een stevige hand en zegt in beter Engels dan Kwan: “So you are the man with the scale.” Hij kijkt naar mijn schoenen. Hij zegt er niets over. Ze praten in het Laotiaans, snel, met hun hoofden dicht bij elkaar. Kwan geeft hem een envelop. Hij geeft haar een zakje. Op tafel staat een thermosfles waar hij de hele middag niet uit drinkt.

Hij bestelt een Beerlao voor me. Ik zeg dat ik rijd. “In Laos everybody drive after Beerlao,” zegt hij. “Dit is Thailand,” zeg ik. Hij lacht en drinkt hem zelf op. Bij het afscheid knijpt hij Kwan even in haar arm, zoals je doet bij een klein zusje. Ze laat het toe en trekt een gezicht.

Op de terugweg, in het donker, weegt ze het zakje op mijn weegschaal, op haar knieën. Drie baht. “Cheaper than Udon,” zegt ze tevreden. Dan legt ze haar hand op mijn been en houdt hem daar tot we de stad in rijden.

Zaterdag 31 oktober, 09.40 uur

Ze is gebleven.

Meer ga ik daar niet over schrijven. Mijn broer leest dit niet, maar je weet maar nooit.

Wel dit. Ze staat op mijn balkon in een overhemd van mij, kijkt naar de markt en drinkt oploskoffie die ze afschuwelijk vindt en toch opdrinkt. Ze draait zich om en ziet me schrijven. “You write about me?” “Ik schrijf over goud.” “Same same,” zegt ze.

Beneden zet Ning het rolluik van de wasserette omhoog. Ze kijkt naar boven, naar mijn balkon, ziet Kwan in mijn overhemd en kijkt weer naar beneden, alsof ze niets heeft gezien. Ning heeft niets gezien. Dat weet ik nu al.

Kwan zet haar kopje op de reling. Om tien uur moet ze haar moeder in de winkel aflossen, zegt ze. Ze blijft nog even staan, met haar ellebogen op de reling en de zon op haar gezicht, en ik blijf zitten met de pen in mijn hand.

Ik denk aan Gerard en zijn foto.

Zie je wel.

***
Vorige delen en verhalen kun je vinden op https://www.thailandblog.nl/author/hans/

Over deze blogger

Hans Vredevoort
Hans Vredevoort
Zijn naam is Hans Vredevoort uit Amsterdam, geboren in 1956, en hij heeft nooit eerder verhalen geschreven, maar heeft wel technische artikelen en een boek op zijn naam in 2012 over de private cloud. Na zijn studie aan de Universiteit Utrecht in de Engelse literatuur begin jaren tachtig kwam hij in de IT-wereld terecht. Er waren immers geen banen voor een jonge academicus in die jaren. Hij ontwikkelde zich tot een specialist op het gebied van IT-infrastructuren en Microsoft-software. In 2017 vond hij het echter genoeg, zegde zijn baan op, scheidde van zijn Nederlandse vrouw, verkocht het huis en kocht een ticket naar Bangkok. Eerder dat jaar was hij in Bangkok geweest om een training te geven aan HP-engineers en was hij die week tegen een wonderschone Thaise aangelopen. Vanaf dat moment stond deel 2 van zijn leven helder op zijn vizier. Een paar jaar later was hij getrouwd met diezelfde Thaise en betrokken zij een nieuwe woning in een rustig dorpje aan de zuidflank van Udon Thani. Wel met een stevige glasvezelverbinding.

Laat een reactie achter