Op 23 januari 2025 lieten 1.832 paren van gelijk geslacht hun huwelijk registreren, op de eerste dag dat de Thaise wet het toestond. Het land waar ongeveer 95 procent van de mensen boeddhist is, ging daarmee verder dan de rest van Zuidoost-Azië. Binnen de kloosterorde ligt het onderwerp een stuk gevoeliger.
Thailand heeft lang de naam gehad van een tolerant land voor homo’s, lesbiennes en transgender mensen. Het land scoort hoog op internationale ranglijsten voor lhbti-rechten, en kathoey zijn al generaties een vertrouwd verschijnsel. Toch duurde het tot 2025 voor de wet het huwelijk openstelde. Binnen de boeddhistische kloosterorde, de sangha, ligt het anders. De oude kloosterregels kennen bepalingen die lhbti-mensen buitensluiten, en de Opperste Sangharaad reageert gevoelig op monniken die het onderwerp te luchtig aanpakken. Daartussen staan monniken die wel openlijk meepraten. Dat levert een land op waar de wet inmiddels verder is dan de tempel.
Wat de nieuwe huwelijkswet regelt
De weg ernaartoe was niet recht. In 2021 oordeelde het Grondwettelijk Hof dat de oude huwelijkswet, die alleen man en vrouw erkende, niet in strijd was met de grondwet. Het hof adviseerde wel om de wetgeving te verbreden. In 2024 nam de Senaat de nieuwe wet aan met 130 stemmen voor, 4 tegen en 18 onthoudingen. De koning bekrachtigde de wet in oktober.
De wijziging zit in artikel 1448 van het Burgerlijk en Handelswetboek. De woorden man en vrouw en echtgenoot en echtgenote zijn vervangen door neutrale termen als personen en huwelijkspartners. Paren kunnen terecht bij alle 878 districtskantoren in het land. Thailand werd zo na Taiwan (2019) en Nepal (2023) het derde land in Azië met een huwelijk voor iedereen.
Voor wie met een Thaise partner van hetzelfde geslacht samenleeft, verandert daarmee vooral het papierwerk. Het huwelijk wordt geregistreerd zoals elk ander huwelijk.
Wat de kloosterregels zeggen
Het boeddhisme veroordeelt relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht nergens uitdrukkelijk. Hoe je de teksten leest, verschilt wel. Sommigen zien in de leer over het loslaten van verlangen een afwijzing, andere geleerde monniken spreken dat tegen.
Strenger is de Vinaya, de tucht van de monniken. Die verbiedt de wijding van een pandaka, een oude term voor mensen die niet in het mannelijke of vrouwelijke hokje passen. De commentaren onderscheiden verschillende soorten pandaka, en welke het verbod precies treft, is al eeuwen onderwerp van discussie. Sommige onderzoekers denken dat de regel pas na de dood van de Boeddha is toegevoegd.
In de praktijk worden kathoey soms gewijd, dan als man. Ze krijgen daarbij vaak kritiek, van andere monniken en van leken. In 2009 probeerde de Thaise Sangharaad de wijding van transgender mensen te verbieden.
De monnik die te hard lachte
Hoe gevoelig het ligt, bleek in september 2021. Phra Maha Paiwan Warawanno, een monnik uit Bangkok, trok met livestreams vol lhbti-slang en grappen een groot publiek. Kijkers spraken hem in de reacties aan met een woord voor transvrouwen en noemden zijn pij een oranje jurk. Hij lachte erom.
Conservatieve stemmen wilden hem en een collega uit de orde zetten. De Opperste Sangharaad ging na of ze de gedragscode hadden geschonden, en een commissie van het parlement riep beide monniken op het matje. Die vroeg om minstens 70 procent dharma en hooguit 30 procent humor. Later verliet Phra Maha Paiwan de orde.
Waar de grens nog ligt
De wet en de sangha lopen niet in hetzelfde tempo. Vrouwen kunnen in Thailand nog altijd niet officieel volledig gewijd worden. Een bevel van de Opperste Patriarch uit 1928 verbiedt het, en de orde houdt zich daar sindsdien aan. Een commissie van de Senaat noemde dat verbod ooit in strijd met de grondwet, zonder dat er iets veranderde.
Ook buiten de tempel is niet alles geregeld. Transgender mensen lopen nog altijd vast als ze hun geslacht wettelijk erkend willen krijgen.
Een Thaise historicus zei tegen Thai Enquirer dat het boeddhisme het Thaise beeld van de kathoey op zijn minst heeft versterkt, als het er al niet de bron van is. Dezelfde godsdienst houdt hen bij de wijding op afstand. Die twee dingen bestaan in Thailand gewoon naast elkaar.
Bronnen: Khaosod English, Bangkok Post, Thai News Agency, Public Relations Department, Thai Enquirer, Buddhistdoor Global, Reuters, Pattaya Mail, Wikipedia: Buddhism and homosexuality (geraadpleegd 7 november 2026).
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Geld en financiën8 november 2026Bankrekening openen in Thailand wordt strenger, zo lukt het in 2026
Vliegtickets8 november 2026Lezers kiezen hun favoriete maatschappij naar Thailand, stem nu mee
Geschiedenis8 november 2026Spoorlijn naar Nong Khai bereikte de Mekong pas in 1955
Boeddhisme8 november 2026Boeddhistisch Thailand trouwt sinds 2025 ook paren van gelijk geslacht