Nederlanders betalen tientallen jaren verplichte pensioenpremie. Ze kunnen meestal niet zelf bepalen wie hun geld beheert, waarin het wordt belegd of welke maatschappelijke doelen daarmee worden nagestreefd.
Dat maakt de verantwoordelijkheid van pensioenfondsen uitzonderlijk groot.
Toch is de opdracht de afgelopen jaren steeds breder geworden. Grote fondsen beoordelen ondernemingen niet alleen meer op rendement en risico, maar ook op klimaatbeleid, biodiversiteit, arbeidsrechten en bestuur. Bedrijven kunnen worden uitgesloten wanneer ze niet binnen het duurzaamheidsbeleid passen.
Daar kun je principieel voor zijn. Maar het blijft opmerkelijk dat pensioenbestuurders maatschappelijke keuzes maken met geld dat niet van hen is.
De werknemer die veertig jaar premie heeft betaald, kan niet zeggen: beleg mijn pensioen uitsluitend voor het hoogste verantwoorde rendement. Het fonds bepaalt.
Dat wringt.
Niemand weet precies wat duurzaamheid de deelnemer kost
De kernvraag is verrassend eenvoudig: hoeveel rendement kost duurzaam beleggingsbeleid?
Daar zou ieder pensioenfonds een duidelijk antwoord op moeten kunnen geven.
Niet in tientallen pagina’s duurzaamheidsrapportages. Niet verstopt achter begrippen als impact, transitiepaden, engagement en verantwoord ondernemingsbeleid. Gewoon in euro’s.
Wat was het rendement met deze beperkingen? Wat zou het rendement zonder deze beperkingen zijn geweest? Welke beleggingen zijn om ideologische of maatschappelijke redenen verkocht? Wat heeft dat opgeleverd of gekost?
Juist daar ontbreekt vaak de duidelijkheid.
In de oorspronkelijke analyse wordt zwaar ingezet op de stelling dat duurzaam beleggen miljarden heeft gekost. Die conclusie kan op basis van de beschikbare cijfers niet zo eenvoudig worden bewezen. Maar dat ontslaat pensioenfondsen niet van de plicht om veel transparanter te maken welke financiële gevolgen hun duurzaamheidsbeleid heeft.
Wie namens miljoenen mensen honderden miljarden beheert, moet die vraag tot op de euro willen beantwoorden.
Een negatief rendement verdient geen groene rookgordijnen
Een van de grootste Nederlandse pensioenfondsen behaalde over 2025 een negatief totaalrendement van 1,6 procent. Dat betekent niet automatisch dat duurzaam beleggen de oorzaak was. Aandelen presteerden dat jaar positief en ook rente, valuta en andere beleggingscategorieën beïnvloedden het resultaat.
Maar daarmee is de discussie niet voorbij.
Integendeel.
Een pensioenfonds dat honderden miljarden beheert, moet bij tegenvallende resultaten extra kritisch worden gevolgd. Zeker wanneer tegelijkertijd steeds meer maatschappelijke doelstellingen onderdeel worden van het beleggingsbeleid.
De deelnemer heeft weinig aan de mededeling dat een portefeuille maatschappelijk verantwoord is wanneer zijn pensioen achterblijft.
Een pensioenfonds wordt niet afgerekend op applaus van klimaatorganisaties, keurige ESG-scores of mooie duurzaamheidsverslagen. De echte toets is hoeveel pensioen er uiteindelijk kan worden uitgekeerd tegen een aanvaardbaar risico.
Alles daarbuiten is secundair.
Het nieuwe pensioenstelsel vergroot de verantwoordelijkheid
Daar komt de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel nog bovenop.
Nederland schuift honderden miljarden euro’s bestaand pensioenvermogen door naar nieuwe regelingen. Voor deelnemers wordt het verband tussen beleggingen en pensioenresultaat directer zichtbaar. Tegelijk wordt de uiteindelijke pensioenuitkering minder vanzelfsprekend dan veel mensen tientallen jaren gewend waren.
De oorspronkelijke tekst noemt die overgang zeer kritisch en stelt dat vooral werkgevers, vakbonden, politiek en pensioenorganisaties het stelsel hebben vormgegeven. Die kritiek raakt een gevoelig punt: deelnemers hebben wel enorme financiële belangen, maar nauwelijks individuele zeggenschap over de fundamentele keuzes.
Dat is juist bij verplicht pensioensparen problematisch.
Wanneer burgers zelf mogen kiezen waar zij hun vermogen beleggen, kunnen zij rendement, risico en idealen tegen elkaar afwegen. Bij pensioenfondsen gebeurt die keuze grotendeels voor hen.
Dan moet financiële terughoudendheid de norm zijn.
Pensioenvermogen is geen maatschappelijke grabbelton
Nederlandse pensioenfondsen beheren gezamenlijk ruim 1.700 miljard euro. Zulke bedragen trekken vanzelf politieke belangstelling.
Daar schuilt een risico.
Er zullen altijd plannen zijn waarvoor honderden miljarden nodig zijn: woningbouw, infrastructuur, energietransitie, defensie, Europese investeringen of klimaatprojecten. Pensioenvermogen lijkt dan verleidelijk.
Maar pensioenpremie is geen belasting.
Het geld is opgebouwd voor het toekomstige inkomen van deelnemers. Wie dat vermogen wil inzetten om politieke of maatschappelijke ambities te financieren, moet kunnen aantonen dat de investering op financiële gronden verantwoord is.
Niet omdat een minister het project belangrijk vindt.
Niet omdat Brussel meer particulier kapitaal wil mobiliseren.
Niet omdat een pensioenbestuurder maatschappelijke impact wil maken.
Alleen omdat de investering past bij het belang van de deelnemer.
Gepensioneerden in Thailand betalen dezelfde prijs
Ook Nederlanders die na hun pensioen in Thailand wonen, ontsnappen niet aan deze keuzes.
Hun Nederlandse pensioen is afhankelijk van precies dezelfde beleggingen, kosten en bestuurlijke beslissingen. Een procentpunt meer of minder rendement lijkt misschien weinig, maar over tientallen jaren en honderden miljarden euro’s gaat het om enorme bedragen.
Daarom verdient deze discussie veel meer aandacht dan zij krijgt.
Pensioenfondsen mogen rekening houden met langetermijnrisico’s. Klimaatverandering, slecht bestuur en juridische problemen kunnen immers ook financieel risico veroorzaken.
Maar zodra maatschappelijke doelen een zelfstandige reden worden om rendement op te offeren, wordt een grens overschreden.
Eerst pensioen, daarna idealen
Nederlanders hebben dit vermogen niet opgebouwd zodat pensioenbestuurders de wereld kunnen verbeteren.
Ze hebben ervoor gewerkt.
Decennialang.
Van iedere loonstrook ging geld naar een pensioenfonds met een duidelijke belofte: inkomen voor later.
Die afspraak mag niet langzaam veranderen in een breed maatschappelijk investeringsprogramma waarvoor deelnemers verplicht het kapitaal leveren.
Duurzaamheid kan verstandig beleggingsbeleid zijn wanneer zij risico vermindert of rendement ondersteunt. Maar pensioenfondsen moeten stoppen met doen alsof iedere maatschappelijke ambitie automatisch in het belang van deelnemers is.
Het uitgangspunt moet weer eenvoudig worden.
Eerst een goed pensioen. Daarna pas de idealen.
Bronnen:
- ABP – Jaarbericht 2025. Hierin staat dat ABP in 2025 een rendement behaalde van -1,6 procent, oftewel -€8,5 miljard, terwijl het beschikbare vermogen daalde van €542 naar €533 miljard.
- APG – Maatschappelijk betrokken en duurzaam. APG beschrijft zelf dat het bij beleggen nadrukkelijk kijkt naar mens, milieu en goed bestuur en wil bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN.
- De Nederlandsche Bank – Nederlands pensioenvermogen. DNB laat zien hoe gigantisch de financiële belangen zijn: Nederlandse pensioenfondsen beheerden op 31 maart 2026 gezamenlijk €1.624 miljard aan belegd vermogen.
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Maatschappij11 oktober 2026Tien baht per stokje: wat verdient de spiesjesverkoper om de hoek in Pattaya?
Weer en klimaat11 oktober 2026Weersverwachting Thailand 11-17 oktober: minder regen in groot deel Thailand, zuiden blijft kwetsbaar voor zwaar weer
Agenda11 oktober 2026Agenda: Aanmelden voor het Kerstgala 2026 in Hua Hin is nu mogelijk!
Nieuws uit Thailand11 oktober 2026Reddingswerkers krijgen meeste lof na overstromingen, regering nauwelijks
Er ligt binnenkort weer een kans van “schot voor open doel, keeper op de toilet) vrij voor ieder ( ABP-lid) . Idem de andere pensioenfondsen.
Niet verkiesbaar gesteld, dan sowieso niet “mauwen”.
“Pensioenfonds ABP heeft geen eigen ‘ledenraad’, maar kent een verantwoordingsorgaan (VO) van 48 leden dat de belangen behartigt van werknemers, werkgevers en gepensioneerden.
voor deelnemers en gepensioneerden:
Aanmelden van kandidaten:
Van 14 december 2026 tot en met 18 januari 2027 kunnen belangstellenden zich kandidaat stellen voor het VO.
Bekendmaking kandidatenlijsten
De definitieve kandidatenlijsten worden vastgesteld op 3 februari 2027.
Vanaf 4 februari tot en met 2 april 2027 presenteren de kandidaten zich. U vindt dan informatie over de lijsten en kandidaten op onze verkiezingswebsite.
Verkiezingen
De verkiezingen vinden plaats van 6 april tot en met 1 mei 2027.
U kunt in deze periode zowel digitaal als schriftelijk stemmen. Informatie hierover ontvangt u per (digitale) post.
Uitslag
De uitslag wordt vastgesteld en bekendgemaakt op 18 mei 2027.
Nieuwe Verantwoordingsorgaan in functie
Het nieuwe Verantwoordingsorgaan gaat officieel van start op 1 juli 2027.”
Geen ledenraad maar een verantwoordingsorgaan. Goh waarom geen ledenraad. Het woord insinueerd dit vrij duidelijk. Verantwoording. Dus toetsing achteraf in plaats van vinger op de pols bij het maken van keuzes vooraf. Ik vindt dat niet bepaald een juist antwoord. Om het Rosenmuller schandaal bij het ABP maar even hier tegenaan te houden. Achteraf wordt dan geconstateerd dat dit heerschap geld verkwanselde aan doelen die minder opbrachten dan gewenst. Achteraf dus. Te laat om dat te veranderen. Wel voorkomen ddat dit gecontinueerd werd in de toekomst. Ik vind zo’n organ meer een kop van jut. Een scapegoat met de gedachte om de eigenaren van het pensioen bedrag iets te geven om tegen aan te schoppen als het rendement lager is dan van de concurrenten. Dan de opmerking dat men niet mag mauwen als men zich niet beschikbaar heeft gesteld voor deze VO. Wat een rare opmerking is dat. Even naar de nederlandse politiek (ook niet ideaal) mogen mensen daar ook niet mauwen als ze zich niet kandidaat hebben gesteld voor een politiek post. Wat een onzin.
Ja, stel je eens voor dat we mochten kiezen.
Een keuze in welke fondsen je pensioen wordt belegd.
Een keuze naar welke overheidsuitgave jou belastingcenten worden besteed.
Of een keuze welke gegadigde er burgemeester mag worden.
De verkiezingen lijken ook steeds meer op een theatershow.
Mooie verkiezings beloftes die na het stemmen weer de prullenbak ingaan.
Hopelijk zijn er bij de hemelpoort aparte deurtjes voor bepaalde ambtenaren.
100% met dit artikel eens.
Ene P.Rosenmöller was van 2021 tot 2025 in de raad van bestuur van ABP gezeten.
En die heeft het ABP geen goed gedaan met zijn “groene” ideeën .
Gr. Arno
Maar met Pol Pot kon ie het dan weer wel goed vinden.
Dat is wel erg makkelijk gesteld. Dat Paul Rosenmöller in het bestuur van ABP zat, betekent nog niet dat je de ontwikkeling van ABP aan zijn “groene ideeën” kunt toeschrijven.
ABP wordt bestuurd door een volledig bestuur en beleggingsbeslissingen worden niet door één persoon bepaald. Als je beweert dat Rosenmöller ABP financieel heeft benadeeld, kom dan met concrete cijfers waaruit dat blijkt. Anders is dit vooral een politieke insinuatie, geen onderbouwd argument.
Een heel goed verhaal. Is geen speld tussen te ktijgen
Mijn Engelse pensioenfonds gaf mij tenminste de keuze uit verschillende soort beleggingen met verschillende risicofactoren. Dit is het minste wat de Nederlandse pensioenfondsen kunnen doen in het nieuwe stelsel waar er individuele pensioenpotjes zijn. Mijn pensioenfonds PME heeft toch gekozen (door wie?) voor een eenheidsworst. PME dat fonds met in 2025 een beleggingsresultaat van -3%. Hoe is dat hun gelukt terwijl het MSCI Wereld fonds gehedged in Euro +16.7% behaalde?
De pensioenfondsen moeten de hoogst mogelijke winsten behalen, ongeacht waar die te behalen zijn.
*Dit is mijn persoonlijke mening.
In het MAX Vandaag televisieprogramma Zwarte Zwanen (aflevering De Pensioenmiljardenroof van Cees Grimbergen) wordt onthuld hoe miljarden euro’s aan pensioengeld van voormalige havenarbeiders via legale constructies zijn weggesluisd, waardoor indexatie uitblijft.
Pure diefstal door een paar “nette” personen..
DNB (De Nederlandsche Bank) en politiek geven niet thuis. Schande. Tijd voor Robin Hood actie.
Wat kunnen de leden hier aan veranderen?
Daarom zorg je ervoor dat een Agnes Joseph geen gehoor krijgt.
Het wordt je door de strot geduwd, gelijk de vorming van de EU.
Je pensioen gaat dalijk varieren in uitkeringen, aan de hand van behaalde resultaten.
Niets meer vast. Resultaten slecht? Jammer voor jou, krijg je minder.
Je denkt toch niet dat de roverheid dit verandert ten gunste van jou toch !
Ja, er wordt gedweept met hogere uitkeringen te verkrijgen, echter behaalde resultaten in het verleden is geen garantie voor de toekomst.
DE roverheid wil meer spelen met de pot van pensioenen en jij bent de pineut..
De 2e Kamer, incl. JA21(stemmen altijd mee met.D’66) hebben voor deze veranderingen gestemd. LET OP! Wel er voor gezorgd dat zijzelf het oude systeem behouden. Iedereen is gelijk maar voor gelden ons andere regels.
En de Nederlanders vinden het blijkbaar wel best..
en die treinbestuurder, Koolmees, kan zich later ook niets meer herinneren, let maar op als het mis gaat.
Ik verwacht dat het nieuwe model zonder de korte termijn rekenrente beperkingen juist voor een gemiddeld (!) hoger pensioen zal zorgen omdat pensioenfondsen geen rentedekking hoeven te doen (speculeren op rente ontwikkeling wat extra geld kost).
Heel goed artikel. Mijn hoofdpensioen zit bij de PME. Dus ook voor elektrotechnische bedrijven. Wij maakten en verkochten hoogwaardige meet apparatuur voor de olie- en gasopslag. Vandaar bij PME.
Ook de PME is geïnfecteerd door de groene en woke ziekte. Ze strijken dus wel geld op van mensen die werkzaam zijn/zijn geweest in de fossiele industrie, maar weigeren nu om in die zelfde industrie te beleggen.
Naar mijn bescheiden mening, heeft een pensioen fonds maar 1 belang. En dat is beleggen in zaken die het meeste rendement en dus het hoogst mogelijke pensioen oplevert voor hun deelnemers (lees: klanten).
Voor dat ik bijna een jaar geleden mij in Thailand vestigde, heb ik die zelfde vraag gesteld tijdens PME bijeenkomsten over (onder andere) het nieuwe stelsel. Dan krijg je antwoorden waar je niets mee kunt en in een stijl waar een politicus van gl-pvda of Dom66 nog veel van kan opsteken.
Volledig mee eens.
Maar het ABP, waar ik dan onder val, schreef dat 51% van de leden akkoord ging met een lager pensioen als het geld ten goede komt aan een duurzame, klimaatneutrale etc. wereld.
Het zal wel, van die 51%, maar mij is op geen enkel moment iets gevraagd. Die 51% is op geen enkele manier te controleren. Wel toevallig, precies 50 plus 1, dus een ‘overweldigende’ meerderheid, die alles mag beslissen voor de minderheid.