TB-opinie: Bhumjaithai laat de regering zelf beslissen wanneer ze gecontroleerd wordt
Bhumjaithai wil dat een Kamercommissie alleen nog mensen mag uitnodigen of stukken mag opvragen als de helft van alle leden ervoor stemt. De regeringspartijen hebben in elke commissie de meerderheid, dus beslist de regering straks zelf of ze vragen hoeft te beantwoorden. Dat is geen opruiming van dubbel werk, dat is controle afschaffen zonder het zo te noemen.
Een Kamercommissie in Thailand kan niemand dwingen te komen. Sinds een uitspraak van het Grondwettelijk Hof uit 2020 mag ze alleen uitnodigen. Wat overbleef was de lege stoel, de vraag die live werd uitgezonden en de krantenkop van de dag erna. Juist dat wil Bhumjaithai nu wegnemen.
Premier Anutin Charnvirakul zei donderdag dat zijn regering binnen de grondwet handelt. Dat kan kloppen, en daar zit het probleem. De voorstellen zijn legaal. Ze maken alleen van een commissie die de regering moet controleren een commissie die eerst de regering om toestemming vraagt. Wie de meerderheid heeft, kiest zelf wie vragen krijgt.
Wat er op tafel ligt
Kamervoorzitter Sophon Zarum, zelf Bhumjaithai, heeft de voorzitters van de 35 vaste commissies al verboden om op eigen gezag mensen of instanties uit te nodigen. Daarvoor is nu een besluit van de commissie nodig. Het verzoek kwam van Bhumjaithai-Kamerlid Supachai Jaisamut, die op 17 september een brief stuurde over dubbel werk tussen commissies. Bhumjaithai wil verder. Een uitnodiging of een verzoek om documenten heeft straks de steun nodig van minstens de helft van alle commissieleden. Een vraag aan ambtenaren gaat eerst langs de premier of de verantwoordelijke minister. Voor een livestream van een vergadering is een meerderheid nodig. Voorzitters worden niet meer naar zetelaantal verdeeld, maar gekozen. Ministers mogen vragen in sommige gevallen doorschuiven naar een collega.
Lees die lijst nog een keer en zoek de regel die over dubbel werk gaat. Je vindt hem niet. Elke regel gaat over wie mag vragen en wie mag meekijken.
Waarom juist nu
Oppositiecommissies doken de afgelopen maanden in het omstreden TH-AI-paspoortproject en in de vermeende rol van de echtgenoot van een Bhumjaithai-Kamerlid bij een gokwebsite. Commissievoorzitter Rangsiman Rome van de People’s Party wilde Anutin zelf horen over vermoedelijk gesjoemel bij examens voor banen bij lokale overheden. Anutin ontkent elk verband met de nieuwe regels. Dat mag hij. Maar de regeringspartijen hebben in alle commissies de meerderheid. Met een drempel van de helft van alle leden heeft de oppositie nergens nog de stemmen om iemand uit te nodigen die de regering liever thuishoudt.
Elke regering vond haar eigen uitweg
Dit is niet de eerste regering die zich aan een commissie onttrekt. In 2019 stuurden premier Prayut Chan-o-cha en vicepremier Prawit Wongsuwon vertegenwoordigers naar een Kamercommissie die hen wilde horen over onder meer de begroting. Toen de commissie hen daarop formeel opriep, diende een regeringsgezind Kamerlid een klacht in bij de Ombudsman, die het Grondwettelijk Hof wilde inschakelen. In 2020 oordeelde het Hof, op verzoek van de Ombudsman, dat de bepalingen over verplichte oproepen in de wet van 2011 in strijd zijn met de grondwet. Sindsdien is een oproep een beleefd verzoek. In november 2024 liet het gevangeniswezen een commissie per brief weten dat die geen bevoegdheid had om Thaksin Shinawatra en betrokken diensten op te roepen over zijn verblijf van zes maanden in het politieziekenhuis.
In 2019 liep het via de Ombudsman en de rechter, in 2024 via een ambtelijke brief. Bhumjaithai gaat nu via het reglement van de Kamer zelf, en dat maakt het verschil. Een weigering kun je aanvechten, uitleggen en in de krant zetten. Een regel die de vraag niet eens laat stellen, levert geen weigering op die iemand kan zien.
Wat Bhumjaithai ertegenin brengt
Supachai en de Kamervoorzitter zeggen dat commissies elkaar voor de voeten lopen en dat een voorzitter niet op eigen houtje een onderzoek mag beginnen namens de hele commissie. In die lezing beschermen de regels de Kamer tegen voorzitters die een commissie als eigen podium gebruiken. Dat verwijt is niet nieuw. In 2019 beschuldigde een regeringsgezind commissielid de voorzitter al van machtsmisbruik uit persoonlijke wrok tegen Prayut.
Eén punt klopt. Dubbel werk bestaat. De zaak rond Thaksin lag in 2024 tegelijk bij twee Kamercommissies en bij onafhankelijke instanties. Wie overlap wil voorkomen, maakt afspraken tussen commissies. Hij zet geen meerderheidseis op een livestream en stuurt een vraag aan een ambtenaar niet eerst langs de minister die het antwoord liever niet hoort. Die regels lossen geen overlap op. Ze lossen een lastige oppositie op.
Wat het jou kost
Je kunt dit afdoen als Thaise binnenpolitiek. Maar in die commissies komen de zaken op tafel waar jij als bezoeker of bewoner mee te maken krijgt, van een nieuw paspoortsysteem tot online gokken en de vraag of een machtig man zijn straf in een ziekenhuisbed uitzat. Zonder commissie hoor je daarover alleen wat de regering kwijt wil.
Anutin heeft een mandaat van de kiezer, daar heeft hij gelijk in. Dat mandaat is om te regeren, niet om te bepalen wie hem daarover vragen stelt. Gaan de voorstellen door, dan heeft Thailand nog steeds commissies en vergaderzalen. Alleen de vraag die de regering niet wil horen, komt er niet meer binnen.
Bronnen: Bangkok Post, Thai Examiner, Thairath
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
AOW7 november 2026Samenwonen of trouwen met je Thaise partner kost €522,77 AOW per maand
Achtergrond7 november 2026Een onware post kost je in Thailand tot vijf jaar cel en 100.000 baht
Flora en fauna7 november 2026Thailand telt nog 203 dugongs, waarvan 187 in de Andamanzee
Geld en financiën7 november 2026Afrekenen in euro bij je Thaise hotel kost tot 12 procent extra