In de grensprovincie Tak zaten eind 2024 17.824 kinderen op een migrant learning centre, 6.668 meer dan twee jaar eerder. De meeste van die scholen voor kinderen uit Myanmar zijn niet geregistreerd bij het Thaise ministerie van Onderwijs. Wie er jaren leert, houdt vaak een getuigschrift over dat in Thailand weinig deuren opent.
Mae Sot ligt aan de Moei, de rivier die Thailand van Myanmar scheidt. Aan de Thaise kant draaien tientallen scholen die migranten zelf hebben opgezet, vaak in gehuurde panden. Veel leerlingen wonen met hun ouders op bouwplaatsen, bij fabrieken of op boerderijen. Na de staatsgreep van februari 2021 en de dienstplicht die het leger in Myanmar begin 2024 invoerde, kwamen er veel gezinnen bij. De centra geven les in het Birmaans, soms ook in het Thai en het Engels. Thailand laat ze hun gang gaan, maar erkent ze niet. Wat dat betekent, merkt een leerling pas als hij verder wil leren of werk zoekt.
Drie leerroutes en drie soorten papier
De centra bieden grofweg drie routes, afhankelijk van wat ze kunnen betalen. Een deel volgt het leerplan van Myanmar, zodat een kind bij terugkeer verder kan. Een ander deel biedt het Thaise programma voor non-formeel onderwijs aan, waarmee leerlingen in Thailand werk kunnen vinden of kunnen doorstromen naar de universiteit. En een paar centra bereiden leerlingen voor op de GED-toets, de toegang tot internationale opleidingen in Thailand of in het Westen. Die toets alleen kost al 12.000 baht (€321,-), en dan zijn de lesgelden nog niet betaald.
Zonder erkend getuigschrift komen leerlingen van een migrant learning centre niet op een Thaise universiteit, schreef de Thaise nieuwssite Prachatai in januari 2025. Wie het non-formele programma afrondt, heeft wel papier, maar moet het opnemen tegen leeftijdsgenoten die op betere scholen zaten.
Het recht op een Thaise school bestaat al sinds 2005
Op papier ligt er een oplossing. Een kabinetsbesluit uit 2005 geeft elk kind in Thailand recht op vijftien jaar gratis onderwijs, ongeacht nationaliteit of verblijfsstatus. Een ministeriële regeling uit 2018 schrapte de eis van documenten bij inschrijving. Kinderen zonder Thais identificatienummer krijgen een zogeheten G-code, zodat de school ze toch kan inschrijven.
De praktijk loopt achter. Volgens onderzoek van Chulalongkorn University en UNICEF uit 2022 zat 44 procent van de migrantenkinderen van 3 tot 18 jaar op een Thaise openbare school en 27 procent op een migrant learning centre. In 2023 verbood het onderwijsbureau Tak Primary Educational Service Area Office 2 zijn scholen zelfs om kinderen uit vluchtelingenkampen, kinderen die illegaal het land in kwamen en kinderen die over de grens wonen toe te laten. Maatschappelijke organisaties noemden dat in strijd met de grondwet. Het schoolhoofd van het centrum Hsa Thoo Lei vertelde Prachatai dat staatsscholen kinderen niet willen aannemen als ouders en kind allebei geen papieren hebben.
Dan is er de taal. Thaise leraren spreken geen Birmaans, dus een kind moet Thai kennen om op een Thaise school mee te kunnen, terwijl het die taal juist daar zou leren.
Leraren zonder bevoegdheid, soms betaald in rijst
Registreren is lastig. UNICEF zette in 2023 vier wegen op een rij, van particuliere school tot leercentrum onder het Thaise bureau voor non-formeel onderwijs, en stelde vast dat de meeste centra niet formeel geregistreerd zijn. De leraren zijn een van de struikelblokken. Om in Thailand les te geven heb je een onderwijsbachelor nodig of een gelijkwaardige opleiding die de Thaise lerarenraad erkent. Save the Children meldde in januari 2026 dat leraren op de centra geen lesbevoegdheid mogen halen.
Geld is het andere probleem. Het Burmese Migrant Workers’ Education Committee, dat zo’n 25 centra in Tak begeleidt, vertelde Prachatai dat sommige leraren maar een deel van hun salaris krijgen of met rijst worden betaald. Een leraar had vroeger 35 tot 40 leerlingen, nu minstens 40 tot 50. Save the Children zag klassen tot 60 leerlingen, een tekort aan schoolboeken en centra op gehuurde grond.
Minder centra, meer leerlingen
Het aantal centra in Tak daalde van 65 eind 2022 naar 63 eind 2024, terwijl er duizenden leerlingen bijkwamen. Hsa Thoo Lei in Mae Sot, dat sinds 1999 lesgeeft, bouwde opslagruimtes om tot klaslokalen. Centra die een pand huren van een Thaise eigenaar, kunnen dat niet.
Bronnen: Migrant Educational Coordination Centre via Prachatai English (13 januari 2025), UNICEF Thailand, Save the Children (20 januari 2026), HaRDstories (geraadpleegd 6 november 2026).
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Flora en fauna7 november 2026Thailand telt nog 203 dugongs, waarvan 187 in de Andamanzee
Geld en financiën7 november 2026Afrekenen in euro bij je Thaise hotel kost tot 12 procent extra
AOW7 november 2026Samenwonen of trouwen met je Thaise partner kost €522,77 AOW per maand
Achtergrond7 november 2026Een onware post kost je in Thailand tot vijf jaar cel en 100.000 baht