Misschien heb je het weleens gemerkt. De chauffeur zet de meter aan, mompelt iets in een taal die net geen Thais is, en vertelt dat zijn familie rijst verbouwt bij Roi Et. Dat is geen toeval. Achter de groen-gele auto’s van Bangkok zit een heel systeem van dorpen, garages en diensten van twaalf uur, opgebouwd rond mannen uit Isaan die het thuis niet rond krijgen.

Wie dat systeem kent, begrijpt ineens veel meer. Waarom er in de spits geen taxi te vinden is. Waarom je chauffeur soms een rit weigert. En waarom hij, ondanks een volle werkdag, vaak weinig overhoudt.

Uit één hoek van het land komen de meeste chauffeurs

Onderzoek onder Bangkokse taxichauffeurs komt uit op zestig tot zeventig procent afkomstig uit Isaan, het droge, agrarische noordoosten. Roi Et is binnen die groep een naam die telkens terugkomt. Bepaalde dorpen en districten leveren al generaties lang mannen aan de taxiwereld. Dat verklaart ook het taaltje dat je op de achterbank hoort: geen Bangkok-Thais, maar Isaan, dichter bij het Laotiaans.

Het is geen romantische keuze. De rijstbouw thuis levert te weinig op om een gezin het hele jaar door te voeden. De stad wel, min of meer. Dus reist de man af, laat vrouw en kinderen in het dorp achter, en stuurt geld terug. De meter in Bangkok en de oogstkalender in Roi Et hangen aan elkaar vast.

De auto is van de garage, niet van de chauffeur

Dit is het stuk dat de meeste passagiers niet weten. De chauffeur bezit zijn taxi bijna nooit. Hij huurt hem per dienst, per gà, van een garage die in het Thais een u heet. Die dienst duurt doorgaans twaalf uur. Op dezelfde auto rijdt een tweede man de andere twaalf uur, zodat het voertuig vrijwel non-stop op de weg staat. De sleuteloverdracht, ergens rond zes uur ’s ochtends en ’s avonds, is het scharnier van het hele systeem.

Om te mogen rijden heeft hij een openbaar rijbewijs nodig, de gele registratie die bij de taxi hoort, en een borg of een garant. Bij de ene garage vragen ze een borgman, bij de andere een borgsom van bijvoorbeeld 10.000 baht (rond de 265 euro). De daghuur maakt hij elke dag over, in een modern voorbeeld voor vier uur ’s middags via een Line-bericht aan de administratie.

Wat het kost en wat het oplevert

De cijfers zijn nuchter. Voor een oudere NGV-taxi betaal je als chauffeur vanaf ongeveer 669 baht per dienst. Veel garages werken met “rij zes dagen, de zevende gratis”, waardoor de huur gemiddeld op zo’n 579 baht per dag uitkomt. Dat is de 580 baht per twaalf uur waar het om draait. Een nieuwere auto op LPG kost meer, richting 850 tot 1000 baht per dag. Omrekenen kan ruwweg tegen 38 baht voor een euro deze zomer.

Hieronder de belangrijkste bedragen op een rij.

PostBahtOngeveer in euro
Huur oudere NGV-taxi, per dienstvanaf 66917,75
Huur NGV gemiddeld per dag, met 6+1 gratis57915,35
Huur nieuwere LPG-taxi, per dag850 tot 1.00022,50 tot 26,50
Borg in plaats van garant10.000265
Dagomzet van de chauffeur1.300 tot 1.50034,50 tot 39,80
Wat er netto overblijft per dag300 tot 4008 tot 10,60

Reken het maar na. Van de eerste ritten van de dag ziet de chauffeur niets. Die gaan naar de huur en naar de gastank. Pas als de meter dat bedrag voorbij is, begint hij voor zichzelf te rijden. Onderzoek uit 2018 kwam uit op een netto-inkomen van drie- tot vierhonderd baht op een dag van twaalf uur. Voor de duidelijkheid: dat is minder dan tien euro.

Waarom hij die rit weigert

Nu snap je die geweigerde rit misschien beter. De chauffeur die je 350 baht vraagt voor een tochtje van 120 op de meter is meestal geen oplichter. Hij is een rekenaar. Zijn huur staat vast, of hij nu stilstaat in de file of doorrijdt. Een rit die hem een uur in de spits kost, met het instaptarief van 35 baht en twee baht per minuut stilstand, levert hem minder op dan de tijd waard is. Dus stuurt hij je weg, of hij noemt een prijs buiten de meter om.

Er zijn zo’n 80.000 geregistreerde taxi’s in Bangkok. Achter een groot deel daarvan zit dezelfde som: een man die zijn eerste uren rijdt om quitte te spelen, niet om te verdienen. Eén chauffeur uit het onderzoek zei het droog: hij nam in twaalf uur geen pauze en dronk M150, het lokale energiedrankje, om wakker te blijven.

Het dorp bepaalt wie waar rijdt

Hoe komt die man uit Roi Et nu precies bij die ene garage in Bangkok? Via familie. Een broer, een buurman, een dorpsgenoot die er al rijdt, tipt hem dat er werk en onderdak is. Zo lopen er arbeidsnetwerken van dorp naar garage die generaties teruggaan. Moet hij terug naar het dorp voor de oogst of een begrafenis, dan vraagt hij vrij en laat een familielid zijn dienst overnemen. De auto blijft rijden, zijn plek blijft bezet.

Het beeld van één dorp dat in zijn geheel één garage vult, compleet met een slaapzaal erboven, is mooi. Alleen is het lastig hard te maken. Dat de mannen via dorps- en familielijnen binnenkomen, staat vast. De precieze koppeling van één dorp aan één u met bedden erbij is meer verhaal dan bewijs. Neem het als sfeer, niet als feit.

Dus de volgende keer dat je instapt en de chauffeur Isaan spreekt, weet je waar hij vandaan komt en wat hij per uur echt overhoudt. De auto is niet van hem. Zijn dorp zit een halve nacht rijden noordwaarts. En zijn eerste 580 baht van vandaag heeft hij al weggegeven voordat jij instapte.

Bron: Asia Research Institute (NUS), Thailand Development Research Institute

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter