Thailand wil zoute snacks belasten om de bloeddruk omlaag te krijgen

Thai van 15 jaar en ouder krijgen gemiddeld 3.650 milligram natrium per dag binnen, bijna het dubbele van wat de Wereldgezondheidsorganisatie aanraadt. Bijna 17 miljoen mensen hebben hoge bloeddruk. De Thaise Accijnsdienst wil daarom zoute snacks belasten, en later ook instantnoedels. Wie in Thailand woont of overwintert, eet uit dezelfde pannen en kan aan het eigen bord al veel doen.

Zout zit in Thailand zelden in een zoutvaatje. Het zit in de vissaus en de sojasaus, in de pla ra van het platteland en in het kommetje prik nam pla dat bij bijna elk gerecht op tafel staat. Volgens het Thaise nationale gezondheidsonderzoek eet ongeveer 88 procent van de Thai meer natrium dan aanbevolen. De WHO legt de grens voor volwassenen bij minder dan 2.000 milligram natrium per dag: minder dan 5 gram zout, net geen theelepel. Op een etiket reken je het zelf om: 1 gram zout is 400 milligram natrium. Nederlanders en Belgen die vooral lokaal eten, krijgen dus hetzelfde zout binnen als hun buren.

Vissaus en noedelsoep leveren het meeste natrium

Het meeste natrium komt niet uit de fabriek. Sauzen en smaakmakers zijn de grootste bron, schrijven onderzoekers van de Mahidol-universiteit in een studie die het Amerikaanse CDC in juli 2026 publiceerde. Verpakt eten levert ongeveer een vijfde van de inname, en daarbinnen is de instantnoedel de grote boosdoener. Thailand at er in 2024 4,0 miljard porties van.

In 2021 zat er in instantproducten in de winkels rond Bangkok gemiddeld (mediaan) 1.750 milligram natrium per 100 gram, 11,6 procent minder dan in 2018. Dat klinkt als vooruitgang. Maar bij de 57 producten die in beide jaren in het schap lagen, veranderde het zoutgehalte nauwelijks. De daling kwam vooral doordat oude producten verdwenen en nieuwe, minder zoute erbij kwamen. De zoutste noedels kwamen trouwens uit Japan, de minst zoute uit Zuid-Korea.

Bij vissaus vermelden de etiketten van gangbare merken ruwweg 1.200 tot 1.800 milligram natrium per eetlepel. Eén flinke scheut kan dus al meer dan de helft van het WHO-maximum zijn.

De rekening komt bij de nieren terecht

Het Thaise ministerie van Volksgezondheid telt bijna 17 miljoen mensen met hoge bloeddruk, op zo’n 58 tot 60 miljoen volwassenen. Te veel natrium laat het lichaam water vasthouden. Het bloedvolume stijgt en daarmee de druk in de vaten, met meer kans op een hartaanval, een beroerte en nierschade.

Die nieren zijn het pijnlijkste punt. Het aantal geregistreerde patiënten met chronische nierziekte steeg van 1.046.072 in 2023 naar 1.145.586 in 2025. Het Nationale Bureau voor Gezondheidszekerheid (NHSO) trok in 2025 ruim 17 miljard baht (ruim €453 miljoen) uit voor meer dan 90.000 mensen met nierfalen in het eindstadium, binnen de universele zorgregeling.

Een zoutbelasting naar het voorbeeld van de suikertaks

De Accijnsdienst maakte begin 2026 bekend dat hij een getrapte belasting op natrium wil invoeren: hoe zouter het product, hoe hoger de heffing. Eerst snacks zoals chips, omdat die als niet-noodzakelijk gelden. Daarna volgen instantnoedels en later ander verpakt eten. Fabrikanten krijgen een overgangstijd om hun recepten aan te passen. Begin maart werkte de dienst nog aan de grenswaarden, de productgroepen en de uitzonderingen.

Thailand deed dit eerder met suiker. Sinds 2017 betalen frisdranken belasting naar hun suikergehalte; de zoetste drankjes 5 baht (€0,13) per liter. Onderzoekers van Mahidol rekenden voor dat een natriumbelasting in tien jaar 155.000 gevallen van beroerte, nierziekte en hartziekte kan voorkomen, ruim 10.000 doden kan schelen en de zorg 3,1 miljard baht (bijna €83 miljoen) bespaart.

Niet iedereen gelooft erin. Cardioloog Apichart Sukonthasarn, voorzitter van de Thaise vereniging voor hypertensie, zei tegen de Singaporese zender CNA dat fabrikanten de kosten gewoon zullen doorrekenen aan de klant. En de belasting raakt de noedelkraam en het restaurant niet, terwijl daar een groot deel van het zout vandaan komt. Daarnaast werkt de Mahidol-universiteit aan eerste nationale normen voor natrium per productgroep, in twee fasen over vijf jaar. Meedoen blijft vrijwillig.

Minder zout op je eigen bord

Je hoeft niet op een belasting te wachten. Op instantnoedels staat verplicht een GDA-etiket met de hoeveelheid natrium, en het logo Healthier Choice van Mahidol wijst producten aan die binnen hun groep minder zout bevatten. Helemaal zuinig zijn die niet: de Thaise grens voor noedels met dat logo ligt hoger dan in Maleisië en Singapore.

Noedels met bouillon bevatten bijna twee keer zoveel natrium als droge varianten: 1.913 tegenover 1.077 milligram per 100 gram. De soep laten staan scheelt dus echt. Aan de kraam kun je om mai khem vragen, niet zout, en het potje vissaus op tafel met rust laten. Gebruik je bloeddrukmedicijnen, bespreek je zoutgebruik dan met je arts, thuis of in Thailand.

Of de zoutbelasting er komt en hoe hoog hij wordt, hangt af van grenswaarden waaraan de Accijnsdienst nog werkt. De noedelkraam blijft er in elk geval buiten. Daar beslis je zelf, met de lepel vissaus in je hand en de kom bouillon voor je neus.

Bronnen: Preventing Chronic Disease (CDC, Mahidol-universiteit), Thai PBS World, CNA (geraadpleegd 13-11-2026). Gerekend met 37,483 baht per euro (ECB, 13-11-2026).

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter