Mannen met niet-uitgezaaide prostaatkanker leven mogelijk langer wanneer zij dierlijke en verzadigde vetten vaker vervangen door plantaardige, onverzadigde vetten. Vooral de kans om te overlijden aan hart- en vaatziekten lijkt kleiner. Ook voor mannen die in Thailand wonen is dat relevant, al is niet ieder plantaardig vet automatisch een gezonde keuze.
Bijna 4.900 mannen jarenlang gevolgd
De resultaten komen uit een grote Amerikaanse studie onder 4.884 mannen met niet-uitgezaaide prostaatkanker. Zij waren bij hun diagnose gemiddeld bijna 70 jaar oud en werden daarna gemiddeld 12,8 jaar gevolgd.
De onderzoekers gebruikten gegevens uit een langlopend gezondheidsonderzoek. De deelnemers vulden iedere vier jaar uitgebreide vragenlijsten over hun voeding in. Zo kon worden berekend hoeveel verzadigd, enkelvoudig onverzadigd, meervoudig onverzadigd, dierlijk en plantaardig vet zij binnenkregen.
Tijdens de onderzoeksperiode overleden 3.040 deelnemers. Van hen stierven 803 aan hart- en vaatziekten, 499 aan andere vormen van kanker en 441 aan prostaatkanker.
Meer verzadigd vet hangt samen met hogere sterfte
Mannen die na hun diagnose de meeste verzadigde vetten aten, hadden een 24 procent hoger risico om tijdens de onderzoeksperiode te overlijden dan mannen die hiervan het minst aten. Het verschil was vooral zichtbaar bij hart- en vaatziekten. In de groep met de hoogste consumptie van verzadigd vet lag het risico om daaraan te overlijden 42 procent hoger.
De onderzoekers hielden in hun berekeningen rekening met onder meer leeftijd, het stadium van de tumor, behandeling, lichaamsgewicht, roken, lichaamsbeweging en andere aandoeningen.
Vervangen van dierlijk vet lijkt gunstig
Niet alleen de hoeveelheid vet bleek belangrijk, maar ook waarmee verzadigd en dierlijk vet werd vervangen. Wanneer volgens de berekeningen 10 procent van de dagelijkse energie uit dierlijk vet werd vervangen door plantaardig vet, hing dat samen met 16 procent minder sterfte door alle oorzaken. Het vervangen van 5 procent van de energie uit verzadigd vet door enkelvoudig onverzadigd vet ging samen met een 20 procent lager sterfterisico.
Goede bronnen van onverzadigde vetten zijn onder meer olijfolie, noten, pinda’s, zaden en avocado. Verzadigde vetten zitten juist veel in boter, vet vlees en volvette zuivel.
In Thailand vraagt plantaardig vet extra aandacht
Wie in Thailand woont of er langere tijd verblijft, krijgt met andere voedingsgewoonten te maken. De Thaise keuken bevat volop groenten, noten, pinda’s, sesam en sojaproducten, maar er wordt ook veel gekookt met kokosmelk, kokosvet en palmolie.
Die laatste producten zijn wel plantaardig, maar bevatten relatief veel verzadigd vet. Het woord ‘plantaardig’ betekent daarom niet automatisch dat een vet gunstig is voor hart en bloedvaten.
Wie vaker onverzadigde vetten wil gebruiken, kan bijvoorbeeld kiezen voor vloeibare plantaardige oliën met weinig verzadigd vet en vaker noten, zaden, pinda’s, tofu en andere sojaproducten eten. Het gaat daarbij niet om één product, maar om het voedingspatroon als geheel.
Geen lager risico op overlijden aan prostaatkanker
Opvallend is dat geen van de onderzochte soorten vet duidelijk samenhing met de kans om specifiek aan prostaatkanker te overlijden.
De mogelijke gezondheidswinst lijkt vooral te zitten in een lager risico op andere doodsoorzaken. Dat is belangrijk omdat mannen met niet-uitgezaaide prostaatkanker na hun diagnose vaak nog vele jaren leven. In die periode kunnen hart- en vaatziekten en andere aandoeningen een grotere bedreiging vormen dan de prostaatkanker zelf.
Onderzoek bewijst geen oorzaak en gevolg
De studie bewijst niet dat plantaardige vetten rechtstreeks zorgen voor een langere levensduur. Het gaat om observationeel onderzoek. De onderzoekers bepaalden niet wat de mannen moesten eten, maar volgden hun bestaande voedingsgewoonten.
Andere verschillen in leefstijl kunnen daarom een deel van het verband verklaren. Ook zijn voedingsvragenlijsten nooit volledig nauwkeurig. Daarnaast bestond 97 procent van de onderzoeksgroep uit witte Amerikaanse mannen, waardoor niet zeker is of de uitkomsten voor alle bevolkingsgroepen hetzelfde zijn.
De resultaten sluiten wel aan bij bestaande voedingsadviezen voor hart en bloedvaten. Daarbij wordt aangeraden verzadigde vetten vaker te vervangen door onverzadigde vetten en vooral te kijken naar het totale voedingspatroon. Voor mannen die na prostaatkanker grote veranderingen in hun voeding willen aanbrengen, blijft overleg met een arts of diëtist verstandig.
Bronnen
- JAMA Network Open – Dietary Fat Intake and Mortality Among Patients With Nonmetastatic Prostate Cancer, 2 september 2026, DOI 10.1001/jamanetworkopen.2026.30693.
- American Heart Association – 2026 Dietary Guidance to Improve Cardiovascular Health, 31 maart 2026.
- World Cancer Research Fund – What are the best fats and oils for cooking?
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Kort nieuws11 september 2026Thailand nieuwsoverzicht vrijdag 11 september 2026: begroting door naar Senaat, miljoenen bij oud-abt gevonden, grensspanningen met Cambodja en overstromingsgevaar in 23 provincies
Vliegtickets11 september 2026Vliegdeals Thailand vrijdag 11 september 2026: Bangkok vanaf €455 retour
Opinie11 september 2026TB-opinie: De dienst die corruptie moet opsporen, leverde twee mannen die 55 miljoen inden voor gefikste examens
Achtergrond11 september 2026Mensen op Sulawesi gebruikten 25.000 jaar geleden al betelnoot