Onze darmen zitten vol bacteriën, virussen en schimmels. Dat klinkt misschien onprettig, maar de meeste van die micro-organismen helpen ons juist. Samen noemen we ze het darmmicrobioom.
Prof. dr. Clara Belzer, hoogleraar microbiologie aan Wageningen University & Research, vertelde hierover tijdens haar inaugurele rede op 5 juni. Volgens haar moeten we voeding niet alleen bekijken vanuit het lichaam, maar ook vanuit de bacteriën die in onze darmen leven.
Die bacteriën reageren op wat je eet en drinkt. Ze kunnen zelfs laten zien of iemand vaak koffie drinkt of regelmatig sushi eet. Bij koffie en zeewier passen darmbacteriën zich aan de stoffen in die producten aan.
Iedereen heeft een eigen mix van darmbacteriën
Geen enkel darmmicrobioom is precies hetzelfde. Iedereen heeft een eigen samenstelling van bacteriën en andere micro-organismen. Toch doen ze bij iedereen ongeveer dezelfde soort taken.
Ze helpen bij het verteren van voedsel. Ze maken stoffen aan die je afweer ondersteunen. Ook halen ze extra energie uit wat je eet.
Volgens Belzer vergeten we vaak hoe groot die rol is. We denken snel: ik eet iets, mijn lichaam verwerkt het. Maar een deel van je eten wordt eerst door je darmbacteriën aangepakt. Daardoor kan dezelfde maaltijd voor twee mensen toch iets anders doen.
Dat merk je soms ook in het dagelijks leven. De een kan alles eten zonder veel klachten. De ander krijgt snel een opgeblazen buik, voelt zich moe of merkt weinig resultaat van een gezonder eetpatroon. Dat ligt niet alleen aan wilskracht of toeval. Je darmbacteriën spelen mee.
Ander eten kan je darmen veranderen
Je darmbacteriën passen zich aan aan je eetpatroon. Dat is interessant voor mensen die langere tijd in Thailand wonen of overwinteren. Je eet daar vaak anders dan in Nederland of België. Denk aan meer rijst, pittige gerechten, vis, tropisch fruit, noedels, kruiden en gefermenteerde producten.
Voor je darmen is dat geen kleine verandering. Je darmbacteriën krijgen andere voeding en kunnen daardoor ook anders gaan werken. Sommige mensen voelen zich daar snel goed bij. Anderen moeten wennen of krijgen juist klachten.
Dat betekent niet dat Thais eten goed of slecht is. Het laat vooral zien dat je lichaam en je darmbacteriën tijd nodig kunnen hebben om zich aan te passen.
Een bacterie die de darmwand helpt vernieuwen
Belzer doet veel onderzoek naar een bacterie met de naam Akkermansia muciniphila. Dat is een ingewikkelde naam, maar het idee erachter is goed uit te leggen.
Deze bacterie leeft van het slijm dat de darmwand beschermt. Dat klinkt eerst alsof de bacterie iets kapotmaakt, maar dat is niet het hele verhaal. Door aan die slijmlaag te knabbelen, stimuleert de bacterie de darm om nieuw slijm aan te maken.
Je kunt het vergelijken met snoeien in een tuin. Snoeien lijkt weghalen, maar het kan juist zorgen voor nieuwe groei. Zo kan ook deze bacterie helpen om de beschermlaag in de darm actief en gezond te houden.
Belzer zegt daarover: ‘Akkermansia muciniphila “trimt” een moleculaire beschermkap eraf, zodat ook andere micro-organismen er daarna van kunnen snoepen. Door de slijmlaag af te breken, stimuleren de bacteriën de darm om nieuw slijm aan te maken.’
Waarom dezelfde calorieën niet altijd hetzelfde werken
Het onderzoek laat ook zien dat voeding niet bij iedereen hetzelfde effect heeft. Belzer en haar collega’s zagen eerder dat mensen met obesitas en stofwisselingsklachten gemiddeld minder van de bacterie Akkermansia in hun darmen hebben.
In onderzoek met muizen bleek dat toevoeging van die bacterie invloed had op gewichtstoename bij een calorierijk dieet. De eerste studies bij mensen zijn inmiddels ook gestart.
Daarmee wordt duidelijk dat een etiket niet alles zegt. Op een verpakking staat hoeveel calorieën, vetten, eiwitten en koolhydraten erin zitten. Maar wat jouw lichaam daar precies uit haalt, hangt ook af van je darmbacteriën.
Dat kan voor veel mensen herkenbaar zijn. Twee mensen eten hetzelfde, maar reageren verschillend. De een komt sneller aan, de ander niet. De een voelt zich fit, de ander krijgt klachten. Dat verschil zit niet alleen in leeftijd, beweging of aanleg, maar ook in wat er in de darm gebeurt.
Bij baby’s is dat verschil extra zichtbaar
Belzer noemt ook onderzoek bij dieren zonder darmbacteriën. Die dieren moeten meer eten om op gewicht te blijven en genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. Dat laat zien hoeveel werk darmbacteriën normaal gesproken voor ons doen.
Ook bij te vroeg geboren kinderen zie je hoe belangrijk een goed werkend microbioom is. Bij sommige van deze baby’s verlaat een deel van de voedingsstoffen uit moedermelk het lichaam weer ongebruikt. Hun darmbacteriën zijn nog niet voldoende ontwikkeld om die voeding goed te verwerken.
Voor onderzoekers roept dat nieuwe vragen op. Welke bacteriën helpen precies? Welke stoffen maken ze aan? En waarom verdwijnen sommige nuttige bacteriën uit de darm en komen ze niet vanzelf terug?
Onderzoekers willen voeding slimmer inzetten
Belzer onderzoekt ook hoe voeding darmbacteriën kan sturen. Kun je met bepaalde voeding goede bacteriën helpen groeien? Kun je voeding maken die lijkt op stoffen uit moedermelk of uit de beschermlaag van de darm? En hoe test je dat veilig?
Daarom werkt haar onderzoeksgroep met nagebouwde mini-gemeenschappen van darmbacteriën. Die groeien in speciale apparaten in het laboratorium. Zo kunnen onderzoekers beter zien welke bacterie wat doet, zonder meteen mensen te hoeven testen.
Het doel is helder: beter begrijpen hoe voeding en darmbacteriën samen bijdragen aan gezondheid.
Je darmen zijn een stille medespeler
Het onderzoek van Wageningen laat zien dat eten persoonlijker is dan veel mensen denken. Een maaltijd is niet alleen een optelsom van calorieën en voedingsstoffen. Je darmbacteriën bepalen mede wat je lichaam ermee doet.
Wie gezonder wil eten, hoeft daarom niet meteen ingewikkeld te denken. Afwisseling, vezels, groente, fruit en minder sterk bewerkte voeding blijven een goed begin. Maar dit onderzoek maakt duidelijk waarom niet iedereen hetzelfde reageert op hetzelfde voedingsadvies. In je darmen gebeurt meer dan je merkt.
Bron: Wageningen University & Research – https://www.wur.nl/nl/nieuws/recent-benoemde-persoonlijk-hoogleraar-clara-belzer-onderzoekt-hoe-darmmicrobioom-menselijke
Over deze blogger
- Bekend als Khun Peter (64), woont afwisselend in Apeldoorn en Pattaya. Al 16 jaar een relatie met Kanchana. Nog niet gepensioneerd, heb een eigen bedrijf, iets met verzekeringen. Gek op dieren, vooral honden, en een liefhebber van goede muziek. Genoeg hobby's: schrijven voor Thailandblog, fitness, gezondheid en voeding, schietsport, kletsen met vrienden en nog wat eigenaardigheden.
Lees hier de laatste artikelen
Gezondheid23 juni 2026Onderzoek laat zien dat darmbacteriën meebepalen wat voeding met je lichaam doet
Gezondheid5 juni 2026Eiwit in de hersenen lijkt belangrijke rol te spelen bij veroudering
Gezondheid22 mei 2026Nieuw onderzoek: Vast dagritme kan ouderen helpen biologisch jonger te blijven
Gezondheid24 april 2026Onderzoek: regelmatig dagritme kan hersenen van ouderen beter ondersteunen