Amerikaanse onderzoekers van de University of Michigan onderzochten in 2026 hoe testosteron, oestrogeen en hormoontherapie samenhangen met spierkracht tijdens het ouder worden. Ze analyseerden gegevens van 4.330 volwassenen uit het Amerikaanse bevolkingsonderzoek NHANES. Daarbij werd onder meer de grijpkracht gemeten. De resultaten laten zien dat hormonen invloed hebben, maar dat training, lichaamsbouw, voeding, ziekte en leefstijl minstens zo belangrijk blijven.
Spierkracht neemt met het ouder worden sneller af
De grijpkracht bereikte in het onderzoek een piek rond 34 jaar bij mannen en 35 jaar bij vrouwen. Daarna nam de geschatte kracht bij mannen jaarlijks met ongeveer 0,6 procent af en bij vrouwen met ongeveer 0,7 procent.
Na het zeventigste levensjaar ging het sneller. De jaarlijkse afname liep op tot ongeveer 1,1 procent bij mannen en 1,5 procent bij vrouwen. Vooral bij vrouwen versnelde de achteruitgang na de menopauze. Dat maakt de vraag relevant welke rol veranderende hormoonspiegels daarbij spelen.
Niet de totale hormoonwaarde blijkt het belangrijkst
Een groot deel van testosteron en estradiol in het bloed is gebonden aan eiwitten. Daardoor is niet alles direct beschikbaar voor spieren en andere weefsels. De onderzoekers keken daarom niet alleen naar de totale hoeveelheid hormonen, maar ook naar het biologisch beschikbare deel.
Bij mannen bleek biologisch beschikbaar testosteron duidelijk sterker samen te hangen met spierkracht dan de totale testosteronwaarde. Bij vrouwen waren vooral estradiol en biologisch beschikbaar estradiol belangrijk. Toch verklaarden hormonen slechts ongeveer 5 tot 11 procent van de verschillen in kracht. Een bloedwaarde alleen zegt dus weinig over hoe sterk iemand werkelijk is.
Hormoontherapie hing samen met meer kracht
Bij vrouwen van 65 jaar en ouder die eerder hormoontherapie rond de menopauze hadden gebruikt, lag de grijpkracht gemiddeld 1,9 kilo hoger dan bij vrouwen die dat nooit hadden gedaan. Het verschil nam toe met de leeftijd. Rond het zestigste levensjaar bedroeg het voordeel enkele procenten. Bij vrouwen vanaf tachtig jaar liep het verschil op tot ruim 14 procent.
Daarmee is nog niet bewezen dat hormoontherapie de oorzaak was. Het gaat om een dwarsdoorsnedeonderzoek. De onderzoekers zagen een verband, maar konden niet vaststellen dat de behandeling rechtstreeks tot meer spierkracht leidde.
Krachttraining blijft de belangrijkste praktische maatregel
Juist daar ligt de bruikbaarste boodschap van het onderzoek. Spieren blijven ook op hogere leeftijd reageren op training. Dat geldt eveneens voor vrouwen tijdens en na de menopauze.
In ander onderzoek nam de spiermassa van postmenopauzale vrouwen na vijftien weken krachttraining met ongeveer 4 procent toe. Ook spierkracht, balans en lichamelijk functioneren kunnen verbeteren. Voor botten verloopt de aanpassing langzamer, maar zware krachttraining en zorgvuldig opgebouwde impactoefeningen kunnen botverlies helpen afremmen.
Twee tot drie krachttrainingen per week vormen daarom een zinvolle basis. Denk aan kniebuigingen, duw- en trekbewegingen en oefeningen voor benen, heupen en romp. De weerstand moet geleidelijk worden verhoogd.
In Thailand is wandelen alleen niet genoeg
Voor Nederlanders en Belgen die in Thailand wonen, is dat extra relevant. Het warme klimaat nodigt uit tot wandelen, zwemmen en fietsen, maar zulke activiteiten leveren niet automatisch voldoende prikkels om spierkracht en botmassa te behouden.
Het dagelijks leven kan bovendien verrassend weinig lichamelijke belasting vragen. De motorbike vervangt een wandeling, de lift de trap en tijdens hete uren blijft men liever binnen. Wie na zijn zestigste sterk en mobiel wil blijven, heeft daarom baat bij gerichte weerstandstraining. Ook voeding is belangrijk. In Thailand zijn eiwitrijke producten gemakkelijk verkrijgbaar, zoals vis, kip, eieren, tofu, zuivel en peulvruchten. Daarmee is voldoende eiwit meestal goed uit gewone voeding te halen.
Hormoontherapie is geen middel om zomaar sterker te worden
Het onderzoek is geen advies om op eigen initiatief testosteron of oestrogeen te gebruiken. Hormoontherapie rond de menopauze kan bij sommige vrouwen zinvol zijn, bijvoorbeeld bij overgangsklachten en voor het tegengaan van botverlies. De balans tussen voordelen en risico’s hangt echter af van leeftijd, gezondheid, dosering en het moment waarop de behandeling begint.
Voor mannen geldt hetzelfde bij testosterontherapie. Een lage bloedwaarde alleen is geen reden om te behandelen. Klachten, herhaalde bloedmetingen en medische beoordeling zijn noodzakelijk.
De belangrijkste conclusie blijft daarom eenvoudig: hormonen beïnvloeden spierkracht, maar ze bepalen niet alles. Wie gezond ouder wil worden in Thailand, kan zelf veel doen. Regelmatig krachttrainen, voldoende eiwitten eten en lichamelijk actief blijven vormen daarvoor een sterkere basis dan vertrouwen op hormoontherapie alleen.
Bronnen
- Journal of Applied Physiology – Sex hormones and menopause hormone therapy predict muscle strength across the lifespan
- PubMed – Sex hormones and menopause hormone therapy predict muscle strength across the lifespan
- PubMed – The 2022 hormone therapy position statement of The North American Menopause Society
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Geld en financiën10 oktober 2026Drie weken vakantie in eigen land is duurder dan drie weken Thailand: we legden de rekeningen naast elkaar
Weer en klimaat10 oktober 2026Weerdienst waarschuwt voor zware regen en wateroverlast in 80 procent van Bangkok
Belasting Nederland10 oktober 2026Nederland houdt emigranten fiscaal steeds langer in beeld
Achtergrond10 oktober 2026Minder dan dertig baht per kamer: wat de schoonmaakster van je hotel verdient