De Seniorencoalitie heeft op 29 juni 2026 schriftelijk gereageerd op het voorgenomen interdepartementale beleidsonderzoek naar de inkomensvoorziening van ouderen. Het samenwerkingsverband vertegenwoordigt verschillende grote seniorenorganisaties en zegt dat veel ouderen zich zorgen maken over hun financiële toekomst.
Volgens de coalitie moet de AOW een stevig en betrouwbaar fundament onder het Nederlandse pensioenstelsel blijven. De organisaties begrijpen dat de onderzoekers kijken naar de stijgende uitgaven, de verhouding tussen werkenden en niet-werkenden, mantelzorg, doorstroming op de woningmarkt en een eenvoudigere uitvoering. Toch waarschuwen zij dat de AOW geen regeling is waarop zonder grote gevolgen verder kan worden bezuinigd.
Voor veel ouderen gaat het niet alleen om geld. Zij hebben hun leven, woonlasten en toekomstplannen ingericht op basis van een inkomen waarop zij dachten te kunnen vertrouwen. Wanneer de overheid aan die zekerheid komt, roept dat begrijpelijkerwijs onzekerheid, frustratie en soms boosheid op.
AOW-uitgaven blijven volgens coalitie beheersbaar
De AOW vormt volgens de Seniorencoalitie zowel de basis van het pensioenstelsel als het bestaansminimum voor miljoenen Nederlanders. De regeling biedt inkomen na een leven waarin mensen hebben gewerkt, voor anderen hebben gezorgd of op een andere manier aan de samenleving hebben bijgedragen.
De coalitie wijst erop dat de AOW-uitgaven al tientallen jaren rond 4,5 procent van het bruto binnenlands product schommelen. Naar verwachting kan dat aandeel richting 2040, wanneer de vergrijzing haar hoogste punt bereikt, oplopen tot ongeveer 5,7 procent. Dat is lager dan eerdere ramingen van 6,5 procent.
Volgens de organisaties is die stijging voor een welvarend land als Nederland op te vangen. De overheid staat de komende jaren voor grote uitgaven, onder meer voor defensie en veiligheid. Dat dwingt de politiek tot keuzes, maar de AOW is volgens de coalitie niet de juiste plek om daarvoor geld te zoeken.
Geen luxevoorziening maar een volksverzekering
De AOW geldt voor alle mensen die in Nederland verzekerd zijn geweest, ongeacht hun inkomen, vermogen of arbeidsverleden. Daarmee is het geen extraatje voor gepensioneerden, maar een universele basisvoorziening binnen het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid.
Tijdens hun werkzame leven betaalden ouderen premie voor deze volksverzekering. Waar dat financieel haalbaar was, bouwden zij ook aanvullend pensioen op. De AOW en het aanvullende pensioen functioneren samen als één inkomensstelsel. Een verlaging of versobering van de AOW verstoort volgens de coalitie daarom de balans van het hele pensioenstelsel.
Dat raakt niet alleen mensen die nu al met pensioen zijn. Ook jongere generaties moeten erop kunnen vertrouwen dat er later een solide basisinkomen beschikbaar blijft. Wanneer regels voortdurend veranderen, kan het vertrouwen in zowel de overheid als het pensioenstelsel verder afnemen.
Niet iedere oudere kan een korting opvangen
De levens van ouderen lopen sterk uiteen. Niet iedereen heeft veertig jaar in loondienst gewerkt of een ruim aanvullend pensioen kunnen opbouwen. Beleidsmaatregelen kunnen daardoor voor de ene groep veel harder uitpakken dan voor de andere.
De Seniorencoalitie vraagt in het onderzoek extra aandacht voor:
- zelfstandigen die weinig of geen aanvullend pensioen hebben opgebouwd;
- mensen met een onderbroken loopbaan;
- mantelzorgers die minder konden werken;
- werknemers met een zwaar beroep;
- ouderen met een migratieachtergrond;
- mensen met een onvolledige AOW-opbouw.
Deze groepen hebben vaak minder financiële ruimte om een verlaging van hun inkomen op te vangen. De coalitie wil daarom dat onderzoekers per maatregel bekijken welke ouderen worden geraakt en hoe groot de maatschappelijke gevolgen zijn. Alleen dan ontstaat een evenwichtig beeld van de keuzes die op tafel liggen.
Samenwonen mag niet langer als een financiële straf voelen
De Seniorencoalitie verzet zich niet tegen iedere aanpassing van de AOW. De organisaties zien ruimte voor hervormingen die beter aansluiten bij de manier waarop mensen tegenwoordig wonen, werken en voor elkaar zorgen.
- Vereenvoudiging van leefvormen: de huidige regels rond samenwonen zijn ingewikkeld en worden door veel AOW’ers als oneerlijk ervaren. Alleenstaande ouderen kunnen financieel achteruitgaan zodra zij bij iemand intrekken. Dat voelt als een straf, ook wanneer zij samenwonen om mantelzorg te geven of eenzaamheid te voorkomen.
Eenvoudigere leefvormregels kunnen het voor ouderen aantrekkelijker maken om een woning te delen. Dat kan mantelzorg ondersteunen, woonruimte vrijmaken en de doorstroming op de woningmarkt bevorderen. Het voorkomt ook dat mensen uit financiële angst twee woningen aanhouden, terwijl zij liever onder één dak zouden wonen.
Minimale opbouwperiode van tien jaar
De coalitie stelt ook voor om te onderzoeken of de opbouw van AOW-rechten gerichter kan worden geregeld. Een minimale opbouwperiode van bijvoorbeeld tien jaar zou volgens de organisaties kunnen bijdragen aan een evenwichtiger systeem.
- Gerichtere opbouw van rechten: iemand zou de opgebouwde AOW-jaren behouden wanneer die persoon minimaal tien jaar in Nederland heeft gewoond en/of gewerkt. Bij de berekening zouden bij voorkeur ook jaren meetellen waarin iemand in een ander EU-land een wettelijk staatspensioen heeft opgebouwd.
Dit voorstel sluit aan bij Europese regels voor sociale zekerheid. Die regels moeten voorkomen dat mensen pensioenrechten verliezen doordat zij binnen Europa verhuizen of in verschillende landen werken. De coalitie wil voorkomen dat een internationale loopbaan leidt tot onnodige gaten in de oudedagsvoorziening.
Doorwerken na de AOW-leeftijd moet vrijwillig blijven
Veel mensen willen na hun AOW-leeftijd nog actief blijven. Die bereidheid wordt volgens de Seniorencoalitie nog onvoldoende benut. Daarbij moet wel een duidelijke grens worden bewaakt: langer doorwerken mag nooit veranderen van een vrijwillige keuze in een maatschappelijke verwachting of verplichting.
- Stimuleren van arbeidsparticipatie onder AOW’ers: ouderen moeten kunnen kiezen voor passend en flexibel werk. Dat hoeft geen voltijdbaan te zijn. Een paar uur of dagen per week kan beter aansluiten bij hun gezondheid, belastbaarheid, wensen en levensfase.
Werkgevers kunnen dit ondersteunen met flexibele werktijden, aangepaste werkzaamheden en contracten die passen bij oudere werknemers. Ook scholing blijft nodig, zodat mensen hun kennis kunnen blijven gebruiken of naar ander werk kunnen overstappen.
Bij zware beroepen moet dat gesprek al eerder in de loopbaan beginnen. Werknemers kunnen dan tijdig nadenken over duurzame inzetbaarheid, omscholing of een overstap naar minder belastend werk. Zo wordt voorkomen dat zij volledig uitvallen, terwijl zij misschien in een andere functie nog willen en kunnen werken.
Wanneer ouderen vrijwillig blijven werken, levert dat ook extra belastinginkomsten op. Daardoor kan de AOW-last als percentage van het bbp lager uitvallen, zonder dat de basisuitkering hoeft te worden verlaagd.
AOW-debat raakt ook Nederlanders in Thailand
Voor Nederlandse gepensioneerden in Thailand is de discussie over de toekomst van de AOW allesbehalve abstract. Veel Nederlanders gebruiken hun AOW, samen met een eventueel aanvullend pensioen, voor hun maandelijkse woonlasten, zorgkosten en dagelijkse uitgaven.
Een wijziging in het bedrag of in de leefvormregels kan ook buiten Nederland direct voelbaar zijn. Wie in Thailand woont, ontvangt zijn inkomen meestal in euro’s, terwijl boodschappen, huur en andere kosten in baht worden betaald. Schommelingen in de wisselkoers kunnen de koopkracht al onder druk zetten. Een versobering van de AOW komt daar dan bovenop.
Ook regels over samenwonen zijn voor Nederlanders met een partner in Thailand belangrijk. Juist daarom is het voor pensionado’s in het buitenland verstandig het debat te volgen. Besluiten die in Den Haag technisch lijken, kunnen duizenden kilometers verderop het maandbudget merkbaar veranderen.
Lasten verdelen naar draagkracht
Wanneer de overheid extra geld nodig heeft, moeten financiële offers volgens de Seniorencoalitie breed worden verdeeld. Mensen met de grootste financiële draagkracht zouden daarbij het meeste moeten bijdragen.
Dat vindt de coalitie eerlijker en beter uit te leggen dan het verlagen van een basisvoorziening waarop vrijwel alle ouderen vertrouwen. Een algemene ingreep in de AOW raakt immers ook mensen met weinig aanvullend pensioen, nauwelijks spaargeld of een onvolledige opbouw.
De organisaties roepen de onderzoekers daarom op geen voorstellen te doen die de AOW verder uithollen. Veranderingen moeten solidariteit, draagkracht en een houdbaar stelsel combineren, zonder het basisinkomen van ouderen ter discussie te stellen.
AOW moet een betrouwbaar fundament blijven
De Seniorencoalitie wil betrokken blijven bij het verdere onderzoek en zegt constructief te willen meedenken. Het samenwerkingsverband bestaat onder meer uit ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, SOMNL, KBO Noord-Holland, KBO Gelderland, KBO Zuid-Holland en NOOM.
De boodschap van deze organisaties is duidelijk: modernisering van de AOW is bespreekbaar, maar verdere versobering niet. Ouderen moeten erop kunnen vertrouwen dat hun basisinkomen overeind blijft. Dat geldt voor mensen in Nederland, maar net zo goed voor Nederlanders die hun pensioenjaren in Thailand doorbrengen.
Bron: Seniorencoalitie
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
AOW10 juli 2026Seniorencoalitie waarschuwt overheid voor verdere uitholling van de AOW
Expats en pensionado10 juli 2026Lage polis plus eigen buffer kost oudere expat vaak meer dan gedacht
Achtergrond10 juli 2026Is Thailand nog een topbestemming voor westerse homomannen?
Vliegtickets10 juli 2026Vliegdeals Thailand vrijdag 10 juli 2026: Austrian via Wenen rond 575 euro met één korte overstap
Hoe je het wend of keert, het is volkomen rechtvaardig dat samenwonenden AOW krijgen gelijk gehuwden.
Wanneer samenwonenden alleengaanden AOW krijgen, dan dienen gehuwden dat ook te krijgen.
Het maakt niets uit of je gehuwd of ongehuwd achter één deur woont, samen bij één kachel en één lamp zit.
Dan de knoop doorhakken en één AOW voor iedereen hetzelfde, gehuwd , samenwonende of allenstaande, iedereen hetzelfde.
Als ze gehuwden gaan korten en samenwonenden niet, dan ga ik echtscheiding aan vragen, gelijke monnikken, gelijke kappen.
Gr. Arno