‘Waarom wij hier geen politie bellen voor de man die het verkeer regelt met een banaan’
Ik las laatst in mijn digitale ochtendkrant dat de Nederlandse politie de handen vol heeft aan “verwarde personen”. Het klonk als een ernstig maatschappelijk probleem, compleet met protocollen, zorgmijders en escalerende situaties. Terwijl ik dit las, keek ik over mijn veranda naar de zandweg waar ‘Oom Tu’ net voorbij liep. Oom Tu droeg drie hoeden over elkaar, een zwemvest (hoewel de dichtstbijzijnde zee zeshonderd kilometer verderop ligt) en hij voerde een geanimeerd gesprek met een onzichtbare vriend die blijkbaar in zijn linkerbroekzak woont.
Niemand belde de politie. De buurvrouw zwaaide even, een brommer week rustig uit en het leven ging verder. Het deed me beseffen dat ‘onbegrepen gedrag’ hier in de tropen een heel andere lading heeft. In het Westen is afwijkend gedrag een medische kwestie of een veiligheidsrisico dat gemanaged moet worden. Hier in het dorp is het simpelweg een onderdeel van het ecosysteem, net als de hitte, de mieren en de tempelklokken. De dorpsgek wordt niet weggestopt, maar liefdevol opgenomen in het straatbeeld.
Neem nu ‘De Generaal’. Elke ochtend staat hij op de kruising bij de tempel. Hij draagt een oud, verschoten uniformjasje dat hij waarschijnlijk ergens op een markt heeft gevonden, en is gewapend met een fluitje en een halve banaan die dienstdoet als portofoon. Met driftige armgebaren regelt hij het verkeer. Dat er vaak helemaal geen verkeer is, deert hem niet. Hij stopt denkbeeldige vrachtwagens om een overstekende kip voorrang te verlenen.
Het mooie is: iedereen speelt het spel mee. De brommertaxi’s vertragen even, knikken respectvol naar hem en wachten op zijn signaal. Niemand toetert uit irritatie; men toetert om hem te groeten. In Nederland zou hij waarschijnlijk worden afgevoerd wegens het verstoren van de openbare orde. Hier heeft hij een functie. Hij voelt zich nuttig, de dorpelingen hebben een glimlach en het verkeer is, ironisch genoeg, veiliger dan ooit, omdat iedereen oplet wat De Generaal nu weer gaat doen.
Dan is er nog Tante Noi, de diva van de straat. Zij is ervan overtuigd dat ze een beroemde ‘Mor Lam’ zangeres is. Ze zingt de hele dag door, luidkeels en volledig vals, in een microfoon die bestaat uit een leeg flesje vissaus. Ze loopt de winkeltjes af, geeft optredens voor de mensen die noedels zitten te eten en ontvangt haar applaus in de vorm van een gratis zakje fruit of een glas water.
Natuurlijk is het soms lawaaiig. Als ik net mijn middagdutje probeer te doen en Tante Noi zet haar keel open voor een hoge uithaal, mompel ik weleens een vloek. Maar ik heb nog nooit iemand horen klagen. Ze is geen ‘overlast’, ze is entertainment. De Thaise benadering is er een van Sanuk (plezier) en Mai Pen Rai (het maakt niet uit). Zolang ze niemand met de fles vissaus op het hoofd slaat, wordt haar waanwereld niet alleen getolereerd, maar zelfs een beetje gekoesterd.
Wat me het meest raakt, is de informele zorg. Er is geen ggz-instelling in de buurt, maar er is wel een sociaal vangnet. Ik zie hoe de monniken de ‘verwarden’ wat eten geven uit de ochtendronde. Ik zie hoe de winkeliers een oogje in het zeil houden. Het is geen perfect systeem; medische hulp ontbreekt vaak, maar er is wel menselijk contact. Ze worden niet gereduceerd tot een dossiernummer, maar blijven ‘Pi’ (oudere broer/zus) of ‘Loong’ (oom).
Het boeddhisme speelt hierin een grote rol. Zorgen voor iemand die minder bedeeld is, levert ‘goede verdiensten’ (bun) op. Het tolereren van iemands gekte is dus goed voor je eigen karma. Het is een win-winsituatie waar geen bureaucratie aan te pas komt.
Soms, als ik mezelf observeer, vraag ik me af wie hier nu eigenlijk de echte zonderling is. Ik ben die lange witte man die vrijwillig hete koffie drinkt bij 35 graden. Die man die moppert als de stroom uitvalt (terwijl dat heel normaal is) en die probeert zijn tuinpad onkruidvrij te houden in een jungle.
Laatst stond ik tegen mijn eigen hond te praten in het Nederlands, met wilde gebaren, omdat hij niet luisterde. Ik zag De Generaal kijken. Hij blies op zijn fluitje, wees met zijn banaan naar mij en schudde meewarig zijn hoofd. Waarschijnlijk dacht hij: “Arme man, die farang. Totaal verward gedrag. Maar ach, zolang hij niet gevaarlijk is, laten we hem maar lopen.”
Misschien kunnen we in het Westen iets leren van mijn dorp. Niet dat we de professionele zorg moeten afschaffen, maar wel dat we iets minder krampachtig kunnen omgaan met wat afwijkt. Een beetje meer ruimte voor de generaals en de Tante Noi’s van deze wereld, zonder direct 112 te bellen. Het maakt het leven in ieder geval een stuk kleurrijker, en zeg nu zelf: verkeer geregeld krijgen met een banaan is toch een talent op zich…
Over deze blogger
-
Mijn leeftijd valt officieel onder de categorie ‘bejaard’. Ik woon al 28 jaar in Thailand, probeer dat maar eens na te doen. Nederland was ooit het paradijs, maar het raakte in verval. Dus ging ik op zoek naar een nieuw paradijs en vond Siam. Of was het andersom en vond Siam mij? Hoe dan ook, we waren elkaar goed gezind.
De ICT zorgde voor een regelmatig inkomen, iets wat jullie ‘werk’ noemen, maar voor mij was het vooral een tijdverdrijf. Schrijven, dat is de echte hobby. Voor Thailandblog pak ik die oude liefde weer op, want na 15 jaar zwoegen verdienen jullie wel wat leesvoer.
Ik begon op Phuket, verhuisde naar Ubon Ratchathani, en na een tussenstop in Pattaya woon ik nu ergens in het noorden, midden in de natuur. Rust roest niet, zeg ik altijd, en dat blijkt te kloppen. Hier, omgeven door het groen, lijkt de tijd stil te staan, maar dat doet het leven gelukkig niet.
Eten, vooral lekker, dat is mijn passie. En wat maakt een avond compleet? Een goed glas whisky en een sigaar. Dan heb je het wel zo’n beetje, vind ik. Proost!
Lees hier de laatste artikelen
Cultuur11 april 2026‘De milde regen van de Lanna-geesten: Songkran zonder trauma’
Cultuur3 april 2026‘Waarom ik met een glimlach de hoofdprijs betaal voor een Thaise ananas’
Cultuur22 maart 2026‘Waarom de wereldvrede opeens heel belangrijk is voor mijn Honda-brommertje’
Cultuur14 maart 2026‘De tokeh achter mijn badkamerspiegel is de beste therapeut van Thailand’
Mijn vrouw laat mij regelmatig korte filmpjes zien op TikTok, die door Thaise dames zijn opgenomen waar hun ‘licht dementerende’ buitenlandse man vreemde handelingen aan het doen is, men heeft er nogal humor aan zonder leedvermaak.
Een oudere Thaise man in een ver familie verband moet men wel eens ophalen tijdens zijn fietsreizen, of wordt heel sporadisch thuis gebracht, geen idee meer hoeveel keer het links en rechts is om thuis te geraken.
Het armbandje met adres doet wonderen.
Men lost de sociale gebreken op met een glimlacht, wat moet je anders?
Kwam in de beginjaren 70 veel in Eindhoven waar er ook een nepagent alom bekend was en de kranten haalde.
Zelf nog oude dromen naast het schrijven, FKN?
Prachtig geschreven en een waarheid als een koe,hier bij mij in het dorp hebben we de wandelaar,volgens mij de enige uit het dorp die moeiteloos de nijmeegse 4daagse kan lopen.
Het hele dorp zorgt voor hem, in Nederland zou hij worden opgenomen en waarschijnlijk binnen korte tijd het loodje leggen, hier loopt hij de hele dag in alle weersomstandigheden en doet niemand kwaad.
Die loopt ook in ons dorp rond. Een ooit slimme vent met een toekomst maar die helaas één keer teveel zonder helm op de brommer stapte. En boem = ho! Lelijk gevallen.
Hij is nu gestoord in zijn bovenkamer, loopt de hele dag op straat te lachen, maakt tegen iedereen het V-teken en is blij met een bordje rijst of wat vers water want thuis, waar hij niks binnenbrengt, wordt zijn bord als laatste opgeschept…
Moderator: Te generaliserend en geen bronnen bij deze beweringen.
In de jaren 50 van de vorige eeuw, de jaren waarin menig gepensioneerde die nu in TH zijn leven overpeinst en met name de beweegredenen waarom hij uit NL vertrok, heeft iedereen wel eens een ontmoeting gehad met een iemand zoals door ‘vogelpoep’ omschreven. Anno 2026 is het een heel ander verhaal. Door de afbreuk van de verzorgingsstaat, met name door het VVD/PvdA kabinet Rutte II 2012-2017. Totaal wegbezuinigd werd begeleid wonen, medicatie-inname en dagbesteding. Daarvoor in de plaats slechts wegkijken. De eerste dode die viel was Els Borst, D66 minister in de kabinetten Kok I en II. De dader werd door deskundigen en de rechtbank beschouwd als ernstig verward en leed aan een psychische stoornis. Het is in de jaren nadien enkel erger geworden.
Te Nong Khai heb ik meegemaakt dat een verward en ernstig agressief persoon aan een ketting lag in een verloederd onderkomen. Daags gingen familieleden naar binnen om die man te voeden en te verzorgen. Eens in de week een politieman om de verdere toestand te beoordelen. Op mijn vraag waarom geen GGZ en medicatie, bijvoorbeeld per wekelijkse injectie, werd geantwoord dat wegens kosten en afstand een en ander niet verder was overwogen. Zoiets in die trant. Kijk, dat is toch een ander verhaal dan hierboven.
Om wat meer te willen weten wat verwarde mensen in TH uitspoken, kijk vaker op: https://thethaiger.com/
Wegens enorm gebrek aan begeleiding en opvang wordt in heel veel gevallen toevlucht gezocht in yaba-gebruik, met alle gevolgen van dien.
Willem2, wij riepen allemaal ‘schande’ toen foto’s van Jolanda Venema in de pers verschenen (1988) want we zagen met eigen ogen de tekortkomingen in onze GGZ zorg. Is daar iets verbeterd, of iets beter verstopt?
In Nongkhai werd een doodzieke Duitser door de brandweer uit zijn appartement getild; zijn vrouw had hem opgesloten en kwam af en toe even kijken… De man is aan een tempel toevertrouwd en aan kanker gestorven. Dit soort misstanden komen overal voor en ik hoop dat het uitzonderingen blijven…
Ook nu dreigen in NL weer bezuinigingen in de zorg….
Als ik de man met de banaan vergelijk met de president van de VS, zie ik eerlijk gezegd niet zoveel verschillen…..
Nou heb ik iets met fietsers, en dat zal wel te maken hebben dat ik gruwelijk van de biesiklet hou en van z’n berijders.
Welnu, hier in Ubon, kom ik in de wijk ‘Kham Yai’ 2 “fietsliefhebber” tegen.
Beiden tegen het “eigenaardige” aan.
De ene is ‘n oudere rimpelappelige man die zonder aandrijfketting al fietslopend ‘t noordelijke deel van Ubon bereist, altijd lachend waardoor hij door iedereen, incl mij, wat toebedeeld wordt.
De ander is ‘n, ook bietje rimpelappelig, oude kathoey die zwaar onder de make-up haar show-tje ten beste geeft: felle kleuren, kort pettycoat-achtig heel kort rokje en altijd ‘naast’ haar fietsje loopt. Die hangt vol met tasjes. Ik geef haar altijd’n schoonheidscompliment en dan trekt ze d’n lippen van oor-tot-oor open.
Maar vroeger hadden wíj́ in ‘t Tilburgse ook ‘n zot Wimke, Wieske Snuf, Sjelleke Trek, zotte Theo, Jan Schel, zot Joke, drummer Heintje Imants
Allemaal karakters die Tilburg zo speciaal maakten, hopelijk blijven ze komen!
Hulde voor dit artikel.
Ooit liep ik zelf door de straten in gesprek met lantaarnpalen en andere denkbeeldige familie.
Ik kan me wel voorstellen hoe het is om in die wereld te leven.
Natuurlijk gaat het niet altijd goed, net zoals in de ‘normale ‘wereld.
Zelf heb ik het geluk gehad om na jarenlang een leven in de andere wereld gehad te hebben te mogen terugkeren in het ‘normale’ met met een beetje medikatie als ondersteuning.
Ja ik ben bekend met GGZ, ik ben daar nu als ervaringsdeskundige al 20 jaar werkzaam als woonbegeleider .
Nu aan de andere kant van het spectrum dus.
Regelmatig zie ik op straat of in het winkelcentum personen die ánders’zijn soms ga ik met ze in gesprek want reken maar dat het een eenzame ervaring is om als zonderling te leven ook al is er daar niet het besef.
Goed om te lezen dat in Thailand volgens jou verhaal deze mensen ook een rol hebben in het dagelijks leven.
Niet altijd leuk en passend in het ideale maatschappelijke plaatje maar bedenk eens hoeveel “normale mensen hier ook niet aan (kunnen) voldoen en in een ander soort opvang belanden dan een GGZ instelling, namelijk de gevangenis.
Mooi om te zien dat er mededogen is voor deze groep die meer moeite hebben om binnen de lijntjes te lopen dan u en ik.
Ik huldig jouw hulde ook! En mooi dat je zelf uit die ‘andere’ belevingswereld terug bent gekomen en nu mensen kan helpen.
Geweldig stuk, zo prachtig kan het leven zijn als je invoelend bent.
Dankje hartelijk FKN.
Groet Mike
Bij ons was “”toen”” in Den Bosch BISSCHOP Beckers (van de naam ben ik niet zeker) ( nee het was Mutsaers ?) het verkeer aan het regelen. Men lachte maar wat ,deed wat hij wilde en ging verder. Zo kan het ook. HG.
Wij hebben ook een oudere zus en man, na een ongeluk ook nah..kwamen op bezoek vergaten de de brommer te stoppen, reden zo het huis in…hoop gelach ,kapotte deur ,hoort erbij, wordt door anderen weer gemaakt… niemand boos ..dat is nog het meest opmerkelijke…deze mensen zijn na het ongeluk financieel alles kwijt geraakt…er word wat geld gezameld in het dorp, stukje land gekocht klein huisje erop, ze slapen niet meer op straat, ze verbouwen beetje eten….in Nederland zouden ze opgesloten worden en medicatie.
In Nederland heb je beschermde woonvormen waar mensen met een beperking, aangeboren of niet, in wonen (al naar gelang van de zwaarte van de beperking). Die huizen staan in de wijk.
Ze gaan overdag naar de dagbesteding, bijvoorbeeld een zorgboerderij. ‘s Avonds worden ze ondersteund met de huishoudelijke taken. Als die klaar zijn gaat de begeleider naar huis en brengen de avond met elkaar door. Alles om ze zoveel mogelijk zelfstandig te laten zijn.
Er zal best wel medicatie worden verstrekt.