De Stille Vennoot – De Blanco Achterkant (deel 1)
Het blikken kistje rook naar mottenballen en oud papier. Buiten hing de moesson al twee weken over Udon Thani, en alles wat van onbewerkt hout was, zette langzaam uit tot de ramen en deuren met een doffe klap vastklemden in hun sponningen.
Wim zat op de rand van het matras in de achterkamer. Het matras was links verzakt, een erfenis van de jaren dat hij alleen sliep terwijl Daao in de stad werkte. Hij legde de stapel documenten naast zich op het vergeelde laken.
Bovenop lag zijn paspoort. Hij wist wat er op pagina achttien stond. Het blauwe stempel van de Immigratiedienst in Udon Thani. Non-Immigrant O, verlengd op basis van zijn huwelijk met Kanchana Phromsorn.
Voor een buitenstaander was het een stempel. Voor Wim was het een jaarlijkse beproeving. De foto’s van hem en Daao in de slaapkamer, de woonkamer, voor het huis, ieder jaar opnieuw. De handgetekende route van hun huis naar het immigratiekantoor. En vooral: vierhonderdduizend baht op zijn persoonlijke Kasikorn-rekening, geld dat al ruim een maand onaangeroerd stond en vóór de nieuwe aanvraag twee volle maanden op zijn rekening moest hebben gestaan.
De kalender dicteerde zijn financiën. Over vier weken liep zijn huidige extension of stay af. Een land dat je op je vijftigste welkom heet en op je negenenveertigste wantrouwt, kent geen tussenweg. Eén kapotte waterpomp, één doorgebrande airco, en hij zou opnieuw moeten rekenen.
Onder het paspoort lag de Chanote. Het eigendomsbewijs van het perceel van drie rai waarop de vier bungalows, de receptie en hun woonhuis stonden. Bovenaan prijkte de rode Garuda, het koninklijke zegel. In negen jaar had hij het vel alleen van voren bekeken.
Hij keerde het stugge vel om.
De achterkant van een Thaise eigendomsakte is de stamboom en het kasboek van de grond tegelijk. Elke hypotheek, elke pacht, elke overdracht hoort daar met de hand te worden bijgeschreven, met een stempel en een paraaf van het Land Office.
De vakken waren leeg. Wit. Er stond één stempel in het bovenste vak: de overdracht van de grond, negen jaar geleden, op naam van Kanchana Phromsorn. Daao.
Geen vruchtgebruik. Geen pachtovereenkomst van dertig jaar. Geen enkele vermelding van Willem Hendrikus Bakker. Grond onthoudt niet wie de rekeningen heeft betaald. Grond onthoudt alleen wiens naam erop staat.
Hij sloot zijn ogen en zat weer in de wachtruimte van het Land Office in Ban Dung, negen jaar terug. April, de heetste maand. Hij was veertig, had een slopende echtscheiding in Utrecht achter de rug en wilde maar één ding: rust. Daao zat naast hem met haar tas op schoot, de riem twee keer om haar pols gewikkeld, en keek naar de nummerdisplay boven de balie alsof het een uitslag was.
De ambtenaar had een vel voor hem neergelegd, Thais met een Engelse vertaling eronder. Het aankoopgeld voor het perceel behoorde uitsluitend aan Kanchana toe en maakte geen deel uit van hun gezamenlijke vermogen. Hij had het gelezen. Hij had naar Daao gekeken, die niet naar hem keek, en getekend.
Pas daarna, toen de ambtenaar de Chanote al aan het stempelen was, had hij het gevraagd. Voorzichtig, in het Engels, met de woorden die hij de avond ervoor had opgezocht. “Usufruct. Kan dat er ook op? Zodat ik hier mag blijven wonen, als er ooit iets gebeurt.”
De ambtenaar had opgekeken, niet naar hem maar naar Daao. Daao had haar tas gepakt. Ze zei niets. Ze stond op, liep naar buiten en ging op de betonnen bank voor het gebouw zitten, in de schaduw van een tamarindeboom.
Geen ruzie. Geen tranen. Alleen die stilte waarin elke westerse logica traag doodloopt. De ambtenaar had de Chanote omgedraaid naar het lege vak, zijn pen erboven gehouden en gewacht. Na twintig minuten was Wim naar buiten gegaan en naast haar gaan zitten.
Ze had hem de vertaalapp op haar telefoon laten zien. “Als je mij vertrouwt, waarom moeten er dan stempels komen? Ben ik jouw vrouw of ben ik een vreemde?”
“Je bent mijn vrouw.”
“Dan is het klaar.”
Hij was naar binnen gegaan en had gezegd dat het niet nodig was. De ambtenaar had zijn pen weggelegd zonder iets te zeggen. Schaamte is een snellere onderhandelaar dan verstand.
Diezelfde middag pinde hij driehonderdduizend baht contant. Hij legde het geld, samen met vijf baht goud, op de koperen schaal in haar moeders woonkamer. Het hele dorp zat eromheen: ooms, tantes, neven van wie hij de namen niet kon uitspreken. Ze telden het geld na en voelden met eeltige vingers aan het goud. Het goud verdween een maand later naar een goudshop in de stad, om “veilig opgeborgen” te worden. Het contante geld loste de schuld van haar moeders maaidorser af bij de plaatselijke geldschieter. Niemand vroeg hem wat hij ervan vond. Dat was ook niet nodig. In dit huwelijk was hij de rekening, en een rekening wordt betaald, niet geraadpleegd.
“Wim.”
In de deuropening stond Pong, in de natte kleren van iemand die net op een versleten brommer door een moessonbui was gereden, de helm nog in zijn hand. Er hing een lucht van mentholsigaretten om hem heen.
Wim vouwde de Chanote dubbel en schoof hem terug in het kistje. De eerste regel die hij in Thailand had geleerd: laat nooit zien wat je denkt, en laat nooit zien wat je bezit.
“Wat is er?” vroeg hij, in het Thais.
“Daao roept je,” zei Pong, in het Isaan-dialect dat hij nooit had afgeleerd en nooit had willen afleren. Hij leunde tegen het kozijn en liet zijn blik trager dan nodig over het kistje glijden. “Nu. Aan tafel.”
Wim stond op. Het vocht sloeg op zijn knieën. Hij liep langs Pong de gang door naar het woongedeelte. De deur van de achterkamer bleef achter hem halfopen steken in de sponning, zoals altijd in dit seizoen.
Aan de keukentafel zat Daao, in een katoenen huispak, de haren opgestoken met een plastic klem. Naast haar zat Mork. Veertien. Hij had de donkere, gesloten blik van zijn moeder, maar de rechte neus en brede kaaklijn van de Noor die drie weken na de bevalling de nachtbus naar Bangkok had gepakt en nooit meer iets van zich had laten horen. Mork keek niet op. Hij zat voorovergebogen over zijn telefoon, waar video’s geluidloos voorbijflitsten.
Midden op tafel, tussen een pot vissaus en een schaal afgekoelde kleefrijst, lag een knalblauwe plastic snelhechter.
“De accountant heeft papieren gestuurd,” zei Daao. Ze sprak in haar eigen dialect, de taal waarin ze dacht en rekende en dreigde. Haar stem was droog en zakelijk, dezelfde toon als wanneer de aircomonteur kwam melden dat de compressor vervangen moest worden. “Voor het bedrijf. Moet morgen naar de DBD.”
Wim ging tegenover haar zitten en trok de map naar zich toe. Het krullerige schrift kon hij na negen jaar nog nauwelijks ontcijferen, maar de cijfers en de namen kende hij.
De exploitatie van het resort liep via Kanchana Resort Co., Ltd. De grond stond niet op naam van het bedrijf maar op naam van Daao. Wim hield negenenveertig procent, omdat de wet niet meer toestond. Daao bezat vijftig. Het laatste aandeel, één procent, was van Lek, een nicht van Daao die in de stad in een kledingzaak werkte en die hij twee keer in zijn leven had gezien. Het aandeel dat nergens toe diende, behalve om het getal op honderd te krijgen.
Achter het aandeelhoudersregister zat een nieuw overdrachtsformulier. Leks aandeel was voor honderd baht verkocht aan Kittisak Phromsorn. Leks handtekening stond onderaan. Daarnaast die van de koper, met een getuige.
Kittisak Phromsorn. Pong.
Wim liet de pagina onder zijn hand liggen. Hij keek niet naar Pong, die met zijn armen over elkaar tegen de ijskast leunde. Hij keek alleen naar Daao.
“Wanneer is dit getekend?”
“Lek woont nu in Rayong,” zei Daao. “Werkt in een fabriek. Ze wil dat aandeel niet meer. Pong heeft het gekocht. Honderd baht. Het papier ligt klaar.”
“Het is maar één aandeel, Wim,” zei Pong. Hij kwam van de ijskast af en leunde met zijn eeltige handen op de tafel, en voor het eerst zag Wim dat de nagels afgekloven waren tot op het vlees. “Honderd baht. Verandert niets.”
Het verandert alles, dacht Wim, en hij zei het niet. Negenenveertig procent tegenover een meerderheid die zich nu in één familie samenbalde. Dat was geen rekensom die ooit nog in zijn voordeel zou uitpakken.
“Ik wil dit nu niet tekenen,” zei hij. “Ik wil deze papieren eerst aan de accountant laten zien.”
Pong deed een harde stap naar voren. Het hout kraakte onder zijn gewicht. “Het moet morgen naar de DBD! Te laat is een boete. Wie betaalt die? Jij? Van je pensioen?”
“Pong,” zei Daao.
Het was een zacht woord, nauwelijks luider dan de regen op het raam. Haar broer hield zijn mond, sloot even zijn ogen en deed een stap terug.
Daao pakte de map op, vouwde hem dicht en streek de plooien uit het plastic. Ze keek Wim recht aan. In haar blik zat geen haat, geen woede, geen schuldgevoel. Iets ergers: een volstrekte, ambtelijke afstandelijkheid.
“Jij hoeft niet te tekenen, Wim,” zei ze. “Jij hebt negenenveertig procent. Jij bent geen director. Ik ben director. Ik en Pong hebben eenenvijftig procent samen. Voor de gewone besluiten is dat genoeg. Het bedrijf staat op mijn naam. Ik kan tekenen.”
Ze stond op, nam de map onder haar arm en liep zonder om te kijken naar de achterkamer. Pong liet een kort, schor lachje horen en liep de regen in.
Mork zat nog op dezelfde stoel. Zonder zijn ogen van het scherm te halen zei hij, in het Engels dat hij op school en van het internet had geleerd en dat beter was dan dat van zijn moeder: “Ze heeft gelijk, weet je. Jij bezit aandelen. Jij runt het bedrijf niet.”
Wim antwoordde niet. Silent partner. Zo had de accountant het negen jaar geleden genoemd, lachend, toen hij de aandelen verdeelde. Wim had het toen een mooie term gevonden.
Na twee minuten stond hij op en liep naar het raam aan de voorzijde. Vier houten bungalows op een rij onder de kokospalmen. Het zwembadje waarvan hij elke ochtend om zes uur het filter schoonmaakte. De drainagegeulen die hij met een houweel in de harde Isaan-klei had uitgehakt. Gebouwd van zijn spaargeld, op grond die nooit van hem kon worden.
Bij de poort, op het natte grind, stopte een witte sedan met getinte ramen. De motor bleef draaien. Er stapte een man uit in een strak geel overhemd, met een koperen insigne op de borstzak en een klembord onder zijn arm. Hij liep naar de receptie met de pas van iemand die precies weet hoelang hij wil blijven.
Wim bleef achter het glas staan, met zijn handen in zijn zakken. Drie dagen eerder had hij zelf de zwembadpomp vervangen. Het gereedschap lag nog op de rand van het bad.
* * *
Eerder in deze serie is verschenen:
Over deze blogger
- Zijn naam is Hans Vredevoort uit Amsterdam, geboren in 1956, en hij heeft nooit eerder verhalen geschreven, maar heeft wel technische artikelen en een boek op zijn naam in 2012 over de private cloud. Na zijn studie aan de Universiteit Utrecht in de Engelse literatuur begin jaren tachtig kwam hij in de IT-wereld terecht. Er waren immers geen banen voor een jonge academicus in die jaren. Hij ontwikkelde zich tot een specialist op het gebied van IT-infrastructuren en Microsoft-software. In 2017 vond hij het echter genoeg, zegde zijn baan op, scheidde van zijn Nederlandse vrouw, verkocht het huis en kocht een ticket naar Bangkok. Eerder dat jaar was hij in Bangkok geweest om een training te geven aan HP-engineers en was hij die week tegen een wonderschone Thaise aangelopen. Vanaf dat moment stond deel 2 van zijn leven helder op zijn vizier. Een paar jaar later was hij getrouwd met diezelfde Thaise en betrokken zij een nieuwe woning in een rustig dorpje aan de zuidflank van Udon Thani. Wel met een stevige glasvezelverbinding.
Lees hier de laatste artikelen
Cultuur19 september 2026De Stille Vennoot – De Blanco Achterkant (deel 1)
Cultuur17 september 2026De Stille Vennoot (intro)
Cultuur8 september 2026Blijven of Verrekken – Het Bord (deel 10 en slot)
Cultuur2 september 2026Blijven of Verrekken – De Keuze (deel 9)