Thailand telt zo’n 4400 wilde olifanten en het bos groeit niet mee. Sinds vorig jaar bestaan er twee vergoedingsregelingen naast elkaar, met bedragen die tot elf keer uiteenlopen. Wie ’s avonds op de weg zit heeft een ander probleem: dit jaar vielen al twee doden bij een aanrijding.

Op weg 317 bij Soi Dao in Chanthaburi raakte in juni een tienwieler met fruit een olifant. De vrachtwagen sloeg om; de chauffeur van 60 raakte bekneld in de cabine en overleed de dag erna. In mei brandde bij Kanchanaburi een auto uit na een botsing met een dier dat uit het Salakphra-reservaat kwam: één dode van 70, twee zwaargewonden.

Dat is de ene kant. De andere is de boer die ’s ochtends zijn ananasveld ziet liggen en niet weet bij welk loket hij moet zijn. Dat loket bepaalt of hij 52 euro per rai krijgt, of 587.

Twee loketten, twee werelden

Tot vorig jaar liep alles via de landbouwdienst, op grond van een noodrampregeling van het ministerie van Financiën. Sinds 11 juni 2025 heeft het Department of National Parks een eigen regeling, betaald uit de centrale begroting. Voor dezelfde vernielde akker gelden nu twee heel verschillende tarieven, per rai van 1.600 vierkante meter:

Bij letsel keert het parkendepartement 500.000 baht uit (13.079 euro) bij overlijden of blijvende invaliditeit, 200.000 baht bij verlies van een ledemaat of oog, en tot 30.000 baht bij gewoon letsel. Schade aan huis, hek of gereedschap: tot 200.000 baht.

Wie geen akte heeft, krijgt de kruimels

Het parkendepartement eist een van negen soorten grondbewijzen: een chanote, ส.ป.ก.-grond, een pachtcontract, of minstens een bewijs dat je grondbelasting betaalt. Heb je niets, dan val je er buiten.

De landbouwroute is soepeler. Het boerenregister staat uitdrukkelijk open voor grond met én zonder eigendomsdocumenten; een schriftelijke verklaring van het dorpshoofd is genoeg. Maar dat loket betaalt dus een fractie.

En het zijn juist de boeren aan de bosrand die geen papieren hebben, omdat hun perceel overlapt met bosreservaat. De Nationale Boerenraad bezocht deze maand Khao Chamao in Rayong, waar mensen die voor de afbakening rubber plantten nu tegelijk vervolging riskeren en olifanten in hun tuin krijgen. Dat de royale regeling de best gedocumenteerde boer bedient, zal niemand zo bedoeld hebben. Het pakt wel zo uit.

Over 2021 tot en met 2024 ging het volgens Kamerlid Yanathitcha Buaphuean om bijna 80 miljoen baht landbouwschade in zo’n 5600 gevallen. Minister Chalermchai Sri-on erkende in dat debat dat de vergoeding tekortschiet. In maart dit jaar keerde het parkendepartement 7,4 miljoen baht uit aan 70 mensen; in juni vroeg het om nog eens 19,9 miljoen voor bijna 400 aanvragers.

Wat je doet als er een olifant voor je staat

Er bestaat geen landelijk cijfer voor aanrijdingen met olifanten. Lokaal wel: in Pong Talong bij Khao Yai spreken de autoriteiten van vier tot vijf wildongevallen per maand.

De risicowegen liggen niet waar je ze verwacht. Op highway 3 tussen Rayong en Chanthaburi vond ik geen enkele gedocumenteerde aanrijding. Wel op 3259 en 3076 door Khao Ang Rue Nai, op 4022 bij Sanam Chai Khet, op 317 richting Soi Dao, en op 3052 en 1016 langs de rand van Khao Yai. Daar steken de dieren over tussen acht en tien ’s avonds, en tussen vier en half zes ’s ochtends.

De officiële regels van het parkendepartement zijn sinds 2018 onveranderd. Stop op minstens 30 meter. Niet claxonneren, geen flitslicht. Laat de motor draaien, want dat houdt het dier rustig en je kunt meteen weg. ’s Nachts je koplampen aanhouden, niet knipperen. Rijd rustig achteruit en stem dat af met de auto’s achter je. En vooral: stap niet uit.

Die laatste is de meest genegeerde. Op 1 juni liep het verkeer bij de weide Thung Kwang in Khao Yai volledig vast doordat toeristen stopten om te fotograferen terwijl een kudde overstak. Het park moest zich publiekelijk verweren tegen het verwijt dat het niets deed. Er stonden wel rangers, maar tegen een file van mensen met telefoons helpt dat weinig.

Rijd je vaker door Khao Ang Rue Nai, laat dan geen suikerriet of fruit open in de laadbak liggen. De olifanten daar hebben geleerd dat laadbakken de moeite waard zijn en houden auto’s aan.

De klok begint meteen te lopen

Melden bij het parkendepartement moet binnen drie dagen nadat je de schade ontdekt, via alarmnummer 1362. Daarna volgt onderzoek binnen zeven werkdagen en uitbetaling binnen vijf werkdagen na goedkeuring.

Bij de landbouwdienst heb je dertig dagen voor formulier กษ 01, maar je moet voor de schade al met het juiste perceel en gewas in het boerenregister staan. Achteraf inschrijven werkt niet. En alleen volledig verloren gewas telt daarmee; half kapot is niets waard.

Ben je via je partner bij landbouwgrond betrokken: controleer die inschrijving deze week. Een middag werk, en het bepaalt of er later iets komt.

Het anticonceptievaccin dan. Het parkendepartement kocht 25 doses uit de Verenigde Staten, gebruikte er zeven in een proef met tamme olifanten en spoot eind januari drie wilde dieren in Trat in. Vijftien doses liggen nog op de plank. Tegenover 4400 olifanten die in de conflictzones met 8,2 procent per jaar aangroeien, is dat geen beleid, maar een pilot.

Bronnen: Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation, Department of Agricultural Extension, Ratchakitcha.

Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter