De Oproep aan de Tweede Kamercommissie voor Financiën
Vooraf: De Oproep aan de Commissie is met opzet naar voren gehaald. De planning ervan was tegen het parlementair zomerreces aan. Nu de Raad van State er zo rap bij is, zou de Commissie ook weleens binnen korte termijn kunnen beslissen om het verdrag als ‘hamerstuk’ (zonder debat) af te handelen. Gelukkig lag de oproep al kant en klaar te wachten. Lees en huiver, en stuur ‘m op. Het liefst vandaag nog!
1. Wat doen de Belgen wél, en trouwens ook de Duitsers?
Laten we de Fransen niet vergeten! Het antwoord op die vraag ligt in het verre verleden: in 1995 trok een zekere Schumacker naar het Europees Hof van Justitie. Hij ging er bewerkstelligen dat Duitsland zijn bronstaat, (het land waar het inkomen vandaan komt), verplicht werd om fiscaal rekening te houden met zijn persoonlijke situatie. In België, zijn woonstaat (het land alwaar ingeschreven in de bevolkingsregisters), kon hij namelijk niet aantonen nog over voldoende belastbaar financieel volume te beschikken om er kortingen mee te verzilveren.
Dat werd de kern van de Schumacker-doctrine: de verplichting van een bronland tot overname van de zorgplicht van een woonland. Alhoewel: ontwikkeld op basis van het vrije verkeer van werknemers binnen de EU.
Een dergelijke situatie dat woonland Thailand niet meer in staat is de zorgplicht rondom fiscale tegemoetkomingen te vervullen, vergaat ons ook als het nieuwe belastingverdrag feit is. Nederland als bronstaat maakt het ons door de 100% heffing in woonland Thailand zo goed als onmogelijk er “deductions and allowances” en een eerste schijf belastingvrij te verzilveren.
Het Schumacker-arrest zegt dan dat Nederland als bronland die verplichting op zich neemt.
2- Maar Nederland weigert, want een EU-arrest is EU-recht.
Maar is dat een terechte weigering? Schumacker won zijn pleidooi op een aantal punten:
1- belasting moet worden geheven naar iemands werkelijke financiële draagkracht;
2- als iemand minstens 90% van zijn inkomen in het bronland verdient, bevindt hij zich in een vergelijkbare situatie als een inwoner van dat land, en
3- als er in het woonland geen inkomen belast wordt, moet het bronland die rol overnemen om discriminatie te voorkomen.
Nederland heeft de strekking van de Schumacker-doctrine beperkt tot een “landenkring” binnen die van de EU, van de EER, dan nog Zwitserland en de BES-eilanden. Een bewuste uitsluiting van niet-EU/EER-landen. Dat deden België, Duitsland en Frankrijk ook, maar zij gunnen hun onderdanen alternatieven door middel van een belastingvrije som of -schijf.
De weigering tot overname zorgplicht is verregaand! Het EU-Hof zei niet dat EU-recht bij de grenzen van de EU ophoudt. De rechtsmacht van het EU-Hof is dan wel beperkt tot de EU, de rechtsbeginselen die zij formuleert (zoals het verbod op discriminatie bij een 100% bronheffing) zijn universeel van aard. In de EU geldt een grote mate van rechtmatigheid, en het handelen van een overheid naar EU-normen geldt ook jegens eigen onderdanen buiten de EU/EER. Hetgeen betekent dat Nederland niet kan argumenteren dat ‘draagkracht’ aan de grens van de EU ophoudt te bestaan.
Dat draagkrachtbeginsel, zoals vastgelegd in de Memorie van Toelichting van de Wet Inkomstenbelasting 2001, verplicht Nederland te handelen naar de geest van het EU-arrest, en dient naar goed fatsoen de zorgplicht van Thailand over te nemen. Zoals de buurlanden doen.
In Deel 8 een volledige vergelijk met de Nederlandse systematiek met die van de buurlanden. Dan zal blijken dat Nederland er een zeer rigide denkwijze op na houdt.
3- Nederland fiscaliseert.
In het Nederlandse belastingstelsel vindt een verschuiving plaats waarbij sociale kosten (zoals de Wlz voor langdurige zorg) niet langer alleen uit premies worden betaald, maar steeds meer uit de algemene belastingopbrengsten. Dit proces heet fiscalisering. Je betaalt als inwoner van Thailand geen premies voor volksverzekeringen omdat je daarvoor niet verzekerd bent. Door deze premies om te dopen tot inkomstenbelasting, kan onze overheid dit bedrag nu wél opeisen. Omdat wij wel belastingplichtig zijn, maar niet premieplichtig, schiet onze maandelijkse inhouding omhoog. Wij betalen door de fiscalisering mee aan Wlz-pakket dat voorheen vrijgesteld was, simpelweg omdat de overheid er een andere naam aan geeft. En omdat die premies belastingen worden, kunnen we er juridisch niet onderuit.
Indien de financiering van volksverzekeringen (zoals de Wlz) door fiscalisering overgaat naar de algemene middelen, verliest de heffing haar karakter als ‘verzekeringspremie’ en wordt het een algemene belasting. Het is rechtens onverdedigbaar om een burger wél te belasten voor de financiering van deze voorzieningen, maar hem de toegang tot de bijbehorende rechten (zoals heffingskortingen en sociale zekerheidswaarborgen) te ontzeggen door verouderde begrippen te gebruiken. Als de NL-’binnenlander’ geen premies meer betaalt maar belasting, vervalt het morele en juridische onderscheid met de NL-’buitenlander’, zoals de NL-gepensioneerde in Thailand, die diezelfde belasting betaalt. Zowel over het thema fiscalisering als over toegang tot zorgvoorzieningen later nog veel meer. Over de implicaties van al dit gedoe later meer.
4. De Box 3-valstrik en de 90%-eis.
Om in Nederland recht te hebben op heffingskortingen (zoals de ouderenkorting), moet je een Kwalificerende Buitenlandse Belastingplichtige (KBB) zijn. De harde eis is dat minstens 90% van jouw wereldinkomen in Nederland belast moet zijn.
Hier gaat het mis voor een flink aantal NL-gepensioneerden in Thailand. In de Nederlandse belasting-logica wordt een eigen woning in het buitenland (zonder hypotheek) gezien als een vorm van fictief inkomen (vermogen in Box 3). De Belastingdienst telt een percentage van de waarde van jouw Thaise woning op bij jouw buitenlandse inkomen (het zogenaamde ‘voordeel uit sparen en beleggen’). Hoewel dit ‘inkomen’ in Nederland niet belast wordt (omdat Thailand het heffingsrecht heeft over vastgoed op eigen bodem), telt het wel mee voor de 90%-toets.
Het wrange is dat deze woning in Nederland niet belastbaar is, maar wel wordt gebruikt als uitsluitingsgrond. Nederland mag op basis van het belastingverdrag geen cent belasting heffen over dit vastgoed, toch wordt een fictief rendement als ‘buitenlands inkomen’ in de noemer van de breuk geplaatst om de 90%-eis te torpederen.
De 90%-eis werkt als een ‘boete op bezit’. Iemand die zijn woning in Thailand huurt en zijn geld opmaakt, krijgt wél de Nederlandse kortingen. Iemand die investeert in een eigen woning en daarmee zijn eigen broek ophoudt, wordt door de fiscus financieel gestraft. Box 3-verwatering van sociale rechten, wordt dit genoemd. Over dit onderwerp in een later deel nog veel meer.
5-Het Einde van de “Oncontroleerbaarheid”
Decennialang heeft de Nederlandse overheid inwoners buiten de EU/EER uitgesloten van heffingskortingen met het argument dat de persoonlijke situatie (inkomen, vermogen, gezinssituatie) in landen als Thailand niet betrouwbaar te controleren zou zijn. Het argument van de eeuw om de Schumacker-doctrine geografisch te beperken. Artikel 25 in het nieuwe verdrag staat vol van hoe en welke controle gaat worden ingezet.
Met de ratificatie van het nieuwe Belastingverdrag 2025 en de wereldwijde implementatie van de Common Reporting Standard (CRS), is dit argument feitelijk en technisch komen te vervallen. Met Artikel 25 in dit verdrag hebben Nederland en Thailand afgesproken om op grote schaal en op velerlei zaken allerlei en automatisch fiscale informatie uit te wisselen. De Belastingdienst heeft vanaf 2022 al exact zicht op de banktegoeden en inkomstenstromen van Nederlanders in Thailand via OESO/CRS-afspraken. En dat zijn niet de enige middelen.
Het handhaven van de geografische uitsluiting tot enkel EU/EER/CH/BES, is daarmee een bewuste keuze voor onrechtvaardigheid geworden, puur om budgettaire redenen. Nederland kan niet langer de technologie van de 21e eeuw gebruiken om binnen te harken, terwijl het vasthoudt aan de smoesjes uit de 20e eeuw om niet te hoeven compenseren.
Over de impact van Artikel 25 en de hang van Thailand zich te richten naar OESO-modellen later uitgebreider uitleg in een van de vervolgdelen.
6-De Conclusie Van Alles
Wij met z’n allen kunnen niet anders dan de Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer aanzetten om het nieuwe belastingverdrag met Thailand niet als technisch hamerstuk af te doen, en dat de Commissie het kabinet-Jetten en de Staatssecretaris van Financiën dwingen de 90%-eis te moderniseren voor landen met volledige transparantie, te beginnen met Thailand nu er met het nieuwe verdrag bilateraal nieuwe kansen liggen
NL-gepensioneerden in Thailand komen fiscaal volledig klem te zitten door:
- De annexatie van de fiscale massa: de 100% bronheffing verschuift de zorgplicht voor het draagkrachtbeginsel onomstotelijk naar Nederland. Nederland wordt feitelijk het woonland, maar weigert de bijbehorende rechten.
- De etiketten-paradox: premies worden omgedoopt tot ‘belastingen’ om te kunnen innen, terwijl het label ‘premie’ wordt misbruikt om zorgrechten te ontzeggen.
- De Box 3-blokkade: de verouderde 90%-eis straft zelfredzaamheid; eigen woningbezit in Thailand blokkeert volledig ten onterechte de toegang tot kortingen, ondanks een 100% Nederlands inkomen.
- Het einde van de ‘oncontroleerbaarheid’: uitsluiting van rechten vindt tot en met 2026 plaats op basis van achterhaalde argumenten, terwijl Nederland sinds 2022 al via automatische informatie-uitwisseling met Thailand inmiddels volledige controle heeft.
Kortom: na alles gelezen te hebben en mentaal opgenomen is maar één overtuiging denkbaar, namelijk het kopiëren en mailen van onderstaande brief naar de Commissie voor Financiën. Met die brief dwingen we de Commissie menselijke maat en fiscale rechtvaardigheid op de agenda te zetten. Niet treuzelen, insturen! Succes, Ruud B.
Volgende week uit de serie:
‘HORDELOPEN IN HET BELASTINGVERDRAG NL-TH 2025’
Deel 1 van 12: “Een integraal overzicht van de fiscale verschuivingen”.
Conceptbrief aan de Vaste Commissie voor Financiën
Aan: de Leden van de Vaste Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer
Van: volledige naam
Datum:
Betreft:
Ratificatie nieuw belastingverdrag Nederland-Thailand; verzoek om waarborging rechtsbescherming en voorkoming van fiscale discriminatie.
Geachte Commissieleden,
Naar aanleiding van de recente ondertekening van het nieuwe belastingverdrag tussen Nederland en Thailand (21 november 2025), vragen wij uw dringende aandacht voor een structurele ongelijkheid in de fiscale behandeling van duizenden Nederlandse gepensioneerden in Thailand.
Nu Nederland via dit verdrag het volledige heffingsrecht over pensioeninkomens claimt, ontstaat een situatie die de fundamenten van ons belastingstelsel raakt. Wij verzoeken u de volgende kernpunten mee te nemen in uw beoordeling:
1. Nederland als “Fictief Woonland”: De verschuiving van de rechtsplicht
Door de introductie van volledige bronheffing wordt de volledige fiscale massa naar Nederland gehaald. Hoewel de zogenaamde ‘Schumacker-doctrine’ voortvloeit uit het EU-recht, stoelt zij op het universele draagkrachtbeginsel: een fundamenteel rechtsbeginsel dat Nederland ook buiten de EU-grenzen dient te respecteren. Nu Nederland via het nieuwe verdrag en de voortgaande fiscalisering de volledige fiscale massa (100%) opeist, kan Thailand als formeel woonland geen enkele persoonlijke tegemoetkoming meer effectueren. Thailand heeft geen ruimte meer om rekening te houden met de persoonlijke situatie van de belastingplichtige, omdat Nederland deze financiële ruimte volledig heeft geannexeerd. Hiermee dwingt Nederland zichzelf feitelijk in de rol van ‘fictief woonland’. De rechtsplicht om rekening te houden met heffingskortingen en het bestaansminimum rust in zo’n geval niet langer bij het machteloze woonland, maar is onomstotelijk overgegaan op Nederland als dominante bronstaat.
2. De Paradox van de Fiscalisering
De tariefopbouw in de eerste schijf verschuift per 2026 ingrijpend. Door de ‘fiscalisering’ worden premies volksverzekeringen (zoals de Wlz en Anw) omgezet in inkomstenbelasting. Voor inwoners van Thailand resulteert dit in een effectieve verdubbeling van de belastingdruk (van circa 8% naar circa 18% in de eerste schijf), zonder dat daar enige sociale of fiscale compensatie tegenover staat. Nederland gebruikt de kwalificatie ‘belasting’ om te kunnen innen, maar houdt vast aan de kwalificatie ‘premie-gebaseerd’ om zorgrechten te ontzeggen. Deze dubbele moraal is juridisch onhoudbaar.
3. Geen waarborg tegen Box 3-verwatering
De huidige strikte handhaving van de 90%-eis voor de Kwalificerende Buitenlandse Belastingplicht (KBB) creëert een kunstmatige drempel. Een eigen woning in Thailand (zonder enige hypotheekaftrek in NL) telt volledig mee als buitenlands inkomen voor deze toets, waardoor burgers effectief gestraft worden voor hun zelfredzaamheid in het buitenland en uitgesloten worden van noodzakelijke kortingen.
4. Modernisering van het woonplaatsbegrip en Precedentwerking
Het fysieke woonplaatsbegrip uit de jaren ’70 is achterhaald. Nu Nederland via automatische informatie-uitwisseling (Art. 25 en CRS) volledige controle heeft over de inkomenssituatie in Thailand, vervalt het argument van “oncontroleerbaarheid”. Wie de middelen heeft voor 100% controle, heeft ook de plicht tot 100% fiscale rechtvaardigheid. Wij vragen u: is het rechtvaardig om deze structurele ongelijkheid in stand te houden enkel als budgettaire besparingsmaatregel?
Aldus verzoek ik de Commissie:
- De Staatssecretaris te dwingen tot een formele toetsing van het verdrag aan het universele draagkrachtbeginsel.
- Te pleiten voor een versoepeling van de KBB-criteria (90%-eis) voor Thailand, nu controle via Artikel 25 volledig mogelijk is.
- De ratificatie van het verdrag niet als hamerstuk af te doen en deze pas te voltooien wanneer de sociale component (zorgtoegang) in samenhang is geregeld.
Hoogachtend,
Naam/
Volledige Adresgegevens Thailand/
Mailadres/Telefoonnummer
=-=-=-=-=-=-=-=
Stuur deze brief vandaag nog naar: cie.fin@tweedekamer.nl
en in CC naar woordvoerders Financiën van volgende partijen:
- D66: j.vijlbrief@tweedekamer.nl
- PVV: e.mulder@tweedekamer.nl
- VVD: e.heinen@tweedekamer.nl
- CDA: h.bontenbal@tweedekamer.nl
- BBB: h.vermeer@tweedekamer.nl
- 50Plus: j.struis@tweedekamer.nl
Ingezonden door Ruud B.
Over deze blogger
Lees hier de laatste artikelen
Belasting Nederland14 april 2026Hordelopen in het belastingverdrag NL-TH 2025 (lezersinzending)
Immigratie infobrief12 april 2026Thailand Immigration Infobrief Nr 020/26: SETV in Laos (vervolg)
Visumvraag12 april 2026Thailand Immigration vraag Nr 056/26: Verlenging met brief ziekenhuis
Lezersvraag12 april 2026Thailand lezersvraag: bestaat er een Thais internationaal rijbewijs?