Voor veel Nederlanders, Belgen en andere westerlingen lijkt Thailand een logische plek om opnieuw te beginnen. Warm weer, lagere woonlasten en een rustiger leven trekken al jaren pensionado’s en andere emigranten aan. Maar achter dat aantrekkelijke beeld schuilt een werkelijkheid waarin afstand, afhankelijkheid en aanpassing zwaarder kunnen uitpakken dan gedacht.
Precieze cijfers over terugkeer door heimwee bestaan niet, ook niet voor Thailand. Toch wijzen migratiedata, studies en praktijkervaringen dezelfde kant op. Heimwee blijkt zelden een losstaand gevoel, maar groeit vaak uit een combinatie van eenzaamheid, gemis van familie, gezondheidszorgen, relatieproblemen, bureaucratische stress en vaak tegenvallende integratie in het dagelijks leven.
Grote gemeenschap, maar geen exacte telling van heimwee
Wie wil weten hoeveel westerse emigranten Thailand verlaten vanwege heimwee, botst meteen op een gebrek aan directe cijfers. Officiële registraties tellen meestal visa, verblijvers of ingeschreven landgenoten, maar niet de persoonlijke reden waarom iemand later vertrekt. Heimwee verdwijnt daardoor in bredere categorieën als remigratie, terugkeer of vertrek uit Thailand. Dat maakt het lastig om het probleem precies te meten, ook voor Nederlanders en Belgen.
Toch is de groep waarover we spreken zeker niet klein. Academisch onderzoek meldde voor 2018 bijna 73.000 buitenlandse gepensioneerden in Thailand. Het aantal retirement visa groeide daarnaast van ruim 10.700 in 2005 naar meer dan 52.000 in 2021. Voor België is bekend dat in juni 2025 officieel 3743 Belgen in Thailand stonden ingeschreven, waarbij de overheid zelf aangeeft dat dit waarschijnlijk een onderschatting is omdat inschrijving niet verplicht is. Voor Nederlanders ontbreekt een even scherp actueel totaalcijfer, maar deelonderzoeken laten wel zien dat Thailand een belangrijke bestemming blijft voor Nederlandse pensioenmigranten.
Nederlanders keren aantoonbaar relatief vaak terug
De duidelijkste harde cijfers komen uit Nederland. Oudere CBS-data laten zien dat 28,7 procent van de Nederlanders die naar Thailand emigreerden binnen twee jaar terugkeerde naar Nederland. Dat lag duidelijk boven het gemiddelde van 20,5 procent voor alle bestemmingslanden in diezelfde analyse. Die cijfers zeggen niet dat al deze mensen vertrokken door heimwee, maar ze laten wel zien dat emigratie naar Thailand relatief vaak sneller strandde dan veel andere emigraties.
Nieuwere gegevens over pensioenmigranten bevestigen dat beeld op een andere manier. Begin 2021 telde een Nederlandse dataset 1028 Nederlandse pensioenmigranten in Thailand tussen 66 en 90 jaar. Ander onderzoek liet zien dat slechts 5 procent van de internationale pensioenmigranten verwachtte binnen drie jaar terug te keren, terwijl in werkelijkheid bijna 9 procent dat wel deed. Als die lijn doorzet, zou ongeveer een derde voor het tachtigste levensjaar terugkeren. Voor Belgen ontbreken vergelijkbare openbare terugkeercijfers vrijwel volledig. Daardoor is voor Belgen vooral de richting zichtbaar, maar niet de exacte omvang.
Heimwee is meestal geen los probleem maar een optelsom
In de praktijk komt heimwee zelden alleen. Het groeit vaak uit een combinatie van sociale en praktische factoren. Het gemis van kinderen, kleinkinderen, broers, zussen en oude vrienden wordt op afstand voelbaarder, zeker als er ziekte, verlies of familieproblemen spelen. Dat geldt extra voor oudere emigranten. Voor hen kan een rustige omgeving eerst aantrekkelijk lijken, maar later kan het juist omslaan in een gevoel van leegte of sociale uitdunning.
Daarbij komen taal en cultuur. Je kunt je in Thailand vaak prima redden zonder vloeiend Thai te spreken, maar dat betekent nog niet dat je je ook echt thuis voelt. Onder buitenlanders in Bangkok blijkt geregeld dat taal en bureaucratie hardnekkige drempels blijven. Formulieren, visa, bankzaken, medische gesprekken en officiële regels vragen blijvende energie. Wie geen stevig lokaal netwerk heeft, blijft sneller hangen in een klein expatwereldje of volledig in de kring van de partner. Juist dan krijgt heimwee meer ruimte, omdat het dagelijks leven wel draait, maar onvoldoende wortels krijgt.
Gezondheid, afhankelijkheid en relatieproblemen maken het zwaarder
Onderzoek naar pensioenmigranten laat zien dat slechte gezondheid de kans op terugkeer vergroot. Dat is logisch. Zolang je vitaal bent, voelt Thailand vaak overzichtelijk en aantrekkelijk. Maar als je gezondheid achteruitgaat, verandert veel tegelijk. Zorgvragen worden urgenter, verzekeringen worden belangrijker, administratieve zaken ingewikkelder en de behoefte aan vertrouwd sociaal contact groeit. Dan wordt de afstand tot Nederland of België ineens niet meer abstract, maar heel praktisch.
Vooral oudere westerse mannen in Thailand blijken in studies vaak sterk afhankelijk van hun Thaise partner voor dagelijkse ondersteuning, taal, zorg en organisatie. Dat hoeft geen probleem te zijn zolang alles stabiel blijft, maar het maakt de situatie kwetsbaar. Als een relatie verslechtert, een partner uitvalt of de zorgbehoefte toeneemt, kan een emigrant zich plotseling geïsoleerd en machteloos voelen. Heimwee wordt dan niet alleen emotioneel, maar ook functioneel. De vraag is dan niet meer alleen waar je wilt wonen, maar ook waar je nog veilig, verzorgd en zelfstandig kunt leven.
Heimwee raakt ook mentaal welzijn en dagelijks functioneren
Heimwee in Thailand uit zich meestal niet als een simpel verlangen naar huis, maar als een stapeling van klachten en gedrag. Mensen worden somberder, trekken zich terug, verliezen ritme en initiatief of raken sneller geïrriteerd. Nieuwe contacten opbouwen lukt minder goed, terwijl oude contacten thuis juist belangrijker gaan voelen. Zo ontstaat een scheef leven: fysiek ben je in Thailand, maar emotioneel leef je steeds vaker met je hoofd in Nederland of België.
Die spanning werkt ook door in relaties. Eén partner wordt dan niet alleen geliefde, maar tegelijk tolk, regelaar, sociaal anker en soms mantelzorger. Dat zet druk op de relatie. Ook het verschil tussen vakantiebeleving en permanent wonen speelt mee. Wat tijdens een reis voelt als vrijheid, kan op de lange duur omslaan in verveling, verlies van routine of het besef dat je nergens echt onderdeel van bent. Heimwee is daarom soms een tijdelijke aanpassingsfase, maar kan ook uitgroeien tot een structureel probleem dat de kans op mislukte emigratie sterk vergroot.
Wat je kunt doen om heimwee te verkleinen
De beste bescherming begint al voor vertrek. Veel emigranten bereiden hun financiën goed voor, maar onderschatten het sociale en psychologische deel. Juist daar zit vaak het echte risico. Een lange proefperiode buiten de vakantiestand is verstandiger dan een snelle definitieve stap. Dan merk je beter hoe het voelt om maandenlang in Thailand te wonen met gewone dagen, vaste rekeningen, minder bezoek en een kleiner sociaal vangnet.
In de praktijk lijkt vooral deze aanpak het meest kansrijk:
- bouw bewust een lokaal netwerk op, ook buiten de expatkring;
- houd vaste en realistische contacten met familie en vrienden thuis;
- zorg voor dagstructuur, bezigheden en een ritme dat bij je past;
- leer minimaal functioneel Thais voor dagelijkse situaties;
- kies een woonplaats die past bij je leeftijd, gezondheid en mobiliteit;
- regel zorg, verzekering, noodcontacten en een financiële buffer vooraf
- neem aanhoudende somberheid, isolement of relatieproblemen vroeg serieus;
- •plan terugkeerbezoeken bewust in, zonder voortdurend tussen twee levens te blijven hangen.
Wie lokaal geworteld raakt en tegelijk verbonden blijft met thuis, heeft duidelijk meer kans om Thailand ook op langere termijn als thuis te ervaren.
Heimwee onder westerse emigranten in Thailand is lastig exact te meten, maar het is zeker geen bijzaak. Vooral oudere Nederlanders en Belgen met een klein netwerk, sterke familiebanden thuis, gezondheidsproblemen of grote afhankelijkheid van een partner lopen risico. Wie realistisch vertrekt, actief integreert en een stevig vangnet opbouwt, verkleint de kans dat de emigratiedroom alsnog eindigt in terugkeer.
Bronnen: CBS, NIDI, Population Europe, Belgische Diplomatie, Ageing & Society, InterNations, Austrian Academy of Sciences
Over deze blogger
-
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. De inhoud is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, meningen en eigen onderzoek van de auteur. Waar relevant, is er gebruikgemaakt van AI als hulpmiddel bij het schrijven en structureren van teksten. Wij genereren soms ook foto's met AI. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.
Lees hier de laatste artikelen
Thailand algemeen4 juni 2026‘Hoe een argeloos kruimeltje de start is van een meedogenloze loopgravenoorlog op het aanrecht’
Achtergrond4 juni 2026Thailand discrimineert langs regio, huidskleur en burgerschap ook tegen farang
Belasting Nederland4 juni 2026Woonplaatsfictie: de Nederlandse fiscus reist tien jaar met je mee naar Thailand
Nieuws uit Nederland en Belgie4 juni 2026Politie linkt doodgestoken Brit aan dubbele moord op Pieter Hoovers en zijn Thaise vrouw Tae
Het makkelijkste is het volgens mij als je daar met een levenspartner hebt uit je geboorteland woont . Dan ben je vrij en kunt genieten van alles wat het exotische land biedt en tevens je eigen manier van leven handhaven.
Tja, misschien hadden die mensen die heimwee hadden er niet zo goed over nagedacht voordat ze naar Thailand kwamen. Ik vraag me vaak af wat sommige mensen bezielt om naar Thailand of naar Zuidoost-Azië te verhuizen. Zou dat zo plotseling zijn opgekomen? Ik weet van mezelf dat ik al sinds 1980 regelmatig meerdere keren per jaar in Thailand (en andere landen in Azië) was, en ik wist ook wat me te wachten stond toen ik besloot hierheen te verhuizen. Ik ben Nederland niet ontvlucht, maar ben naar huis gegaan: hier in Azië, Thailand. Heimwee heb ik als ik in Nederland ben.
Dit is een reden waarom ik in Nederland niets opzeg. Ik heb me voorgenomen om 3 maanden Thailand en 1 maand Nederland ga doen. Alleen even uitkijken met de 8 maanden regeling, dan zal ik wat dagen aan moeten passen. Ik heb daar mijn huis, mijn familie en vrienden. Het bevalt me prima op deze manier.
In het schema waarmee jij NL bezoekt ga jij de 4 maanden per jaar niet halen. Ga er maar niet van uit dat 4 maanden per jaar voldoende is om ingeschreven te blijven. Als de SVB onderzoek gaat doen en tot de conclusie dat jouw echte huis en haard niet in NL staat, ben je om de voorgaande jaren de klos. Je zult die overtochten NL-TH-NL kunnen betalen, maar na enkele jaren gaat het enorm tegen staan.
Bij mijn vroegpensioen in 2012 zijn mijn Thaise vrouw, (zij na 22 jaar wonen, werken en leven in NL),en ik naar Thailand vertrokken. Ik ken Thailand op m’n duimpje en spreek de taal. Maar in 2016 kreeg zij heimwee naar NL. Niet ik. We zijn teruggegaan. We hadden nog een appartement in Rotterdam. In 2022 de boel rap verkocht, en terug naar Thailand, want ik had heimwee. Mijn vrouw was akkoord. Ze was een paar keer uitgescholden voor ‘poepchinees’, lastig gevallen door allerlei gajes in de binnenstad, in die 4 jaar dat we uit NL weg waren, bleek naar ons gevoel en beleven het land 180 graden gedraaid in sfeer en dagelijkse omgang. Nooit meer terug naar Nederland. Zojuist terug met onze 2 katten van de dierenarts in de kliniek van de universiteit alhier. Uiterst betaalbaar, English spoken, ik in het Thai, fijne omgang, respectvol. En zo heb ik grotendeels TH en ZOA in al die jaren ondervonden.
Ik vaar sinds mijn 17 jaar en nooit last van heimwee gehad. Zou dan ook niet weten hoe dat voelt.
Haha Ronny, iemand die zijn ganse loopbaan van huis is geweest kan eigenlijk weinig heimwee hebben naar een échte thuis niet?
Persoonlijk ben ik opgegroeid in een groot gezin zonder veel warmte en genegenheid. De familiale contacten zijn zo goed als onbestaande. Mijn definitieve vertrek naar Thailand was voor mij dan eigenlijk een verlossing, een vlucht naar een nieuw leven. Hier wil ik graag oud worden, samen met mijn Thaise echtgenote.
Ik heb geen broers of zusters en had een prima thuis.
Maar het maakte mij nooit uit waar ik was, of hoe lang ik weg was.
Net zoals nu in Thailand. Het is toevallig nu Thailand geworden.
Ik ben hier omdat mijn vrouw Thai is, maar stel dat ze een Eskimo was had ik misschien wel ergens in Alaska of Groenland gewoond en dat had ik dat ook wel prima gevonden 🙂