Een hogere AOW-leeftijd raakt niet iedereen hetzelfde

Door Redactie
Geplaatst in AOW, Expats en pensionado
Tags: ,
21 september 2026

Nederlanders moeten nu tot hun 67e doorwerken voor AOW, vanaf 2028 wordt dat 67 jaar en drie maanden. Voor wie in Thailand woont of daar na zijn pensioen naartoe wil, bepaalt die leeftijd wanneer het vaste Nederlandse basisinkomen begint. De vraag is daarom niet alleen of Nederlanders gemiddeld langer leven, maar vooral wie die extra werkjaren in goede gezondheid kan volhouden.

Het kabinet wilde de AOW-leeftijd sneller laten stijgen door iedere extra maand levensverwachting volledig door te vertalen naar een hogere pensioenleeftijd. Dat plan is inmiddels geschrapt. Dat is relevant, want achter het gemiddelde cijfer over levensverwachting gaan grote verschillen schuil. Het CBS laat zien dat opleidingsniveau sterk samenhangt met zowel levensduur als het aantal gezonde levensjaren.

Voor iemand die jarenlang lichamelijk zwaar werk heeft gedaan, is drie maanden langer werken iets heel anders dan voor iemand met een goedbetaalde kantoorbaan die gezond zijn pensioen bereikt. Precies daar wringt een algemene verhoging van de AOW-leeftijd.

Gemiddeld langer leven zegt niet genoeg

De AOW-leeftijd wordt gekoppeld aan de gemiddelde levensverwachting. Dat lijkt logisch, maar een gemiddelde Nederlander bestaat niet.

Een 65-jarige met basisonderwijs, vmbo of mbo-1 kon volgens de recentste CBS-cijfers gemiddeld nog 10,9 jaar in als goed ervaren gezondheid verwachten. Bij iemand met hbo of universiteit was dat 15 jaar. Dat verschil van ruim vier jaar is moeilijk te negeren wanneer dezelfde AOW-leeftijd voor iedereen geldt. Een hogere AOW-leeftijd verdeelt de extra werkjaren daardoor niet gelijk.

Vooral zwaar werk maakt langer doorwerken lastig

Ook het kabinet erkent dat gezond doorwerken tot de AOW-leeftijd voor mensen met zwaar werk meer problemen oplevert. Tot en met 2030 is ongeveer €200 miljoen beschikbaar voor projecten die werknemers moeten helpen gezond hun pensioen te halen. Daar zit een ongemakkelijke tegenstelling. Eerst moet beleid mensen helpen om de huidige pensioenleeftijd lichamelijk te halen, terwijl tegelijkertijd jarenlang is gesproken over verdere verhoging.

Voor een bouwvakker, stratenmaker of zorgmedewerker kan een extra jaar heel lang zijn. De kalender maakt geen onderscheid tussen iemand die zijn werkdag achter een bureau doorbrengt en iemand die na veertig jaar werken versleten knieën of een slechte rug heeft.

Nederland zit al op een hoge AOW-leeftijd

In 2026 en 2027 bedraagt de AOW-leeftijd 67 jaar. Vanaf 2028 is dat 67 jaar en drie maanden en dat blijft volgens de huidige vaststellingen zo tot en met 2031. Het eerder voorgestelde systeem waarbij de AOW-leeftijd één op één zou meestijgen met de levensverwachting is in september 2026 definitief uit de begrotingsplannen gehaald. Het kabinet wil nu eerst verder praten met werkgevers en vakbonden over de toekomst van de sociale zekerheid.

Dat haalt de discussie niet van tafel. De vergrijzing blijft en de AOW-uitgaven stijgen. Maar daaruit volgt nog niet automatisch dat langer doorwerken de enige oplossing is. Hoe de kosten van de vergrijzing worden verdeeld, is uiteindelijk een politieke keuze.

Ook voor Nederlanders in Thailand telt ieder jaar

Wie na zijn werkzame leven naar Thailand wil vertrekken, merkt een verhoging heel direct. Een hogere AOW-leeftijd betekent simpelweg dat het moment waarop de Nederlandse basisuitkering begint verder opschuift. Voor mensen met voldoende spaargeld of een vroeg ingaand pensioen is zo’n tussenperiode misschien op te vangen. Wie vooral van AOW en een bescheiden aanvullend pensioen afhankelijk is, heeft minder speelruimte.

Juist daarom verdient de AOW-discussie meer dan de redenering dat Nederlanders langer leven en dus vanzelf langer kunnen werken. De cijfers laten zien dat gezonde levensjaren ongelijk verdeeld zijn. Een algemene verhoging treft daardoor groepen verschillend, terwijl iedereen dezelfde datum op zijn kalender krijgt.

De vergrijzing is reëel en kost geld. Maar een hogere AOW-leeftijd legt een deel van die rekening bij mensen die mogelijk al moeite hebben om de huidige grens gezond te bereiken. Dat verschil hoort zwaar mee te wegen zodra een nieuwe verhoging opnieuw op tafel komt.

Bronnen: Rijksoverheid, CBS


Over deze blogger

Redactie
Redactie
Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door de redactie. Wij maken o.a. gebruik van AI om onderzoek te doen naar onderwerpen en het schrijven over deze onderwerpen. Wij genereren ook foto's met AI, maar gebruiken daarnaast ook stockfoto's. Hoewel er zorgvuldig wordt omgegaan met de inhoud, kan niet worden gegarandeerd dat alle informatie volledig, actueel of foutloos is.
De lezer is zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de informatie op deze website. De auteur aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade of gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de geboden informatie.

Laat een reactie achter